Mahābhārata · Adhyāya 14.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.116.1
कीदृशा ब्राह्मणाः पुण्या भावशुद्धाः सुरेश्वर ।
यत्कर्म सफलं नेति कथयस्य ममानघ ॥ १४.११६.१ ॥
Señor de los dioses, ¿qué clase de brahmanes son meritorios y puros de corazón? Dímelo, sin mácula, cuyas acciones no dan fruto.
14.116.2
शृणु पाण्डव तत्सर्वं ब्राह्मणानां यथाक्रमम् ।
सफलं निष्फलं चैव तेषां कर्म ब्रवीमि ते ॥ १४.११६.२ ॥
Escucha, hijo de Pāṇḍu: te diré en orden todas las acciones de los brahmanes, las que dan fruto y las que no.
14.116.3
त्रिदण्डधारणं मौनं जटाधारणमुण्डनम् ।
वल्कलाजिनसंवासो व्रतचर्याऽभिषेचनम् ॥ १४.११६.३ ॥
Portar el triple bastón, el silencio, llevar cabello trenzado, afeitarse la cabeza, vivir con ropa de corteza y piel de ciervo, observar votos y el baño ritual de unción.
14.116.4
अग्निहोत्रं गृहे वासः स्वाध्यायं दारसत्क्रिया ।
सर्वाण्येतानि वै मिथ्या यदि भावो न निर्मलः ॥ १४.११६.४ ॥
El sacrificio del fuego, vivir como cabeza de familia, la recitación del Veda, honrar a la esposa: todo ello es vano si la disposición interior no es pura.
14.116.5
अग्निहोत्रं वृथा राजन्वृथा वेदास्तथैव च ।
शीलेन देवास्तुष्यन्ति श्रुतयस्तत्र कारणम् ॥ १४.११६.५ ॥
Rey, el sacrificio del fuego es vano, y los Vedas igualmente. Por la buena conducta se complacen los dioses; los textos sagrados son solo la causa de ello.
14.116.6
क्षान्तः दान्तं जितक्रोधं जितात्मानं जितेन्द्रियम् ।
तमग्र्यं ब्राह्मणं मन्ये शेषाः शूद्रा इति स्मृताः ॥ १४.११६.६ ॥
Aquel que es paciente, dueño de sí, que ha vencido la ira, a sí mismo y a los sentidos: a ese supremo lo considero brahmán; los demás son llamados śūdras.
14.116.7
अग्निहोत्रव्रतपरान्स्वाध्यायनिरताञ्शुचीन् ।
उपवासरतान्दान्तांस्तादेवा ब्राह्मणान्विदुः ॥ १४.११६.७ ॥
Los dioses reconocen como brahmanes a quienes se dedican al voto del agnihotra, están absortos en el estudio sagrado, son puros, se deleitan en el ayuno y dominan sus sentidos.
14.116.8
न जात्या पुजीतो राजन्गुणाः कल्याणकारणाः ।
चण्डालमपि वृत्तस्थं तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १४.११६.८ ॥
Oh rey, uno no es honrado por el nacimiento, sino por las cualidades que causan el bien. Los dioses reconocen como brahmán incluso a un chandāla que vive en la buena conducta.
14.116.9
मनश्शौचं कर्मशौचं कुलशौचं च भारत ।
शरीरशौचं वाक्छौचं शौचं पञ्चविधं स्मृतम् ॥ १४.११६.९ ॥
Oh Bhārata, la pureza de la mente, la pureza de la acción, la pureza del linaje, la pureza del cuerpo y la pureza de la palabra: la pureza se declara de cinco clases.
14.116.10
पञ्चस्वेतेषु शौचेषु हृदिं शौचं विशिष्यते ।
हृदयस्य च शौचेन स्वर्गं गच्छन्ति मानवाः ॥ १४.११६.१० ॥
De entre estas cinco purezas, la pureza del corazón es la más eminente; por la pureza del corazón los seres humanos van al cielo.
14.116.11
अग्निहोत्रपरिभ्रष्टः प्रसक्तः क्रयविक्रयैः ।
वर्णसङ्करकर्ता च ब्राह्मणो वृषलैः समः ॥ १४.११६.११ ॥
El brahmán que ha caído del agnihotra, está apegado a comprar y vender y causa la mezcla de clases, es igual a los śūdras.
14.116.12
यस्य वेदश्रुतिर्नष्टा कर्षकश्चापि यो द्विजः ।
विकर्मसेवी कौन्तेय स वै वृषल उच्यते ॥ १४.११६.१२ ॥
Oh hijo de Kuntī, el dvija que ha perdido el oído de los Vedas, que es labrador y que practica acciones prohibidas, ese es llamado vṛṣala.
14.116.13
वृषो हि धर्मो विज्ञेयस्तस्य यः कुरुते लयम् ।
वृषलं तं विदुर्देवा निकृष्टं श्वपचादपि ॥ १४.११६.१३ ॥
El toro debe reconocerse como dharma; a quien lo destruye, los dioses lo llaman vṛṣala, inferior incluso al śvapaca.
14.116.14
स्तुतिभिर्ब्रह्मगीताभिर्यः शूद्रं स्तौति मानवः ।
न तु मां स्तौति पापात्मा स तु चण्डालतः समः ॥ १४.११६.१४ ॥
El hombre que alaba a un śūdra con himnos como los cantos brahmánicos, pero no me alaba a mí — ese pecador es igual a un caṇḍāla.
14.116.15
श्वदृतौ तु यथा क्षीरं ब्रह्म वै वृषले तथा ।
दुष्टतामेति तत्सर्वं शुना लीढं हविर्यथा ॥ १४.११६.१५ ॥
Como la leche guardada en un odre de perro se corrompe, así el Veda en un vṛṣala se corrompe; como la ofrenda lamida por un perro queda toda corrompida.
14.116.16
अङ्गानि वेदाश्चत्वारो मीमांसान्यायविस्तरः ।
धर्मशास्त्रं पुराणं च विद्या ह्येताश्चतुर्दश ॥ १४.११६.१६ ॥
Los cuatro Vedas, sus miembros auxiliares, la Mīmāṃsā, la extensión del Nyāya, el Dharmaśāstra y los Purāṇas — estas son las catorce ramas del saber.
14.116.17
यान्युक्तानि मया सम्यग्विद्यास्थानानि भारत ।
उत्पन्नानि पवित्राणि भुवनार्थं तथैव च ॥ १४.११६.१७ ॥
Los lugares de saber que he expuesto cabalmente, oh Bhārata, son puros, y surgieron para el bien del mundo.
14.116.18
तस्मात्तानि न शूद्रस्य स्प्रष्टव्यानि युधिष्ठिर ।
सर्वं त्रीण्यपवित्राणि पञ्चामेध्यानि भारत। ॥ १४.११६.१८ ॥
Por tanto, oh Yudhiṣṭhira, estas no deben ser tocadas por un śūdra. Oh Bhārata, todo es tres veces impuro y cinco son inmundos.
14.116.19
श्वा च शूद्रः श्वपाकश्च अपवित्राणि पाण्डव ।
गायकः कुक्कुटो यूपो ह्युदक्या वृषलीपतिः। ॥ १४.११६.१९ ॥
El perro, el śūdra, el śvapāka, el cantor, el gallo, el poste sacrificial, la mujer menstruante y el marido de una mujer de casta baja: son impuros, oh Pāṇḍava.
14.116.20
पञ्चैते स्युरमेध्याश्च स्प्रष्टव्या न कदातन ।
स्पृष्ट्वैतानष्ट वै विप्रः सचेलो जलमाविशेत् ॥ १४.११६.२० ॥
Estos cinco son impuros y nunca deben tocarse. Un brahmán que haya tocado estos ocho debe entrar en el agua con su ropa puesta.
14.116.21
मद्भक्ताञ्शूद्रसामान्यादवमन्यन्ति ये नराः ।
नरकेष्वेव तिष्ठन्ति वर्षकोटिं नराधमाः ॥ १४.११६.२१ ॥
Los hombres que menosprecian a mis devotos por pertenecer a la clase de los śūdras, los más bajos de los hombres, permanecen en los infiernos durante diez millones de años.
14.116.22
चण्डालमपि मद्भक्तं नावमन्येत बुद्धिमान् ।
अवमानात्पतन्त्येव नरके रौरवे नराः ॥ १४.११६.२२ ॥
Un hombre sabio no debe despreciar ni siquiera a un chandāla que sea mi devoto; por el desprecio, los hombres caen en el infierno Raurava.
14.116.23
मम भक्तस्य भक्तेषु प्रीतिरभ्यधिका मम ।
तस्मान्मद्भक्तभक्ताश्च पूजनीया विशेषतः ॥ १४.११६.२३ ॥
Mi afecto por los devotos de mi devoto es aún mayor; por eso los devotos de mis devotos deben ser venerados de manera especial.
14.116.24
कीटपक्षिमृगाणां च मयि संन्यस्तचेतसाम् ।
ऊर्ध्वामेव गतिं विद्धि किं पुनर्ज्ञानिनां नृणाम् ॥ १४.११६.२४ ॥
Sabe que incluso los insectos, las aves y las bestias cuyas mentes están fijas en mí alcanzan la senda superior; cuánto más los hombres sabios.
14.116.25
पत्रं वाऽप्यथवा पुष्पंक फलं वाऽप्यप एव वा ।
ददाति मम शूद्रो यच्छिरसा धारयामि तत् ॥ १४.११६.२५ ॥
Si un śūdra me ofrece una hoja, o una flor, o un fruto, o incluso agua, lo llevo sobre mi cabeza.
14.116.26
विप्रानेवार्चयेद्भक्त्या शूद्रप्रायांश्च मत्प्रियान् ।
तेषां तेनैव रूपेण पूजां गृह्णामि भारत ॥ १४.११६.२६ ॥
Se debe adorar con devoción a los brahmanes, y también a quienes me son queridos aunque casi sean śūdras. Oh Bhārata, en esa misma forma suya acepto su adoración.
14.116.27
वेदोत्तेनैव मार्गेण सर्वभूतहृदि स्थितम् ।
मामर्चयन्ति ये पिप्रा मत्सायुज्यं व्रजन्ति ते ॥ १४.११६.२७ ॥
Quienes me adoran, morando en el corazón de todos los seres, por el camino enseñado en el Veda, alcanzan la unión conmigo.
14.116.28
मद्भक्तानां हितायैव प्रादुर्भावः कृतो मया ।
प्रदुर्भावकृता काचिदर्चनीया युधिष्ठिर ॥ १४.११६.२८ ॥
Por el bien de mis devotos me he manifestado; oh Yudhiṣṭhira, una cierta forma de esa manifestación ha de ser adorada.
14.116.29
आसामन्यतमां मूर्तिं यो मद्भक्त्या समर्चति ।
तेनैव परितुष्टोऽहं भविष्यामि न संशयः ॥ १४.११६.२९ ॥
Quien me adore con devoción en cualquiera de estas formas, con esa misma forma quedaré plenamente complacido; no hay duda.
14.116.30
मृदा च मणिरत्नैश्च ताम्रेण रजतेन च ।
कृत्वा प्रतिकृतिं कुर्यादर्चनां काञ्चनेन वा।
पुण्यं दशगुणं विद्यादेतेषामुत्तरोत्तरम् ॥ १४.११६.३० ॥
Habiendo hecho una imagen de arcilla, de gemas y joyas, de cobre o de plata, debe adorarse; o con oro. Entre estas, el mérito debe entenderse como diez veces mayor en cada paso sucesivo.
14.116.31
जपकामो भवेद्राजा विद्याकामो द्विजोत्तमः ।
वैश्यो वा धनकामस्तु शूद्रः सुखफलप्रियः।
सर्वकामाः स्त्रियो वाऽपि सर्वान्कामानवाप्नुयुः ॥ १४.११६.३१ ॥
Que quien desee la recitación sea rey; que el excelente dvija que desee el saber sea erudito; que el vaiśya que desee riqueza la obtenga; que el śūdra que ama el fruto de la felicidad lo alcance. Que también las mujeres obtengan todos sus deseos.