มหาภารตะ · อัธยายะ 14.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.25.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादमृषेर्देवमतस्य च ॥ १४.२५.१ ॥
ในเรื่องนี้ผู้คนยังเล่าอิติหาสโบราณนี้ คือบทสนทนาของพระนารทและฤๅษีเทวมต
14.25.2
जन्तोः संजायमानस्य किंनु पूर्वं प्रवर्तते ।
प्राणोऽपानः समानो वा व्यानो वोदान एव च ॥ १४.२५.२ ॥
ในสัตว์ที่กำลังเกิดขึ้น อะไรเกิดก่อนเล่า ปราณะ อปานะ สมานะ ว্যานะ หรืออุทานะ
14.25.3
येनायं सृज्यते जन्तुस्ततोऽन्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं हि विज्ञेयं तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.३ ॥
สิ่งมีชีวิตนี้ถูกสร้างขึ้นด้วยสิ่งใด แล้วสิ่งอื่นก็ไปก่อนสิ่งนั้น ควรรู้จักคู่ของลมหายใจ ซึ่งแผ่ไปขวาง ขึ้นบน และลงล่าง
14.25.4
केनायं सृज्यते जन्तुः कश्चान्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं च मे ब्रूहि तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.४ ॥
สิ่งมีชีวิตนี้ถูกสร้างขึ้นด้วยสิ่งใด และสิ่งใดไปก่อนสิ่งนั้น ขอโปรดบอกข้าพเจ้าถึงคู่ของลมหายใจ ซึ่งแผ่ไปขวาง ขึ้นบน และลงล่าง
14.25.5
सङ्कल्पाज्जायते हर्षः शब्दादपि च जायते ।
रसात्संजायते चापि रूपादपि च जायते ॥ १४.२५.५ ॥
ความยินดีเกิดจากความตั้งใจ และเกิดจากเสียงด้วย เกิดจากรสก็มี และเกิดจากรูปก็มี
14.25.6
स्पर्शात्संजायते चापि गन्धादपि च जायते ।
शुक्राच्छोणितसंसृष्टात्पूर्वं प्राणः प्रवर्तते।
प्राणेन विकृते शुक्रे ततोऽपानः प्रवर्तते ॥ १४.२५.६ ॥
เกิดจากการสัมผัส และเกิดจากกลิ่นด้วย เมื่อน้ำอสุจิผสมกับโลหิตถูกกระตุ้นครั้งแรก ปราณะก็เกิดขึ้น เมื่อน้ำอสุจิถูกแปรสภาพด้วยปราณะ อปานะจึงเกิดขึ้น
14.25.7
शुक्रात्संजायते चापि रसादपि च जायते ।
एतद्रूपमुदानस्य हर्षो मिथुनमन्तरा ॥ १४.२५.७ ॥
เกิดจากน้ำอสุจิ และเกิดจากรสด้วย นี่คือรูปของอุทานะ คือความยินดีในระหว่างคู่ที่ร่วมกัน
14.25.8
कामात्संजायते शुक्रं शुक्रात्संजायते रजः ।
समानव्यानजनिते सामान्ये शुक्रशोणिते ॥ १४.२५.८ ॥
จากกามะ น้ำอสุจิจึงเกิดขึ้น จากน้ำอสุจิ รชัสจึงเกิดขึ้น เมื่อสมานะและว্যานะให้กำเนิด ในการร่วมกันทั่วไป จึงมีน้ำอสุจิและโลหิต
14.25.9
प्राणापानाविदं द्वन्द्वमवाक् चोर्ध्वं च गच्छतः ।
व्यानः समानश्चैवोभौ तिर्यग्द्वन्द्वत्वमुच्यते ॥ १४.२५.९ ॥
ปราณะและอปานะเป็นคู่นี้ ไปทั้งขึ้นและลง ว্যานะและสมานะทั้งสองก็เป็นคู่ เรียกว่าคู่แนวนอน
14.25.10
अग्निर्वै देवताः सर्वा इति देवस्य शासनात् ।
संजायते हि प्राणेषु ज्ञानं बुद्धिसमन्वितम् ॥ १४.२५.१० ॥
ไฟคือเทพทั้งหมดอย่างแท้จริง ดังที่กล่าวตามพระบัญชาของพระเจ้า ในลมหายใจทั้งหลาย ความรู้ที่ประกอบด้วยปัญญาย่อมเกิดขึ้น
14.25.11
तस्य धूमस्तमोरूपं रजो भस्म सुतेजसः ।
सर्वं संजायते तस्य यत्र प्रक्षिप्यते हविः ॥ १४.२५.११ ॥
ควันของไฟนั้นมีรูปแห่งความมืด ฝุ่นและเถ้าเป็นของผู้มีแสงรุ่งเรืองนั้น ทุกสิ่งเกิดจากพระองค์ ในที่ใดที่โยนเครื่องบูชาลงไป
14.25.12
हविः समानो व्यानश्च इति यज्ञविदो विदुः ।
प्राणापानावाज्यभागौ तयोर्मध्ये हुताशनः ॥ १४.२५.१२ ॥
เครื่องบูชาคือสมานะและว্যานะ ดังที่ผู้รู้ยัญพิธีรู้กัน ปราณะและอปานะคือส่วนอาชยะ ระหว่างสองสิ่งนั้นคือไฟที่กินเครื่องบูชา
14.25.13
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ।
निर्द्वन्द्वमिति यत्त्वेतत्तन्मे निगदतः शृणुः ॥ १४.२५.१३ ॥
พราหมณ์ทั้งหลายรู้รูปอันสูงสุดของอุทานะนี้ จงฟังเถิด เมื่อข้าพเจ้ากล่าวถึงสิ่งที่เรียกว่าปราศจากคู่ตรงข้าม
14.25.14
अहोरात्रमिदं द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१४ ॥
กลางวันและกลางคืนเป็นคู่ตรงข้ามนี้ ระหว่างสองสิ่งนั้นคือไฟแห่งเครื่องบูชา พราหมณ์ทั้งหลายรู้รูปอันสูงสุดของอุทานะนี้
14.25.15
उभे सत्यानृते द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१५ ॥
ความจริงและความเท็จเป็นคู่ตรงข้ามทั้งสอง ระหว่างสองสิ่งนั้นคือไฟแห่งเครื่องบูชา พราหมณ์ทั้งหลายรู้รูปอันสูงสุดของอุทานะนี้
14.25.16
सच्चासच्चैव तद्द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१६ ॥
ความเป็นและความไม่เป็นคือคู่ตรงข้ามนั้น ระหว่างสองสิ่งนั้นคือไฟแห่งเครื่องบูชา พราหมณ์ทั้งหลายรู้รูปอันสูงสุดของอุทานะนี้
14.25.17
उभे शुभाशुभे द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१७ ॥
ความเป็นมงคลและอัปมงคลเป็นคู่ตรงข้ามทั้งสอง ระหว่างสองสิ่งนั้นคือไฟแห่งเครื่องบูชา พราหมณ์ทั้งหลายรู้รูปอันสูงสุดของอุทานะนี้
14.25.18
ऊर्ध्वं समानो व्यानश्च व्यस्यते कर्म तेन तत् ।
द्वितीयं तु समानेन पुनरेव व्यवस्यते ॥ १४.२५.१८ ॥
สมานะและว্যานะที่พุ่งขึ้นสู่เบื้องบน ย่อมดำเนินกิจ และกิจนั้นย่อมสำเร็จด้วยสองสิ่งนั้น ส่วนที่สองถูกกำหนดอีกครั้งด้วยสมานะ
14.25.19
शान्त्यर्थं वामदेव्यं च शान्तिर्ब्रह्म सनातनम् ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१९ ॥
เพื่อความสงบ มีวามเทวยะ และความสงบคือพรหมันนิรันดร์ นี่คือรูปอันสูงสุดของอุทานะ ดังที่พราหมณ์ทั้งหลายรู้