มหาภารตะ · อัธยายะ 14.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.112.1
चक्रायुध नमस्तेऽस्तु देवेश गरुडध्वज ।
चान्द्रायणविधिं पुण्यमाख्याहि भगवन्मम ॥ १४.११२.१ ॥
ข้าแต่พระจักรายุธ ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ข้าแต่เจ้าแห่งเทพ ผู้มีธงเป็นครุฑ ขอพระองค์โปรดตรัสบอกข้าพเจ้าถึงวิธีจันทรายณะอันเป็นบุญ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า
14.112.2
शृणु पाण्डव तत्वेन सर्वपापप्रणाशनम् ।
पापिनो येन शुद्ध्यन्ति तत्ते वक्ष्यामि सर्वशः ॥ १४.११२.२ ॥
ข้าแต่ปาณฑพ จงฟังเถิด เราจะบอกโดยสาระทั้งหมดถึงสิ่งที่ทำลายบาปทั้งปวง และที่ซึ่งผู้มีบาปได้รับการชำระให้บริสุทธิ์
14.112.3
ब्राह्मणः क्षत्रियो वाऽपि वैश्यो वा चरितव्रतः ।
यथावत्कर्तुकामो वै तस्यैवं प्रथमा क्रिया ॥ १४.११२.३ ॥
พราหมณ์ กษัตริย์ หรือแม้แต่แพศย์ ผู้ถือปฏิบัติข้อวัตรและปรารถนาจะทำให้ถูกต้องตามแบบแผน นี่คือพิธีแรกสำหรับผู้นั้น
14.112.4
शोधयेत्तु शरीरं स्वं पञ्चगव्येन यन्त्रितः ।
सशिरः कृष्णपक्षस्य ततः कुर्वीत वापनम् ॥ १४.११२.४ ॥
ให้ควบคุมตนแล้วชำระร่างกายของตนด้วยผลิตภัณฑ์ทั้งห้าของโค จากนั้นในปักษ์มืด ให้โกนศีรษะ
14.112.5
शुक्लवासाः शुचिर्भूत्वा मौञ्जीं बध्नीत मेखलाम् ।
पालाशद्ण्डमादाय ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ॥ १४.११२.५ ॥
สวมผ้าขาวและชำระตนให้บริสุทธิ์ ผูกเข็มขัดหญ้ามุญชะ ถือไม้เท้าไม้ปาลาศ ตั้งมั่นอยู่ในข้อวัตรของพรหมจารี
14.112.6
कृतोपलासः पूर्वं तु शुक्लप्रतिपदि द्विजः ।
नदीसंगमतीर्थेषु शुचौ देशे गृहेऽपि वा।
गोमयेनोपलिप्रेऽथ स्थण्डिलेऽग्निं निधापयन् ॥ १४.११२.६ ॥
ผู้เกิดสองหน ซึ่งได้อดอาหารมาก่อน ในวันปฏิบัติแรกของปักษ์ขาว ณ ที่บรรจบแม่น้ำและท่าศักดิ์สิทธิ์ หรือในสถานที่บริสุทธิ์ หรือในบ้าน ให้ตั้งไฟบนแท่นที่ฉาบด้วยมูลวัว
14.112.7
आघारावाज्यभागौ च प्रणवं व्याहृतीस्तथा ।
वारुणं चैव पञ्चैव हुत्वा सर्वान्यथाक्रमम् ॥ १४.११२.७ ॥
เมื่อได้บูชาการเทเนยใส ส่วนเนยใสทั้งสอง ปรณวะ วยาหฤติ และการบูชาแด่วรุณ กับการรินทั้งห้า ตามลำดับทั้งหมด
14.112.8
सत्याय विष्णवे चेति ब्रह्मर्षिभ्योऽथ ब्रह्मणे ।
विश्वेभ्यो हि च देवेभ्यः सप्रजापतये तथा ॥ १४.११२.८ ॥
ถวายแด่สัตยะ แด่วิษณุ แด่พรหมรษีทั้งหลาย แล้วแด่พระพรหม แด่เทพทั้งปวง และแด่พระประชาบดีด้วยเช่นกัน
14.112.9
षडुक्त्वा जुहुयात्पश्चात्प्रायश्चित्ताहुतिं द्विजः ।
अतः समापयेदग्निं शान्तिं कृत्वाऽथ पौष्टिकिम् ॥ १४.११२.९ ॥
เมื่อสวดมนตร์หกบทแล้ว ผู้เกิดสองหนพึงถวายการบูชาเพื่อการชดใช้ จากนั้นให้ปิดพิธีไฟ ทำพิธีสงบ แล้วจึงทำพิธีเพิ่มพูน
14.112.10
प्रणम्य् चाग्निं सोमं च भस्म दिग्ध्वा यथाविधि ।
नदीं गत्वा विशुद्धात्मा सोमाय वरुणाय च।
आदित्याय नमस्कृत्वा ततः स्नायात्समाहितः ॥ १४.११२.१० ॥
ถวายความนอบน้อมแด่อัคนีและโสม และเอาเถ้าทาตัวตามที่กำหนด แล้วไปยังแม่น้ำด้วยจิตที่บริสุทธิ์ ถวายความนอบน้อมแด่โสม วรุณ และอาทิตย์ แล้วจึงอาบน้ำด้วยใจที่ตั้งมั่น
14.112.11
उत्तीर्योदकमाचम्य चासीनः पूर्वतोमुखः ।
प्राणायामं ततः कृत्वा पवित्रैरभिषेचनम् ॥ १४.११२.११ ॥
เมื่อขึ้นจากน้ำและจิบน้ำแล้ว นั่งหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ทำปราณายามะแล้ว พึงประพรมตนด้วยหญ้าปวิตระ
14.112.12
आचान्तस्त्वमिवीक्षेत ऊर्ध्वबाहुर्दिवाकरम् ।
कृताञ्जलिपुटः स्थित्वा कुर्याच्चैव प्रदक्षिणम् ॥ १४.११२.१२ ॥
เมื่อจิบน้ำแล้ว พึงจ้องมองดวงอาทิตย์โดยยกแขนขึ้น ยืนประนมมือด้วยความเคารพ แล้วจึงทำประทักษิณ
14.112.13
नारायणं वा रुद्रं वा ब्रह्मणमथवाऽपि च ।
वारुणं मन्त्रमूक्तं वा प्राग्भोजनमथापि वा ॥ १४.११२.१३ ॥
ให้สวดมนตร์ของพระนารายณ์ พระรุทระ พระพรหม หรือวรุณ หรือมนตร์ที่สวดก่อนการรับประทานอาหาร
14.112.14
वीरघ्नमृषभफं वाऽपि तथा चाप्यघमर्षणम् ।
गायत्रीं मम देवीं वा सावित्रीं वा जपेत्ततः।
शतं वाऽष्टशतं वाऽपि सहस्रमथवा परम् ॥ १४.११२.१४ ॥
ให้สวดมนตร์วีรฆนะ ฤษภผัม และอฆมรรษณะ หรือคายตรี หรือสาวิตรี ของเทวีของเรา แล้วสวดหนึ่งร้อย หนึ่งร้อยแปด หรือหนึ่งพัน หรือมากกว่านั้น
14.112.15
ततो मध्याह्नकाले वै पायसं यावकं हि वा ।
पाचयित्वा प्रयत्नेन प्रयतः सुसमाहितः ॥ १४.११२.१५ ॥
จากนั้นในเวลาเที่ยงวัน ให้หุงข้าวนมหรือโจ๊กข้าวบาร์เลย์ด้วยความระมัดระวัง ให้ผู้นั้นควบคุมตนและมีใจตั้งมั่นดี
14.112.16
पात्रं तु सुसमादाय सौवर्णं राजतं तु वा ।
ताम्रं वा मृन्मयं वापि औदुंबरमथापि वा। ॥ १४.११२.१६ ॥
เมื่อได้ถือภาชนะที่ทำอย่างดี ไม่ว่าจะเป็นทอง เงิน ทองแดง ดินเผา หรือไม้อุทุมพร
14.112.17
वृक्षाणां याज्ञियानं तु पर्णैरार्द्रैरकुत्सितैः ।
पुटकेन तु गुप्तेनि चरेद्भैक्षं समाहितः ॥ १४.११२.१७ ॥
ให้ออกไปขออาหารด้วยใจตั้งมั่น พร้อมถ้วยปิดที่ทำจากใบสดไม่มีตำหนิของต้นไม้สำหรับยัญ
14.112.18
ब्राह्मणानां गृहाणां तु सप्तानां नापरं व्रजेत् ।
गोदोहमात्रं तिष्ठित्तु वाग्यतः संयतेन्द्रियः ॥ १४.११२.१८ ॥
ไม่พึงไปเกินเจ็ดบ้านของพราหมณ์ ให้ยืนนานเท่าเวลาที่รีดนมวัวหนึ่งครั้ง สงบวาจาและสำรวมอินทรีย์
14.112.19
न हसेन्न च वीक्षेत नाभिभाषेत वा स्त्रियम् ॥ १४.११२.१९ ॥
ไม่พึงหัวเราะ ไม่พึงมอง และไม่พึงพูดกับสตรี
14.112.20
दृष्ट्वा मूत्रं पुरीषं वा चण्डालं वा रजस्वलाम् ।
पतितं च तथा श्वानमादित्यमवलोकयेत् ॥ १४.११२.२० ॥
เมื่อเห็นปัสสาวะหรืออุจจาระ คนจัณฑาล หรือสตรีที่มีประจำเดือน คนที่ตกต่ำ หรือสุนัข พึงมองดูพระอาทิตย์
14.112.21
यो हि पादुकमारुह्य सर्वदा प्रचरेद्द्विजः ।
तं दृष्ट्वा पापकर्माणमादित्यमवलोकयेत् ॥ १४.११२.२१ ॥
หากผู้ใดเกิดสองครั้ง สวมรองเท้าไม้เดินไปมาอยู่เสมอ เมื่อเห็นผู้ทำบาปเช่นนั้น ควรมองดูพระอาทิตย์
14.112.22
ततस्त्वावसथं प्राप्तो भिक्षां निक्षिप्य भूतले ।
प्रक्षाल्य पादावाजान्वोर्हस्तावाकूर्परं पुनः।
आचम्य वारिणा तेन वह्निं विप्रांश्च पूययेत् ॥ १४.११२.२२ ॥
จากนั้น เมื่อกลับถึงที่พักแล้ว วางภิกษาลงบนพื้นดิน ล้างเท้าจนถึงหัวเข่า ล้างมือจนถึงข้อศอก และดื่มน้ำชำระด้วยน้ำนั้น แล้วพึงชำระไฟและพราหมณ์ทั้งหลาย
14.112.23
पञ्च सप्ताथवा कुर्याद्भागान्भैक्षस्य तस्य वै ।
तेषामन्यतमं पिण्डमादित्याय निवेदयेत् ॥ १४.११२.२३ ॥
พึงแบ่งภิกษานั้นออกเป็นห้าหรือเจ็ดส่วน แล้วถวายก้อนข้าวก้อนหนึ่งแด่พระอาทิตย์
14.112.24
ब्रह्मणे चाग्नये चैव सोमाय वरुणाय च ।
विश्वेभ्यश्चैव देवेभ्यो दद्यादन्नं यथाक्रमम् ॥ १४.११२.२४ ॥
พึงถวายอาหารตามลำดับแด่พระพรหม แด่พระอัคนี แด่พระโสม แด่พระวรุณ และแด่เหล่าเทพวิศวะทั้งปวงเช่นกัน
14.112.25
अवशिष्टमथैकं तु वक्त्रमात्रं प्रकल्पयेत् ॥ १४.११२.२५ ॥
ส่วนที่เหลืออีกหนึ่งส่วน ให้จัดไว้เพียงสำหรับปากเท่านั้น
14.112.26
अङ्गुल्यग्रे स्थितं पिण्डं गायत्र्या चाभिमन्त्रयेत् ।
अङ्गुलीभिस्त्रिभिः पिण्डं प्राश्नीयात्प्राङ्मुखःक शुचिः। ॥ १४.११२.२६ ॥
พึงร่ายมนตร์คายตรีบนก้อนข้าวที่วางอยู่ปลายนิ้ว แล้วบริโภคก้อนข้าวด้วยนิ้วสามนิ้ว โดยหันหน้าไปทางทิศตะวันออกและมีความบริสุทธิ์
14.112.27
यथा च वर्धते सोमो ह्रसते च यथा पुनः ।
तथा पिण्डाश्च वर्धन्ते ह्रसन्ते च दिनेदिने ॥ १४.११२.२७ ॥
ดังที่พระจันทร์เพิ่มพูนแล้วลดลงอีก ก้อนข้าวทั้งหลายก็เพิ่มขึ้นและลดลงวันต่อวันฉันนั้น
14.112.28
त्रिकालं स्नानमस्योक्तं द्विकालमथवा सकृत् ।
ब्रह्मचारी सदा वाऽपि न च वस्त्रं प्रपीडयेत् ॥ १४.११२.२८ ॥
สำหรับเขา กล่าวว่าให้อาบน้ำสามครั้ง หรือสองครั้ง หรือแม้เพียงครั้งเดียว และควรเป็นพรหมจารีเสมอ ไม่พึงบิดผ้าของตนให้แห้ง
14.112.29
स्थान न दिवसं तिष्ठेद्रात्रौ वीरासनं व्रजेत् ।
भवेत्स्थण्डिलशायी वाऽप्यथा वृक्षमूलिकः ॥ १४.११२.२९ ॥
ไม่พึงยืนตลอดวัน กลางคืนพึงนั่งในท่าวีราสนะ อาจเป็นผู้นอนบนพื้นดินเปล่า หรือเป็นผู้อาศัยอยู่ที่โคนต้นไม้ก็ได้
14.112.30
वल्कलं यदि वा क्षौमं शाणं कार्पासकं तथा ।
आच्छादनं भवेत्तस्य वस्त्रार्थं पाण्डुनन्दन ॥ १४.११२.३० ॥
จะเป็นผ้าจากเปลือกไม้ ผ้าไหม ผ้าป่าน หรือผ้าฝ้ายก็ตาม ขอให้สิ่งปกปิดของเขาทำหน้าที่เป็นเครื่องนุ่งห่ม ดูก่อนโอรสของปาณฑุ
14.112.31
एवं चान्द्रायणे पूर्णे मासस्यान्ते प्रयत्नवान् ।
ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या दद्याच्चैव च दक्षिणाम् ॥ १४.११२.३१ ॥
เมื่อจันทรายณพรตสำเร็จเช่นนี้แล้ว ในวาระสิ้นเดือน ผู้เพียรพยายามพึงเลี้ยงพราหมณ์ด้วยความศรัทธา และถวายทักษิณาแก่พวกเขาด้วย
14.112.32
चान्द्रायणेन चीर्णेन यत्कृतं तेन दुष्कृतम् ।
तत्सर्वं तत्क्षणादेव भस्मीभवति काष्ठवत् ॥ १४.११२.३२ ॥
บาปใดที่ได้กระทำไว้ก่อน เมื่อประพฤติจันทรายณพรตแล้ว บาปทั้งหมดนั้นย่อมกลายเป็นเถ้าถ่านในขณะนั้นเอง เหมือนไม้ที่ถูกเผา
14.112.33
ब्रह्महत्या च गोहत्या सुवर्णस्तैन्यमेव च ।
भ्रूणहत्या सुरापानं गुरोर्दारव्यतिक्रमः ॥ १४.११२.३३ ॥
การฆ่าพราหมณ์ การฆ่าโค การลักทองคำ การทำลายครรภ์ การดื่มสุรา และการล่วงละเมิดภรรยาของคุรุ
14.112.34
एवमन्यानि पापानि पातकीयानि यानि च ।
चान्द्रायणेन नश्यन्ति वायुना पांसवो यथा ॥ १४.११२.३४ ॥
บาปอื่น ๆ เช่นนี้ และความผิดร้ายแรงทั้งหลายที่มีอยู่ ย่อมพินาศด้วยจันทรายณพรต เหมือนฝุ่นถูกลมพัดไป
14.112.35
अनिर्दशाया गोः क्षीरमौष्ठ्रमाविकमेव च ।
मृतसूतकयोश्चान्नं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.३५ ॥
ผู้ใดบริโภคนมโคที่ยังไม่ครบสิบวันหลังคลอด นมอูฐ นมแกะหรือแพะ หรืออาหารที่อยู่ภายใต้มลทินแห่งความตายหรือการคลอด ก็พึงประพฤติจันทรายณพรต
14.112.36
उपपातकिनश्चान्नं पतितान्नं तथैव च ।
शूद्रस्योच्छेषणं चैव भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.३६ ॥
ผู้ใดบริโภคอาหารของผู้กระทำอุปปาตกะ อาหารของผู้ตกต่ำ และเศษอาหารของศูทรด้วย ก็พึงประพฤติจันทรายณพรต
14.112.37
आकाशस्थं तु हस्तस्थमधः स्रस्तं तथैव च ।
परहस्तस्थितं चैव भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.३७ ॥
ผู้ใดบริโภคอาหารที่ค้างอยู่บนอากาศ อาหารที่อยู่ในมือ อาหารที่ตกลงสู่พื้น หรืออาหารที่อยู่ในมือของผู้อื่น ก็พึงประพฤติจันทรายณพรต
14.112.38
अथाग्रेधिषोरन्नं दिधिषूपपतेस्तता ।
परिवेत्तुस्तथा चान्नं परिवित्तान्नमेव च ॥ १४.११२.३८ ॥
ผู้ใดบริโภคอาหารของอัคเรธิษุ อาหารของทิธิษูปติ และอาหารของปริเวตตฤ รวมทั้งอาหารของปริวิตติด้วย ก็พึงประพฤติจันทรายณพรต
14.112.39
कुण्डान्नं गोलकान्नं च देवलान्नं तथैव च ।
तथा पुरोहितस्यान्नं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.३९ ॥
ผู้ใดบริโภคอาหารของกุณฑะ อาหารของโคลกะ อาหารของเทวละ และอาหารของปุโรหิตของตนด้วย ก็พึงประพฤติจันทรายณพรต
14.112.40
सुराऽऽसवं विषं सर्पिर्लाक्षा लवणमेव च ।
तैलं चापि च विक्रीणन्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४० ॥
พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งที่ขายสุรา น้ำหมัก ยาพิษ เนยใส ครั่ง เกลือ หรือน้ำมัน พึงประพฤติจันทรายณพรต
14.112.41
एकोद्दिष्टं तु यो भुङ्क्ते जनमध्यगतोऽपि यः ।
भिन्नभाण्डेषु यो भुङ्क्ते द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४१ ॥
ทวิชาติผู้กินอาหารที่ถวายเพื่อบุคคลเดียว ผู้กินท่ามกลางผู้คน และผู้กินจากภาชนะที่แตกแล้ว พึงทำจันทรายณพรต
14.112.42
यो भुङ्क्तेऽनुपनीतेन यो भुङ्क्ते च स्त्रिया सह ।
कन्यया सह यो भुङ्क्ते द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४२ ॥
ทวิชาติผู้กินร่วมกับผู้ที่ยังไม่ได้รับอุปนยนะ ผู้กินร่วมกับสตรี และผู้กินร่วมกับหญิงสาวที่ยังไม่แต่งงาน พึงทำจันทรายณพรต
14.112.43
उच्छिष्टं स्थापयेद्विप्रो यो मोहाद्भोजनान्तरे ।
दद्याद्वा यदि वा मोहाद्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४३ ॥
พราหมณ์ผู้วางเศษอาหารไว้ระหว่างมื้อ ด้วยความหลงผิด หรือให้เศษอาหารนั้นไปด้วยความหลงผิด พึงทำจันทรายณพรต
14.112.44
तुम्बकोशातकं चैव पलाण्डुं गृञ्जनं तथा ।
छत्राकं लशुनं चैव भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४४ ॥
ผู้ที่กินน้ำเต้า มะระ หัวหอม คฤญชนะ เห็ดหูหนู หรือกระเทียม พึงทำจันทรายณพรต
14.112.45
द्विजः पर्युषितं चान्नं पक्वं परगृहागतम् ।
विपक्वं च तथा मांसं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४५ ॥
ทวิชาติผู้กินข้าวที่ค้างคืน อาหารที่สุกแล้วซึ่งมาจากเรือนของผู้อื่น หรือเนื้อที่ปรุงไม่สุก พึงทำจันทรายณพรต
14.112.46
उदक्यया शुना वाऽपि चण्डालैर्वा द्विजोत्तमः ।
दृष्टमन्नं तु भुञ्जानो द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४६ ॥
ทวิชาติผู้ประเสริฐสุด หากกินอาหารที่สตรีมีประจำเดือน สุนัข หรือจัณฑาลได้เห็นแล้ว พึงทำจันทรายณพรต
14.112.47
तत्पुरा विशुद्ध्यर्थमृषिभिश्चरितं व्रतम् ।
पावनं सर्वभूतानां पुण्यं पाण्डवचोदितम् ॥ १४.११२.४७ ॥
พรตนั้นเหล่าฤๅษีเคยปฏิบัติในกาลก่อนเพื่อความบริสุทธิ์ เป็นสิ่งชำระสรรพสัตว์และเป็นบุญกุศล พระปาณฑพเป็นผู้บัญชาให้ปฏิบัติ
14.112.48
एतेन वसवो रुद्राश्चादित्याश्च दिवं गताः ।
एतदद्य परं गुह्यं पवित्रं पापनाशनम् ॥ १४.११२.४८ ॥
ด้วยพรตนี้ เหล่าวสุ รุทร และอาทิตย์ ได้ขึ้นสู่สวรรค์ นี่คือความลับอันสูงสุดในบัดนี้ บริสุทธิ์และทำลายบาป
14.112.49
यथोक्तमेतद्यः कुर्याद्द्विजः पापप्रणाशनम् ।
स दिवं याति पूतात्मा निर्मलादित्यसंनिभः ॥ १४.११२.४९ ॥
ทวิชาติผู้ปฏิบัติพิธีชำระบาปนี้ตามที่กล่าวไว้ทุกประการ ย่อมขึ้นสู่สวรรค์ ดวงวิญญาณบริสุทธิ์ เปล่งรัศมีดุจดวงอาทิตย์ที่ปราศจากมลทิน