マハーバーラタ · 章 14.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.25.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादमृषेर्देवमतस्य च ॥ १४.२५.१ ॥
ここでも人々はこの古い物語を語る——ナーラダと聖者デーヴァマタの対話を。
14.25.2
जन्तोः संजायमानस्य किंनु पूर्वं प्रवर्तते ।
प्राणोऽपानः समानो वा व्यानो वोदान एव च ॥ १४.२५.२ ॥
生まれつつある生き物において、最初に働き始めるのはどれか——プラーナ、アパーナ、サマーナ、ヴィャーナ、ウダーナか。
14.25.3
येनायं सृज्यते जन्तुस्ततोऽन्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं हि विज्ञेयं तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.३ ॥
この生き物が創られるそれによって、別のものがそれに先立って行く。横に、上に、下に広がる息の対を知るべきである。
14.25.4
केनायं सृज्यते जन्तुः कश्चान्यः पूर्वमेति तम् ।
प्राणद्वन्द्वं च मे ब्रूहि तिर्यगूर्ध्वमधश्च यत् ॥ १४.२५.४ ॥
この生き物は何によって創られ、何がそれに先立って行くのか。横に、上に、下に広がる息の対を私に語ってください。
14.25.5
सङ्कल्पाज्जायते हर्षः शब्दादपि च जायते ।
रसात्संजायते चापि रूपादपि च जायते ॥ १४.२५.५ ॥
喜びは意志から生じ、音からも生じる。味から生じ、形からも生じる。
14.25.6
स्पर्शात्संजायते चापि गन्धादपि च जायते ।
शुक्राच्छोणितसंसृष्टात्पूर्वं प्राणः प्रवर्तते।
प्राणेन विकृते शुक्रे ततोऽपानः प्रवर्तते ॥ १४.२५.६ ॥
触から生じ、香からも生じる。精子が血と混じって最初に動くとき、プラーナが生じる。精子がプラーナによって変化したとき、その後アパーナが生じる。
14.25.7
शुक्रात्संजायते चापि रसादपि च जायते ।
एतद्रूपमुदानस्य हर्षो मिथुनमन्तरा ॥ १४.२५.७ ॥
精液から生じ、また精髄（rasa）からも生まれる。これがウダーナの姿である。交わる二者の間の喜びである。
14.25.8
कामात्संजायते शुक्रं शुक्रात्संजायते रजः ।
समानव्यानजनिते सामान्ये शुक्रशोणिते ॥ १४.२५.८ ॥
欲望から精液が生じ、精液から月経の液（rajas）が生じる。等息（samāna）と遍行（vyāna）によって生じ、共通の交わりにおける精液と血。
14.25.9
प्राणापानाविदं द्वन्द्वमवाक् चोर्ध्वं च गच्छतः ।
व्यानः समानश्चैवोभौ तिर्यग्द्वन्द्वत्वमुच्यते ॥ १४.२५.९ ॥
プラーナとアパーナはこの対であり、上と下へ行く。ヴィャーナとサマーナもまた対であり、横の対と呼ばれる。
14.25.10
अग्निर्वै देवताः सर्वा इति देवस्य शासनात् ।
संजायते हि प्राणेषु ज्ञानं बुद्धिसमन्वितम् ॥ १४.२५.१० ॥
火こそ一切の神々である——神の命令によってそう言われる。諸気（プラーナ）の中に、知性を具えた知識が生じる。
14.25.11
तस्य धूमस्तमोरूपं रजो भस्म सुतेजसः ।
सर्वं संजायते तस्य यत्र प्रक्षिप्यते हविः ॥ १४.२५.११ ॥
その煙は暗闇の姿をもつ。塵と灰は、その大いなる輝きに属する。供物が投じられる所では、すべてが彼から生じる。
14.25.12
हविः समानो व्यानश्च इति यज्ञविदो विदुः ।
प्राणापानावाज्यभागौ तयोर्मध्ये हुताशनः ॥ १४.२५.१२ ॥
供物は等息（samāna）と遍行（vyāna）である——祭祀に通じた者はそう知る。気（prāṇa）と下気（apāna）はアージャ（澄油）の分である。その二つの間にあるのが、供物を食らう火である。
14.25.13
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ।
निर्द्वन्द्वमिति यत्त्वेतत्तन्मे निगदतः शृणुः ॥ १४.२५.१३ ॥
バラモンたちはウダーナの最高の形を知っている。「二元を離れたもの」と呼ばれるものを私が語るのを聞け。
14.25.14
अहोरात्रमिदं द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१४ ॥
昼と夜がこの対立の対である。二者の間にあるのが供物の火（フタシャナ）である。バラモンたちはウダーナの最高の形を知っている。
14.25.15
उभे सत्यानृते द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१५ ॥
真実と虚偽はともに対立の対である。二者の間にあるのが供物の火（フタシャナ）である。バラモンたちはウダーナの最高の形を知っている。
14.25.16
सच्चासच्चैव तद्द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१६ ॥
有と無がその対立の対である。二者の間にあるのが供物の火（フタシャナ）である。バラモンたちはウダーナの最高の形を知っている。
14.25.17
उभे शुभाशुभे द्वन्द्वं तयोर्मध्ये हुताशनः ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१७ ॥
吉と凶はともに対立の対である。二者の間にあるのが供物の火（フタシャナ）である。バラモンたちはウダーナの最高の形を知っている。
14.25.18
ऊर्ध्वं समानो व्यानश्च व्यस्यते कर्म तेन तत् ।
द्वितीयं तु समानेन पुनरेव व्यवस्यते ॥ १४.२५.१८ ॥
上方へ向かうサマーナとヴィヤーナは行為に従事し、それによってその行為が遂行される。もう一方は再びサマーナによって定められる。
14.25.19
शान्त्यर्थं वामदेव्यं च शान्तिर्ब्रह्म सनातनम् ।
एतद्रूपमुदानस्य परमं ब्राह्मणा विदुः ॥ १४.२५.१९ ॥
平安のためのヴァーマデーヴィヤ、そして平安たる永遠のブラフマン。これがウダーナの最高の姿であると、バラモンたちは知っている。