مهابهاراتا · أدهيايا 14.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.40.1
नैव शक्या गुणा वक्तुं पृथक्त्वेनैव सर्वशः ।
अविच्छिन्नानि दृश्यन्ते रजः सत्वं तमस्तथा ॥ १४.४०.१ ॥
لا يمكن وصف الغنا كلها واحدة واحدة بالتمام، لأن الرَّجَس والسَّتْفَ والتَّمَس تُرى غير منفصلة.
14.40.2
अन्योन्यमनुरज्यन्ते ह्यन्योन्येनानुजीविनः ।
अन्योन्यापाश्रयाः सर्वे तथाऽन्योन्यानुवर्तिनः ॥ १४.४०.२ ॥
يتعلق بعضها ببعض ويعيش بعضها على بعض؛ الجميع يعتمد بعضه على بعض ويتبع بعضه بعضًا.
14.40.3
यावत्सत्वं रजस्तावद्वर्तते नात्र संशयः ।
यावत्तमश्च सत्वं च रजस्तावदिहोच्यते ॥ १४.४०.३ ॥
ما دام السَّتْفَ موجودًا فالرَّجَس موجود أيضًا، ولا شك في ذلك؛ وما دام التَّمَس والسَّتْفَ موجودين يُذكر الرَّجَس هنا.
14.40.4
संहत्य कुर्वते यात्रां सहिताः सङ्घचारिणः ।
सङ्घातवृत्तयो ह्येते वर्तन्ते हेत्वहेतुभिः ॥ १४.४०.४ ॥
تجتمع هذه وتسير معًا فتؤدي مسيرتها؛ وطريقتها هي الاجتماع، وهي تعمل بسبب وبغير سبب.
14.40.5
उद्रेकव्यतिरिक्तानां तेषामन्योन्यवर्तिनाम् ।
वक्ष्यते तद्यथाऽन्यूनं व्यतिरिक्तं च सर्वशः ॥ १४.४०.५ ॥
وعن تلك الغنا المتميزة بالغلبة والتمايز، والمتعاملة فيما بينها، سيُبيَّن كيف أنها لا تنقص بل تتمايز تمامًا من كل وجه.
14.40.6
व्यतिरिक्तं तमो यत्र तिर्यग्भावगतं भवेत् ।
अल्पं तत्रथ रजो ज्ञेयं सत्वमल्पतरं तथा ॥ १४.४०.६ ॥
حيث يتميّز التَّمَس ويدخل في حال عرضيّ، يُعلم أن الرَّجَس قليل، والسَّتْفَ أقل منه.
14.40.7
उद्रिक्तं च रजो यत्र मध्यस्रोतोगतं भवेत् ।
अल्पं तत्र तमो ज्ञेयं सत्वमल्पतरं तथा ॥ १४.४०.७ ॥
حيث يزيد الرجس ويمضي في المجرى الأوسط، يُعلم أن التمس قليل، والسَّتفا أقل من ذلك.
14.40.8
उद्रिक्तं च यदा सत्वमूर्ध्वस्रोतोगतं भवेत् ।
अल्पं तत्र तमो ज्ञेयं रजश्चाल्पतरं तथा ॥ १४.४०.८ ॥
حين يزيد السَّتفا ويمضي في المجرى الصاعد، يُعلم أن التمس قليل هناك، والرجس أقل من ذلك.
14.40.9
सत्वं वैकारिकी योनिरिन्द्रियाणां प्रकाशिका ।
न हि सत्वात्परो भावः कश्चिदन्यो विधीयते ॥ १४.४०.९ ॥
السَّتفا رحم التحولات ومنير الحواس؛ ولا يُقرر حال آخر أعلى من السَّتفا.
14.40.10
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणसंयुक्ता यान्त्यधस्तामसा जनाः ॥ १४.४०.१० ॥
يصعد المقيمون في السَّتفا، ويبقى أهل الرجس في الوسط، وينحدر أهل التمس، المقترنون بأدنى الصفات، إلى الأسفل.
14.40.11
तमः शूद्रे रजः क्षत्रे ब्राह्मणे सत्वमुत्तमम् ।
इत्येवं त्रिषु वर्णेषु विवर्तन्ते गुणास्त्रयः ॥ १४.४०.११ ॥
التمس في الشودرا، والرجس في الكشاتريا، والسَّتفا الأعلى في البراهمن؛ وهكذا تتجلى الصفات الثلاث في الطبقات الثلاث.
14.40.12
दूरादपि हि दृश्यनते सहिताः सङ्घचारिणः ।
तमः सत्वं रजश्चैव पृथक्त्वेनानुशुश्रुम ॥ १४.४०.१२ ॥
حتى من بعيد تُرى الجماعات المتحركة معًا؛ وقد سمعنا بالتمس والسَّتفا والرجس مفترقة.
14.40.13
दृष्ट्वा त्वादित्यमुद्यन्तं कुचोराणां भयं भवेत् ।
अध्वगाः परितप्येयुरुष्णतो दुःखभागिनः ॥ १४.४०.१३ ॥
إذا رأى اللصوص الشمس طالعة خافوا، وأما المسافرون فيُحرقهم الحر فيصيبهم الألم.
14.40.14
आदित्यः सत्वमुद्दिष्टः कुचोरास्तु तथा तमः ।
परितापोऽध्वगानां च रजसो गुण उच्यते ॥ १४.४०.१४ ॥
يُقال إن الشمس من طبيعة السَّتْفا، وكذلك اللصوص من طبيعة التاما؛ وأما ضيق المسافرين فيُقال إنه صفة الرَّجَس.
14.40.15
प्राकाश्यं सत्वमादित्यः संतापो रजसो गुणः ।
उपप्लवस्तु विज्ञेयस्तामसस्तस्य पर्वसु ॥ १४.४०.१५ ॥
الضياء صفة السَّتْفا التي في الشمس؛ والحرارة صفة الرَّجَس؛ والكسوف الذي يحدث في أطواره ينبغي أن يُعرف بأنه صفة التاما.
14.40.16
एवं ज्योतिष्षु सर्वेषु प्रवर्तन्ते गुणास्त्रयः ।
पर्यायेण च वर्न्तते तत्रतत्र तथातथा ॥ १४.४०.१६ ॥
وهكذا تظهر الصفات الثلاث في جميع الأجرام النيرة، فتتعاقب وتظهر هنا وهناك بهذه الصورة وتلك.
14.40.17
स्थावरेषु तु भावेषु तिर्यग्भावगतं तमः ।
राजसास्तु विवर्तन्ते स्नेहभावस्तु सात्विकैः ॥ १४.४०.१७ ॥
وفي الكائنات الساكنة يتخذ التاما طبيعة الحيوانات؛ ويدور الرَّجَسيون، ويتولّد طبع المودة بالسَّتْفيين.
14.40.18
अहस्त्रिधा तु विज्ञेयं त्रिधा रात्रिर्विधीयते ।
मासार्दमासवर्षाणि ऋतवः सन्धयस्तथा ॥ १४.४०.१८ ॥
ينبغي أن يُعرف النهار على ثلاثة أوجه، ويُقسَّم الليل إلى ثلاثة؛ والأشهر وأنصاف الأشهر والسنين والفصول وملتقيات الزمن كذلك تقسيمات للزمن.
14.40.19
त्रिधा दानानि दीयन्ते त्रिधा यज्ञः प्रवर्तते ।
त्रिधा लोकास्त्रिधा देवास्त्रिधा विद्यास्त्रिधा गतिः ॥ १४.४०.१९ ॥
تُعطى الهبات على ثلاثة أوجه، ويجري القربان على ثلاثة أوجه. العوالم ثلاثة، والآلهة ثلاثة، والعلوم ثلاثة، والمصير ثلاثة.
14.40.20
भूतं भव्यं भविष्यं च धर्मोऽर्थः काम एव च ।
प्राणापानावुदानश्चाप्येत एव त्रयो गुणाः ॥ १४.४०.२० ॥
الماضي والحاضر والمستقبل؛ والدَّرْمَا والمال والشهوة؛ ونَفَس الشهيق والزفير والنَّفَس الصاعد — هذه هي الصفات الثلاث.
14.40.21
पर्यायेण प्रवर्तन्ते तत्रतत्र तथातथा ।
यत्किञ्चिदिह लोकेऽस्मिन्सर्वमेते त्रयो गुणाः ॥ १४.४०.२१ ॥
تعمل هذه بالتناوب هنا وهناك كلٌّ على وجهه؛ وكل ما في هذا العالم إنما هو هذه الصفات الثلاث.
14.40.22
त्रयो गुणाः प्रवर्तन्ते ह्यव्यक्ता नित्यमेव तु ।
सत्वं रजस्तमश्चैव गुणसर्गः सनातनः ॥ १४.४०.२२ ॥
تعمل الصفات الثلاث دائمًا في حالة غير متجلية؛ السَّتْفَا والرَّجَس والتَّمَس — وخلق هذه الصفات أزلي.
14.40.23
तमोऽव्यक्तं शिवं धाम रजो योनिः सनातनः ।
प्रकृतिर्विकारः प्रलयः प्रधानं प्रभवाप्ययौ ॥ १४.४०.२३ ॥
التَّمَس غير متجلٍّ، وهو مقام شيفا؛ والرَّجَس الرحم الأزلي. البراكرتي والتحول والفناء والبرادهانا — هذه هي المنشأ والزوال.
14.40.24
अनुद्रिक्तमनूनं वाऽप्यकम्पमचलं ध्रुवम् ।
सदसच्चैव तत्सर्वमव्यक्तं त्रिगुणं स्मृतम्।
ज्ञेयानि नामधेयानि नरैरद्यात्मचिन्तकैः ॥ १४.४०.२४ ॥
لا فائض ولا ناقص، ثابت لا يتزعزع، لا يتحرك، راسخ؛ والوجود وغير الوجود أيضًا — كل ذلك يُذكر بأنه غير متجلٍّ وذو ثلاث صفات. وينبغي للناس المتأملين في النفس أن يعرفوا أسماءه اليوم.
14.40.25
अव्यक्तनामानि गुणांश्च तत्त्वतो ।
यो वेद सर्वाणि गतीश्च केवलाः।
विमुक्तदेहः प्रविभागतत्त्ववि-
त्स मुच्यते सर्वगुणैर्निरामयः ॥ १४.४०.२५ ॥
من يعرف حقًّا أسماء الغير المتجلّي وصفاته، ويعرف جميع المسالك على حقيقتها، ويتحرر من الجسد، ويعلم حقيقة التمايز، يتحرر من جميع الصفات، خاليًا من العلل.