ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.38.1
रजोऽहं वः प्रवक्ष्यामि याथातथ्येन सत्तमाः ।
निबोधत महाभागा गुणवृत्तं च राजसम् ॥ १४.३८.१ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ರಜೋಗುಣವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಮಹಾಭಾಗ್ಯರೇ, ಗುಣವೃತ್ತವಾದ ರಾಜಸವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
14.38.2
संतापो रूपमायासः सुखदुःखे हिमातपौ ।
ऐश्वर्यं विग्रहः सिद्धिर्हेतुवादोऽरतिः क्षमा ॥ १४.३८.२ ॥
ಸಂತಾಪ, ಆಯಾಸ, ಸುಖ-ದುಃಖ, ಶೀತೋಷ್ಣ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ವಿಗ್ರಹ, ಸಿದ್ಧಿ, ಹೇತುವಾದ, ಅರತಿ, ಕ್ಷಮೆ — ಇವೇ ಅದರ ರೂಪಗಳು.
14.38.3
बलं शौर्यं मदो रोषो व्यायामकलहावपि ।
ईर्ष्येप्सा पैशुनं युद्धं ममत्वं परिपालनम् ॥ १४.३८.३ ॥
ಬಲ, ಶೌರ್ಯ, ಮದ, ರೋಷ, ವ್ಯಾಯಾಮ, ಕಲಹ ಕೂಡ, ಈರ್ಷ್ಯೆ, ಆಸೆ, ಚಾಡಿ, ಯುದ್ಧ, ಮಮತ್ವ, ಪರಿಪಾಲನೆ.
14.38.4
वधबन्धपरिक्लेशाः क्रयो विक्रय एव च ।
निकृन्त च्छिन्धि भिन्धीति परवर्मावकर्तनम् ॥ १४.३८.४ ॥
ವಧೆ, ಬಂಧನ, ಕ್ಲೇಶ, ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರುವಿಕೆ ಕೂಡ; 'ಕತ್ತರಿಸು, ಸೀಳು, ಭೇದಿಸು' ಎಂದು ಕೂಗುವುದು; ಶತ್ರುವಿನ ಕವಚವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು.
14.38.5
उग्रं दारुणमाक्रोशः परवित्तानुरागिता ।
लोकचिन्ताऽनुचिन्ता च मत्सरः परिभाषणम् ॥ १४.३८.५ ॥
ಉಗ್ರತೆ, ದಾರುಣತೆ, ನಿಂದೆ, ಪರರ ಧನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ, ಲೋಕದ ಚಿಂತೆ, ಅನುಚಿಂತೆ, ಮತ್ಸರ, ಕಟು ಮಾತು.
14.38.6
वृथाशास्त्रं मृषावादो विकल्पपरिभाषणम् ।
निन्दा स्तुतिः प्रशंसा च प्रतापः परिधर्षणम् ॥ १४.३८.६ ॥
ವ್ಯರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಸುಳ್ಳು ಮಾತು, ವಿಕಲ್ಪ ಭಾಷಣ, ನಿಂದೆ, ಸ್ತುತಿ, ಪ್ರಶಂಸೆ, ಪ್ರತಾಪ, ಅವಮಾನದ ದಾಳಿ.
14.38.7
परिचर्या च शुश्रूषा सेवा तृष्णा व्यपाश्रयः ।
व्यूहो नयः प्रमादश्च परिवादः परिग्रहः ॥ १४.३८.७ ॥
ಪರಿಚರ್ಯೆ, ಶುಶ್ರೂಷೆ, ಸೇವೆ, ತೃಷ್ಣೆ, ಆಶ್ರಯ, ವ್ಯೂಹ, ನೀತಿ, ಪ್ರಮಾದ, ನಿಂದೆ, ಪರಿಗ್ರಹ.
14.38.8
संस्कारा ये च लोकेषु प्रवर्तन्ते पृथक्पृथक् ।
नृषु नारीषु भूतेषु द्रव्येषु शरणेषु च ॥ १४.३८.८ ॥
ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು; ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಆಶ್ರಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ.
14.38.9
संतापोऽप्रत्ययश्चैव व्रतानि नियमाश्च ये ।
प्रधानमाशीर्युक्तं च सततं मे भवत्विति ॥ १४.३८.९ ॥
ಸಂತಾಪ, ಅವಿಶ್ವಾಸ, ಯಾವುವೋ ಆ ವ್ರತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು, ಪ್ರಧಾನ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಕೂಡಿದವು; "ಇದು ನನಗೆ ಸದಾ ಇರಲಿ" ಎಂಬುದು.
14.38.10
स्वाहाकारो नमस्कारः स्वधाकारो वषट्क्रिया ।
याजनाध्यापने चोभे यजनाध्ययने अपि ॥ १४.३८.१० ॥
ಸ್ವಾಹಾಕಾರ, ನಮಸ್ಕಾರ, ಸ್ವಧಾಕಾರ, ವಷಟ್ಕ್ರಿಯೆ; ಯಾಜನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪನ ಇವೆರಡೂ; ಯಜನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನವೂ.
14.38.11
दानं प्रतिग्रहश्चैव प्रायश्चित्तानि मङ्गलम् ।
इदं मे स्यादिदं मे स्यात्स्नेहो गुणसमुद्भवः ॥ १४.३८.११ ॥
ದಾನ, ಪ್ರತಿಗ್ರಹ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳು, ಮಂಗಳಕಾರ್ಯಗಳು; "ಇದು ನನಗಿರಲಿ, ಇದು ನನಗಿರಲಿ" ಎಂಬ ಗುಣಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಸ್ನೇಹ.
14.38.12
अभिद्रोहस्तथा माया निकृतिर्मान एव च ।
स्तैन्यं हिंसा जुगुप्सा च परितापः प्रजागरः ॥ १४.३८.१२ ॥
ದ್ರೋಹ, ಮಾಯೆ, ವಂಚನೆ, ಮಾನ, ಕಳ್ಳತನ, ಹಿಂಸೆ, ಜುಗುಪ್ಸೆ, ಪರಿತಾಪ, ನಿದ್ದೆಗೆಡುವಿಕೆ.
14.38.13
दम्भो दर्पोऽथ रागश्च भक्तिः प्रीतिः प्रमोदनम् ।
द्यूतं च जनवादश्च सम्बन्धाः स्त्रीकृताश्च ये ॥ १४.३८.१३ ॥
ದಂಭ, ದರ್ಪ, ರಾಗ, ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರಮೋದ, ದ್ಯೂತ, ಲೋಕನಿಂದೆ, ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಬಂಧಗಳು.
14.38.14
नृत्यवादित्रगीतानां प्रसङ्गा ये च केचन ।
सर्व एते गुणा विप्रा राजसाः सम्प्रकीर्तिताः ॥ १४.३८.१४ ॥
ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ, ಗೀತೆಗಳ ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿಗಳು — ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ರಾಜಸ ಗುಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
14.38.15
भूतभव्यभविष्याणां भावानां भुवि भावनाः ।
त्रिवर्गनिरता नित्यं धर्मोऽर्थः काम इत्यपि ॥ १४.३८.१५ ॥
ಭೂತ, ಭವ್ಯ, ಭವಿಷ್ಯ ಜೀವಿಗಳ ಭಾವಗಳ ಕುರಿತಾದ ಭಾವನೆಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ತ್ರಿವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿರುತ್ತವೆ — ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಕೂಡ.
14.38.16
कामवृत्ताः प्रमोदन्ते सर्वकामसमृद्धिभिः ।
अर्वाक्स्रोतस इत्येते मनुष्या रजसा वृताः ॥ १४.३८.१६ ॥
ಕಾಮವೃತ್ತಿಯವರು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ; ಕೆಳಮುಖ ಹರಿವಿನ ಈ ಮನುಷ್ಯರು ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತರು.
14.38.17
अस्मिँलोके प्रमोदन्ते जायमानाः पुनःपनः ।
प्रेत्यभाविकमीहन्ते हलौकिकमेव च।
ददति प्रतिगृह्णन्ति तर्पयन्त्यथ जुह्वति ॥ १४.३८.१७ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪುನಃಪುನಃ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ; ಮರಣದ ನಂತರದ ಭಾವಿ ಫಲಗಳನ್ನೂ ಲೋಕಾತೀತ ಫಲಗಳನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
14.38.18
रजोगुणा वो बहुधानुकीर्तिता ।
यथावदुक्तं गुणवृत्तमेव च।
नरोपि यो वेद गुणानिमान्सदा ।
स राजसैः सर्वगुणैर्विमुच्यते ॥ १४.३८.१८ ॥
ನಿಮಗೆ ರಜೋಗುಣಗಳು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಗುಣಗಳ ನಡೆಯೂ ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ. ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸದಾ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದ ಮನುಷ್ಯನು ರಾಜಸ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.