摩诃婆罗多 · 章 14.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.25.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादमृषेर्देवमतस्य च ॥ १४.२५.१ ॥
此处人们也讲述这段古老的传说——那罗陀与仙人提婆摩陀的对话。
14.25.2
जन्तोः संजायमानस्य किंनु पूर्वं प्रवर्तते ।
प्राणोऽपानः समानो वा व्यानो वोदान एव च ॥ १४.२५.२ ॥
在将要出生的生灵之中，何者最先发动：生气（prāṇa）、下气（apāna）、等气（samāna）、遍气（vyāna）还是上气（udāna）？
14.25.3
येनायं सृज्यते जन्तुस्ततोऽन्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं हि विज्ञेयं तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.३ ॥
此生灵所由被造者，有别的东西先于它而行。应当了知那一对气息——横向、向上与向下延展者。
14.25.4
केनायं सृज्यते जन्तुः कश्चान्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं च मे ब्रूहि तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.४ ॥
此生灵由何而被造？何者先于它而行？请为我说那一对气息——横向、向上与向下延展者。
14.25.5
सङ्कल्पाज्जायते हर्षः शब्दादपि च जायते ।
रसात्संजायते चापि रूपादपि च जायते ॥ १४.२५.५ ॥
喜悦由念想而生，也由声音而生。由味而生，也由色相而生。
14.25.6
स्पर्शात्संजायते चापि गन्धादपि च जायते ।
शुक्राच्छोणितसंसृष्टात्पूर्वं प्राणः प्रवर्तते।
प्राणेन विकृते शुक्रे ततोऽपानः प्रवर्तते ॥ १४.२५.६ ॥
由触而生，也由香而生。当精液与血混合时，首先生起生气（prāṇa）；精液被生气所变化之后，然后生起下气（apāna）。
14.25.7
शुक्रात्संजायते चापि रसादपि च जायते ।
एतद्रूपमुदानस्य हर्षो मिथुनमन्तरा ॥ १४.२५.७ ॥
由精液而生，也由精华（rasa）而生。这是乌陀那（udāna）的形态：交合二者之间的欢喜。
14.25.8
कामात्संजायते शुक्रं शुक्रात्संजायते रजः ।
समानव्यानजनिते सामान्ये शुक्रशोणिते ॥ १४.२५.८ ॥
由欲望生精液；由精液生月经之液（rajas）。由等息与遍行所生，在共同的交合中，即精液与血。
14.25.9
प्राणापानाविदं द्वन्द्वमवाक् चोर्ध्वं च गच्छतः ।
व्यानः समानश्चैवोभौ तिर्यग्द्वन्द्वत्वमुच्यते ॥ १४.२५.९ ॥
气（prāṇa）与下气（apāna）构成此对，一上一下而行。遍行（vyāna）与等息（samāna）亦为一对，被称为横向之对。
14.25.10
अग्निर्वै देवताः सर्वा इति देवस्य शासनात् ।
संजायते हि प्राणेषु ज्ञानं बुद्धिसमन्वितम् ॥ १४.२५.१० ॥
火即是一切神，此乃依神之教令而说。于诸气中生出具有智慧的知识。
14.25.11
तस्य धूमस्तमोरूपं रजो भस्म सुतेजसः ।
सर्वं संजायते तस्य यत्र प्रक्षिप्यते हविः ॥ १४.२५.११ ॥
其烟具有黑暗之相；尘与灰属于那光明之神。无论祭品投入何处，一切皆由他而生。
14.25.12
हविः समानो व्यानश्च इति यज्ञविदो विदुः ।
प्राणापानावाज्यभागौ तयोर्मध्ये हुताशनः ॥ १४.२५.१२ ॥
祭品即是等息与遍行，通晓祭祀者如此知之。气与下气是酥油分；二者之中，即是食祭之火。
14.25.13
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ।
निर्द्वन्द्वमिति यत्त्वेतत्तन्मे निगदतः शृणुः ॥ १४.२५.१३ ॥
婆罗门知道这上行气的至上形态。听我讲那所谓“超越二元对立”之物。
14.25.14
अहोरात्रमिदं द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१४ ॥
昼与夜是这一对二元；在两者之间是祭火（胡塔舍那）。婆罗门知道这上行气的至上形态。
14.25.15
उभे सत्यानृते द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१५ ॥
真与假皆为二元；在两者之间是祭火（胡塔舍那）。婆罗门知道这上行气的至上形态。
14.25.16
सच्चासच्चैव तद्द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१६ ॥
有与无即是那二元；在两者之间是祭火（胡塔舍那）。婆罗门知道这上行气的至上形态。
14.25.17
उभे शुभाशुभे द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१७ ॥
吉与凶皆为二元；在两者之间是祭火（胡塔舍那）。婆罗门知道这上行气的至上形态。
14.25.18
ऊर्ध्वं समानो व्यानश्च व्यस्यते कर्म तेन तत् ।
द्वितीयं तु समानेन पुनरेव व्यवस्यते ॥ १४.२५.१८ ॥
上行的平衡气（samāna）与遍行气（vyāna）投入于作业，由其成就此事；第二者又由平衡气重新确定。
14.25.19
शान्त्यर्थं वामदेव्यं च शान्तिर्ब्रह्म सनातनम् ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१९ ॥
为求平静有婆摩提婆之颂；平静即永恒的梵。此乃上气（udāna）的至高形态，婆罗门如是知之。