మహాభారతం · అధ్యాయం 14.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.25.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादमृषेर्देवमतस्य च ॥ १४.२५.१ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు — నారదుడు మరియు ఋషి దేవమతుల సంభాషణను.
14.25.2
जन्तोः संजायमानस्य किंनु पूर्वं प्रवर्तते ।
प्राणोऽपानः समानो वा व्यानो वोदान एव च ॥ १४.२५.२ ॥
పుట్టుచున్న జీవిలో మొదట ఏది ప్రవర్తిస్తుంది — ప్రాణమా, అపానమా, సమానమా, వ్యానమా, లేక ఉదానమా?
14.25.3
येनायं सृज्यते जन्तुस्ततोऽन्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं हि विज्ञेयं तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.३ ॥
దేని ద్వారా ఈ జీవి సృష్టించబడుతుందో, దానికంటే భిన్నమైనది ముందుగా వెళ్తుంది. ప్రాణ-ద్వంద్వాన్ని తెలుసుకోవాలి — అడ్డంగా, పైకి మరియు క్రిందికి వ్యాపించినది.
14.25.4
केनायं सृज्यते जन्तुः कश्चान्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं च मे ब्रूहि तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.४ ॥
దేనివల్ల ఈ జీవి సృష్టించబడుతుంది, దానికంటే ముందు ఏది వెళ్తుంది? ప్రాణ-ద్వంద్వాన్ని నాకు చెప్పండి — అడ్డంగా, పైకి మరియు క్రిందికి వ్యాపించినది.
14.25.5
सङ्कल्पाज्जायते हर्षः शब्दादपि च जायते ।
रसात्संजायते चापि रूपादपि च जायते ॥ १४.२५.५ ॥
సంకల్పం నుండి హర్షం పుడుతుంది; శబ్దం నుండి కూడా పుడుతుంది. రసం నుండి పుడుతుంది, రూపం నుండి కూడా పుడుతుంది.
14.25.6
स्पर्शात्संजायते चापि गन्धादपि च जायते ।
शुक्राच्छोणितसंसृष्टात्पूर्वं प्राणः प्रवर्तते।
प्राणेन विकृते शुक्रे ततोऽपानः प्रवर्तते ॥ १४.२५.६ ॥
స్పర్శ నుండి కూడా పుడుతుంది, గంధం నుండి కూడా పుడుతుంది. శుక్రం రక్తంతో కలిసినప్పుడు మొదట ప్రాణం ప్రవర్తిస్తుంది. ప్రాణం చేత శుక్రం వికృతమైనప్పుడు అపానం ప్రవర్తిస్తుంది.
14.25.7
शुक्रात्संजायते चापि रसादपि च जायते ।
एतद्रूपमुदानस्य हर्षो मिथुनमन्तरा ॥ १४.२५.७ ॥
శుక్రం నుండీ పుడుతుంది; రసం నుండీ కూడా జన్మిస్తుంది. ఇది ఉదానుని రూపం: మిథునం మధ్య కలిగే ఆనందం.
14.25.8
कामात्संजायते शुक्रं शुक्रात्संजायते रजः ।
समानव्यानजनिते सामान्ये शुक्रशोणिते ॥ १४.२५.८ ॥
కామం నుండి శుక్రం పుడుతుంది; శుక్రం నుండి రజస్సు పుడుతుంది. సమాన, వ్యానాల వల్ల జనించిన, సామాన్యమైన శుక్రం మరియు శోణితం.
14.25.9
प्राणापानाविदं द्वन्द्वमवाक् चोर्ध्वं च गच्छतः ।
व्यानः समानश्चैवोभौ तिर्यग्द्वन्द्वत्वमुच्यते ॥ १४.२५.९ ॥
ప్రాణ-అపానులు ఈ ద్వంద్వం; అవి క్రిందికీ పైకీ కదులుతాయి. వ్యానుడు, సమానుడు కూడా ఇద్దరే; వాటిని అడ్డ ద్వంద్వం అంటారు.
14.25.10
अग्निर्वै देवताः सर्वा इति देवस्य शासनात् ।
संजायते हि प्राणेषु ज्ञानं बुद्धिसमन्वितम् ॥ १४.२५.१० ॥
అగ్నియే సర్వ దేవతలు—అని దేవుని ఆజ్ఞ వల్ల చెప్పబడింది. ప్రాణాలలో బుద్ధితో కూడిన జ్ఞానం పుడుతుంది.
14.25.11
तस्य धूमस्तमोरूपं रजो भस्म सुतेजसः ।
सर्वं संजायते तस्य यत्र प्रक्षिप्यते हविः ॥ १४.२५.११ ॥
దాని పొగ తమో రూపం; ఆ సుతేజస్సు యొక్క రజస్సు, భస్మం. హవిస్సు ఎక్కడ వేయబడుతుందో అక్కడ అతనివి అన్నీ పుడతాయి.
14.25.12
हविः समानो व्यानश्च इति यज्ञविदो विदुः ।
प्राणापानावाज्यभागौ तयोर्मध्ये हुताशनः ॥ १४.२५.१२ ॥
హవిస్సు సమానుడు, వ్యానుడు—అని యజ్ఞం తెలిసినవారు తెలుసుకుంటారు. ప్రాణ, అపానులు ఆజ్యభాగాలు; వాటి మధ్యలో హుతాశనుడు ఉంటాడు.
14.25.13
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ।
निर्द्वन्द्वमिति यत्त्वेतत्तन्मे निगदतः शृणुः ॥ १४.२५.१३ ॥
ఉదానపు ఈ పరమ రూపాన్ని బ్రాహ్మణులు తెలుసుకుంటారు. 'నిర్ద్వంద్వం' అని దేనిని అంటారో, దానిని నేను చెప్పేటప్పుడు వినుము.
14.25.14
अहोरात्रमिदं द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१४ ॥
పగలు రాత్రి ఇది ద్వంద్వం; వాటి మధ్య హుతాశనుడు (అగ్ని) ఉన్నాడు. ఉదానపు ఈ పరమ రూపాన్ని బ్రాహ్మణులు తెలుసుకుంటారు.
14.25.15
उभे सत्यानृते द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१५ ॥
సత్యం అసత్యం రెండూ ద్వంద్వం; వాటి మధ్య హుతాశనుడు (అగ్ని) ఉన్నాడు. ఉదానపు ఈ పరమ రూపాన్ని బ్రాహ్మణులు తెలుసుకుంటారు.
14.25.16
सच्चासच्चैव तद्द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१६ ॥
సత్తు అసత్తు ఆ ద్వంద్వం; వాటి మధ్య హుతాశనుడు (అగ్ని) ఉన్నాడు. ఉదానపు ఈ పరమ రూపాన్ని బ్రాహ్మణులు తెలుసుకుంటారు.
14.25.17
उभे शुभाशुभे द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१७ ॥
శుభం అశుభం రెండూ ద్వంద్వం; వాటి మధ్య హుతాశనుడు (అగ్ని) ఉన్నాడు. ఉదానపు ఈ పరమ రూపాన్ని బ్రాహ్మణులు తెలుసుకుంటారు.
14.25.18
ऊर्ध्वं समानो व्यानश्च व्यस्यते कर्म तेन तत् ।
द्वितीयं तु समानेन पुनरेव व्यवस्यते ॥ १४.२५.१८ ॥
సమానుడు, వ్యానుడు ఊర్ధ్వంగా కార్యంలో నిమగ్నమవుతారు; దాని ద్వారా అది జరుగుతుంది. రెండవది సమానుని ద్వారా మళ్లీ నిర్ణయించబడుతుంది.
14.25.19
शान्त्यर्थं वामदेव्यं च शान्तिर्ब्रह्म सनातनम् ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१९ ॥
శాంతికోసం వామదేవ్యం; శాంతి అనే సనాతన బ్రహ్మం — ఉదానం యొక్క ఈ పరమ రూపాన్ని బ్రాహ్మణులు తెలుసుకుంటారు.