Mahābhārata · Adhyāya 14.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.32.1
त्रयो वै रिपवो लोके नवधा गुणतः स्मृताः ।
हर्षः स्तंभोतिमानश्च त्रयस्ते सात्विका गुणाः ॥ १४.३२.१ ॥
En el mundo hay tres enemigos, declarados en nueve clases según las cualidades. Alegría, rigidez y orgullo excesivo: estas tres son las cualidades sāttvikas.
14.32.2
शोकः क्रोधाभिसंरम्भो राजसास्ते गुणाः स्मृताः ।
स्वप्नस्तन्द्रा च मोहश्च त्रयस्ते तामसा गुणाः ॥ १४.३२.२ ॥
El dolor y la violenta agitación de la ira se declaran cualidades rājasicas. El sueño, la somnolencia y la ofuscación: estas tres son las cualidades tāmasicas.
14.32.3
एतान्निकृत्य धृतिमान्बाणसङ्घैरतन्द्रितः ।
जेतुं परानुत्सहते प्रशान्तात्मा जितेन्द्रियः ॥ १४.३२.३ ॥
Habiéndolos cortado con andanadas de flechas, el hombre firme, incansable, de ánimo sereno y dueño de sus sentidos es capaz de vencer a otros.
14.32.4
अत्र गाथाः कीर्तयन्ति पुराकल्पविदो जनाः ।
अम्बरीषेण या गीता राज्ञा राज्यं प्रशासता ॥ १४.३२.४ ॥
Aquí los conocedores de la antigua tradición recitan las estrofas que el rey Ambarīṣa cantó mientras gobernaba el reino.
14.32.5
समुदीर्णेषु दोषेषु बाध्यमानेषु साधुषु ।
जग्राह तरसा राज्यमम्बरीष इति श्रुतिः ॥ १४.३२.५ ॥
Cuando las faltas se habían desarrollado por completo y los justos eran oprimidos, Ambarīṣa tomó el reino por la fuerza, según la tradición.
14.32.6
स निगृह्यात्मनो दोषान्साधून्समभिपूज्य च ।
जगाम महतीं सिद्धिं गाथाश्चेमा जगाद ह ॥ १४.३२.६ ॥
Habiendo dominado sus propias faltas y honrado debidamente a los justos, alcanzó una gran perfección; y pronunció estas estrofas.
14.32.7
भूयिष्ठं विजिता दोषा निहताः सर्वशत्रवः ।
एको दोषो वरिष्ठश्च वध्यः स न हतो मया ॥ १४.३२.७ ॥
La mayoría de las faltas han sido vencidas y todos los enemigos abatidos; pero la falta única y más principal, que debe ser abatida, aún no ha sido abatida por mí.
14.32.8
यत्प्रयुक्तो जन्तुरयं वैतृष्ण्यं नाधिगच्छति ।
तृष्णार्त इव निम्नानि धावमानो न बुध्यते ॥ १४.३२.८ ॥
Impulsado por ello, este ser no alcanza la ausencia de ansia; como quien, abrasado por la sed, corre hacia los lugares bajos sin darse cuenta.
14.32.9
अकार्यमपि येनेह प्रयुक्तः सेवते नरः ।
तं लोभमसिभिस्तीक्ष्णैर्निकृत्य सुखमेधते ॥ १४.३२.९ ॥
Cortando con afiladas espadas esa avaricia que impulsa al hombre aquí a practicar incluso lo que no debe hacerse, prospera en la felicidad.
14.32.10
लोभाद्धि जायते तृष्णा ततश्चिन्ता प्रवर्तते ।
स लिप्समानो लभते भूयिष्ठं राजसान्गुणान्।
तदवाप्तौ तु लभते भूयिष्ठं तामसान्गुणान् ॥ १४.३२.१० ॥
Del ansia nace la sed, y luego se instala la inquietud. Quien desea obtener adquiere sobre todo las cualidades de la pasión; y al obtenerlas adquiere sobre todo las cualidades de la oscuridad.
14.32.11
स तैर्गुणैः संहतदेहबन्धनः ।
पुनःपनर्जायति कर्म चेहते।
जन्मक्षये भिन्नविकीर्मदेहो ।
मृत्युं पुनर्गच्छति जन्मनैव ॥ १४.३२.११ ॥
Atado en el cuerpo por esas cualidades, vuelve a nacer una y otra vez y realiza acciones. Cuando el nacimiento se agota y el cuerpo se rompe y dispersa, vuelve a encontrar la muerte; por el nacimiento mismo va hacia la muerte.
14.32.12
तस्मादेतं सम्यगवेक्ष्य लोभं ।
निगृह्य धृत्याऽऽत्मनि राज्यमिच्छेत्।
एतद्राज्यं नान्यदस्तीह राज्य-
मात्मैव राजा विदितो यथावत् ॥ १४.३२.१२ ॥
Por tanto, habiendo examinado bien esta avaricia y dominándola con firmeza, uno debe desear el reino dentro de sí mismo. Aquí no hay otro reino que este; el yo, rectamente conocido, es el único rey.
14.32.13
इति राज्ञाऽम्बरीषेण गाथा गीता यशस्विना ।
आधिराज्य पुरस्कृत्य लोभमेकं निकृन्तता ॥ १४.३२.१३ ॥
Así fue cantada esta gāthā por el ilustre rey Ambarīṣa, quien, poniendo ante sí la soberanía, cortó una sola codicia.