Mahābhārata · Adhyāya 14.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.25.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादमृषेर्देवमतस्य च ॥ १४.२५.१ ॥
Aquí también narran esta antigua historia: el diálogo de Nārada y del sabio Devamata.
14.25.2
जन्तोः संजायमानस्य किंनु पूर्वं प्रवर्तते ।
प्राणोऽपानः समानो वा व्यानो वोदान एव च ॥ १४.२५.२ ॥
En un ser vivo que está naciendo, ¿cuál se pone en marcha primero: prāṇa, apāna, samāna, vyāna o udāna?
14.25.3
येनायं सृज्यते जन्तुस्ततोऽन्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं हि विज्ञेयं तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.३ ॥
Aquello por lo que este ser es creado, otra cosa va antes que él. El par de alientos debe conocerse: el que se extiende transversalmente, hacia arriba y hacia abajo.
14.25.4
केनायं सृज्यते जन्तुः कश्चान्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं च मे ब्रूहि तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.४ ॥
¿Por qué se crea este ser, y qué otra cosa va antes que él? Dime el par de alientos, el que se extiende transversalmente, hacia arriba y hacia abajo.
14.25.5
सङ्कल्पाज्जायते हर्षः शब्दादपि च जायते ।
रसात्संजायते चापि रूपादपि च जायते ॥ १४.२५.५ ॥
La alegría surge de la intención, y surge también del sonido. Surge del sabor, y surge también de la forma.
14.25.6
स्पर्शात्संजायते चापि गन्धादपि च जायते ।
शुक्राच्छोणितसंसृष्टात्पूर्वं प्राणः प्रवर्तते।
प्राणेन विकृते शुक्रे ततोऽपानः प्रवर्तते ॥ १४.२५.६ ॥
Surge del tacto, y surge también del olor. Cuando la semilla, mezclada con sangre, es puesta en movimiento primero, surge el prāṇa. Cuando la semilla ha sido transformada por el prāṇa, entonces surge el apāna.
14.25.7
शुक्रात्संजायते चापि रसादपि च जायते ।
एतद्रूपमुदानस्य हर्षो मिथुनमन्तरा ॥ १४.२५.७ ॥
Surge del semen y también nace de la esencia (rasa). Esta es la forma de udāna: el gozo entre la pareja unida.
14.25.8
कामात्संजायते शुक्रं शुक्रात्संजायते रजः ।
समानव्यानजनिते सामान्ये शुक्रशोणिते ॥ १४.२५.८ ॥
Del deseo surge el semen; del semen surge el rajas. Producidos por samāna y vyāna, en la unión común: semen y sangre.
14.25.9
प्राणापानाविदं द्वन्द्वमवाक् चोर्ध्वं च गच्छतः ।
व्यानः समानश्चैवोभौ तिर्यग्द्वन्द्वत्वमुच्यते ॥ १४.२५.९ ॥
Prāṇa y apāna forman este par, que se mueve hacia arriba y hacia abajo. Vyāna y samāna son también un par; se llama el par horizontal.
14.25.10
अग्निर्वै देवताः सर्वा इति देवस्य शासनात् ।
संजायते हि प्राणेषु ज्ञानं बुद्धिसमन्वितम् ॥ १४.२५.१० ॥
El fuego es en verdad todos los dioses—así se dice por mandato del dios. En los soplos vitales surge el conocimiento dotado de intelecto.
14.25.11
तस्य धूमस्तमोरूपं रजो भस्म सुतेजसः ।
सर्वं संजायते तस्य यत्र प्रक्षिप्यते हविः ॥ १४.२५.११ ॥
Su humo tiene la forma de la oscuridad; el polvo y la ceniza pertenecen a aquel de gran brillo. Dondequiera que se arroje la ofrenda, todo surge de él.
14.25.12
हविः समानो व्यानश्च इति यज्ञविदो विदुः ।
प्राणापानावाज्यभागौ तयोर्मध्ये हुताशनः ॥ १४.२५.१२ ॥
La ofrenda es samāna y vyāna—así lo saben los conocedores del sacrificio. Prāṇa y apāna son las porciones de ājya; entre ellos está el fuego que come la ofrenda.
14.25.13
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ।
निर्द्वन्द्वमिति यत्त्वेतत्तन्मे निगदतः शृणुः ॥ १४.२५.१३ ॥
Los brahmanes conocen esta forma suprema del udāna. Escucha mientras te explico lo que se llama 'libre de pares de opuestos'.
14.25.14
अहोरात्रमिदं द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१४ ॥
El día y la noche son este par de opuestos; entre ambos está el fuego de las ofrendas (hutāśana). Los brahmanes conocen esta forma suprema del udāna.
14.25.15
उभे सत्यानृते द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१५ ॥
La verdad y la falsedad son ambas un par de opuestos; entre ellas está el fuego de las ofrendas (hutāśana). Los brahmanes conocen esta forma suprema del udāna.
14.25.16
सच्चासच्चैव तद्द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१६ ॥
El ser y el no ser son ese par de opuestos; entre ambos está el fuego de las ofrendas (hutāśana). Los brahmanes conocen esta forma suprema del udāna.
14.25.17
उभे शुभाशुभे द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१७ ॥
Lo auspicioso y lo inauspicioso son ambos un par de opuestos; entre ellos está el fuego de las ofrendas (hutāśana). Los brahmanes conocen esta forma suprema del udāna.
14.25.18
ऊर्ध्वं समानो व्यानश्च व्यस्यते कर्म तेन तत् ।
द्वितीयं तु समानेन पुनरेव व्यवस्यते ॥ १४.२५.१८ ॥
Samāna y vyāna, hacia arriba, se ocupan de la acción, y mediante ellos se realiza esa acción; lo segundo vuelve a determinarse mediante samāna.
14.25.19
शान्त्यर्थं वामदेव्यं च शान्तिर्ब्रह्म सनातनम् ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१९ ॥
Para la paz está el Vāmadevya, y la paz es el Brahman eterno. Esta es la forma suprema del udāna, según saben los brahmanes.