Mahābhārata · Adhyāya 14.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.43.1
मनुष्याणां तु राज्यः क्षत्रियो मध्यमो गुणः ।
कुञ्जरो वाहनानां च सिंहश्चारण्यवासिनाम् ॥ १४.४३.१ ॥
Unter den Menschen ist der König der Kṣatriya, von mittlerer Qualität; unter den Fahrzeugen der Elefant, und unter den Waldbewohnern der Löwe.
14.43.2
अविः पशूनां सर्वेषामहिस्तु बिलवासिनाम् ।
गवां गोवृषभश्चैव स्त्रीणां पुरुष एव च ॥ १४.४३.२ ॥
Unter allen Tieren der Widder, und unter den Höhlenbewohnern die Schlange; unter den Kühen der Stier, und unter den Frauen der Mann.
14.43.3
न्यग्रोधो जम्बुवृक्षश्च पिप्पलः शाल्मलिस्तथा ।
शिंशपा मेषशृङ्गश्च तथा कीचकवेणवः ॥ १४.४३.३ ॥
Der Banyanbaum, der Jambu-Baum, der Pippala, ebenso der Seidenwollbaum, der Śiṃśapā, der Widderhornbaum und die hohlen Bambusse.
14.43.4
एते द्रुमाणां राजानो गणानां मरुतस्तथा ।
हिमवान्पारियात्रश्च सह्यो विन्ध्यस्त्रिकूटवान् ॥ १४.४३.४ ॥
Dies sind die Könige der Bäume; und unter den Scharen die Marut; ebenso der Himālaya, der Pāriyātra, der Sahya, der Vindhya und der Trikūṭa.
14.43.5
श्वेतो नीलश्च भासश्च राष्ट्रवांश्चैव पर्वतः ।
भृशस्कन्धो महेन्द्रश्च माल्यवान्पर्वतस्तथा ॥ १४.४३.५ ॥
Der Śveta, der Nīla, der Bhāsa und der Berg Rāṣṭravān; ebenso die Berge Bhṛśaskandha, Mahendra und Mālyavān.
14.43.6
एते पर्वतराजानो गणानां मरुतस्तथा ।
सूर्यो ग्रहाणामधिपो नक्षत्राणां च चन्द्रमाः ॥ १४.४३.६ ॥
Dies sind die Könige der Berge; und unter den Scharen die Marut; ebenso ist die Sonne der Herr der Planeten, und der Mond der der Sternbilder.
14.43.7
यमः पितॄणामधिपः सरितामथ सागरः ।
अंभसां वरुणो राजा मरुतामिन्द्र उच्यते ॥ १४.४३.७ ॥
Yama ist der Herr der Ahnen, und der Ozean der Herr der Flüsse. Varuṇa ist der König der Wasser, und Indra gilt als Herr der Maruts.
14.43.8
अर्कोऽधिपतिरुष्णानां ज्योतिषामिन्दुरुच्यते ।
अग्निर्भूतपतिर्नित्यं ब्राह्मणानां बृहस्पतिः ॥ १४.४३.८ ॥
Die Sonne ist Herr der heißen Dinge, und der Mond gilt als Herr der Lichter. Agni ist stets Herr der Wesen, und Bṛhaspati Herr der Brahmanen.
14.43.9
ओषधीनां पतिः सोमो विष्णुर्बलवतां वरः ।
त्वष्टाऽधिनां पतिः सोमो विष्णुर्बलवतां वरः। ॥ १४.४३.९ ॥
Soma ist Herr der Kräuter, und Viṣṇu der Beste unter den Mächtigen. Tvaṣṭṛ ist Herr der Reichen; auch Soma ist Herr der Reichen; und Viṣṇu ist der Beste unter den Mächtigen.
14.43.10
दक्षिणानां तथा यज्ञो वेदानामृच एव च ।
दिशामुदीची विप्राणां सोमो राजा प्रतापवान् ॥ १४.४३.१० ॥
Das Opfer ist Herr der Opfergaben, und die ṛc-Verse sind Herr der Veden. Der Norden ist Herr der Richtungen, und Soma, der mächtige König, ist Herr der Brahmanen.
14.43.11
कुबेरः सर्वरत्नानां देवतानां पुरंदरः ।
एष भूताधिपः सर्गः प्रजानां च प्रजापतिः ॥ १४.४३.११ ॥
Kubera ist Herr aller Juwelen, und Purandara (Indra) Herr der Götter. Diese Schöpfung ist Herrin der Wesen, und Prajāpati ist Herr der Geschöpfe.
14.43.12
सर्वेषामेव भूतानामहं ब्रह्ममयो महान् ।
भूतं परतरं मत्तो विष्णोर्वाऽपि न विद्यते ॥ १४.४३.१२ ॥
Ich, der Große, aus Brahman gemacht, bin die Grundlage aller Wesen. Kein Wesen findet sich höher als ich, nicht einmal höher als Viṣṇu.
14.43.13
राजाधिराजः सर्वेषां विष्णुर्ब्रह्ममयो महान् ।
ईश्वरं तं विजानीमः स विभुः स प्रजापतिः ॥ १४.४३.१३ ॥
Viṣṇu, König der Könige aller, groß und aus Brahman bestehend – ihn erkennen wir als den Herrn. Er ist alldurchdringend, und er ist der Herr der Geschöpfe.
14.43.14
नरकिन्नरयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
देवदानवनागानां सर्वेषामीश्वरो हि सः ॥ १४.४३.१४ ॥
Er ist der Herr aller: der Menschen, Kinnaras, Yakṣas, Gandharvas, Schlangen, Rākṣasas, Götter, Dānavas und Nāgas.
14.43.15
भगदेवानुयातानां सर्वासां वामलोचना ।
माहेश्वरी महादेवी प्रोच्यते पार्वती हि सा ॥ १४.४३.१५ ॥
Unter allen Frauen, die der Göttin Bhaga folgen, wird sie mit den schönen Augen Māheśvarī, die große Göttin, genannt; sie ist wahrlich Pārvatī.
14.43.16
उमां देवीं विजानीध्वं नारीणामुत्तमां शुभाम् ।
रतीनां वसुमत्यस्तु स्त्रीणामप्सरसस्तथा ॥ १४.४३.१६ ॥
Erkennt die Göttin Umā als die vorzüglichste und glückverheißendste unter den Frauen; unter den Lustgöttinnen sind die Vasumatīs, und unter den Frauen ebenso die Apsarasen.
14.43.17
धर्मिकामाश्च राजानो ब्राह्मणा धर्मसेतवः ।
तस्माद्राजा द्विजातीनां प्रयतेतेह रक्षणे ॥ १४.४३.१७ ॥
Könige und Brahmanen, die nach dem Dharma verlangen, sind die Brücken des Dharma; deshalb soll sich der König hier um den Schutz der Zweimalgeborenen bemühen.
14.43.18
राज्ञां हि विषये येषामवसीदन्ति साधवः ।
हीनास्ते स्वगुणैः सर्वैः प्रेत्यावाङ्मार्गगामिनः ॥ १४.४३.१८ ॥
Jene Könige, in deren Reich die Tugendhaften leiden, gehen, all ihrer eigenen Tugenden beraubt, nach dem Tod den abwärts führenden Weg.
14.43.19
राज्ञां हि विषये येषां साधवः परिरक्षिताः ।
तेऽस्मिँल्लोके प्रमोदन्ते प्रेत्य चानन्दमेव च ॥ १४.४३.१९ ॥
In deren Reich die Rechtschaffenen beschützt werden, die freuen sich in dieser Welt und erlangen nach dem Tod gewiss Seligkeit.
14.43.20
प्राप्नुवन्ति महात्मान इति वित्त द्विजर्षभाः ।
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि नियतं धर्मलक्षणम् ॥ १४.४३.२० ॥
Wisset, ihr Besten der Zweimalgeborenen, dass die Hochgesinnten solche Früchte erlangen. Im Folgenden werde ich die festen Kennzeichen des Dharma darlegen.
14.43.21
अहिंसालक्षणो धर्मो हिंसा चाधर्मलक्षणा ।
प्रकाशलक्षणा देवा मनुष्याः कर्मलक्षणाः ॥ १४.४३.२१ ॥
Gewaltlosigkeit ist das Kennzeichen des Dharma, Gewalt das des Adharma. Die Götter sind an ihrem Glanz erkennbar, die Menschen an ihren Taten.
14.43.22
शब्दलक्षणमाकाशं वायुस्तु स्पर्शलक्षणः ।
ज्योतिषां लक्षणं रूपमापश्च रसलक्षणाः ॥ १४.४३.२२ ॥
Das Kennzeichen des Raumes ist der Klang, das der Luft die Berührung. Das Kennzeichen der Leuchtenden ist die Gestalt, das der Wasser der Geschmack.
14.43.23
धारिणी सर्वभूतानां पृथिवी गन्धलक्षणा ।
स्वरव्यञ्जनसंस्कारा भारती शब्दलक्षणा ॥ १४.४३.२३ ॥
Die Erde, Trägerin aller Wesen, ist am Geruch erkennbar. Die Rede, durch Vokale und Konsonanten geformt, ist am Klang erkennbar.
14.43.24
मनसो लक्षणं चिन्ता तथोक्ता बुद्धिरन्वयात् ।
मनसा चिन्तितानर्थान्बुद्ध्या चेह व्यवस्यति ॥ १४.४३.२४ ॥
Das Kennzeichen des Geistes ist das Denken; ebenso wird der Verstand durch Schlussfolgerung als Kennzeichen genannt. Was der Geist bedacht hat, entscheidet hier der Verstand.
14.43.25
बुद्धिर्हि व्यवसायेन लक्ष्यते नात्र संशयः ।
लक्षणं मनसो ध्यानमव्यक्तं साधुलक्षणम् ॥ १४.४३.२५ ॥
Zweifellos erkennt man den Intellekt an fester Entschlossenheit. Das Kennzeichen des Geistes ist die Meditation, die unmanifestiert ist und das Kennzeichen der Guten.
14.43.26
प्रवृत्तिलक्षणो योगो ज्ञानं संन्यासलक्षणम् ।
तस्माज्ज्ञानं पुरस्कृत्य संन्यसेदिह बुद्धिमान् ॥ १४.४३.२६ ॥
Yoga ist durch tätiges Engagement gekennzeichnet, und Erkenntnis ist das Kennzeichen der Entsagung. Darum soll der Weise, die Erkenntnis voranstellend, hier der Entsagung folgen.
14.43.27
संन्यासी ज्ञानसंयुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम् ।
अतीतो द्वन्द्वमभ्येति तमोमृत्युजरातिगः ॥ १४.४३.२७ ॥
Der mit Erkenntnis begabte Entsagende erreicht das höchste Ziel. Die Gegensatzpaare hinter sich lassend, gelangt er dorthin, nachdem er Finsternis, Tod und Alter überschritten hat.
14.43.28
धर्मलक्षणसंयुक्तमुक्तं वो विधिवन्मया ।
गुणानां ग्रहणं सम्यग्वक्ष्याम्यहमतः परम् ॥ १४.४३.२८ ॥
Ich habe euch nach Vorschrift dargelegt, was mit den Merkmalen des Dharma ausgestattet ist. Nun werde ich die Erfassung der Eigenschaften ausführlich erklären.
14.43.29
पार्तिवो यस्तु गन्धो वै घ्राणेन हि स गृह्यते ।
प्राणस्यश्च तथा वायुर्गन्धज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.२९ ॥
Der irdische Geruch wird in der Tat durch die Nase wahrgenommen. Auch der Lebensatem und die Luft sind für die Erkenntnis des Geruchs bestimmt.
14.43.30
अपां धातू रसो नित्यं जिह्वया स तु गृह्यते ।
जिह्वास्थश्च तथा सोमो रसज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३० ॥
Der Geschmack, das Element des Wassers, wird stets von der Zunge wahrgenommen. Und Soma, in der Zunge gelegen, ist ebenso für die Erkenntnis des Geschmacks bestimmt.
14.43.31
तेजसस्तु गुणो रूपं चक्षुषा तच्च गृह्यते ।
चक्षुःस्थश्च ततादित्यो रूपज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३१ ॥
Die Eigenschaft des Feuers ist die Gestalt, die durch das Auge erfasst wird. Āditya (die Sonne), der im Auge weilt, ist für die Erkenntnis der Gestalt bestimmt.
14.43.32
वायव्यस्तु सदा स्पर्शस्त्वचा प्रज्ञायते च सः ।
त्वक्स्थश्चैव सदा वायुः स्पर्सने स विधीयते ॥ १४.४३.३२ ॥
Die Eigenschaft der Luft ist stets die Berührung, die durch die Haut wahrgenommen wird. Der Wind, der stets in der Haut weilt, ist für die Erkenntnis der Berührung bestimmt.
14.43.33
आकाशस्य गुणो घोषः श्रोत्रेण च स गृह्यते ।
श्रोत्रस्थाश्च दिशः सर्वाः शब्दज्ञाने प्रकीर्तिताः ॥ १४.४३.३३ ॥
Die Eigenschaft des Raumes ist der Klang, der vom Ohr erfasst wird. Alle Himmelsrichtungen, die im Ohr weilen, werden für die Erkenntnis des Klanges erklärt.
14.43.34
मनसश्च गुणश्चिन्ता प्रज्ञया स तु गृह्यते ।
हृदिस्थश्चेतनो धातुर्मनोज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३४ ॥
Die Eigenschaft des Geistes ist das Denken, das durch die Unterscheidungskraft erfasst wird. Das bewusste Element, das im Herzen weilt, ist für die Erkenntnis des Geistes bestimmt.
14.43.35
बुद्धिरध्यवसायेन ध्यानेन च महांस्तथा ।
निश्चित्य ग्रहणाद्व्यक्तमव्यक्तं नात्र संशयः ॥ १४.४३.३५ ॥
Der Intellekt wird durch Entschlossenheit und Meditation erkannt, ebenso das Große. Nachdem man durch Erfassen gewiss geworden ist, werden das Offenbare und das Unoffenbare erkannt; daran besteht kein Zweifel.
14.43.36
अलिङ्गग्रहणो नित्यः क्षेत्रज्ञो निर्गुणात्मकः ।
तस्मादलिङ्गः क्षेत्रज्ञः केवलं ज्ञानलक्षणः ॥ १४.४३.३६ ॥
Der Kenner des Feldes, der durch kein Merkmal erfasst wird, ist ewig und von qualitätsloser Natur. Deshalb ist der Kenner des Feldes ohne Merkmal, allein durch Erkenntnis gekennzeichnet.
14.43.37
अव्यक्तं क्षेत्रमुद्दिष्टं गुणानां प्रभवाप्ययम् ।
सदा पश्याम्यहं लीनं विजानामि शृणोमि च ॥ १४.४३.३७ ॥
Das Unoffenbare wird als das Feld erklärt, der Ursprung und die Auflösung der Guṇas. Was darin verborgen ist, sehe, erkenne und höre ich stets.
14.43.38
पुरुषस्तद्विजानीते तस्मात्क्षेत्रज्ञ उच्यते ।
गुणवृत्तं तथा कृत्स्नं क्षेत्रज्ञः परिपश्यति ॥ १४.४३.३८ ॥
Der Puruṣa erkennt es; daher wird er der Kenner des Feldes genannt. Der Kenner des Feldes durchschaut vollständig das ganze Wirken der Guṇas.
14.43.39
आदिमद्यावसानं तत्सृज्यमानमचेतनम् ।
न गुणा विदुरात्मानं सृज्यमानाः पुनःपुनः ॥ १४.४३.३९ ॥
Jenes, mit Anfang und Ende, geschaffen und unbewusst. Die Guṇas, immer wieder geschaffen, erkennen das Selbst nicht.
14.43.40
न सत्यं वेद वै कश्चित्क्षेत्रज्ञस्त्वेव विन्दति ।
गुणानां गुणभूतानां यत्परं परतो महत् ॥ १४.४३.४० ॥
Niemand kennt die Wahrheit wirklich; doch der Kenner des Feldes erlangt sie. Das Höchste und Große, jenseits der Guṇas und der aus Guṇas bestehenden Dinge.
14.43.41
तस्माद्गुणांश्च तत्वं च परित्यज्येह तत्ववित् ।
क्षीणदोषो गुणान्हित्वा क्षेत्रज्ञं प्रविशत्यथ ॥ १४.४३.४१ ॥
Daher verlässt hier der Kenner der Prinzipien die Guṇas und die Tattvas, von Fehlern gereinigt, lässt die Guṇas hinter sich und tritt dann in den Kenner des Feldes ein.
14.43.42
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निःस्वधाकार एव च ।
अचलश्चानिकेतश्च क्षेत्रज्ञः स परो विधिः ॥ १४.४३.४२ ॥
Frei von den Gegensatzpaaren, ohne Gruß und ohne Svadhā-Opfer, unbeweglich und ohne Behausung: Er ist der Kenner des Feldes, das ist die höchste Regel.