മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.118.1
देशान्तरगते विप्रे संयुक्ते कालधर्मणा ।
शरीरनाशे संप्राप्ते कथं प्रेतत्वकल्पना ॥ १४.११८.१ ॥
ദേശാന്തരത്തിൽ പോയി, കാലധർമ്മത്താൽ ബന്ധിതനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ ശരീരം നശിച്ചാൽ അവന്റെ പ്രേതത്വം എങ്ങനെ സങ്കൽപ്പിക്കണം?
14.118.2
श्रूयतामाहिताग्नेस्तु तथाभूतस्य संस्क्रिया ।
पालाशबृन्दैः प्रतिमा कर्तव्या कल्पचोदिता ॥ १४.११८.२ ॥
ആഹിതാഗ്നിയുടെ ആ അവസ്ഥയിലെ സംസ്കാരം കേൾക്കുക. കല്പവിധിപ്രകാരം പലാശക്കൂട്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കണം.
14.118.3
त्रीणि षष्टिशतान्याहुरस्थीन्यस्य युधिष्ठिर ।
तेषां विकल्पना कार्या यथाशास्त्रं विनिश्चितम् ॥ १४.११८.३ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, അവന്റെ ശരീരത്തിൽ മുന്നൂറ്റി അറുപത് അസ്ഥികളുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. ശാസ്ത്രപ്രകാരം അവയുടെ വിഭജനം തീർച്ചയായും ചെയ്യണം.
14.118.4
अशीत्यर्धं शिरसि च ग्रीवायां दश एव च ।
बाह्वोश्चापि शतं दद्यादङ्गुलीषु पुनर्दश ॥ १४.११८.४ ॥
തലയിൽ നാൽപ്പതും, കഴുത്തിൽ പത്തും, രണ്ടു ബാഹുക്കളിൽ നൂറും, വിരലുകളിൽ വീണ്ടും പത്തും അസ്ഥികൾ നൽകണം.
14.118.5
उरसि त्रिंशतं दद्याज्जठरे वाऽपि विंशतिम् ।
वृषणे द्वादशार्धं तु शिश्ने चाष्टार्धमेव च ॥ १४.११८.५ ॥
മാറിൽ മുപ്പതും, വയറ്റിൽ ഇരുപതും, വൃഷണത്തിൽ ആറും, ലിംഗത്തിൽ നാലും അസ്ഥികൾ നൽകണം.
14.118.6
दद्यात्तु शतमूर्वोस्तु षष्ट्यर्थं जानुजङ्घयोः ।
दश दद्याच्चरणयोरेषा प्रेतस्य निष्कृतिः ॥ १४.११८.६ ॥
തുടകളിൽ നൂറും, മുട്ടുകളിലും കണങ്കാലുകളിലും അറുപതും, പാദങ്ങളിൽ പത്തും അസ്ഥികൾ നൽകണം. പ്രേതത്തിന്റെ നിഷ്കൃതി ഇതാണ്.
14.118.7
विशेषतीर्थं सर्वेषामशक्तानामनुग्रहात् ।
भक्तानां तारणार्तं तु वक्तुमर्हसि धर्मतः ॥ १४.११८.७ ॥
എല്ലാവർക്കും, വിശേഷിച്ച് അശക്തർക്കും ഭക്തർക്കും അനുഗ്രഹമായി, അവരുടെ ഉദ്ധാരണത്തിനായി ഒരു വിശേഷ തീർത്ഥം ധർമ്മപ്രകാരം അങ്ങ് പറയണം.
14.118.8
पावनं सर्वतीर्थानां सत्यं गायन्ति सामगाः ।
सत्यस्य वचनं तीर्थमहिंसा तीर्थमुच्यते ॥ १४.११८.८ ॥
സാമഗാനം പാടുന്നവർ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സത്യമാണ് പാവനമെന്ന് പാടുന്നു; സത്യവചനം തീർത്ഥം; അഹിംസയും തീർത്ഥമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.118.9
तपस्तीर्थं दया तीर्थं शीलं तीर्थं युधिष्ठिर ।
अल्पसंतोषकं तीर्थं नारी तीर्थं पतिव्रता ॥ १४.११८.९ ॥
തപസ്സ് തീർത്ഥം, ദയ തീർത്ഥം, ശീലം തീർത്ഥം, യുധിഷ്ഠിരാ; അല്പസന്തോഷം തീർത്ഥം, പതിവ്രതയായ സ്ത്രീ തീർത്ഥം.
14.118.10
संतुष्टो ब्राह्मणस्तीर्थं ज्ञानं वा तीर्थमुच्यते ।
मद्भक्तः सततं तीर्थं शङ्करस्य विशेषतः ॥ १४.११८.१० ॥
സന്തുഷ്ടനായ ബ്രാഹ്മണൻ തീർത്ഥം; അല്ലെങ്കിൽ ജ്ഞാനം തീർത്ഥമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; എന്റെ ഭക്തൻ എപ്പോഴും തീർത്ഥം, വിശേഷിച്ച് ശങ്കരന്റെ ഭക്തൻ തീർത്ഥം.
14.118.11
यतयस्तीर्थमित्येवं विद्वांसस्तीर्थमुच्यते ।
शरण्यपुरुषस्तीर्थमभयं तीर्थमुच्यते ॥ १४.११८.११ ॥
യതികൾ തീർത്ഥം; ഇങ്ങനെതന്നെ വിദ്വാന്മാരും തീർത്ഥമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ശരണം നൽകുന്ന പുരുഷൻ തീർത്ഥം; അഭയം തീർത്ഥമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.118.12
त्रैलोक्येऽस्मिन्निरुद्विग्नो न बिभेमि कुतश्चन ।
न दिवा यदि वा रात्रावुद्वेगः शूद्रलङ्घनात् ॥ १४.११८.१२ ॥
ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഞാൻ ഉദ്വേഗമില്ലാത്തവനാണ്, ആരെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല; പകലിലോ രാത്രിയിലോ, ശൂദ്രനെ ലംഘിക്കുന്നതു മൂലമാണ് ഉദ്വേഗം ഉണ്ടാകുന്നത്.
14.118.13
न भयं देवदैत्येभ्यो रक्षोभ्यश्चैव मे नृप ।
शूद्रवक्त्राच्च्युतं ब्रह्म भयं तु मम सर्वदा ॥ १४.११८.१३ ॥
ഹേ രാജാവേ, ദേവന്മാരിൽ നിന്നും ദൈത്യന്മാരിൽ നിന്നും രാക്ഷസന്മാരിൽ നിന്നും എനിക്ക് ഭയമില്ല. എന്നാൽ ശൂദ്രന്റെ വായിൽ നിന്ന് വീണ ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്ന് എനിക്ക് എപ്പോഴും ഭയമുണ്ട്.
14.118.14
तस्मात्सप्रणवं शूद्रो मन्नामापि न कीर्तयेत् ।
प्रणवं हि परं लोके ब्रह्म ब्रह्मविदो विदुः ॥ १४.११८.१४ ॥
അതിനാൽ ശൂദ്രൻ പ്രണവത്തോടൊപ്പം എന്റെ നാമവും ഉച്ചരിക്കരുത്. ലോകത്ത് പ്രണവം തന്നെയാണ് പരബ്രഹ്മം എന്ന് ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
14.118.15
द्विजशुश्रूषणं धर्मः शूद्राणां भक्तितो मयि ।
तेन गच्छन्ति ते स्वर्गं चिन्तयन्तो हि मां सदा ॥ १४.११८.१५ ॥
ദ്വിജന്മാരെ ശുശ്രൂഷിക്കുക ശൂദ്രരുടെ ധർമ്മമാണ്. ഭക്തിയോടെ എന്നെ എപ്പോഴും ധ്യാനിച്ച് അതിലൂടെ അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
14.118.16
द्विजशुश्रूषया शूद्रः परं श्रेयोऽधिगच्छति ।
द्विजशुश्रूषणादन्यन्नास्ति शूद्रस्य निष्कृतिः ॥ १४.११८.१६ ॥
ദ്വിജന്മാരെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതിലൂടെ ശൂദ്രൻ പരമമായ ശ്രേയസ്സ് പ്രാപിക്കുന്നു. ദ്വിജശുശ്രൂഷയല്ലാതെ ശൂദ്രന് മറ്റൊരു മോചനമാർഗ്ഗമില്ല.
14.118.17
रागो द्वेषश्च मोहश्च पारुष्यं चानृशंसता ।
शाठ्यं च दीर्घवैरित्वमतिमानमनार्जवम् ॥ १४.११८.१७ ॥
രാഗം, ദ്വേഷം, മോഹം, പരുഷത, ക്രൂരത, വഞ്ചന, ദീർഘമായ വൈരം, അമിതാഭിമാനം, കപടത—
14.118.18
अनृतं चापवादं च पैशुन्यमतिलोभता ।
हिंसा स्तेयो मृषावादो वञ्चना रोषलोभता ॥ १४.११८.१८ ॥
അസത്യം, അപവാദം, പരദൂഷണം, അമിത ലോഭം, ഹിംസ, മോഷണം, കള്ളം പറയൽ, വഞ്ചന, ക്രോധവും ലോഭവും—
14.118.19
अबुद्धिता च नास्तिक्यं भयमालस्यमेव च ।
अशौचं चाकृतज्ञत्वं डंभता स्तंभ एव च।
निकृतिश्चाप्यविज्ञानं जातके शूद्रमाविशेत् ॥ १४.११८.१९ ॥
അറിവില്ലായ്മ, നാസ്തികത്വം, ഭയം, അലസത, അശുദ്ധി, കൃതഘ്നത, കപടത, അഹങ്കാരം, വഞ്ചന, അവിവേകം എന്നിവ ജനനസമയത്തുതന്നെ ശൂദ്രനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
14.118.20
सृष्ट्वा पितामहः शूद्रमभिभूतं तु तामसैः ।
द्विजशुश्रूषणं धर्मं शूद्राणां तु प्रयुक्तवान्।
नश्यन्ति तामसा भावाः शूद्रस्य द्विजभक्तितः ॥ १४.११८.२० ॥
പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് തമോഗുണത്താൽ ആവൃതനായ ശൂദ്രനെ സൃഷ്ടിച്ച്, ദ്വിജസേവനമാണ് ശൂദ്രന്റെ ധർമ്മമെന്ന് നിശ്ചയിച്ചു. ദ്വിജഭക്തികൊണ്ട് ശൂദ്രന്റെ താമസഭാവങ്ങൾ നശിക്കുന്നു.
14.118.21
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।
तदहं भक्त्युपहृतं मूर्ध्ना गृह्णामि शूद्रतः ॥ १४.११८.२१ ॥
ആരാണോ ഭക്തിയോടെ എനിക്ക് ഇലയോ പുഷ്പമോ ഫലമോ ജലമോ അർപ്പിക്കുന്നത്, ആ ഭക്തിയോടെ കൊണ്ടുവന്ന കാണിക്ക ശൂദ്രനിൽ നിന്നായാലും ഞാൻ ശിരസ്സാ സ്വീകരിക്കുന്നു.
14.118.22
अग्रजो वाऽपि यः कश्चित्सर्वपापसमन्वितः ।
यदि मां सततं ध्यायेत्सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १४.११८.२२ ॥
മുതിർന്ന ബ്രാഹ്മണനോ മറ്റാരോ ആകട്ടെ, സർവ്വപാപങ്ങളോടും കൂടിയവനാണെങ്കിലും, അവൻ എന്നെ സതതം ധ്യാനിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
14.118.23
विद्याविनयसंपन्ना ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
मयि भक्ति न कुर्वन्ति चण्डालसदृशा हि ते ॥ १४.११८.२३ ॥
വിദ്യയും വിനയവും നിറഞ്ഞ, വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണരും എന്നിൽ ഭക്തി ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ അവർ ചണ്ഡാലനു തുല്യരാണ്.
14.118.24
वृथा दानं वृथा तप्तं वृथा चेष्टं वृथा हुतम् ।
वृथाऽऽतिथ्यं च तत्तस्य यो न भक्तो मम द्विजः ॥ १४.११८.२४ ॥
എന്റെ ഭക്തനല്ലാത്ത ദ്വിജന്റെ ദാനം വ്യർത്ഥം, തപസ്സ് വ്യർത്ഥം, യജ്ഞം വ്യർത്ഥം, ഹോമം വ്യർത്ഥം, അതിഥിസൽക്കാരവും വ്യർത്ഥം.
14.118.25
यत्कृतं च हुतं चापि यदिष्टं दत्तमेव च ।
अभक्तिमत्कृतं सर्वं राक्षसा एव भुञ्जते ॥ १४.११८.२५ ॥
ചെയ്തതും ഹോമിച്ചതും യജ്ഞിച്ചതും ദാനം ചെയ്തതുമായ എല്ലാം, ഭക്തിയില്ലാതെ ചെയ്തതാണെങ്കിൽ, രാക്ഷസന്മാരാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്.
14.118.26
स्थावरे जङ्गमे वाऽपि सर्वभूतेषु पाण्डव ।
समत्वेन यदा कुर्यान्मद्भक्तो मित्रशत्रुषु ॥ १४.११८.२६ ॥
പാണ്ഡവാ, എന്റെ ഭക്തൻ സ്ഥാവരങ്ങളിലും ജംഗമങ്ങളിലും സകല ജീവികളിലും, മിത്രങ്ങളിലും ശത്രുക്കളിലും സമഭാവത്തോടെ വർത്തിക്കുമ്പോൾ—
14.118.27
आनृशंस्यमहिंसा च यथा सत्यं तथाऽऽर्जवम् ।
अद्रोहश्चैव भूतानां मद्गतानां व्रतं नृप ॥ १४.११८.२७ ॥
രാജാവേ, കരുണയും അഹിംസയും, സത്യവും ഋജുത്വവും, ജീവികളോട് ദ്രോഹം ചെയ്യാതിരിക്കലും—ഇതാണ് എന്നിൽ ചേർന്നവരുടെ വ്രതം.
14.118.28
नम इत्येव यो ब्रूयान्मद्भक्तं श्रुद्धयाऽन्वितः ।
तस्याक्षयाऽभवँल्लोकाः श्वपाकस्यापि पार्थिव ॥ १४.११८.२८ ॥
രാജാവേ, ശ്രദ്ധയോടെ എന്റെ ഭക്തനോട് കേവലം 'നമഃ' എന്നു പറയുന്നവന് ശ്വപാകനായാലും അക്ഷയ ലോകങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
14.118.29
किं पुनर्ये यजन्ते मां सदारं विधिपूर्वकम् ।
मद्भक्ता मद्गतप्राणाः कथयन्तश्च मां सदा ॥ १४.११८.२९ ॥
ഭാര്യയോടൊപ്പം വിധിപ്രകാരം എന്നെ യജിക്കുന്നവർ, എന്റെ ഭക്തർ, പ്രാണൻ എന്നിൽ ഉറപ്പിച്ചവർ, എപ്പോഴും എന്നെ കീർത്തിക്കുന്നവർ—അവരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ!
14.118.30
बहुवर्षसहस्राणि तपस्तप्यति यो नरः ।
नासौ पदमवाप्नोति मद्भक्तैर्यदवाप्यते ॥ १४.११८.३० ॥
അനേകായിരം വർഷം തപസ്സു ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യനും, എന്റെ ഭക്തന്മാർ നേടുന്ന ആ പദം നേടുന്നില്ല.
14.118.31
मामेव तस्माद्राजेन्द्र ध्यायन्नित्यमतन्द्रितः ।
अवाप्स्यति ततः सिद्धिं द्रक्ष्यत्येव परं पदम् ॥ १४.११८.३१ ॥
അതുകൊണ്ട് രാജേന്ദ്രാ, എപ്പോഴും മടിയില്ലാതെ എന്നെത്തന്നെ ധ്യാനിക്കുന്നവൻ സിദ്ധി നേടും; പരമപദം തീർച്ചയായും കാണും.
14.118.32
अपार्थकं प्रभाषन्तः शूद्रा भागवता इति ।
न शूद्रा भगवद्भक्ता विप्रा भागवताः स्मृताः ॥ १४.११८.३२ ॥
ശൂദ്രർ 'ഭാഗവതർ' എന്ന് വെറുതെ പറയുന്നു. ശൂദ്രർ ഭഗവാന്റെ ഭക്തരല്ല; ബ്രാഹ്മണരാണ് ഭാഗവതരെന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
14.118.33
द्वादशाक्षरतत्वज्ञश्चतुर्व्यूहविभागवित् ।
अच्छिद्रपञ्चकालज्ञः स वै भागवतः स्मृतः ॥ १४.११८.३३ ॥
പന്ത്രണ്ടക്ഷര മന്ത്രത്തിന്റെ തത്ത്വം അറിയുന്നവനും ചതുർവ്യൂഹ വിഭാഗം അറിയുന്നവനും കുറ്റമറ്റ പഞ്ചകാലവിധി അറിയുന്നവനുമാണ് ഭാഗവതനെന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
14.118.34
ऋग्वेदेनैव होता च यजुषाऽध्वर्युरेव च ।
सामवेदेन चोद्गाता पुण्येनाभिष्टुवन्ति माम् ॥ १४.११८.३४ ॥
ഋഗ്വേദത്താൽ ഹോതാവും യജുർവേദത്താൽ അധ്വര്യുവും സാമവേദത്താൽ ഉദ്ഗാതാവും പുണ്യസ്തുതിയാൽ എന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു.
14.118.35
अथर्वशिरसा चैव नित्यमाथर्वाणा द्विजाः ।
स्तुवन्ति सततं ये मां ते वै भागवताः स्मृताः ॥ १४.११८.३५ ॥
അഥർവ്വശിരസ്സിനാൽ അഥർവ്വവേദജ്ഞരായ ദ്വിജന്മാർ എപ്പോഴും നിരന്തരം എന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവരാണ് ഭാഗവതർ എന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
14.118.36
वेदाधीनाः सदा यज्ञा यज्ञाधीनास्तु देवताः ।
देवता ब्राह्मणाधीनास्तस्माद्विप्रास्तु देवताः ॥ १४.११८.३६ ॥
യജ്ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും വേദങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു; ദേവന്മാർ യജ്ഞങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു; ദേവന്മാർ ബ്രാഹ്മണരെ ആശ്രയിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് വിപ്രന്മാർ തന്നെയാണ് ദേവന്മാർ.
14.118.37
अनाश्रित्योच्छ्रयं नास्ति मुख्यमानश्रयमाश्रयेत् ।
रुद्रं समाश्रिता देवा रुद्रो ब्रह्माणमाश्रितः ॥ १४.११८.३७ ॥
ആശ്രയമില്ലാതെ ഉയർച്ചയില്ല; മുഖ്യമായ ആശ്രയത്തെത്തന്നെ സ്വീകരിക്കണം. ദേവന്മാർ രുദ്രനെ ആശ്രയിച്ചു; രുദ്രൻ ബ്രഹ്മാവിനെ ആശ്രയിച്ചു.
14.118.38
ब्रह्मा मामाश्रितो राजन्नाहं कंचिदुपाश्रितः ।
ममाश्रयो न कश्चित्तु सर्वेषामाश्रयो ह्यहम् ॥ १४.११८.३८ ॥
രാജാവേ, ബ്രഹ്മാവ് എന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; ഞാൻ ആരെയും ആശ്രയിച്ചിട്ടില്ല. എനിക്ക് ആശ്രയമായി ആരുമില്ല; ഞാൻ തന്നെ എല്ലാവർക്കും ആശ്രയം.
14.118.39
एवमेतन्मया प्रोक्तं रहस्यमिदमुत्तमम् ।
धर्मप्रियस्य ते नित्यं राजन्नेवं समाचर ॥ १४.११८.३९ ॥
ഇങ്ങനെ ഞാൻ ഈ ഉത്തമ രഹസ്യം പറഞ്ഞു. രാജാവേ, ധർമ്മപ്രിയനായ നീ എപ്പോഴും ഇങ്ങനെതന്നെ പെരുമാറുക.
14.118.40
इदं पवित्रमाख्यानं पुण्यं वेदेन संमितम् ।
यः पठेन्मामकं धर्ममहन्यहनि पाण्डव ॥ १४.११८.४० ॥
ഈ പവിത്രവും പുണ്യവുമായ ആഖ്യാനം വേദത്തിന് തുല്യമാണ്. പാണ്ഡവാ, എന്റെ ഈ ധർമ്മം ദിനംതോറും പഠിക്കുന്നവൻ—
14.118.41
धर्मोति वर्धते तस्य बुद्धिश्चापि प्रसीदति ।
पापक्षयमुपेत्यैवं कल्याणं च विवर्धते ॥ १४.११८.४१ ॥
അവന്റെ ധർമ്മം വർദ്ധിക്കുന്നു; ബുദ്ധിയും പ്രസന്നമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ പാപനാശം നേടി അവന്റെ മംഗളവും വർദ്ധിക്കുന്നു.
14.118.42
एतत्पुण्यं पवित्रं च पामनाशनमुत्तमम् ।
श्रोतव्यं श्रद्धया युक्तैः श्रोत्रियैश्च विशेषतः ॥ १४.११८.४२ ॥
ഇത് പുണ്യവും പവിത്രവും പാപനാശകവുമായ ഉത്തമോപദേശമാണ്; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കേണ്ടതാണ്, വിശേഷിച്ച് വേദപണ്ഡിതരായ ബ്രാഹ്മണർ.
14.118.43
श्रावयेद्यस्त्विदं भक्त्या प्रयतोथ शृणोति वा ।
स गच्छेन्मम सायुज्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.११८.४३ ॥
ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഇത് ചൊല്ലി കേൾപ്പിക്കുകയോ, സംയമത്തോടെ ഇത് ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്താൽ അവൻ എന്റെ സായുജ്യം പ്രാപിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
14.118.44
यश्चेमं श्रावयेच्छ्राद्धे मद्भक्तो मत्परायणः ।
पितरस्तस्य तृप्यन्ति यावदाभूतसंप्लवम् ॥ १४.११८.४४ ॥
എന്റെ ഭക്തനും എന്നിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവനുമായവൻ ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഇത് കേൾപ്പിച്ചാൽ, അവന്റെ പിതൃക്കൾ പ്രളയംവരെ തൃപ്തരായിരിക്കും.
14.118.45
श्रुत्वा भागवतान्धर्मान्साक्षाद्विष्णोर्जगद्गुरोः ।
प्रहृष्टमनसो भूत्वा चिन्तयन्तोद्भुताः कथाः ॥ १४.११८.४५ ॥
ജഗദ്ഗുരുവായ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗവത ധർമ്മങ്ങൾ നേരിട്ട് കേട്ട്, സന്തോഷിച്ച മനസ്സോടെ, അത്ഭുതകഥകൾ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്...
14.118.46
ऋषय पाण्डवाश्चैव प्रणेमुस्तं जनार्दनम् ।
पूजयामास गोविन्दं धर्मपुत्रः पुनः पुनः ॥ १४.११८.४६ ॥
ഋഷിമാരും പാണ്ഡവരും ആ ജനാർദ്ദനനെ വണങ്ങി; ധർമ്മപുത്രൻ ഗോവിന്ദനെ വീണ്ടും വീണ്ടും പൂജിച്ചു.
14.118.47
देवा ब्रह्मर्षयः सिद्धा गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
ऋषयस्च महात्मानो गुह्यका भुजगास्तता ॥ १४.११८.४७ ॥
ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും, അതുപോലെ മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരും ഗുഹ്യകന്മാരും നാഗന്മാരും (അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു).
14.118.48
वालखिल्या महात्मानो योगिनस्तत्वदर्शिनः ।
तथा भागवताश्चापि पञ्चकालमुपासकाः ॥ १४.११८.४८ ॥
മഹാത്മാക്കളായ വാലഖില്യന്മാരും തത്ത്വദർശികളായ യോഗികളും, പഞ്ചകാല ഉപാസകരായ ഭാഗവതന്മാരും (അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു).
14.118.49
कौतूहलसमायुक्ता भगवद्भक्तिमागताः ।
श्रुत्वा तु परमं पुण्यं वैष्णवं धर्मशासनम् ॥ १४.११८.४९ ॥
ജിജ്ഞാസയാൽ നിറഞ്ഞവരായി, ഭഗവദ്ഭക്തി പ്രാപിച്ചവരായി, വിഷ്ണുസംബന്ധമായ പരമപുണ്യമായ ധർമശാസനം കേട്ടിട്ട്.
14.118.50
विमुक्तपापाः पूतास्ते संवृत्तास्तत्क्षणेन् तु ।
प्रणम्य शिरसा विष्णु प्रतिनन्द्य च ताः कथाः ॥ १४.११८.५० ॥
പാപമുക്തരായി അവർ ആ നിമിഷത്തിൽത്തന്നെ പവിത്രരായി. ശിരസ്സ് നമിച്ച് വിഷ്ണുവിനെ വന്ദിച്ച്, ആ കഥകളെ സന്തോഷത്തോടെ പ്രതികരിച്ചു.
14.118.51
द्रष्टारो द्वारकायां वै वयं सर्वे जगद्गुरुम् ।
इति प्रहृष्टमनसो ययुर्देवगणैः सह।
सर्वे ऋषिगणा राजन्ययुः स्वंस्वं निवेशनम् ॥ १४.११८.५१ ॥
"നാമെല്ലാവരും ദ്വാരകയിൽ ജഗദ്ഗുരുവിനെ ദർശിക്കും" എന്ന് സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ അവർ ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം പോയി. രാജാവേ, എല്ലാ ഋഷിഗണങ്ങളും തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
14.118.52
गतेषु तेषु सर्वेषु केशवः केशिहा हरिः ।
सस्मार दारुकं राजन्स च सात्यकिना सह।
समीपस्थोऽभवत्सूतो याहि देवेति चाब्रवीत् ॥ १४.११८.५२ ॥
അവരെല്ലാം പോയ ശേഷം, കേശിയെ വധിച്ച കേശവനായ ഹരി, രാജാവേ, ദാരുകനെ ഓർമ്മിച്ചു. അവൻ സാത്യകിയോടൊപ്പം സമീപത്ത് നിന്നു, "ദേവാ, പോകൂ" എന്ന് പറഞ്ഞു.
14.118.53
ततो विषण्णवदनाः पाण्डवाः पुरुषोत्तमम् ।
अञ्जलिं मूर्ध्नि संधाय नेत्रैरश्रुपरिप्लुतैः।
पिबन्तः सततं कृष्णं नोचुरार्ततरास्तदा ॥ १४.११८.५३ ॥
അപ്പോൾ വാടിയ മുഖത്തോടെ പാണ്ഡവർ, പുരുഷോത്തമനെ, കൈകൂപ്പി ശിരസ്സിൽ വെച്ച്, കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളാൽ കൃഷ്ണനെ നിരന്തരം നോക്കി, അത്യന്തം വേദനിച്ച് അപ്പോൾ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
14.118.54
कृष्णोपि भगवान्देवः पृथामामन्त्र्य चार्तवत् ।
धृतराष्ट्रं च गान्धारीं विगदुरं द्रौपदीं तथा ॥ १४.११८.५४ ॥
ഭഗവാൻ ദേവനായ കൃഷ്ണനും പൃഥയോടും, ദുഃഖിതനെപ്പോലെ ധൃതരാഷ്ട്രരോടും ഗാന്ധാരിയോടും വിദുരരോടും ദ്രൗപദിയോടും യാത്ര പറഞ്ഞു.
14.118.55
कृष्णद्वैपायनं व्यासमृषीनन्यांस्च मन्त्रिणः ।
सुभद्रामात्मजयुतामुत्तरां स्पृश्य पाणिना।
निर्गत्य वेश्मनस्तस्मादारुरोह तदा रथम् ॥ १४.११८.५५ ॥
അപ്പോൾ കൃഷ്ണദ്വൈപായനനായ വ്യാസനെയും മറ്റു ഋഷിമാരെയും മന്ത്രിമാരെയും, പുത്രനോടൊപ്പമുള്ള സുഭദ്രയെയും ഉത്തരയെയും കൈകൊണ്ടു സ്പർശിച്ച്, ആ വീട്ടിൽനിന്നു പുറത്തിറങ്ങി രഥത്തിൽ കയറി.
14.118.56
वाजिभिः शैव्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैः ।
युक्तं तु ध्वजभूतेन पतगेन्द्रेण धीमता ॥ १४.११८.५६ ॥
ശൈബ്യൻ, സുഗ്രീവൻ, മേഘപുഷ്പൻ, ബലാഹകൻ എന്നീ കുതിരകളെ കെട്ടി, ധ്വജമായി നിലകൊള്ളുന്ന ബുദ്ധിമാനായ പക്ഷിരാജനോടു കൂടിയതായിരുന്നു ആ രഥം.
14.118.57
अन्वारुरोह चाप्येन प्रेम्या राजा युधिष्ठिरः ।
अपास्य चाशु यन्तारं दारुकं सूतसत्तमम्।
अभीशून्प्रतिजग्राह स्वयं कुरुपतिस्तदा ॥ १४.११८.५७ ॥
രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനും സ്നേഹപൂർവ്വം അതിൽ കയറി; ഉടൻതന്നെ സാരഥിയായ ദാരുകനെ, സൂതന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനെ, മാറ്റി കുരുപതി തന്നെ കടിഞ്ഞാൺ പിടിച്ചു.
14.118.58
उपारुह्यार्जुनश्चापि चामरव्यजनं शुभम् ।
रुक्मदण्डं बृहन्मूर्ध्नि दुधावाभिप्रदक्षिणम् ॥ १४.११८.५८ ॥
അർജ്ജുനനും കയറി, തലയ്ക്കുമീതെ സ്വർണ്ണപ്പിടിയുള്ള വലിയതും ശുഭകരവുമായ ചാമരം വലംവച്ച് വീശി.
14.118.59
तथैव भीमसेनोपि रथमारुह्य वीर्यवान् ।
छत्रं शतशलाकं च दिव्यमाल्योपशोभितम् ॥ १४.११८.५९ ॥
അതുപോലെ വീര്യവാനായ ഭീമസേനനും രഥത്തിൽ കയറി, നൂറു ശലാകകളുള്ളതും ദിവ്യമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചതുമായ ഛത്രം പിടിച്ചു.
14.118.60
वैडूर्यमणिदण्डं च चामीकरविभूषितम् ।
दधार तरसा भीमश्छत्रं तच्छार्ङ्गधन्वनः ॥ १४.११८.६० ॥
വൈഡൂര്യമണിദണ്ഡവും സ്വർണ്ണാലങ്കാരവുമുള്ള ആ കുട, ശാർങ്ഗധന്വാവായ കൃഷ്ണന്റേത്, ഭീമൻ വേഗത്തിൽ പിടിച്ചു.
14.118.61
उपारुह्य रथं शीघ्रं चामरव्यजने सिते ।
नकुलः सहदेवश्च धूयमानौ जनार्दनम् ॥ १४.११८.६१ ॥
രഥത്തിൽ വേഗം കയറി, നകുലനും സഹദേവനും വെളുത്ത ചാമരങ്ങളും വീശുന്ന വിശറികളും ജനാർദ്ദനനെ (കൃഷ്ണനെ) വീശി.
14.118.62
भीमसेनोऽर्जुनश्चैव यमावप्यरिसूदनौ ।
पृष्ठतोऽनुययुः कृष्णं माशब्द इति हर्षिताः ॥ १४.११८.६२ ॥
ഭീമസേനനും അർജുനനും യമളന്മാരും ശത്രുസൂദനന്മാരും 'മാശബ്ദ' എന്ന് ആഹ്ലാദിച്ച് കൃഷ്ണന്റെ പിന്നാലെ പോയി.
14.118.63
त्रियोजने व्यतीते तु परिष्वज्य च पाण्डवान् ।
विसृज्य कृष्णस्तान्सर्वान्प्रणतान्द्वारका ययौ ॥ १४.११८.६३ ॥
മൂന്ന് യോജനം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ പാണ്ഡവരെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, പ്രണമിച്ചുനിന്ന അവരെയെല്ലാം യാത്രയാക്കി കൃഷ്ണൻ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി.
14.118.64
तथा प्रणम्य गोविन्दं तदाप्रभृति पाण्डवाः ।
कपिलाद्यानि दानानि ददुर्धर्मपरायणाः ॥ १४.११८.६४ ॥
അങ്ങനെ ഗോവിന്ദനെ പ്രണമിച്ച് അന്നുമുതൽ ധർമ്മപരായണരായ പാണ്ഡവർ കപിലാദി ദാനങ്ങൾ നൽകി.
14.118.65
मधुसूदनवाक्यानि स्मृत्वास्मृत्वा पुनःपुनः ।
मनसा पूजयामासुर्हदयस्थानि पाण्डवाः ॥ १४.११८.६५ ॥
മധുസൂദനന്റെ വാക്കുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്തും മറന്നും, ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ച അവ പാണ്ഡവർ മനസ്സാൽ പൂജിച്ചു.
14.118.66
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा हृदि कृत्वा जनार्दनम् ।
तद्भक्तस्तन्मना युक्तस्तद्याजी तत्परोऽभवत् ॥ १४.११८.६६ ॥
ധർമാത്മാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ ജനാർദനനെ ഹൃദയത്തിൽ വെച്ച് അവന്റെ ഭക്തനായി, അവനിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, അവനെ പൂജിക്കുന്നവനും അവനിൽ തത്പരനുമായി.
14.118.67
एवमुक्तं पुरावृत्तं वैष्णवं धर्मशासनम् ।
मया ते कथितं राजन्पिवित्रं पापनाशनम् ॥ १४.११८.६७ ॥
ഇങ്ങനെ പുരാതനവൃത്താന്തമായ വൈഷ്ണവധർമശാസനം ഞാൻ നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നു. രാജാവേ, ഇത് പവിത്രവും പാപനാശകവുമാണ്.
14.118.68
तच्छृणुष्व महाराज विष्णुप्रोक्तं कुरूद्वह ।
तेन गच्छसि नान्येन तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १४.११८.६८ ॥
മഹാരാജാവേ, കുരുശ്രേഷ്ഠാ, വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്ത അത് കേൾക്കുക. അതിനാൽ മാത്രമേ നീ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദത്തിലെത്തൂ; മറ്റൊരു മാർഗത്താലല്ല.