മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.25.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादमृषेर्देवमतस्य च ॥ १४.२५.१ ॥
ഇവിടെയും ജനങ്ങൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു — നാരദനും ഋഷി ദേവമതനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം.
14.25.2
जन्तोः संजायमानस्य किंनु पूर्वं प्रवर्तते ।
प्राणोऽपानः समानो वा व्यानो वोदान एव च ॥ १४.२५.२ ॥
ജനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജീവിയിൽ ആദ്യം ഉണരുന്നത് ഏത് — പ്രാണനോ, അപാനനോ, സമാനനോ, വ്യാനനോ, ഉദാനനോ?
14.25.3
येनायं सृज्यते जन्तुस्ततोऽन्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं हि विज्ञेयं तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.३ ॥
ഏതിനാൽ ഈ ജീവി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതിനു മുമ്പ് മറ്റൊന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്നു. പ്രാണദ്വന്ദ്വം അറിയേണ്ടതാണ് — കുറുകെയും മുകളിലും താഴെയും വ്യാപിക്കുന്നത്.
14.25.4
केनायं सृज्यते जन्तुः कश्चान्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं च मे ब्रूहि तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.४ ॥
ഏതിനാൽ ഈ ജീവി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു, അതിനു മുമ്പ് ഏത് സഞ്ചരിക്കുന്നു? പ്രാണദ്വന്ദ്വം എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ — കുറുകെയും മുകളിലും താഴെയും വ്യാപിക്കുന്നത്.
14.25.5
सङ्कल्पाज्जायते हर्षः शब्दादपि च जायते ।
रसात्संजायते चापि रूपादपि च जायते ॥ १४.२५.५ ॥
സങ്കൽപത്തിൽ നിന്ന് ഹർഷം ഉണ്ടാകുന്നു; ശബ്ദത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടാകുന്നു. രസത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നു, രൂപത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടാകുന്നു.
14.25.6
स्पर्शात्संजायते चापि गन्धादपि च जायते ।
शुक्राच्छोणितसंसृष्टात्पूर्वं प्राणः प्रवर्तते।
प्राणेन विकृते शुक्रे ततोऽपानः प्रवर्तते ॥ १४.२५.६ ॥
സ്പർശത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടാകുന്നു, ഗന്ധത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടാകുന്നു. ശുക്ലം രക്തവുമായി ചേരുമ്പോൾ ആദ്യം പ്രാണൻ ഉണരുന്നു. പ്രാണനാൽ ശുക്ലം വികൃതമാകുമ്പോൾ പിന്നെ അപാനൻ ഉണരുന്നു.
14.25.7
शुक्रात्संजायते चापि रसादपि च जायते ।
एतद्रूपमुदानस्य हर्षो मिथुनमन्तरा ॥ १४.२५.७ ॥
ശുക്രത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടാകുന്നു; രസത്തിൽ നിന്നും ജനിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഉദാനന്റെ രൂപം: മിഥുനത്തിനിടയിലെ ഹർഷം.
14.25.8
कामात्संजायते शुक्रं शुक्रात्संजायते रजः ।
समानव्यानजनिते सामान्ये शुक्रशोणिते ॥ १४.२५.८ ॥
കാമത്തിൽ നിന്ന് ശുക്രം ഉണ്ടാകുന്നു; ശുക്രത്തിൽ നിന്ന് രജസ്സ് ഉണ്ടാകുന്നു. സമാന-വ്യാനങ്ങളാൽ ജനിച്ച, പൊതുവായ ശുക്രവും ശോണിതവും.
14.25.9
प्राणापानाविदं द्वन्द्वमवाक् चोर्ध्वं च गच्छतः ।
व्यानः समानश्चैवोभौ तिर्यग्द्वन्द्वत्वमुच्यते ॥ १४.२५.९ ॥
പ്രാണനും അപാനനും ഈ ദ്വന്ദ്വം; അവ താഴോട്ടും മേലോട്ടും പോകുന്നു. വ്യാനനും സമാനനും ഇരുവരും; അവയെ തിര്യക്-ദ്വന്ദ്വത്വം എന്നു പറയുന്നു.
14.25.10
अग्निर्वै देवताः सर्वा इति देवस्य शासनात् ।
संजायते हि प्राणेषु ज्ञानं बुद्धिसमन्वितम् ॥ १४.२५.१० ॥
അഗ്നിയാണ് എല്ലാ ദേവതകളും എന്ന് ദേവന്റെ കല്പനയാൽ പറയപ്പെടുന്നു. പ്രാണങ്ങളിൽ ബുദ്ധിയോടുകൂടിയ ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നു.
14.25.11
तस्य धूमस्तमोरूपं रजो भस्म सुतेजसः ।
सर्वं संजायते तस्य यत्र प्रक्षिप्यते हविः ॥ १४.२५.११ ॥
അതിന്റെ പുക തമസ്സിന്റെ രൂപമാണ്; ആ സുതേജസ്സിന്റെ രജസ്സും ഭസ്മവും. ഹവിസ് എവിടെ ഇടുന്നുവോ അവിടെ അവന്റേതെല്ലാം ഉണ്ടാകുന്നു.
14.25.12
हविः समानो व्यानश्च इति यज्ञविदो विदुः ।
प्राणापानावाज्यभागौ तयोर्मध्ये हुताशनः ॥ १४.२५.१२ ॥
ഹവിസ് സമാനനും വ്യാനനും ആണെന്ന് യജ്ഞജ്ഞർ അറിയുന്നു. പ്രാണ-അപാനന്മാർ ആജ്യഭാഗങ്ങൾ; അവരുടെ നടുവിൽ ഹുതാശനനുണ്ട്.
14.25.13
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ।
निर्द्वन्द्वमिति यत्त्वेतत्तन्मे निगदतः शृणुः ॥ १४.२५.१३ ॥
ഉദാനത്തിന്റെ ഈ പരമരൂപം ബ്രാഹ്മണർ അറിയുന്നു. 'നിർദ്വന്ദ്വം' എന്ന് പറയുന്നതിനെ ഞാൻ പറയുമ്പോൾ കേൾക്കുക.
14.25.14
अहोरात्रमिदं द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१४ ॥
പകലും രാത്രിയും ഇതാണ് ദ്വന്ദ്വം; അവയ്ക്കിടയിൽ ഹുതാശനൻ (അഗ്നി) ഉണ്ട്. ഉദാനത്തിന്റെ ഈ പരമരൂപം ബ്രാഹ്മണർ അറിയുന്നു.
14.25.15
उभे सत्यानृते द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१५ ॥
സത്യവും അസത്യവും ഇവ രണ്ടും ദ്വന്ദ്വം; അവയ്ക്കിടയിൽ ഹുതാശനൻ (അഗ്നി) ഉണ്ട്. ഉദാനത്തിന്റെ ഈ പരമരൂപം ബ്രാഹ്മണർ അറിയുന്നു.
14.25.16
सच्चासच्चैव तद्द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१६ ॥
സത്തും അസത്തും ആണ് ആ ദ്വന്ദ്വം; അവയ്ക്കിടയിൽ ഹുതാശനൻ (അഗ്നി) ഉണ്ട്. ഉദാനത്തിന്റെ ഈ പരമരൂപം ബ്രാഹ്മണർ അറിയുന്നു.
14.25.17
उभे शुभाशुभे द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१७ ॥
ശുഭവും അശുഭവും ഇവ രണ്ടും ദ്വന്ദ്വം; അവയ്ക്കിടയിൽ ഹുതാശനൻ (അഗ്നി) ഉണ്ട്. ഉദാനത്തിന്റെ ഈ പരമരൂപം ബ്രാഹ്മണർ അറിയുന്നു.
14.25.18
ऊर्ध्वं समानो व्यानश्च व्यस्यते कर्म तेन तत् ।
द्वितीयं तु समानेन पुनरेव व्यवस्यते ॥ १४.२५.१८ ॥
സമാനനും വ്യാനനും ഊർധ്വമായി കർമ്മത്തിൽ വ്യാപരിക്കുന്നു; അതിനാൽ അത് സംഭവിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് സമാനനാൽ വീണ്ടും നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു.
14.25.19
शान्त्यर्थं वामदेव्यं च शान्तिर्ब्रह्म सनातनम् ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१९ ॥
ശാന്തിക്കായി വാമദേവ്യവും, ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മമാകുന്ന ശാന്തിയും — ഉദാനന്റെ ഈ പരമരൂപം ബ്രാഹ്മണർ അറിയുന്നു.