ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.37.1
तदव्यक्तमनुद्रिक्तं सर्वव्यापि ध्रुवं स्थिरम् ।
नवद्वारं पुरं विद्यात्त्रिगुणं पञ्चधातुकम् ॥ १४.३७.१ ॥
ಅದು ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅನುದ್ರಿಕ್ತ (ಅತಿಶಯವಿಲ್ಲದ), ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಧ್ರುವ, ಸ್ಥಿರ. ಒಂಬತ್ತು ದ್ವಾರಗಳ ಈ ಪುರವನ್ನು ತ್ರಿಗುಣಮಯ ಮತ್ತು ಪಂಚಧಾತುಕ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
14.37.2
एकादशपरिक्षेपं मनोव्याकरणात्मकम् ।
बुद्धिस्वामिकमित्येतत्परमेकादशं भवेत् ॥ १४.३७.२ ॥
ಹನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾಕಾರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದದ್ದು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳದ್ದು, ಬುದ್ಧಿಯೇ ಅಧಿಪತಿಯಾದದ್ದು—ಇದೇ ಪರಮ ಹನ್ನೊಂದನೆಯದು.
14.37.3
त्रीणि स्रोतांसि यान्यस्मिन्नाप्यायन्ते पुनःपुनः ।
प्रनाड्यस्तिस्र एवैताः प्रवर्न्तते गुणात्मिकाः ॥ १४.३७.३ ॥
ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಸ್ರೋತಸ್ಸುಗಳು, ಅವುಗಳಿಂದ ಇದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ಇವೇ ಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ನಾಡಿಗಳು; ಗುಣಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಇವು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.
14.37.4
तमो रजस्तथा सत्वं गुणानेतान्प्रचक्षते ।
अन्योन्यमिथुनाः सर्वे तथाऽन्योन्यानुजीविनः ॥ १४.३७.४ ॥
ತಮಸ್, ರಜಸ್, ಸತ್ತ್ವ—ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಸ್ಪರ ಜೋಡಿಗಳು; ಪರಸ್ಪರ ಆಧಾರದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತವೆ.
14.37.5
अन्योन्यापाश्रयाश्चापि तथाऽन्योन्यानुवर्तिनः ।
अन्योन्यव्यतिषक्ताश्च त्रिगुणाः पञ्चधातवः ॥ १४.३७.५ ॥
ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಆಧಾರ, ಪರಸ್ಪರ ಅನುಸರಣೆ, ಪರಸ್ಪರ ಬೆರೆತವು; ತ್ರಿಗುಣಮಯ ಪಂಚಧಾತುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ.
14.37.6
तमसो मिथुनं सत्वं सत्वस्य मिथुनं रजः ।
रजसश्चापि सत्वं स्यात्सत्वस्य मिथुनं तमः ॥ १४.३७.६ ॥
ತಮಸ್ಸಿನ ಜೋಡಿ ಸತ್ತ್ವ; ಸತ್ತ್ವದ ಜೋಡಿ ರಜಸ್; ರಜಸ್ಸಿನ ಜೋಡಿಯೂ ಸತ್ತ್ವವೇ; ಸತ್ತ್ವದ ಜೋಡಿ ತಮಸ್.
14.37.7
नियम्यते तमो यत्र रजस्तत्र निवर्तते ।
नियम्यते रजो यत्र सत्वं तत्र प्रवर्तते ॥ १४.३७.७ ॥
ಎಲ್ಲಿ ತಮಸ್ಸು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ರಜಸ್ಸು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿ ರಜಸ್ಸು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
14.37.8
नैशात्मकं तमो विद्यात्त्रिगुणं मोहसंज्ञितम् ।
अधर्मलक्षणं चैव नियतं पापकर्मसु।
तामसं रूपमेतत्तु दृश्यते चापि सङ्गतम् ॥ १४.३७.८ ॥
ತಮಸ್ಸನ್ನು ರಾತ್ರಿಸ್ವಭಾವದದ್ದೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದು ತ್ರಿಗುಣಮಯವಾಗಿದ್ದು ಮೋಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಅಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳದ್ದು; ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ತಾಮಸ ರೂಪ, ಇದು ಕಾಣಿಸುವುದೂ ಸಮಂಜಸವೇ.
14.37.9
प्रकृत्यात्मकमेवाहू रजः पर्यायकारकम् ।
सत्त्वे तु सर्वभूतेषु दृश्यमुत्पत्तिलक्षणम् ॥ १४.३७.९ ॥
ರಜಸ್ಸು ಪ್ರಕೃತಿಸ್ವರೂಪವೆಂದೇ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂಥದು. ಆದರೆ ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
14.37.10
प्रकाशं सर्वभूतेषु लाघवं श्रद्धधानता ।
सात्विकं रूपमेवं तु लाघवं साधुसंमितम् ॥ १४.३७.१० ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶ, ಲಘುತ್ವ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ರೂಪ; ಲಘುತ್ವ ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾದದ್ದು.
14.37.11
एतेषां गुणतत्त्वानि वक्ष्यन्ते तत्त्वहेतुभिः ।
समासव्यासयुक्तानि तत्त्वतस्तानि बोधत ॥ १४.३७.११ ॥
ಈ ಗುಣಗಳ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿಯೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿಯೂ ವಿವರಿಸುವರು. ಅವುಗಳನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿರಿ.
14.37.12
सम्मोहो ज्ञानमत्यागः कर्मणामविनिर्णयः ।
स्वप्नः स्तंभो भयं लोभः शोकः सुकृतदूषणम् ॥ १४.३७.१२ ॥
ಮೋಹ, ಜ್ಞಾನತ್ಯಾಗ, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ನಿದ್ರೆ, ಜಡತೆ, ಭಯ, ಲೋಭ, ಶೋಕ, ಸತ್ಕರ್ಮಗಳ ದೂಷಣೆ.
14.37.13
अस्मृतिश्चाविपाकश्च नास्तिक्यं भिन्नवृत्तिता ।
निर्विशेषत्वमन्धत्वं जघन्यगुणवृत्तिता ॥ १४.३७.१३ ॥
ಸ್ಮೃತಿಯ ಕೊರತೆ, ಅಪಕ್ವತೆ, ನಾಸ್ತಿಕತೆ, ಅಸಂಗತ ನಡತೆ, ವಿವೇಚನೆಯ ಕೊರತೆ, ಕುರುಡುತನ, ಹೀನ ಗುಣಗಳ ನಡತೆ.
14.37.14
अकृते कृतमानित्वमज्ञाने ज्ञानमानिता ।
अमैत्री विकृतो भावो ह्यश्रद्धा मूढभावना ॥ १४.३७.१४ ॥
ಮಾಡದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದೆನೆಂಬ ಅಭಿಮಾನ, ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಅಭಿಮಾನ, ಸ್ನೇಹರಾಹಿತ್ಯ, ವಿಕೃತ ಭಾವ, ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕೊರತೆ, ಮೂಢ ಕಲ್ಪನೆ.
14.37.15
अनार्जवमसंज्ञत्वं कर्म पापमचेतना ।
गुरुत्वं सन्नभावत्वमवशित्वमवाग्गतिः ॥ १४.३७.१५ ॥
ಕುಟಿಲತೆ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಕೊರತೆ, ಪಾಪಕರ್ಮ, ಅಚೇತನತೆ, ಜಡತೆ, ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ, ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಅಧೋಗತಿ.
14.37.16
सर्व एते गुणा वृत्तास्तामसाः सम्प्रकीर्तिताः ।
ये चान्ये विहिता भावा लोकेऽस्मिन्भावसंज्ञिताः ॥ १४.३७.१६ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಾವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇತರ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು ತಾಮಸವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
14.37.17
तत्रतत्र नियम्यन्ते सर्वे ते तामसा गुणाः ।
परिवादकथा नित्यं मेवब्राह्मणवैरिता ॥ १४.३७.१७ ॥
ಆ ತಾಮಸ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ನಿರಂತರ ನಿಂದೆಯ ಮಾತು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೇಲಿನ ವೈರ.
14.37.18
अत्यागश्चातिमानश्च मोहो मन्युस्तथाऽक्षमा ।
मत्सरश्चैव भूतेषु तामसं वृत्तमिष्यते ॥ १४.३७.१८ ॥
ತ್ಯಾಗದ ಕೊರತೆ, ಅತಿ ಅಭಿಮಾನ, ಮೋಹ, ಕೋಪ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷಮೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ಸರ — ಇವು ತಾಮಸ ನಡತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
14.37.19
वृथारम्भा हि ये केचिद्वृथा दानानि यानि च ।
वृथाभक्षणमित्येतत्तामसं वृत्तमिष्यते ॥ १४.३७.१९ ॥
ವ್ಯರ್ಥ ಆರಂಭಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರು, ವ್ಯರ್ಥ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುವವರು, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಭಕ್ಷಿಸುವುದು—ಇದು ತಾಮಸ ನಡತೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.37.20
अतिवादोऽतितिक्षा च मात्सर्यमभिमानिता ।
अश्रद्दधानता चैव तामसं वृत्तमिष्यते ॥ १४.३७.२० ॥
ಅತಿವಾದ, ಅತಿತಿಕ್ಷೆ (ಅಸಹನೆ), ಮಾತ್ಸರ್ಯ, ಅಭಿಮಾನ, ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕೊರತೆ—ಇವೂ ತಾಮಸ ನಡತೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.37.21
एवंविधाश्च ये केचिल्लोकेऽस्मिन्पापकर्मिणः ।
मनुष्या भिन्नमर्यादास्ते सर्वे तामसाः स्मृताः ॥ १४.३७.२१ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವ, ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ತಾಮಸರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
14.37.22
तेषां योनीः प्रवक्ष्यामि नियताः पापकर्मिणाम् ।
अवाङ्निरयभावा ये तिर्यङ्निरयगामिनः। ॥ १४.३७.२२ ॥
ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿತವಾದ ಯೋನಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅವು ಅಧೋ ನರಕ ಸ್ವಭಾವದವು, ತಿರ್ಯಕ್ ಹಾಗೂ ನರಕ ಗತಿಗೆ ಹೋಗುವವು.
14.37.23
स्थावराणि च भूतानि पशवो वाहनानि च ।
क्रव्यादा दंदशूकाश्च कृमिकीटविहङ्गमाः ॥ १४.३७.२३ ॥
ಸ್ಥಾವರ ಜೀವಿಗಳು, ಪಶುಗಳು, ವಾಹನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು, ಕಚ್ಚುವ ಜೀವಿಗಳು, ಕ್ರಿಮಿ-ಕೀಟ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
14.37.24
अब्जाता जन्तवश्चैव सर्वे चापि चतुष्पदाः ।
उन्मत्ता बधिरा मूका ये चान्ये पापरोगिणः ॥ १४.३७.२४ ॥
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜೀವಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹುಚ್ಚರು, ಕಿವುಡರು, ಮೂಗರು ಮತ್ತು ಪಾಪರೋಗದಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದ ಇತರರು.
14.37.25
मग्नास्तमसि दुर्वृत्ताः स्वकर्मकृतलक्षणाः ।
अवाक्स्रोतस इत्येते मग्नास्तमसि तामसाः ॥ १४.३७.२५ ॥
ದುಷ್ಟ ನಡತೆಯುಳ್ಳವರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವರು. ಕೆಳಮುಖ ಹರಿವಿನವರಾದ ಇವರು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ತಾಮಸರು.
14.37.26
तेषामुत्कर्षमुद्रेकं वक्ष्याम्यहमतः परम् ।
यथा ते सुकृतां लोकाँल्लभन्ते पुण्यकर्मिणः ॥ १४.३७.२६ ॥
ಈಗ ನಾನು ಅವರ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಗಳು ಸುಕೃತರ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು.
14.37.27
अन्यथा प्रतिपन्नास्तु विवृद्धा ये च कर्मसु ।
स्वकर्मनिरतानां च ब्राह्मणानां शुभैषिणाम् ॥ १४.३७.२७ ॥
ಆದರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುವವರು, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ, ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.
14.37.28
संस्कारेणोर्ध्वमायान्ति यतमानाः सलोकताम् ।
स्वर्गे गच्छन्ति देवानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः ॥ १४.३७.२८ ॥
ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಅವರು ಮೇಲೇರುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಸಮಾನಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಇದು ವೈದಿಕ ಶ್ರುತಿ.
14.37.29
अन्यथा प्रतिपन्नास्ते विबुद्धाः स्वेषु कर्मसु ।
पुनरावृत्तिधर्माणस्ते भवन्तीह मानुषाः ॥ १४.३७.२९ ॥
ಬೇರೆಯಾಗಿ ನಡೆದವರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.
14.37.30
पापयोनिं समापन्नाश्चण्डाला मूकचूचुकाः ।
वर्णान्पर्यायशश्चापि प्राप्नुवन्त्युत्तरोत्तरम् ॥ १४.३७.३० ॥
ಪಾಪಯೋನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಚಂಡಾಲರು, ಮೂಕಚೂಚುಕರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮೇಲಿನಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ.
14.37.31
शूद्रयोनिमतिक्रम्य ये चान्ये तामसा गुणाः ।
स्रोतोमध्ये समागम्य वर्तन्ते तामसे गुणे ॥ १४.३७.३१ ॥
ಶೂದ್ರ ಯೋನಿಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಇತರ ತಾಮಸ ಗುಣಗಳು ಪ್ರವಾಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ತಾಮಸ ಗುಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತವೆ.
14.37.32
अभिष्वङ्गस्तु कामेषु महामोह इति स्मृतः ।
ऋषयो मुनयो देवा मुह्यन्त्यत्र सुखेप्सवः ॥ १४.३७.३२ ॥
ಆಸೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂಟುವಿಕೆಯೇ ಮಹಾಮೋಹ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಋಷಿಗಳು, ಮುನಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸಿ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
14.37.33
तमोमोहो महामोहस्तामिस्रो ह्यन्धसंज्ञितः ।
मरणं त्वन्धतामिस्रस्तामिस्रः क्रोध उच्यते ॥ १४.३७.३३ ॥
ತಮೋಮೋಹ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಾಮಿಸ್ರ, ಅಂಧ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವು — ಮರಣವೇ ಅಂಧತಾಮಿಸ್ರ; ಕೋಪವನ್ನು ತಾಮಿಸ್ರ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.37.34
वर्णतो गुणतश्चैव योनितश्चैव तत्त्वतः ।
सर्वमेततमो विप्राः कीर्तितं वो यथाविधि ॥ १४.३७.३४ ॥
ವರ್ಣದಿಂದ, ಗುಣದಿಂದ, ಯೋನಿಯಿಂದ, ತತ್ತ್ವದಿಂದ — ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಇದೆಲ್ಲವೂ ತಮಸ್ಸು ಎಂದು ನಿಮಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
14.37.35
को न्वेतद्बुध्यते साधु को न्वेतत्साधु पश्यति ।
अतत्त्वे तत्त्वदर्शी यस्तमसस्तच्च लक्षणम् ॥ १४.३७.३५ ॥
ಇದನ್ನು ಯಾರು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ? ಇದನ್ನು ಯಾರು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ? ಅತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕಾಣುವವನು — ಅದೇ ತಮಸ್ಸಿನ ಲಕ್ಷಣ.
14.37.36
तमोगुणा बहुविधाः प्रकीर्तिता ।
यथावदुक्तं च तमः परावरम्।
नरो हि यो वेद गुणानिमान्सदा ।
स तामसैः सर्वगुणैः प्रमुच्यते ॥ १४.३७.३६ ॥
ತಮಸ್ಸಿನ ಗುಣಗಳು ಬಹುವಿಧವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಉನ್ನತ-ಅಧಮ ಸಹಿತ ತಮಸ್ಸನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸದಾ ಅರಿಯುವ ಮನುಷ್ಯನು ತಾಮಸ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲದರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.