مهابهاراتا · أدهيايا 14.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.43.1
मनुष्याणां तु राज्यः क्षत्रियो मध्यमो गुणः ।
कुञ्जरो वाहनानां च सिंहश्चारण्यवासिनाम् ॥ १४.४३.१ ॥
بين البشر الملك هو الكشاتريا ذو الصفة المتوسطة، وبين المركوبات الفيل، وبين سكان الغابة الأسد.
14.43.2
अविः पशूनां सर्वेषामहिस्तु बिलवासिनाम् ।
गवां गोवृषभश्चैव स्त्रीणां पुरुष एव च ॥ १४.४३.२ ॥
بين جميع الحيوانات الكبش، وبين سكان الجحور الأفعى؛ بين البقر الثور، وبين النساء الرجل.
14.43.3
न्यग्रोधो जम्बुवृक्षश्च पिप्पलः शाल्मलिस्तथा ।
शिंशपा मेषशृङ्गश्च तथा कीचकवेणवः ॥ १४.४३.३ ॥
شجرة البانيان وشجرة الجامبو والبيبال، وكذلك شجرة القطن الحريري والشيشبا وشجرة قرن الكبش والخيزران المجوف.
14.43.4
एते द्रुमाणां राजानो गणानां मरुतस्तथा ।
हिमवान्पारियात्रश्च सह्यो विन्ध्यस्त्रिकूटवान् ॥ १४.४३.४ ॥
هذه ملوك الأشجار، وبين الجماعات المارُوت؛ وكذلك الهيمالايا وباريياترا وسهيا وفينديا وتريكوتا.
14.43.5
श्वेतो नीलश्च भासश्च राष्ट्रवांश्चैव पर्वतः ।
भृशस्कन्धो महेन्द्रश्च माल्यवान्पर्वतस्तथा ॥ १४.४३.५ ॥
جبل شفيتا ونيلا وباسا وجبل راشتراوان؛ وكذلك جبال بهرِشاسكندها ومهيندرا ومالياوان.
14.43.6
एते पर्वतराजानो गणानां मरुतस्तथा ।
सूर्यो ग्रहाणामधिपो नक्षत्राणां च चन्द्रमाः ॥ १४.४३.६ ॥
هذه ملوك الجبال، وبين الجماعات المارُوت؛ وكذلك الشمس سيد الكواكب، والقمر سيد النجوم.
14.43.7
यमः पितॄणामधिपः सरितामथ सागरः ।
अंभसां वरुणो राजा मरुतामिन्द्र उच्यते ॥ १४.४३.७ ॥
يama سيّد الأسلاف، والمحيط سيّد الأنهار. وفارونا ملك المياه، ويُقال إن إندرا سيّد المارُوت.
14.43.8
अर्कोऽधिपतिरुष्णानां ज्योतिषामिन्दुरुच्यते ।
अग्निर्भूतपतिर्नित्यं ब्राह्मणानां बृहस्पतिः ॥ १४.४३.८ ॥
الشمس سيّد الأشياء الحارّة، ويُقال إن القمر سيّد الأنوار. وأغني هو دائماً سيّد الكائنات، وبرهسباتي سيّد البراهمة.
14.43.9
ओषधीनां पतिः सोमो विष्णुर्बलवतां वरः ।
त्वष्टाऽधिनां पतिः सोमो विष्णुर्बलवतां वरः। ॥ १४.४३.९ ॥
سوما سيّد الأعشاب، وفيشنو أفضل الأقوياء. وتفاشتري سيّد الأغنياء؛ وسوما أيضاً سيّد الأغنياء؛ وفيشنو أفضل الأقوياء.
14.43.10
दक्षिणानां तथा यज्ञो वेदानामृच एव च ।
दिशामुदीची विप्राणां सोमो राजा प्रतापवान् ॥ १४.४३.१० ॥
الذبيحة سيّدة القرابين، والآيات الريغية سيّدة الفيدا. والشمال سيّد الجهات، والملك سوما ذو البأس سيّد البراهمة.
14.43.11
कुबेरः सर्वरत्नानां देवतानां पुरंदरः ।
एष भूताधिपः सर्गः प्रजानां च प्रजापतिः ॥ १४.४३.११ ॥
كوبيرا سيّد جميع الجواهر، وبورندارا (إندرا) سيّد الآلهة. وهذا الخلق سيّد الكائنات، وبرجابتي سيّد المخلوقات.
14.43.12
सर्वेषामेव भूतानामहं ब्रह्ममयो महान् ।
भूतं परतरं मत्तो विष्णोर्वाऽपि न विद्यते ॥ १४.४३.१२ ॥
أنا العظيم المصنوع من البراهمان، أساس جميع الكائنات. لا يُوجد كائن أعلى مني، ولا حتى أعلى من فيشنو.
14.43.13
राजाधिराजः सर्वेषां विष्णुर्ब्रह्ममयो महान् ।
ईश्वरं तं विजानीमः स विभुः स प्रजापतिः ॥ १४.४३.१३ ॥
فيشنو، ملك الملوك لجميع الكائنات، العظيم المتكوّن من البراهمان، نعرفه بأنه الربّ. وهو المنتشر في كل مكان، وهو سيد الخلائق.
14.43.14
नरकिन्नरयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
देवदानवनागानां सर्वेषामीश्वरो हि सः ॥ १४.४३.१४ ॥
هو ربّ الجميع: البشر والكنّارا واليكشا والغاندهارفا والحيّات والراكشاسا والآلهة والدانافا والناغا.
14.43.15
भगदेवानुयातानां सर्वासां वामलोचना ।
माहेश्वरी महादेवी प्रोच्यते पार्वती हि सा ॥ १४.४३.१५ ॥
بين جميع النساء اللواتي يتبعن الإلهة بهاغا، تُدعى ذات العينين الجميلتين ماهيشفاري، الإلهة العظمى؛ وهي بالفعل بارفاتي.
14.43.16
उमां देवीं विजानीध्वं नारीणामुत्तमां शुभाम् ।
रतीनां वसुमत्यस्तु स्त्रीणामप्सरसस्तथा ॥ १४.४३.१६ ॥
اعلموا أن الإلهة أوما هي الأفضل والمباركة بين النساء؛ وبين إلهات المتعة الفاسومتي، وبين النساء كذلك الأبساراس.
14.43.17
धर्मिकामाश्च राजानो ब्राह्मणा धर्मसेतवः ।
तस्माद्राजा द्विजातीनां प्रयतेतेह रक्षणे ॥ १४.४३.१७ ॥
الملوك والبراهمة الذين يبتغون الدهارما هم جسور الدهارما؛ لذلك ينبغي للملك أن يجتهد هنا في حماية المولودين مرتين.
14.43.18
राज्ञां हि विषये येषामवसीदन्ति साधवः ।
हीनास्ते स्वगुणैः सर्वैः प्रेत्यावाङ्मार्गगामिनः ॥ १४.४३.१८ ॥
الملوك الذين يعاني الصالحون في مملكتهم، محرومون من كل فضائلهم، يمضون بعد الموت على الطريق الهابط.
14.43.19
राज्ञां हि विषये येषां साधवः परिरक्षिताः ।
तेऽस्मिँल्लोके प्रमोदन्ते प्रेत्य चानन्दमेव च ॥ १४.४३.१९ ॥
إن الملوك الذين يُحمى الصالحون في مملكتهم يفرحون في هذا العالم، وبعد الموت ينالون النعيم حقًا.
14.43.20
प्राप्नुवन्ति महात्मान इति वित्त द्विजर्षभाः ।
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि नियतं धर्मलक्षणम् ॥ १४.४३.२० ॥
اعلموا يا خير المولودين مرتين أن ذوي النفوس العظيمة ينالون مثل هذا الثمر. وسأبين بعد ذلك علامات الدهرما الثابتة.
14.43.21
अहिंसालक्षणो धर्मो हिंसा चाधर्मलक्षणा ।
प्रकाशलक्षणा देवा मनुष्याः कर्मलक्षणाः ॥ १४.४३.२१ ॥
اللاعنف علامة الدهرما، والعنف علامة الأدهرما. والآلهة تُعرف بالنور، والبشر بالفعل.
14.43.22
शब्दलक्षणमाकाशं वायुस्तु स्पर्शलक्षणः ।
ज्योतिषां लक्षणं रूपमापश्च रसलक्षणाः ॥ १४.४३.२२ ॥
علامة الفضاء الصوت، وعلامة الهواء اللمس. وعلامة الأجرام المضيئة الصورة، وعلامة المياه الطعم.
14.43.23
धारिणी सर्वभूतानां पृथिवी गन्धलक्षणा ।
स्वरव्यञ्जनसंस्कारा भारती शब्दलक्षणा ॥ १४.४३.२३ ॥
الأرض، حاملة جميع الكائنات، علامتها الرائحة. والكلام المصقول بالحروف المتحركة والساكنة علامته الصوت.
14.43.24
मनसो लक्षणं चिन्ता तथोक्ता बुद्धिरन्वयात् ।
मनसा चिन्तितानर्थान्बुद्ध्या चेह व्यवस्यति ॥ १४.४३.२४ ॥
علامة العقل التفكير، وكذلك يُقال إن الفهم علامة بالاستدلال. وما فكّر فيه العقل يحسم فيه الفهم هنا.
14.43.25
बुद्धिर्हि व्यवसायेन लक्ष्यते नात्र संशयः ।
लक्षणं मनसो ध्यानमव्यक्तं साधुलक्षणम् ॥ १४.४३.२५ ॥
لا شك في ذلك، يُعرف العقل بالعزم الراسخ. وعلامة الذهن التأمل، وهو غير ظاهر، وهو علامة الأخيار.
14.43.26
प्रवृत्तिलक्षणो योगो ज्ञानं संन्यासलक्षणम् ।
तस्माज्ज्ञानं पुरस्कृत्य संन्यसेदिह बुद्धिमान् ॥ १४.४३.२६ ॥
يتميز اليوغا بالانخراط الفعّال، والمعرفة علامة التخلي. فليتخلَّ الحكيم هنا، جاعلًا المعرفة في المقدّمة.
14.43.27
संन्यासी ज्ञानसंयुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम् ।
अतीतो द्वन्द्वमभ्येति तमोमृत्युजरातिगः ॥ १४.४३.२७ ॥
يبلغ المتخلّي الموصوف بالمعرفة الغاية العليا. متجاوزًا ثنائيات الأضداد، يصل إليها بعد أن تخطّى الظلمة والموت والشيخوخة.
14.43.28
धर्मलक्षणसंयुक्तमुक्तं वो विधिवन्मया ।
गुणानां ग्रहणं सम्यग्वक्ष्याम्यहमतः परम् ॥ १४.४३.२८ ॥
لقد بيّنتُ لكم وفق القواعد ما اتّصف بعلامات الدارما. والآن سأشرح بتمام إدراك الصفات.
14.43.29
पार्तिवो यस्तु गन्धो वै घ्राणेन हि स गृह्यते ।
प्राणस्यश्च तथा वायुर्गन्धज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.२९ ॥
والرائحة الأرضية تُدرَك حقًّا بالأنف، وكذلك النَّفَس الحيوي والهواء مُعَدّان لمعرفة الرائحة.
14.43.30
अपां धातू रसो नित्यं जिह्वया स तु गृह्यते ।
जिह्वास्थश्च तथा सोमो रसज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३० ॥
والطعم، عنصر المياه، يُدرَك دائمًا باللسان، وكذلك سوما المقيم في اللسان مُعَدّ لمعرفة الطعم.
14.43.31
तेजसस्तु गुणो रूपं चक्षुषा तच्च गृह्यते ।
चक्षुःस्थश्च ततादित्यो रूपज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३१ ॥
صفة النار هي الصورة، وتُدرك بالعين. والشمس (آديتيا) الساكنة في العين مُعيَّنة لمعرفة الصورة.
14.43.32
वायव्यस्तु सदा स्पर्शस्त्वचा प्रज्ञायते च सः ।
त्वक्स्थश्चैव सदा वायुः स्पर्सने स विधीयते ॥ १४.४३.३२ ॥
صفة الهواء هي اللمس دائمًا، وتُدرك بالجلد. والريح، الساكنة دائمًا في الجلد، مُعيَّنة لمعرفة اللمس.
14.43.33
आकाशस्य गुणो घोषः श्रोत्रेण च स गृह्यते ।
श्रोत्रस्थाश्च दिशः सर्वाः शब्दज्ञाने प्रकीर्तिताः ॥ १४.४३.३३ ॥
صفة الفضاء هي الصوت، وتُدرك بالأذن. وجميع الجهات الساكنة في الأذن مذكورة لمعرفة الصوت.
14.43.34
मनसश्च गुणश्चिन्ता प्रज्ञया स तु गृह्यते ।
हृदिस्थश्चेतनो धातुर्मनोज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३४ ॥
صفة العقل هي التفكير، وتُدرك بالتمييز. والعنصر الواعي الساكن في القلب مُعيَّن لمعرفة العقل.
14.43.35
बुद्धिरध्यवसायेन ध्यानेन च महांस्तथा ।
निश्चित्य ग्रहणाद्व्यक्तमव्यक्तं नात्र संशयः ॥ १४.४३.३५ ॥
يُعرف العقل بالعزم والتأمل، وكذلك العظيم. وبعد الجزم بالإدراك يُعرف الظاهر والخفي؛ ولا شك في ذلك.
14.43.36
अलिङ्गग्रहणो नित्यः क्षेत्रज्ञो निर्गुणात्मकः ।
तस्मादलिङ्गः क्षेत्रज्ञः केवलं ज्ञानलक्षणः ॥ १४.४३.३६ ॥
العارف بالحقل، الذي لا يُدرك بعلامة، أزلي وذو طبيعة بلا صفات. لذلك فالعارف بالحقل بلا علامة، يتميز بالمعرفة وحدها.
14.43.37
अव्यक्तं क्षेत्रमुद्दिष्टं गुणानां प्रभवाप्ययम् ।
सदा पश्याम्यहं लीनं विजानामि शृणोमि च ॥ १४.४३.३७ ॥
يُعلن أن غير المتجلّي هو الحقل، أصل الغونات ومنتهاها. وما كان مستترًا فيه، أراه وأعرفه وأسمعه دائمًا.
14.43.38
पुरुषस्तद्विजानीते तस्मात्क्षेत्रज्ञ उच्यते ।
गुणवृत्तं तथा कृत्स्नं क्षेत्रज्ञः परिपश्यति ॥ १४.४३.३८ ॥
يعرف البورُشا ذلك، ولذلك يُسمّى عارفَ الحقل. وعارفُ الحقل يدرك تمامًا كلَّ فعل الغونات.
14.43.39
आदिमद्यावसानं तत्सृज्यमानमचेतनम् ।
न गुणा विदुरात्मानं सृज्यमानाः पुनःपुनः ॥ १४.४३.३९ ॥
ذلك له بداية ونهاية، مخلوق، غير واعٍ. والغونات المخلوقة مرارًا وتكرارًا لا تعرف الذات.
14.43.40
न सत्यं वेद वै कश्चित्क्षेत्रज्ञस्त्वेव विन्दति ।
गुणानां गुणभूतानां यत्परं परतो महत् ॥ १४.४३.४० ॥
لا أحد يعرف الحق حقًا؛ غير أن عارف الحقل يبلغه. ذلك الأعظم الأسمى الذي يتجاوز الغونات وما كان من الغونات.
14.43.41
तस्माद्गुणांश्च तत्वं च परित्यज्येह तत्ववित् ।
क्षीणदोषो गुणान्हित्वा क्षेत्रज्ञं प्रविशत्यथ ॥ १४.४३.४१ ॥
فلذلك يترك العارف بالحقيقة هنا الغونات والمبادئ، وقد زالت عيوبه، ويدع الغونات، ثم يدخل في عارف الحقل.
14.43.42
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निःस्वधाकार एव च ।
अचलश्चानिकेतश्च क्षेत्रज्ञः स परो विधिः ॥ १४.४३.४२ ॥
المتجاوز للثنائيات، الذي لا تحية له ولا قربان سفادها، الثابت الذي لا مأوى له: هو عارف الحقل، وذلك هو الأمر الأسمى.