Mahābhārata · Adhyāya 14.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.40.1
नैव शक्या गुणा वक्तुं पृथक्त्वेनैव सर्वशः ।
अविच्छिन्नानि दृश्यन्ते रजः सत्वं तमस्तथा ॥ १४.४०.१ ॥
Die Eigenschaften lassen sich nicht vollständig einzeln beschreiben, denn Rajas, Sattva und Tamas erscheinen untrennbar.
14.40.2
अन्योन्यमनुरज्यन्ते ह्यन्योन्येनानुजीविनः ।
अन्योन्यापाश्रयाः सर्वे तथाऽन्योन्यानुवर्तिनः ॥ १४.४०.२ ॥
Sie sind einander zugetan, leben voneinander; alle stützen sich aufeinander und folgen einander.
14.40.3
यावत्सत्वं रजस्तावद्वर्तते नात्र संशयः ।
यावत्तमश्च सत्वं च रजस्तावदिहोच्यते ॥ १४.४०.३ ॥
Solange Sattva besteht, besteht auch Rajas – daran ist nicht zu zweifeln; und solange Tamas und Sattva bestehen, wird hier von Rajas gesprochen.
14.40.4
संहत्य कुर्वते यात्रां सहिताः सङ्घचारिणः ।
सङ्घातवृत्तयो ह्येते वर्तन्ते हेत्वहेतुभिः ॥ १४.४०.४ ॥
Vereinigt und gemeinsam wandernd unternehmen sie ihren Weg; Verbindung ist ihre Weise, und sie wirken durch Ursache und Nicht-Ursache.
14.40.5
उद्रेकव्यतिरिक्तानां तेषामन्योन्यवर्तिनाम् ।
वक्ष्यते तद्यथाऽन्यूनं व्यतिरिक्तं च सर्वशः ॥ १४.४०.५ ॥
Über jene, durch Übergewicht und Unterscheidung geschieden, die aufeinander wirken, wird erklärt werden, wie sie nicht mangelhaft, sondern in jeder Hinsicht völlig verschieden sind.
14.40.6
व्यतिरिक्तं तमो यत्र तिर्यग्भावगतं भवेत् ।
अल्पं तत्रथ रजो ज्ञेयं सत्वमल्पतरं तथा ॥ १४.४०.६ ॥
Wo Tamas, abgehoben und in einen querliegenden Zustand übergegangen, vorhanden ist, da ist Rajas als gering zu erkennen, und Sattva noch geringer.
14.40.7
उद्रिक्तं च रजो यत्र मध्यस्रोतोगतं भवेत् ।
अल्पं तत्र तमो ज्ञेयं सत्वमल्पतरं तथा ॥ १४.४०.७ ॥
Wo rajas überwiegt und in den mittleren Strom gelangt ist, ist tamas als gering zu erkennen, und sattva noch geringer.
14.40.8
उद्रिक्तं च यदा सत्वमूर्ध्वस्रोतोगतं भवेत् ।
अल्पं तत्र तमो ज्ञेयं रजश्चाल्पतरं तथा ॥ १४.४०.८ ॥
Wenn sattva überwiegt und in den aufsteigenden Strom gelangt ist, ist tamas dort als gering zu erkennen, und rajas noch geringer.
14.40.9
सत्वं वैकारिकी योनिरिन्द्रियाणां प्रकाशिका ।
न हि सत्वात्परो भावः कश्चिदन्यो विधीयते ॥ १४.४०.९ ॥
Sattva ist der Mutterschoß der Wandlungen und das Licht der Sinne; kein anderer Zustand, höher als sattva, wird vorgeschrieben.
14.40.10
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणसंयुक्ता यान्त्यधस्तामसा जनाः ॥ १४.४०.१० ॥
Die im sattva Gegründeten gehen aufwärts, die vom rajas bleiben in der Mitte, und die vom tamas, mit den niedrigsten Eigenschaften verbunden, gehen abwärts.
14.40.11
तमः शूद्रे रजः क्षत्रे ब्राह्मणे सत्वमुत्तमम् ।
इत्येवं त्रिषु वर्णेषु विवर्तन्ते गुणास्त्रयः ॥ १४.४०.११ ॥
Tamas ist im śūdra, rajas im kṣatriya, und das höchste sattva im brāhmaṇa; so offenbaren sich die drei Eigenschaften in den drei Ständen.
14.40.12
दूरादपि हि दृश्यनते सहिताः सङ्घचारिणः ।
तमः सत्वं रजश्चैव पृथक्त्वेनानुशुश्रुम ॥ १४.४०.१२ ॥
Selbst aus der Ferne sieht man, was gemeinsam in Gruppen zieht; tamas, sattva und rajas haben wir als getrennt vernommen.
14.40.13
दृष्ट्वा त्वादित्यमुद्यन्तं कुचोराणां भयं भवेत् ।
अध्वगाः परितप्येयुरुष्णतो दुःखभागिनः ॥ १४.४०.१३ ॥
Beim Anblick der aufgehenden Sonne fürchten sich die Diebe, und die Wanderer, von der Hitze versengt, werden vom Leid betroffen.
14.40.14
आदित्यः सत्वमुद्दिष्टः कुचोरास्तु तथा तमः ।
परितापोऽध्वगानां च रजसो गुण उच्यते ॥ १४.४०.१४ ॥
Die Sonne wird als Sattva bezeichnet, die Diebe ebenso als Tamas; die Qual der Wanderer heißt eine Eigenschaft des Rajas.
14.40.15
प्राकाश्यं सत्वमादित्यः संतापो रजसो गुणः ।
उपप्लवस्तु विज्ञेयस्तामसस्तस्य पर्वसु ॥ १४.४०.१५ ॥
Helligkeit ist die Eigenschaft des Sattva, das die Sonne besitzt; Hitze ist die Eigenschaft des Rajas; und die Verfinsterung, die in ihren Phasen eintritt, ist als Eigenschaft des Tamas zu verstehen.
14.40.16
एवं ज्योतिष्षु सर्वेषु प्रवर्तन्ते गुणास्त्रयः ।
पर्यायेण च वर्न्तते तत्रतत्र तथातथा ॥ १४.४०.१६ ॥
So treten in allen Leuchtkörpern die drei Eigenschaften auf; der Reihe nach wirken sie hier und dort, auf diese oder jene Weise.
14.40.17
स्थावरेषु तु भावेषु तिर्यग्भावगतं तमः ।
राजसास्तु विवर्तन्ते स्नेहभावस्तु सात्विकैः ॥ १४.४०.१७ ॥
In den unbeweglichen Wesen nimmt das Tamas die Art der Tiere an; die Rajasischen kreisen, und das Gefühl der Zuneigung entsteht durch die Sattvischen.
14.40.18
अहस्त्रिधा तु विज्ञेयं त्रिधा रात्रिर्विधीयते ।
मासार्दमासवर्षाणि ऋतवः सन्धयस्तथा ॥ १४.४०.१८ ॥
Der Tag ist als dreifach zu erkennen, und die Nacht wird als dreifach bestimmt; Monate, Halbmonate, Jahre, Jahreszeiten und Übergänge sind ebenso Zeitteilungen.
14.40.19
त्रिधा दानानि दीयन्ते त्रिधा यज्ञः प्रवर्तते ।
त्रिधा लोकास्त्रिधा देवास्त्रिधा विद्यास्त्रिधा गतिः ॥ १४.४०.१९ ॥
Gaben werden auf dreierlei Weise gegeben, und das Opfer vollzieht sich auf dreierlei Weise. Die Welten sind dreifach, die Götter sind dreifach, die Wissenschaften sind dreifach und der Weg ist dreifach.
14.40.20
भूतं भव्यं भविष्यं च धर्मोऽर्थः काम एव च ।
प्राणापानावुदानश्चाप्येत एव त्रयो गुणाः ॥ १४.४०.२० ॥
Vergangenheit, Gegenwart und Zukunft; Dharma, Reichtum und Begierde; und Einatem, Ausatem und Aufwärtsatem – diese sind die drei Eigenschaften.
14.40.21
पर्यायेण प्रवर्तन्ते तत्रतत्र तथातथा ।
यत्किञ्चिदिह लोकेऽस्मिन्सर्वमेते त्रयो गुणाः ॥ १४.४०.२१ ॥
Abwechselnd wirken sie, hier und dort, jeweils auf ihre Weise; was immer in dieser Welt ist, das alles sind diese drei Eigenschaften.
14.40.22
त्रयो गुणाः प्रवर्तन्ते ह्यव्यक्ता नित्यमेव तु ।
सत्वं रजस्तमश्चैव गुणसर्गः सनातनः ॥ १४.४०.२२ ॥
Die drei Eigenschaften wirken stets im Unoffenbaren; Sattva, Rajas und Tamas — die Schöpfung der Eigenschaften ist ewig.
14.40.23
तमोऽव्यक्तं शिवं धाम रजो योनिः सनातनः ।
प्रकृतिर्विकारः प्रलयः प्रधानं प्रभवाप्ययौ ॥ १४.४०.२३ ॥
Tamas ist das Unoffenbare, die Wohnstätte Śivas; Rajas ist der ewige Schoß. Prakṛti, Wandlung, Auflösung, das Hauptprinzip — dies sind Ursprung und Vergehen.
14.40.24
अनुद्रिक्तमनूनं वाऽप्यकम्पमचलं ध्रुवम् ।
सदसच्चैव तत्सर्वमव्यक्तं त्रिगुणं स्मृतम्।
ज्ञेयानि नामधेयानि नरैरद्यात्मचिन्तकैः ॥ १४.४०.२४ ॥
Weder Übermaß noch Mangel, unerschütterlich, unbeweglich, fest; Sein und Nichtsein ebenso — all das gilt als unoffenbar und dreifach-eigenschaftlich. Seine Namen sollen heute von den Menschen erkannt werden, die über das Selbst nachsinnen.
14.40.25
अव्यक्तनामानि गुणांश्च तत्त्वतो ।
यो वेद सर्वाणि गतीश्च केवलाः।
विमुक्तदेहः प्रविभागतत्त्ववि-
त्स मुच्यते सर्वगुणैर्निरामयः ॥ १४.४०.२५ ॥
Wer die Namen und Eigenschaften des Unmanifesten der Wahrheit nach kennt und alle Pfade rein erkennt, vom Körper befreit und die wahre Natur der Unterscheidung wissend, wird von allen Eigenschaften befreit, frei von Leid.