മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.28.1
संकल्पदंशमशकं शोकहर्षहिमातपम् ।
मोहान्धकारतिमिरं लोभव्याधिसरीसृपम् ॥ १४.२८.१ ॥
സങ്കൽപമാകുന്ന കൊതുകുകളും ദംശകരും, ശോകഹർഷങ്ങളാകുന്ന തണുപ്പും ചൂടും, മോഹമാകുന്ന അന്ധകാരത്തിന്റെ ഇരുട്ടും, ലോഭവ്യാധിയുടെ ഇഴജന്തുക്കളും.
14.28.2
विषयैकात्ययाध्वानं कामक्रोधकिरातकम् ।
तदतीत्य महादुर्गं प्रविष्टोस्मि महद्वनम् ॥ १४.२८.२ ॥
ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളുടെ ഏകമായ ദുർഗമ പാതയും കാമക്രോധമാകുന്ന വേടന്മാരും കടന്ന്, ആ മഹാദുർഗം അതിക്രമിച്ച് ഞാൻ മഹാവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
14.28.3
क्व तद्वनं महाप्राज्ञ के वृक्षाः सरितश्च काः ।
कियन्तः पर्वताश्चैव कियत्यध्यनि तद्वनम् ॥ १४.२८.३ ॥
ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ആ വനം എവിടെയാണ്? അതിലെ വൃക്ഷങ്ങൾ ഏതെല്ലാം, നദികൾ ഏതെല്ലാം, പർവതങ്ങൾ എത്ര, ആ വനം വഴിയിൽ എത്ര ദൂരത്താണ്?
14.28.4
नैतदस्ति पृथग्भावः किञ्चिनद्यत्ततः सुखम् ।
नैतदस्त्यपृथग्भावः किञ्चिद्दुःखतरं ततः ॥ १४.२८.४ ॥
ഇത് ഭേദഭാവമല്ല, അതിൽനിന്ന് യാതൊരു സുഖവുമില്ല; ഇത് അഭേദഭാവമല്ല, അതിനെക്കാൾ ദുഃഖകരമായി ഒന്നുമില്ല.
14.28.5
तस्माद्ध्रस्वतरं नास्ति न ततोस्ति महत्तरम् ।
नास्ति तस्माद्दुःखतरं नास्त्यन्यत्तत्समं सुखम् ॥ १४.२८.५ ॥
അതിനാൽ ഇതിനെക്കാൾ ചെറുതായി ഒന്നുമില്ല, ഇതിനെക്കാൾ വലുതായി ഒന്നുമില്ല; ഇതിനെക്കാൾ ദുഃഖകരമായി മറ്റൊന്നുമില്ല, ഇതിന് തുല്യമായ സുഖം മറ്റൊന്നുമില്ല.
14.28.6
न तत्राविश्यि शोचन्ति न प्रहृष्यन्ति च द्विजाः ।
न च बिभ्यति केभ्यश्चिन्नैभ्यो बिभ्यति केचन ॥ १४.२८.६ ॥
അതിൽ പ്രവേശിച്ച ദ്വിജന്മാർ ശോകിക്കുന്നില്ല, ഹർഷിക്കുന്നുമില്ല; ആരെയും അവർ ഭയപ്പെടുന്നില്ല, ആരും അവരെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
14.28.7
तस्मिन्वने सप्त महाद्रुमाश्च ।
फलानि सप्तातिथयश्च सप्त।
सप्ताश्रमाः सप्त समाधयश्च ।
दीक्षाश्च सप्तैतदरण्यरूपम् ॥ १४.२८.७ ॥
ആ വനത്തിൽ ഏഴ് മഹാവൃക്ഷങ്ങളും ഫലങ്ങളും ഏഴ് അതിഥികളും ഏഴ് ആശ്രമങ്ങളും ഏഴ് സമാധികളും ഏഴ് ദീക്ഷകളുമുണ്ട്; ഇതാണ് ആ വനത്തിന്റെ രൂപം.
14.28.8
पञ्चवर्णानि दिव्यानि पुष्पाणि च फलानि च ।
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वन्म् ॥ १४.२८.८ ॥
അവിടെ അഞ്ചു നിറങ്ങളിലുള്ള ദിവ്യപുഷ്പങ്ങളും ഫലങ്ങളും ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ട് വൃക്ഷങ്ങൾ ആ വനമാകെ വ്യാപിച്ചുനിൽക്കുന്നു.
14.28.9
सुवर्णानि द्विवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च ।
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम् ॥ १४.२८.९ ॥
അവിടെ സ്വർണ്ണനിറവും ഇരുനിറവുമുള്ള പുഷ്പങ്ങളും ഫലങ്ങളും ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ട് വൃക്ഷങ്ങൾ ആ വനമാകെ വ്യാപിച്ചുനിൽക്കുന്നു.
14.28.10
शङ्कराणि त्रिवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च ।
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम् ॥ १४.२८.१० ॥
അവിടെ മംഗലമായ മൂന്നു നിറങ്ങളിലുള്ള പുഷ്പങ്ങളും ഫലങ്ങളും ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ട് വൃക്ഷങ്ങൾ ആ വനമാകെ വ്യാപിച്ചുനിൽക്കുന്നു.
14.28.11
सुरभीणि द्विवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च ।
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम् ॥ १४.२८.११ ॥
അവിടെ സുഗന്ധമുള്ള ഇരുനിറ പുഷ്പങ്ങളും ഫലങ്ങളും ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ട് വൃക്ഷങ്ങൾ ആ വനമാകെ വ്യാപിച്ചുനിൽക്കുന്നു.
14.28.12
सुरभीण्येकवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च ।
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम् ॥ १४.२८.१२ ॥
അവിടെ സുഗന്ധമുള്ള ഒറ്റ നിറത്തിലുള്ള പുഷ്പങ്ങളും ഫലങ്ങളും ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ട് വൃക്ഷങ്ങൾ ആ വനമാകെ വ്യാപിച്ചുനിൽക്കുന്നു.
14.28.13
बहून्यव्यक्तवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च ।
विसृजन्तौ महावृक्षौ तद्वनं व्याप्य तिष्ठतः ॥ १४.२८.१३ ॥
വ്യക്തമല്ലാത്ത നിറങ്ങളുള്ള അനേകം പൂക്കളും ഫലങ്ങളും ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട് രണ്ടു മഹാവൃക്ഷങ്ങൾ ആ വനത്തെ വ്യാപിച്ചു നിൽക്കുന്നു.
14.28.14
एको वह्निः सुमना ब्राह्मणोत्र ।
पञ्चेन्द्रियाणि समिधश्चात्र सन्ति।
तेभ्यो वृक्षाःक सप्त फलन्ति दीक्षा ।
गुणाः फलान्यतिथयः फलाशाः ॥ १४.२८.१४ ॥
ഇവിടെ ഒരേ അഗ്നിയുണ്ട്, ബ്രാഹ്മണാ, മനസ്സ് നല്ലതാണ്. ഇവിടെ പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളും സമിധകളുമുണ്ട്; അവയിൽനിന്ന് ഏഴ് വൃക്ഷങ്ങൾ ഫലം നൽകുന്നു — ദീക്ഷ, ഗുണങ്ങൾ, ഫലങ്ങൾ, അതിഥികൾ, ഫലാശകൾ.
14.28.15
आतिथ्यं प्रतिगृह्णन्ति तत्र सप्त महर्षयः ।
अर्चितेषु प्रलीनेषु तेष्वन्यद्रोचते वनम् ॥ १४.२८.१५ ॥
അവിടെ ഏഴ് മഹർഷിമാർ ആതിഥ്യം സ്വീകരിക്കുന്നു. അവർ ആദരിക്കപ്പെട്ട് മറഞ്ഞശേഷം, അവർക്കുശേഷം മറ്റൊരു വനം ഇഷ്ടമാകുന്നു.
14.28.16
प्रज्ञावृक्षं मोक्षफलं शान्तिच्छायासमन्वितम् ।
ज्ञानाश्रयं तृप्तितोयमन्तःक्षेत्रज्ञभास्करम् ॥ १४.२८.१६ ॥
പ്രജ്ഞയെന്ന വൃക്ഷം, മോക്ഷമാണ് അതിന്റെ ഫലം, ശാന്തിയുടെ തണലോടുകൂടിയത്, ജ്ഞാനത്തെ ആശ്രയിച്ചത്, തൃപ്തിയുടെ ജലമുള്ളത്, ഉള്ളിലെ ക്ഷേത്രജ്ഞനെന്ന സൂര്യൻ.
14.28.17
येऽधिगच्छन्ति तत्सन्तस्तेषां नास्ति पुनर्भवः ।
ऊर्ध्वं चाधश्च तिर्यक्च तस्य नान्तोऽधिगम्यते ॥ १४.२८.१७ ॥
സജ്ജനങ്ങൾ അത് പ്രാപിക്കുന്നവർക്ക് പുനർജന്മമില്ല. മുകളിലും താഴെയും കുറുകെയും അതിന്റെ അന്തം കാണാനാവില്ല.
14.28.18
सप्त स्त्रियस्तत्र चरन्ति सत्या-
स्त्ववाङ्मुखा भानुमत्यो जनित्र्यः।
ऊर्ध्वं रसानाददते प्रजाभ्यः ।
सर्वान्यथा नित्यमनित्यता च ॥ १४.२८.१८ ॥
അവിടെ ഏഴ് സ്ത്രീകൾ സത്യമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; മുഖം താഴ്ത്തിയവർ, പ്രകാശമുള്ളവർ, മാതാക്കൾ. അവർ പ്രജകൾക്കായി മുകളിൽനിന്ന് രസങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. സർവവും എപ്പോഴും അനിത്യമാണ്; അനിത്യതയും അതുപോലെ.
14.28.19
तत्रैव प्रतितिष्ठन्ति पुनस्तत्रोदयन्ति च ।
सप्त सप्तर्षयः सिद्धा वसिष्ठप्रमुखैः सह ॥ १४.२८.१९ ॥
അവിടെത്തന്നെ അവർ നിലകൊള്ളുന്നു; അവിടെനിന്നുതന്നെ വീണ്ടും ഉദിക്കുന്നു. വസിഷ്ഠൻ പ്രധാനിയായ ഏഴു സപ്തർഷികൾ സിദ്ധന്മാരോടൊപ്പം.
14.28.20
यशो वर्चो भगश्चैव विजयः सिद्धतेजसः ।
एतमेवानुवर्तन्ते सप्त ज्योतींषि भास्करम् ॥ १४.२८.२० ॥
യശസ്സും തേജസ്സും ഭഗവും വിജയവും — സിദ്ധന്മാരുടെ തേജസ്സ് ഇവയാകുന്നു; ഏഴു ജ്യോതിസ്സുകൾ ഈ സൂര്യനെത്തന്നെ പിന്തുടരുന്നു.
14.28.21
ऋषयः पर्वताश्चैव सन्ति तत्र समासतः ।
नद्यश्च परितो वारि वहन्त्यो ब्रह्मिसम्भवम् ॥ १४.२८.२१ ॥
ഋഷിമാരും പർവതങ്ങളും അവിടെ ചുരുക്കത്തിൽ ഉണ്ട്; ചുറ്റിലും നദികൾ ബ്രഹ്മത്തിൽനിന്നു ജനിച്ച ജലം വഹിക്കുന്നു.
14.28.22
नदीनां सङ्गमश्चैव वैताने समुपहरे ।
स्वात्मतृप्ता यतो यान्ति साक्षादेव पितामहम् ॥ १४.२८.२२ ॥
നദികളുടെ സംഗമവും വൈതാന യജ്ഞത്തിലെ അർപ്പണത്തിലാണ്; അതിനാൽ സ്വയം തൃപ്തരായി അവർ നേരിട്ട് പിതാമഹനിലേക്ക് പോകുന്നു.
14.28.23
कृशाशाः सुव्रताः शान्तास्तपसा दग्धकिल्बिषाः ।
आत्मन्यात्मानमावेश्य ब्राह्मणास्तमुपासते ॥ १४.२८.२३ ॥
ആശകൾ ക്ഷയിച്ചവരും നല്ല വ്രതമുള്ളവരും ശാന്തരും തപസ്സുകൊണ്ട് പാപങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ചവരുമായ ബ്രാഹ്മണർ, ആത്മാവിൽ ആത്മാവിനെ സ്ഥാപിച്ച് അവനെ ഉപാസിക്കുന്നു.
14.28.24
शमिमप्यत्र शंसन्ति विद्यारण्यविदो जनाः ।
तदरण्यमभिप्रेत्य यथातत्वमजायत ॥ १४.२८.२४ ॥
ഇവിടെയും വിദ്യാരണ്യമറിയുന്ന ജനങ്ങൾ ശമി വൃക്ഷത്തെ പ്രശംസിക്കുന്നു; ആ അരണ്യത്തെ സമീപിച്ച് അത് യഥാർത്ഥമായി ജനിച്ചു.
14.28.25
एतदेवेदृशं पुण्यमरण्यं ब्राह्मणा विदुः ।
विदित्वा चानुतिष्ठन्ति क्षेत्रज्ञेनानुदर्शिना ॥ १४.२८.२५ ॥
ബ്രാഹ്മണർ ഇത്തരം പുണ്യാരണ്യത്തെ ഇങ്ങനെതന്നെ അറിയുന്നു. അത് അറിഞ്ഞ്, ക്ഷേത്രജ്ഞനും യഥാർഥദർശിയുമായവന്റെ വഴിയിൽ അവർ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.