摩诃婆罗多 · 章 14.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.43.1
मनुष्याणां तु राज्यः क्षत्रियो मध्यमो गुणः ।
कुञ्जरो वाहनानां च सिंहश्चारण्यवासिनाम् ॥ १४.४३.१ ॥
人中之王是刹帝利，属中等之德；乘骑中是象，居林者中是狮。
14.43.2
अविः पशूनां सर्वेषामहिस्तु बिलवासिनाम् ।
गवां गोवृषभश्चैव स्त्रीणां पुरुष एव च ॥ १४.४३.२ ॥
诸畜中为公羊，穴居者中为蛇；牛中为公牛，女人中为男子。
14.43.3
न्यग्रोधो जम्बुवृक्षश्च पिप्पलः शाल्मलिस्तथा ।
शिंशपा मेषशृङ्गश्च तथा कीचकवेणवः ॥ १४.४३.३ ॥
榕树、阎浮树、菩提树，以及木棉、舍弥婆树、羊角树和空心的竹子。
14.43.4
एते द्रुमाणां राजानो गणानां मरुतस्तथा ।
हिमवान्पारियात्रश्च सह्यो विन्ध्यस्त्रिकूटवान् ॥ १४.४३.४ ॥
这些是树木之王；诸众中为摩录多；还有喜马拉雅、帕里耶特罗、萨希亚、温底耶和特里库塔。
14.43.5
श्वेतो नीलश्च भासश्च राष्ट्रवांश्चैव पर्वतः ।
भृशस्कन्धो महेन्द्रश्च माल्यवान्पर्वतस्तथा ॥ १४.४३.५ ॥
白山、青山、光山，以及国有山；还有大肩山、摩哂陀罗山和摩利耶山。
14.43.6
एते पर्वतराजानो गणानां मरुतस्तथा ।
सूर्यो ग्रहाणामधिपो नक्षत्राणां च चन्द्रमाः ॥ १४.४३.६ ॥
这些是山岳之王；诸众中为摩录多；太阳为诸行星之主，月亮为诸星宿之主。
14.43.7
यमः पितॄणामधिपः सरितामथ सागरः ।
अंभसां वरुणो राजा मरुतामिन्द्र उच्यते ॥ १४.४३.७ ॥
阎摩是祖先之主，大海是河流之主。水之王是伐楼那，众风神（摩录多）之主被称为因陀罗。
14.43.8
अर्कोऽधिपतिरुष्णानां ज्योतिषामिन्दुरुच्यते ।
अग्निर्भूतपतिर्नित्यं ब्राह्मणानां बृहस्पतिः ॥ १४.४३.८ ॥
太阳是炽热之物的主宰，月亮被称为光明之主。火神阿耆尼永远是众生之主，木星（Bṛhaspati）是婆罗门之主。
14.43.9
ओषधीनां पतिः सोमो विष्णुर्बलवतां वरः ।
त्वष्टाऽधिनां पतिः सोमो विष्णुर्बलवतां वरः। ॥ १४.४३.९ ॥
月神苏摩是草药之主，毗湿奴是强者中最优秀者。特沃斯塔是富者之主；苏摩也是富者之主；毗湿奴是强者中最优秀者。
14.43.10
दक्षिणानां तथा यज्ञो वेदानामृच एव च ।
दिशामुदीची विप्राणां सोमो राजा प्रतापवान् ॥ १४.४३.१० ॥
祭祀是布施之主，梨俱诗节是吠陀之主。北方是方位之主，有威力的国王苏摩是婆罗门之主。
14.43.11
कुबेरः सर्वरत्नानां देवतानां पुरंदरः ।
एष भूताधिपः सर्गः प्रजानां च प्रजापतिः ॥ १४.४३.११ ॥
俱毗罗是一切宝物之主，补兰陀罗（因陀罗）是诸神之主。此创造是众生之主，生主（Prajāpati）是众生之主。
14.43.12
सर्वेषामेव भूतानामहं ब्रह्ममयो महान् ।
भूतं परतरं मत्तो विष्णोर्वाऽपि न विद्यते ॥ १४.४३.१२ ॥
我是伟大的、由梵构成的，是一切众生的根基。无论比我或比毗湿奴更高的众生都不存在。
14.43.13
राजाधिराजः सर्वेषां विष्णुर्ब्रह्ममयो महान् ।
ईश्वरं तं विजानीमः स विभुः स प्रजापतिः ॥ १४.४३.१३ ॥
毗湿奴是众王之王，伟大，由梵构成，我们知道他是主宰。他遍在一切，他就是众生之主。
14.43.14
नरकिन्नरयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
देवदानवनागानां सर्वेषामीश्वरो हि सः ॥ १४.४३.१४ ॥
他是一切的主宰：人、紧那罗、夜叉、乾闼婆、大蛇、罗刹、天神、檀那婆与龙。
14.43.15
भगदेवानुयातानां सर्वासां वामलोचना ।
माहेश्वरी महादेवी प्रोच्यते पार्वती हि सा ॥ १४.४३.१५ ॥
在追随薄伽女神的所有女子中，那位眼睛美丽的女子被称为摩醯湿伐利、大天女，她正是帕尔瓦蒂。
14.43.16
उमां देवीं विजानीध्वं नारीणामुत्तमां शुभाम् ।
रतीनां वसुमत्यस्तु स्त्रीणामप्सरसस्तथा ॥ १४.४३.१६ ॥
应知女神乌玛是女子中最殊胜、最吉祥者；在欢愉之女神中有伐苏摩提，在女子中也同样有阿普萨拉斯。
14.43.17
धर्मिकामाश्च राजानो ब्राह्मणा धर्मसेतवः ।
तस्माद्राजा द्विजातीनां प्रयतेतेह रक्षणे ॥ १४.४३.१७ ॥
追求法的国王与婆罗门是法的桥梁；因此，国王在此应当努力守护再生之人。
14.43.18
राज्ञां हि विषये येषामवसीदन्ति साधवः ।
हीनास्ते स्वगुणैः सर्वैः प्रेत्यावाङ्मार्गगामिनः ॥ १४.४३.१८ ॥
那些治下善人受苦的国王，失去自身一切德行，死后走向下行之路。
14.43.19
राज्ञां हि विषये येषां साधवः परिरक्षिताः ।
तेऽस्मिँल्लोके प्रमोदन्ते प्रेत्य चानन्दमेव च ॥ १४.४३.१९ ॥
凡在其国中善人受到庇护的诸王，在此世欢喜，死后也必得喜乐。
14.43.20
प्राप्नुवन्ति महात्मान इति वित्त द्विजर्षभाः ।
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि नियतं धर्मलक्षणम् ॥ १४.४३.२० ॥
诸位再生者中的最上者啊，当知大德者如是得果。此后我将宣说确定的法之相。
14.43.21
अहिंसालक्षणो धर्मो हिंसा चाधर्मलक्षणा ।
प्रकाशलक्षणा देवा मनुष्याः कर्मलक्षणाः ॥ १४.४३.२१ ॥
不害是法的相，害是非法的相。诸天以光明为相，人以作业为相。
14.43.22
शब्दलक्षणमाकाशं वायुस्तु स्पर्शलक्षणः ।
ज्योतिषां लक्षणं रूपमापश्च रसलक्षणाः ॥ १४.४३.२२ ॥
虚空以声为相，风以触为相。光明之物以色为相，水以味为相。
14.43.23
धारिणी सर्वभूतानां पृथिवी गन्धलक्षणा ।
स्वरव्यञ्जनसंस्कारा भारती शब्दलक्षणा ॥ १४.४३.२३ ॥
地为一切众生之所依持，以香为相；由元音与辅音所成之语言，以声为相。
14.43.24
मनसो लक्षणं चिन्ता तथोक्ता बुद्धिरन्वयात् ।
मनसा चिन्तितानर्थान्बुद्ध्या चेह व्यवस्यति ॥ १४.४३.२४ ॥
意之相为思，由推理亦说觉为相。意所思之义，觉于此处决定之。
14.43.25
बुद्धिर्हि व्यवसायेन लक्ष्यते नात्र संशयः ।
लक्षणं मनसो ध्यानमव्यक्तं साधुलक्षणम् ॥ १४.४३.२५ ॥
毫无疑问，智慧通过坚定的决心而被认识。心的标志是冥想，它是未显现的，是善人的标志。
14.43.26
प्रवृत्तिलक्षणो योगो ज्ञानं संन्यासलक्षणम् ।
तस्माज्ज्ञानं पुरस्कृत्य संन्यसेदिह बुद्धिमान् ॥ १४.४३.२६ ॥
瑜伽以积极投入为特征，知识是出离的标志。因此智者应以知识为先，在此出离。
14.43.27
संन्यासी ज्ञानसंयुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम् ।
अतीतो द्वन्द्वमभ्येति तमोमृत्युजरातिगः ॥ १४.४३.२७ ॥
具备知识的出离者达到最高归宿。超越对立的两端，越过黑暗、死亡与衰老，他便到达那里。
14.43.28
धर्मलक्षणसंयुक्तमुक्तं वो विधिवन्मया ।
गुणानां ग्रहणं सम्यग्वक्ष्याम्यहमतः परम् ॥ १४.४३.२८ ॥
我已依法向你们宣说了具备法之特征的内容。现在我将详细解说对诸德的把握。
14.43.29
पार्तिवो यस्तु गन्धो वै घ्राणेन हि स गृह्यते ।
प्राणस्यश्च तथा वायुर्गन्धज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.२९ ॥
地之气味确实由鼻子感知。气息与风也同样被安排在嗅觉的认知之中。
14.43.30
अपां धातू रसो नित्यं जिह्वया स तु गृह्यते ।
जिह्वास्थश्च तथा सोमो रसज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३० ॥
水之元素的味道总是由舌头感知。位于舌中的月神（苏摩）同样被安排在味觉的认知之中。
14.43.31
तेजसस्तु गुणो रूपं चक्षुषा तच्च गृह्यते ।
चक्षुःस्थश्च ततादित्यो रूपज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३१ ॥
火的性质是形色，由眼睛领会。住于眼中的太阳（阿ditya）被安排用于色的认知。
14.43.32
वायव्यस्तु सदा स्पर्शस्त्वचा प्रज्ञायते च सः ।
त्वक्स्थश्चैव सदा वायुः स्पर्सने स विधीयते ॥ १४.४३.३२ ॥
风的性质永远是触，由皮肤感知。永远住于皮肤中的风被安排用于触的认知。
14.43.33
आकाशस्य गुणो घोषः श्रोत्रेण च स गृह्यते ।
श्रोत्रस्थाश्च दिशः सर्वाः शब्दज्ञाने प्रकीर्तिताः ॥ १४.४३.३३ ॥
虚空的性质是声，由耳朵领会。住于耳中的一切方位被宣说用于声的认知。
14.43.34
मनसश्च गुणश्चिन्ता प्रज्ञया स तु गृह्यते ।
हृदिस्थश्चेतनो धातुर्मनोज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३४ ॥
意的性质是思虑，由慧所领会。住于心中的觉知要素被安排用于意的认知。
14.43.35
बुद्धिरध्यवसायेन ध्यानेन च महांस्तथा ।
निश्चित्य ग्रहणाद्व्यक्तमव्यक्तं नात्र संशयः ॥ १४.४३.३५ ॥
觉由决定与禅定而知，大（mahat）亦复如是。通过确定的把握，显与隐便得以知晓；此中无疑。
14.43.36
अलिङ्गग्रहणो नित्यः क्षेत्रज्ञो निर्गुणात्मकः ।
तस्मादलिङ्गः क्षेत्रज्ञः केवलं ज्ञानलक्षणः ॥ १४.४३.३६ ॥
田知者不以相状而被把握，是常住的，本性无德。因此田知者无相，唯以知为其特征。
14.43.37
अव्यक्तं क्षेत्रमुद्दिष्टं गुणानां प्रभवाप्ययम् ।
सदा पश्याम्यहं लीनं विजानामि शृणोमि च ॥ १४.४३.३७ ॥
未显现者被宣说为田，是诸德的生起与消融之处。那隐没于其中者，我常常见之、知之、闻之。
14.43.38
पुरुषस्तद्विजानीते तस्मात्क्षेत्रज्ञ उच्यते ।
गुणवृत्तं तथा कृत्स्नं क्षेत्रज्ञः परिपश्यति ॥ १४.४३.३८ ॥
补卢沙知晓之，故称为知田者。知田者完全洞察诸德的全部作用。
14.43.39
आदिमद्यावसानं तत्सृज्यमानमचेतनम् ।
न गुणा विदुरात्मानं सृज्यमानाः पुनःपुनः ॥ १४.४३.३९ ॥
彼有始有终，被创造，无知觉。被反复创造的诸德，并不知晓自我。
14.43.40
न सत्यं वेद वै कश्चित्क्षेत्रज्ञस्त्वेव विन्दति ।
गुणानां गुणभूतानां यत्परं परतो महत् ॥ १४.४३.४० ॥
无人真正知晓真理；然而知田者得之。那超越诸德及由诸德所成之物的，至高而伟大者。
14.43.41
तस्माद्गुणांश्च तत्वं च परित्यज्येह तत्ववित् ।
क्षीणदोषो गुणान्हित्वा क्षेत्रज्ञं प्रविशत्यथ ॥ १४.४३.४१ ॥
故此处知真者，舍弃诸德与诸谛，过失消尽，离诸德，然后进入知田者。
14.43.42
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निःस्वधाकार एव च ।
अचलश्चानिकेतश्च क्षेत्रज्ञः स परो विधिः ॥ १४.४३.४२ ॥
超越二元对立，不行礼敬，不行斯瓦塔祭，不动，无居所：他即知田者，此即至上的法则。