മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.37.1
तदव्यक्तमनुद्रिक्तं सर्वव्यापि ध्रुवं स्थिरम् ।
नवद्वारं पुरं विद्यात्त्रिगुणं पञ्चधातुकम् ॥ १४.३७.१ ॥
അത് അവ്യക്തമാണ്, അനുദ്രിക്തമാണ് (അധികമല്ല), സർവ്വവ്യാപിയാണ്, ധ്രുവവും സ്ഥിരവുമാണ്. ഒൻപത് വാതിലുകളുള്ള ഈ പുരത്തെ ത്രിഗുണാത്മകവും പഞ്ചധാതുകവുമായി അറിയണം.
14.37.2
एकादशपरिक्षेपं मनोव्याकरणात्मकम् ।
बुद्धिस्वामिकमित्येतत्परमेकादशं भवेत् ॥ १४.३७.२ ॥
പതിനൊന്ന് മതിലുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടത്, മനസ്സും വിവേചനശക്തിയും സ്വഭാവമായുള്ളത്, ബുദ്ധി അധിപതിയായുള്ളത്—ഇതാണ് ശ്രേഷ്ഠമായ പതിനൊന്നാമത്തേത്.
14.37.3
त्रीणि स्रोतांसि यान्यस्मिन्नाप्यायन्ते पुनःपुनः ।
प्रनाड्यस्तिस्र एवैताः प्रवर्न्तते गुणात्मिकाः ॥ १४.३७.३ ॥
ഇതിലുള്ള മൂന്ന് സ്രോതസ്സുകൾ, അവയാൽ ഇത് വീണ്ടും വീണ്ടും പോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു—ഇവയാണ് പ്രധാനമായ മൂന്ന് നാഡികൾ; ഗുണസ്വഭാവത്തോടെ ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
14.37.4
तमो रजस्तथा सत्वं गुणानेतान्प्रचक्षते ।
अन्योन्यमिथुनाः सर्वे तथाऽन्योन्यानुजीविनः ॥ १४.३७.४ ॥
തമസ്, രജസ്, സത്ത്വം—ഈ ഗുണങ്ങളെ അവർ പറയുന്നു. ഇവയെല്ലാം പരസ്പരം ജോഡികളാണ്; പരസ്പരം ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവയാണ്.
14.37.5
अन्योन्यापाश्रयाश्चापि तथाऽन्योन्यानुवर्तिनः ।
अन्योन्यव्यतिषक्ताश्च त्रिगुणाः पञ्चधातवः ॥ १४.३७.५ ॥
അവ പരസ്പരം ആശ്രയിക്കുന്നവയും പരസ്പരം അനുസരിക്കുന്നവയും പരസ്പരം കലർന്നവയുമാണ്; ത്രിഗുണമുള്ള പഞ്ചധാതുക്കളും അങ്ങനെതന്നെ.
14.37.6
तमसो मिथुनं सत्वं सत्वस्य मिथुनं रजः ।
रजसश्चापि सत्वं स्यात्सत्वस्य मिथुनं तमः ॥ १४.३७.६ ॥
തമസിന്റെ ജോഡി സത്ത്വമാണ്; സത്ത്വത്തിന്റെ ജോഡി രജസ്; രജസിന്റെ ജോഡിയും സത്ത്വമാണ്; സത്ത്വത്തിന്റെ ജോഡി തമസ്.
14.37.7
नियम्यते तमो यत्र रजस्तत्र निवर्तते ।
नियम्यते रजो यत्र सत्वं तत्र प्रवर्तते ॥ १४.३७.७ ॥
എവിടെ തമസ്സ് നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ രജസ്സ് പിന്മാറുന്നു. എവിടെ രജസ്സ് നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ സത്ത്വം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
14.37.8
नैशात्मकं तमो विद्यात्त्रिगुणं मोहसंज्ञितम् ।
अधर्मलक्षणं चैव नियतं पापकर्मसु।
तामसं रूपमेतत्तु दृश्यते चापि सङ्गतम् ॥ १४.३७.८ ॥
തമസ്സ് രാത്രിസ്വഭാവമുള്ളതെന്ന് അറിയണം; അത് ത്രിഗുണമയവും മോഹം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്. അത് അധർമ്മലക്ഷണമുള്ളതും പാപകർമ്മങ്ങളിൽ നിശ്ചിതമായി നിലകൊള്ളുന്നതുമാണ്. ഇതാണ് താമസരൂപം; ഇത് കാണപ്പെടുന്നതും യുക്തമാണ്.
14.37.9
प्रकृत्यात्मकमेवाहू रजः पर्यायकारकम् ।
सत्त्वे तु सर्वभूतेषु दृश्यमुत्पत्तिलक्षणम् ॥ १४.३७.९ ॥
രജസ്സ് പ്രകൃതിസ്വരൂപമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അത് പരിവർത്തനത്തിന് കാരണമാകുന്നു. എന്നാൽ സത്ത്വത്തിൽ സർവ്വഭൂതങ്ങളിലും ഉത്പത്തിയുടെ ലക്ഷണം കാണപ്പെടുന്നു.
14.37.10
प्रकाशं सर्वभूतेषु लाघवं श्रद्धधानता ।
सात्विकं रूपमेवं तु लाघवं साधुसंमितम् ॥ १४.३७.१० ॥
സർവ്വഭൂതങ്ങളിലും പ്രകാശവും ലാഘവവും ശ്രദ്ധയും ഉണ്ട്. ഇതാണ് സാത്ത്വികരൂപം; ലാഘവം സജ്ജനങ്ങൾക്ക് യോജിച്ചതാണ്.
14.37.11
एतेषां गुणतत्त्वानि वक्ष्यन्ते तत्त्वहेतुभिः ।
समासव्यासयुक्तानि तत्त्वतस्तानि बोधत ॥ १४.३७.११ ॥
ഈ ഗുണങ്ങളുടെ തത്ത്വങ്ങൾ തത്ത്വജ്ഞരാൽ സംക്ഷേപത്തിലും വിസ്തരിച്ചും പറയപ്പെടും. അവയെ യഥാർത്ഥമായി അറിയുക.
14.37.12
सम्मोहो ज्ञानमत्यागः कर्मणामविनिर्णयः ।
स्वप्नः स्तंभो भयं लोभः शोकः सुकृतदूषणम् ॥ १४.३७.१२ ॥
മോഹം, ജ്ഞാനത്യാഗം, കർമ്മങ്ങളിലെ തീരുമാനമില്ലായ്മ, ഉറക്കം, മന്ദത, ഭയം, ലോഭം, ശോകം, സത്കർമ്മങ്ങളുടെ ദൂഷണം.
14.37.13
अस्मृतिश्चाविपाकश्च नास्तिक्यं भिन्नवृत्तिता ।
निर्विशेषत्वमन्धत्वं जघन्यगुणवृत्तिता ॥ १४.३७.१३ ॥
ഓർമ്മക്കുറവ്, പക്വതയില്ലായ്മ, നാസ്തികത്വം, വൈരുധ്യമുള്ള പെരുമാറ്റം, വിവേചനമില്ലായ്മ, അന്ധത, അധമഗുണങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റം.
14.37.14
अकृते कृतमानित्वमज्ञाने ज्ञानमानिता ।
अमैत्री विकृतो भावो ह्यश्रद्धा मूढभावना ॥ १४.३७.१४ ॥
ചെയ്യാത്തതിൽ ചെയ്തെന്ന അഭിമാനം, അജ്ഞതയിൽ ജ്ഞാനിയെന്ന അഹങ്കാരം, സൗഹൃദമില്ലായ്മ, വികൃതഭാവം, ശ്രദ്ധയില്ലായ്മ, മൂഢമായ ചിന്ത.
14.37.15
अनार्जवमसंज्ञत्वं कर्म पापमचेतना ।
गुरुत्वं सन्नभावत्वमवशित्वमवाग्गतिः ॥ १४.३७.१५ ॥
വക്രത, ബോധമില്ലായ്മ, പാപകർമ്മം, അചേതനത, മന്ദത, വിഷാദം, നിയന്ത്രണമില്ലായ്മ, അധോഗതി.
14.37.16
सर्व एते गुणा वृत्तास्तामसाः सम्प्रकीर्तिताः ।
ये चान्ये विहिता भावा लोकेऽस्मिन्भावसंज्ञिताः ॥ १४.३७.१६ ॥
ഈ ലോകത്തിൽ ഭാവങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റ് അവസ്ഥകളും, ഈ ഗുണങ്ങളെല്ലാം താമസങ്ങളെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
14.37.17
तत्रतत्र नियम्यन्ते सर्वे ते तामसा गुणाः ।
परिवादकथा नित्यं मेवब्राह्मणवैरिता ॥ १४.३७.१७ ॥
ആ താമസ ഗുണങ്ങളെല്ലാം പലയിടത്തും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു; നിരന്തരമായ പരദൂഷണ വാക്കുകളും ബ്രാഹ്മണവിരോധവും.
14.37.18
अत्यागश्चातिमानश्च मोहो मन्युस्तथाऽक्षमा ।
मत्सरश्चैव भूतेषु तामसं वृत्तमिष्यते ॥ १४.३७.१८ ॥
ത്യാഗമില്ലായ്മ, അമിതാഭിമാനം, മോഹം, കോപം, അതുപോലെ ക്ഷമയില്ലായ്മ, ജീവികളോടുള്ള മാത്സര്യം — ഇവയാണ് താമസ വൃത്തമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
14.37.19
वृथारम्भा हि ये केचिद्वृथा दानानि यानि च ।
वृथाभक्षणमित्येतत्तामसं वृत्तमिष्यते ॥ १४.३७.१९ ॥
വ്യർത്ഥമായ ആരംഭങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും വ്യർത്ഥമായ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവരും വ്യർത്ഥമായി ഭക്ഷിക്കുന്നതും തമോഗുണ പെരുമാറ്റമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.37.20
अतिवादोऽतितिक्षा च मात्सर्यमभिमानिता ।
अश्रद्दधानता चैव तामसं वृत्तमिष्यते ॥ १४.३७.२० ॥
അതിവാദം, അതിതിക്ഷ (അസഹിഷ്ണുത), മാത്സര്യം, അഭിമാനം, ശ്രദ്ധയില്ലായ്മ—ഇവയും തമോഗുണ പെരുമാറ്റമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.37.21
एवंविधाश्च ये केचिल्लोकेऽस्मिन्पापकर्मिणः ।
मनुष्या भिन्नमर्यादास्ते सर्वे तामसाः स्मृताः ॥ १४.३७.२१ ॥
ഈ ലോകത്തിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള പാപകർമികളും മര്യാദകൾ ലംഘിച്ച മനുഷ്യരും എല്ലാവരും തമോഗുണികളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
14.37.22
तेषां योनीः प्रवक्ष्यामि नियताः पापकर्मिणाम् ।
अवाङ्निरयभावा ये तिर्यङ्निरयगामिनः। ॥ १४.३७.२२ ॥
പാപകർമികൾക്കുള്ള നിശ്ചിതമായ യോനികളെ ഞാൻ പറയാം—അവ അധോനരക സ്വഭാവമുള്ളവയും, തിര്യക്കും നരകത്തിലേക്കും പോകുന്നവയുമാണ്.
14.37.23
स्थावराणि च भूतानि पशवो वाहनानि च ।
क्रव्यादा दंदशूकाश्च कृमिकीटविहङ्गमाः ॥ १४.३७.२३ ॥
സ്ഥാവര ജീവികൾ, കന്നുകാലികൾ, വാഹനമൃഗങ്ങൾ, മാംസഭോജികൾ, കടിക്കുന്ന ജീവികൾ, പുഴുക്കൾ-കീടങ്ങൾ, പക്ഷികൾ.
14.37.24
अब्जाता जन्तवश्चैव सर्वे चापि चतुष्पदाः ।
उन्मत्ता बधिरा मूका ये चान्ये पापरोगिणः ॥ १४.३७.२४ ॥
ജലത്തിൽ ജനിച്ച ജീവികൾ, എല്ലാ നാൽക്കാലികളും, ഭ്രാന്തന്മാർ, ബധിരർ, ഊമകൾ, പാപരോഗം ബാധിച്ച മറ്റുള്ളവരും.
14.37.25
मग्नास्तमसि दुर्वृत्ताः स्वकर्मकृतलक्षणाः ।
अवाक्स्रोतस इत्येते मग्नास्तमसि तामसाः ॥ १४.३७.२५ ॥
ദുഷ്ടമായ നടപ്പുള്ളവർ, സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെട്ടവർ, ഇരുട്ടിൽ മുങ്ങിയവർ. താഴോട്ടൊഴുകുന്ന പ്രവാഹമുള്ള ഇവർ ഇരുട്ടിൽ മുങ്ങിയ താമസരാണ്.
14.37.26
तेषामुत्कर्षमुद्रेकं वक्ष्याम्यहमतः परम् ।
यथा ते सुकृतां लोकाँल्लभन्ते पुण्यकर्मिणः ॥ १४.३७.२६ ॥
ഇനി ഞാൻ അവരുടെ ഉയർച്ചയും മേന്മയും പറയാം; പുണ്യകർമ്മികൾ സുകൃതരുടെ ലോകങ്ങളെ എങ്ങനെ നേടുന്നുവെന്ന്.
14.37.27
अन्यथा प्रतिपन्नास्तु विवृद्धा ये च कर्मसु ।
स्वकर्मनिरतानां च ब्राह्मणानां शुभैषिणाम् ॥ १४.३७.२७ ॥
എന്നാൽ വ്യത്യസ്തമായി നടക്കുന്നവരും, കർമ്മങ്ങളിൽ വളർന്നവരും, സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളിൽ മുഴുകിയ, ശുഭം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരും.
14.37.28
संस्कारेणोर्ध्वमायान्ति यतमानाः सलोकताम् ।
स्वर्गे गच्छन्ति देवानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः ॥ १४.३७.२८ ॥
സംസ്കാരത്താൽ അവർ മുകളിലേക്ക് ഉയരുന്നു; പരിശ്രമിച്ച് സമാനലോകം നേടുന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ അടുത്ത് പോകുന്നു; ഇതാണ് വൈദികശ്രുതി.
14.37.29
अन्यथा प्रतिपन्नास्ते विबुद्धाः स्वेषु कर्मसु ।
पुनरावृत्तिधर्माणस्ते भवन्तीह मानुषाः ॥ १४.३७.२९ ॥
വ്യത്യസ്തമായി നടന്നവർ, സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളിൽ ഉണർന്നവരായാലും, വീണ്ടും ജനിക്കുന്ന നിയമത്തിന് വിധേയരായി ഇവിടെ മനുഷ്യരായി ജനിക്കുന്നു.
14.37.30
पापयोनिं समापन्नाश्चण्डाला मूकचूचुकाः ।
वर्णान्पर्यायशश्चापि प्राप्नुवन्त्युत्तरोत्तरम् ॥ १४.३७.३० ॥
പാപയോനിയിൽ എത്തിയ ചണ്ഡാലരും മൂകചൂചുകരും ക്രമത്തിൽ വർണ്ണങ്ങളെ നേടുന്നു, ഉയർന്നുയർന്ന്.
14.37.31
शूद्रयोनिमतिक्रम्य ये चान्ये तामसा गुणाः ।
स्रोतोमध्ये समागम्य वर्तन्ते तामसे गुणे ॥ १४.३७.३१ ॥
ശൂദ്രയോനിയെ അതിക്രമിച്ച്, മറ്റ് താമസഗുണങ്ങൾ പ്രവാഹമധ്യത്തിൽ ചേർന്ന് താമസഗുണത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
14.37.32
अभिष्वङ्गस्तु कामेषु महामोह इति स्मृतः ।
ऋषयो मुनयो देवा मुह्यन्त्यत्र सुखेप्सवः ॥ १४.३७.३२ ॥
കാമങ്ങളിലുള്ള ആസക്തിയാണ് മഹാമോഹം എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഋഷികളും മുനികളും ദേവന്മാരും സുഖം ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടെ മോഹിതരാകുന്നു.
14.37.33
तमोमोहो महामोहस्तामिस्रो ह्यन्धसंज्ञितः ।
मरणं त्वन्धतामिस्रस्तामिस्रः क्रोध उच्यते ॥ १४.३७.३३ ॥
തമോമോഹം, മഹാമോഹം, താമിസ്രം, അന്ധം എന്ന് പേരുള്ളത് — മരണം അന്ധതാമിസ്രം; ക്രോധമാണ് താമിസ്രം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.37.34
वर्णतो गुणतश्चैव योनितश्चैव तत्त्वतः ।
सर्वमेततमो विप्राः कीर्तितं वो यथाविधि ॥ १४.३७.३४ ॥
വർണത്താലും ഗുണത്താലും യോനിയാലും തത്ത്വത്താലും — ഹേ വിപ്രരേ, ഇതെല്ലാം തമസ്സ് എന്ന് വിധിപ്രകാരം നിങ്ങളോട് പറയപ്പെട്ടു.
14.37.35
को न्वेतद्बुध्यते साधु को न्वेतत्साधु पश्यति ।
अतत्त्वे तत्त्वदर्शी यस्तमसस्तच्च लक्षणम् ॥ १४.३७.३५ ॥
ഇത് ആര് ശരിയായി അറിയുന്നു? ഇത് ആര് ശരിയായി കാണുന്നു? അതത്ത്വത്തിൽ തത്ത്വം കാണുന്നവൻ — അതാണ് തമസ്സിന്റെ ലക്ഷണം.
14.37.36
तमोगुणा बहुविधाः प्रकीर्तिता ।
यथावदुक्तं च तमः परावरम्।
नरो हि यो वेद गुणानिमान्सदा ।
स तामसैः सर्वगुणैः प्रमुच्यते ॥ १४.३७.३६ ॥
തമസ്സിന്റെ ഗുണങ്ങൾ പലവിധമായി പ്രകീർത്തിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ തമസ്സ് യഥാവിധി പറയപ്പെട്ടു. ഈ ഗുണങ്ങളെ എപ്പോഴും അറിയുന്ന മനുഷ്യൻ താമസഗുണങ്ങളെല്ലാമിൽ നിന്നും മുക്തനാകുന്നു.