Mahābhārata · Adhyāya 14.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.38.1
रजोऽहं वः प्रवक्ष्यामि याथातथ्येन सत्तमाः ।
निबोधत महाभागा गुणवृत्तं च राजसम् ॥ १४.३८.१ ॥
Oh mejores de los seres, os declararé el rajas tal como es en verdad. Comprended, oh bienaventurados, la conducta de la cualidad de la pasión.
14.38.2
संतापो रूपमायासः सुखदुःखे हिमातपौ ।
ऐश्वर्यं विग्रहः सिद्धिर्हेतुवादोऽरतिः क्षमा ॥ १४.३८.२ ॥
La aflicción, el esfuerzo, el placer y el dolor, el frío y el calor, el señorío, el conflicto, el logro, la disputa, el desagrado y la paciencia: estas son sus formas.
14.38.3
बलं शौर्यं मदो रोषो व्यायामकलहावपि ।
ईर्ष्येप्सा पैशुनं युद्धं ममत्वं परिपालनम् ॥ १४.३८.३ ॥
La fuerza, el valor, la soberbia, la ira, el esfuerzo y la riña también; la envidia, el deseo, la calumnia, la batalla, el sentido de lo 'mío' y la protección.
14.38.4
वधबन्धपरिक्लेशाः क्रयो विक्रय एव च ।
निकृन्त च्छिन्धि भिन्धीति परवर्मावकर्तनम् ॥ १४.३८.४ ॥
La matanza, la cautividad y las penurias, también la compra y la venta; gritar '¡corta, parte, atraviesa!' y cortar la armadura del enemigo.
14.38.5
उग्रं दारुणमाक्रोशः परवित्तानुरागिता ।
लोकचिन्ताऽनुचिन्ता च मत्सरः परिभाषणम् ॥ १४.३८.५ ॥
La ferocidad y la crueldad, el insulto, el apego a la riqueza ajena, la preocupación por el mundo y la rumiación, la envidia y el lenguaje duro.
14.38.6
वृथाशास्त्रं मृषावादो विकल्पपरिभाषणम् ।
निन्दा स्तुतिः प्रशंसा च प्रतापः परिधर्षणम् ॥ १४.३८.६ ॥
Las escrituras vanas, la palabra falsa, el discurso lleno de alternativas, la censura y la alabanza, el elogio, la ostentación del poder y el ataque insolente.
14.38.7
परिचर्या च शुश्रूषा सेवा तृष्णा व्यपाश्रयः ।
व्यूहो नयः प्रमादश्च परिवादः परिग्रहः ॥ १४.३८.७ ॥
Servicio, atención reverente, servicio devoto, sed, dependencia, la formación de batalla, la política, la negligencia, el reproche y la posesión.
14.38.8
संस्कारा ये च लोकेषु प्रवर्तन्ते पृथक्पृथक् ।
नृषु नारीषु भूतेषु द्रव्येषु शरणेषु च ॥ १४.३८.८ ॥
Los ritos que prevalecen por separado en los mundos, entre los hombres, entre las mujeres, entre los seres, entre las sustancias y también entre los refugios.
14.38.9
संतापोऽप्रत्ययश्चैव व्रतानि नियमाश्च ये ।
प्रधानमाशीर्युक्तं च सततं मे भवत्विति ॥ १४.३८.९ ॥
La aflicción, la desconfianza, y los votos y observancias, unidos al deseo principal: «Que esto sea siempre mío».
14.38.10
स्वाहाकारो नमस्कारः स्वधाकारो वषट्क्रिया ।
याजनाध्यापने चोभे यजनाध्ययने अपि ॥ १४.३८.१० ॥
La ofrenda svāhā, la reverencia, la ofrenda svadhā, el acto vaṣaṭ; oficiar sacrificios y enseñar, ambos; y también ofrendar y estudiar.
14.38.11
दानं प्रतिग्रहश्चैव प्रायश्चित्तानि मङ्गलम् ।
इदं मे स्यादिदं मे स्यात्स्नेहो गुणसमुद्भवः ॥ १४.३८.११ ॥
Dar y recibir dones, expiaciones y actos auspiciosos; «Que esto sea mío, que aquello sea mío» — el afecto que nace de las cualidades.
14.38.12
अभिद्रोहस्तथा माया निकृतिर्मान एव च ।
स्तैन्यं हिंसा जुगुप्सा च परितापः प्रजागरः ॥ १४.३८.१२ ॥
La traición, la ilusión, el engaño, el orgullo, el robo, la violencia, el desprecio, la angustia y el insomnio.
14.38.13
दम्भो दर्पोऽथ रागश्च भक्तिः प्रीतिः प्रमोदनम् ।
द्यूतं च जनवादश्च सम्बन्धाः स्त्रीकृताश्च ये ॥ १४.३८.१३ ॥
La hipocresía, el orgullo, la pasión, la devoción, el afecto, el deleite, el juego de dados, la murmuración pública y los vínculos que nacen por causa de las mujeres.
14.38.14
नृत्यवादित्रगीतानां प्रसङ्गा ये च केचन ।
सर्व एते गुणा विप्रा राजसाः सम्प्रकीर्तिताः ॥ १४.३८.१४ ॥
Cualesquiera que sean las ocasiones de apego a la danza, los instrumentos y el canto, todas estas cualidades, oh brahmanes, han sido declaradas propias de la pasión (rajas).
14.38.15
भूतभव्यभविष्याणां भावानां भुवि भावनाः ।
त्रिवर्गनिरता नित्यं धर्मोऽर्थः काम इत्यपि ॥ १४.३८.१५ ॥
Las concepciones que en la tierra se forman sobre los estados de los seres pasados, presentes y futuros se dedican siempre al triple fin: dharma, artha y kāma.
14.38.16
कामवृत्ताः प्रमोदन्ते सर्वकामसमृद्धिभिः ।
अर्वाक्स्रोतस इत्येते मनुष्या रजसा वृताः ॥ १४.३८.१६ ॥
Quienes viven movidos por el deseo se regocijan en la abundancia de todos sus deseos; estos hombres, de corrientes que fluyen hacia abajo, están envueltos por la pasión.
14.38.17
अस्मिँलोके प्रमोदन्ते जायमानाः पुनःपनः ।
प्रेत्यभाविकमीहन्ते हलौकिकमेव च।
ददति प्रतिगृह्णन्ति तर्पयन्त्यथ जुह्वति ॥ १४.३८.१७ ॥
Nacidos una y otra vez en este mundo, se regocijan; tras la muerte aspiran a recompensas futuras y a otras de ultramundo; dan, reciben, satisfacen y luego ofrecen libaciones.
14.38.18
रजोगुणा वो बहुधानुकीर्तिता ।
यथावदुक्तं गुणवृत्तमेव च।
नरोपि यो वेद गुणानिमान्सदा ।
स राजसैः सर्वगुणैर्विमुच्यते ॥ १४.३८.१८ ॥
Se os han expuesto de muchas maneras las cualidades de la pasión, y también el proceder de las cualidades tal como se dijo. El hombre que siempre conoce estas cualidades tal como son queda libre de todas las cualidades rajásicas.