ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.25.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादमृषेर्देवमतस्य च ॥ १४.२५.१ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ನಾರದ ಮತ್ತು ಋಷಿ ದೇವಮತರ ಸಂವಾದವನ್ನು.
14.25.2
जन्तोः संजायमानस्य किंनु पूर्वं प्रवर्तते ।
प्राणोऽपानः समानो वा व्यानो वोदान एव च ॥ १४.२५.२ ॥
ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಯಾವುದು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ — ಪ್ರಾಣವೋ, ಅಪಾನವೋ, ಸಮಾನವೋ, ವ್ಯಾನವೋ, ಅಥವಾ ಉದಾನವೋ?
14.25.3
येनायं सृज्यते जन्तुस्ततोऽन्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं हि विज्ञेयं तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.३ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಜೀವಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದುದು ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣ-ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು — ಅಡ್ಡವಾಗಿ, ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವುದನ್ನು.
14.25.4
केनायं सृज्यते जन्तुः कश्चान्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं च मे ब्रूहि तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.४ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಜೀವಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಯಾವುದು ಹೋಗುತ್ತದೆ? ಪ್ರಾಣ-ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ — ಅಡ್ಡವಾಗಿ, ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವುದನ್ನು.
14.25.5
सङ्कल्पाज्जायते हर्षः शब्दादपि च जायते ।
रसात्संजायते चापि रूपादपि च जायते ॥ १४.२५.५ ॥
ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಹರ್ಷ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಶಬ್ದದಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ರಸದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ರೂಪದಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
14.25.6
स्पर्शात्संजायते चापि गन्धादपि च जायते ।
शुक्राच्छोणितसंसृष्टात्पूर्वं प्राणः प्रवर्तते।
प्राणेन विकृते शुक्रे ततोऽपानः प्रवर्तते ॥ १४.२५.६ ॥
ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಗಂಧದಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರವು ರಕ್ತದೊಡನೆ ಬೆರೆತಾಗ ಮೊದಲು ಪ್ರಾಣ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಶುಕ್ರ ವಿಕೃತವಾದಾಗ ನಂತರ ಅಪಾನ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
14.25.7
शुक्रात्संजायते चापि रसादपि च जायते ।
एतद्रूपमुदानस्य हर्षो मिथुनमन्तरा ॥ १४.२५.७ ॥
ಶುಕ್ರದಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ರಸದಿಂದಲೂ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಉದಾನನ ರೂಪ: ಮಿಥುನದ ನಡುವಿನ ಹರ್ಷ.
14.25.8
कामात्संजायते शुक्रं शुक्रात्संजायते रजः ।
समानव्यानजनिते सामान्ये शुक्रशोणिते ॥ १४.२५.८ ॥
ಕಾಮದಿಂದ ಶುಕ್ರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಶುಕ್ರದಿಂದ ರಜಸ್ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಸಮಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನರಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶುಕ್ರ-ಶೋಣಿತ.
14.25.9
प्राणापानाविदं द्वन्द्वमवाक् चोर्ध्वं च गच्छतः ।
व्यानः समानश्चैवोभौ तिर्यग्द्वन्द्वत्वमुच्यते ॥ १४.२५.९ ॥
ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನ ಇದು ದ್ವಂದ್ವ; ಅವು ಕೆಳಗೂ ಮೇಲೂ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಇಬ್ಬರೂ; ಅವನ್ನು ತಿರ್ಯಕ್ ದ್ವಂದ್ವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
14.25.10
अग्निर्वै देवताः सर्वा इति देवस्य शासनात् ।
संजायते हि प्राणेषु ज्ञानं बुद्धिसमन्वितम् ॥ १४.२५.१० ॥
ಅಗ್ನಿಯೇ ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳು—ಎಂದು ದೇವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
14.25.11
तस्य धूमस्तमोरूपं रजो भस्म सुतेजसः ।
सर्वं संजायते तस्य यत्र प्रक्षिप्यते हविः ॥ १४.२५.११ ॥
ಅದರ ಹೊಗೆ ತಮೋ ರೂಪ; ಆ ಸುತೇಜಸ್ಸಿನ ರಜಸ್ ಮತ್ತು ಭಸ್ಮ. ಹವಿಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿ ಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ಅವನದೆಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
14.25.12
हविः समानो व्यानश्च इति यज्ञविदो विदुः ।
प्राणापानावाज्यभागौ तयोर्मध्ये हुताशनः ॥ १४.२५.१२ ॥
ಹವಿಸ್ಸು ಸಮಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ—ಎಂದು ಯಜ್ಞವನ್ನರಿತವರು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನರು ಆಜ್ಯಭಾಗಗಳು; ಅವರ ನಡುವೆ ಹುತಾಶನನಿದ್ದಾನೆ.
14.25.13
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ।
निर्द्वन्द्वमिति यत्त्वेतत्तन्मे निगदतः शृणुः ॥ १४.२५.१३ ॥
ಉದಾನದ ಈ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಲ್ಲರು. 'ನಿರ್ದ್ವಂದ್ವ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವಾಗ ಕೇಳು.
14.25.14
अहोरात्रमिदं द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१४ ॥
ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಇದು ದ್ವಂದ್ವ; ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ) ಇದ್ದಾನೆ. ಉದಾನದ ಈ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಲ್ಲರು.
14.25.15
उभे सत्यानृते द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१५ ॥
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯ ಎರಡೂ ದ್ವಂದ್ವ; ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ) ಇದ್ದಾನೆ. ಉದಾನದ ಈ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಲ್ಲರು.
14.25.16
सच्चासच्चैव तद्द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१६ ॥
ಸತ್ ಮತ್ತು ಅಸತ್ ಆ ದ್ವಂದ್ವ; ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ) ಇದ್ದಾನೆ. ಉದಾನದ ಈ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಲ್ಲರು.
14.25.17
उभे शुभाशुभे द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१७ ॥
ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಎರಡೂ ದ್ವಂದ್ವ; ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ) ಇದ್ದಾನೆ. ಉದಾನದ ಈ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಲ್ಲರು.
14.25.18
ऊर्ध्वं समानो व्यानश्च व्यस्यते कर्म तेन तत् ।
द्वितीयं तु समानेन पुनरेव व्यवस्यते ॥ १४.२५.१८ ॥
ಸಮಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ; ಅದರಿಂದ ಅದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಸಮಾನದಿಂದ ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.25.19
शान्त्यर्थं वामदेव्यं च शान्तिर्ब्रह्म सनातनम् ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१९ ॥
ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ವಾಮದೇವ್ಯವೂ, ಶಾಂತಿ ಎಂಬ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮವೂ — ಉದಾನನ ಈ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಲ್ಲರು.