Mahābhārata · Adhyāya 14.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.43.1
मनुष्याणां तु राज्यः क्षत्रियो मध्यमो गुणः ।
कुञ्जरो वाहनानां च सिंहश्चारण्यवासिनाम् ॥ १४.४३.१ ॥
Entre os homens, o rei é o kṣatriya, de qualidade mediana; entre as montarias, o elefante, e entre os habitantes da floresta, o leão.
14.43.2
अविः पशूनां सर्वेषामहिस्तु बिलवासिनाम् ।
गवां गोवृषभश्चैव स्त्रीणां पुरुष एव च ॥ १४.४३.२ ॥
Entre todos os animais, o carneiro, e entre os que habitam tocas, a serpente; entre as vacas, o touro, e entre as mulheres, o homem.
14.43.3
न्यग्रोधो जम्बुवृक्षश्च पिप्पलः शाल्मलिस्तथा ।
शिंशपा मेषशृङ्गश्च तथा कीचकवेणवः ॥ १४.४३.३ ॥
O figueira-de-bengala, a árvore jambu, o peepal, assim como a árvore de algodão-de-seda, o śiṃśapā, a árvore chifre-de-carneiro e os bambus ocos.
14.43.4
एते द्रुमाणां राजानो गणानां मरुतस्तथा ।
हिमवान्पारियात्रश्च सह्यो विन्ध्यस्त्रिकूटवान् ॥ १४.४३.४ ॥
Estes são os reis das árvores; e entre as hostes, os Marut; assim como o Himālaya, o Pāriyātra, o Sahya, o Vindhya e o Trikūṭa.
14.43.5
श्वेतो नीलश्च भासश्च राष्ट्रवांश्चैव पर्वतः ।
भृशस्कन्धो महेन्द्रश्च माल्यवान्पर्वतस्तथा ॥ १४.४३.५ ॥
O Śveta, o Nīla, o Bhāsa e o monte Rāṣṭravān; assim como os montes Bhṛśaskandha, Mahendra e Mālyavān.
14.43.6
एते पर्वतराजानो गणानां मरुतस्तथा ।
सूर्यो ग्रहाणामधिपो नक्षत्राणां च चन्द्रमाः ॥ १४.४३.६ ॥
Estes são os reis das montanhas; e entre as hostes, os Marut; assim como o sol é o senhor dos planetas, e a lua, o das constelações.
14.43.7
यमः पितॄणामधिपः सरितामथ सागरः ।
अंभसां वरुणो राजा मरुतामिन्द्र उच्यते ॥ १४.४३.७ ॥
Yama é o senhor dos ancestrais, e o oceano é o senhor dos rios. Varuṇa é o rei das águas, e Indra é chamado senhor dos Maruts.
14.43.8
अर्कोऽधिपतिरुष्णानां ज्योतिषामिन्दुरुच्यते ।
अग्निर्भूतपतिर्नित्यं ब्राह्मणानां बृहस्पतिः ॥ १४.४३.८ ॥
O sol é senhor das coisas quentes, e a lua é chamada senhora das luzes. Agni é sempre senhor dos seres, e Bṛhaspati, senhor dos brâmanes.
14.43.9
ओषधीनां पतिः सोमो विष्णुर्बलवतां वरः ।
त्वष्टाऽधिनां पतिः सोमो विष्णुर्बलवतां वरः। ॥ १४.४३.९ ॥
Soma é senhor das ervas, e Viṣṇu o melhor dos poderosos. Tvaṣṭṛ é senhor dos ricos; Soma também é senhor dos ricos; e Viṣṇu é o melhor dos poderosos.
14.43.10
दक्षिणानां तथा यज्ञो वेदानामृच एव च ।
दिशामुदीची विप्राणां सोमो राजा प्रतापवान् ॥ १४.४३.१० ॥
O sacrifício é senhor das oferendas, e os versos ṛk são senhores dos Vedas. O norte é senhor das direções, e Soma, o rei poderoso, é senhor dos brâmanes.
14.43.11
कुबेरः सर्वरत्नानां देवतानां पुरंदरः ।
एष भूताधिपः सर्गः प्रजानां च प्रजापतिः ॥ १४.४३.११ ॥
Kubera é senhor de todas as joias, e Purandara (Indra) é senhor dos deuses. Esta criação é senhora dos seres, e Prajāpati é senhor das criaturas.
14.43.12
सर्वेषामेव भूतानामहं ब्रह्ममयो महान् ।
भूतं परतरं मत्तो विष्णोर्वाऽपि न विद्यते ॥ १४.४३.१२ ॥
Eu, grande e feito de Brahman, sou o fundamento de todos os seres. Não se encontra ser algum superior a mim, nem mesmo a Viṣṇu.
14.43.13
राजाधिराजः सर्वेषां विष्णुर्ब्रह्ममयो महान् ।
ईश्वरं तं विजानीमः स विभुः स प्रजापतिः ॥ १४.४३.१३ ॥
Viṣṇu, rei dos reis de todos, grande e feito de Brahman: a ele conhecemos como o Senhor. Ele é onipresente, e ele é o senhor das criaturas.
14.43.14
नरकिन्नरयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
देवदानवनागानां सर्वेषामीश्वरो हि सः ॥ १४.४३.१४ ॥
Ele é o senhor de todos: dos homens, kinnaras, yakṣas, gandharvas, serpentes, rākṣasas, deuses, dānavas e nāgas.
14.43.15
भगदेवानुयातानां सर्वासां वामलोचना ।
माहेश्वरी महादेवी प्रोच्यते पार्वती हि सा ॥ १४.४३.१५ ॥
Entre todas as mulheres que seguem a deusa Bhaga, aquela de belos olhos é chamada Māheśvarī, a grande deusa; ela é de fato Pārvatī.
14.43.16
उमां देवीं विजानीध्वं नारीणामुत्तमां शुभाम् ।
रतीनां वसुमत्यस्तु स्त्रीणामप्सरसस्तथा ॥ १४.४३.१६ ॥
Saibam que a deusa Umā é a mais excelente e auspiciosa entre as mulheres; entre as deusas do prazer estão as Vasumatīs, e entre as mulheres, igualmente, as apsarases.
14.43.17
धर्मिकामाश्च राजानो ब्राह्मणा धर्मसेतवः ।
तस्माद्राजा द्विजातीनां प्रयतेतेह रक्षणे ॥ १४.४३.१७ ॥
Reis e brâmanes que desejam o dharma são as pontes do dharma; por isso o rei deve esforçar-se aqui na proteção dos duas vezes nascidos.
14.43.18
राज्ञां हि विषये येषामवसीदन्ति साधवः ।
हीनास्ते स्वगुणैः सर्वैः प्रेत्यावाङ्मार्गगामिनः ॥ १४.४३.१८ ॥
Os reis em cujo reino os virtuosos sofrem, privados de todas as suas virtudes, seguem após a morte pelo caminho descendente.
14.43.19
राज्ञां हि विषये येषां साधवः परिरक्षिताः ।
तेऽस्मिँल्लोके प्रमोदन्ते प्रेत्य चानन्दमेव च ॥ १४.४३.१९ ॥
Nos reinos daqueles reis que protegem os justos, estes se alegram neste mundo e, após a morte, alcançam a bem-aventurança.
14.43.20
प्राप्नुवन्ति महात्मान इति वित्त द्विजर्षभाः ।
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि नियतं धर्मलक्षणम् ॥ १४.४३.२० ॥
Sabei, ó melhores dos duas vezes nascidos, que as grandes almas alcançam tal fruto. Daqui em diante declararei os sinais fixos do dharma.
14.43.21
अहिंसालक्षणो धर्मो हिंसा चाधर्मलक्षणा ।
प्रकाशलक्षणा देवा मनुष्याः कर्मलक्षणाः ॥ १४.४३.२१ ॥
A não violência é a marca do dharma, e a violência a marca do adharma. Os deuses são marcados pela luz, e os humanos pela ação.
14.43.22
शब्दलक्षणमाकाशं वायुस्तु स्पर्शलक्षणः ।
ज्योतिषां लक्षणं रूपमापश्च रसलक्षणाः ॥ १४.४३.२२ ॥
A marca do espaço é o som, e a do ar o tato. A marca dos corpos luminosos é a forma, e a das águas o sabor.
14.43.23
धारिणी सर्वभूतानां पृथिवी गन्धलक्षणा ।
स्वरव्यञ्जनसंस्कारा भारती शब्दलक्षणा ॥ १४.४३.२३ ॥
A terra, sustentadora de todos os seres, tem como marca o odor. A fala, formada por vogais e consoantes, tem como marca o som.
14.43.24
मनसो लक्षणं चिन्ता तथोक्ता बुद्धिरन्वयात् ।
मनसा चिन्तितानर्थान्बुद्ध्या चेह व्यवस्यति ॥ १४.४३.२४ ॥
A marca da mente é o pensamento, e também a inteligência é declarada marca por inferência. O que a mente pensou, aqui a inteligência determina.
14.43.25
बुद्धिर्हि व्यवसायेन लक्ष्यते नात्र संशयः ।
लक्षणं मनसो ध्यानमव्यक्तं साधुलक्षणम् ॥ १४.४३.२५ ॥
Sem dúvida, o intelecto é reconhecido pela resolução firme. A marca da mente é a meditação, que é não manifestada e é a marca dos bons.
14.43.26
प्रवृत्तिलक्षणो योगो ज्ञानं संन्यासलक्षणम् ।
तस्माज्ज्ञानं पुरस्कृत्य संन्यसेदिह बुद्धिमान् ॥ १४.४३.२६ ॥
O yoga é marcado pelo engajamento ativo, e o conhecimento é a marca da renúncia. Portanto, o sábio, colocando o conhecimento em primeiro lugar, deve renunciar aqui.
14.43.27
संन्यासी ज्ञानसंयुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम् ।
अतीतो द्वन्द्वमभ्येति तमोमृत्युजरातिगः ॥ १४.४३.२७ ॥
O renunciante dotado de conhecimento alcança a meta suprema. Ultrapassando os pares de opostos, chega lá, tendo transcendido a escuridão, a morte e a velhice.
14.43.28
धर्मलक्षणसंयुक्तमुक्तं वो विधिवन्मया ।
गुणानां ग्रहणं सम्यग्वक्ष्याम्यहमतः परम् ॥ १४.४३.२८ ॥
Declarei-vos devidamente o que está dotado das marcas do dharma. Agora explicarei plenamente a apreensão das qualidades.
14.43.29
पार्तिवो यस्तु गन्धो वै घ्राणेन हि स गृह्यते ।
प्राणस्यश्च तथा वायुर्गन्धज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.२९ ॥
O odor terrestre é de fato percebido pelo nariz. E o sopro vital e o ar são igualmente designados para o conhecimento do odor.
14.43.30
अपां धातू रसो नित्यं जिह्वया स तु गृह्यते ।
जिह्वास्थश्च तथा सोमो रसज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३० ॥
O sabor, elemento das águas, é sempre percebido pela língua. E Soma, situado na língua, é igualmente designado para o conhecimento do sabor.
14.43.31
तेजसस्तु गुणो रूपं चक्षुषा तच्च गृह्यते ।
चक्षुःस्थश्च ततादित्यो रूपज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३१ ॥
A qualidade do fogo é a forma, apreendida pelo olho. Āditya (o sol), que habita no olho, é designado para o conhecimento da forma.
14.43.32
वायव्यस्तु सदा स्पर्शस्त्वचा प्रज्ञायते च सः ।
त्वक्स्थश्चैव सदा वायुः स्पर्सने स विधीयते ॥ १४.४३.३२ ॥
A qualidade do ar é sempre o tato, percebido pela pele. O vento, que sempre habita na pele, é designado para o conhecimento do tato.
14.43.33
आकाशस्य गुणो घोषः श्रोत्रेण च स गृह्यते ।
श्रोत्रस्थाश्च दिशः सर्वाः शब्दज्ञाने प्रकीर्तिताः ॥ १४.४३.३३ ॥
A qualidade do espaço é o som, apreendido pelo ouvido. Todas as direções, que habitam no ouvido, são declaradas para o conhecimento do som.
14.43.34
मनसश्च गुणश्चिन्ता प्रज्ञया स तु गृह्यते ।
हृदिस्थश्चेतनो धातुर्मनोज्ञाने विधीयते ॥ १४.४३.३४ ॥
A qualidade da mente é o pensamento, apreendido pelo discernimento. O elemento consciente que habita no coração é designado para o conhecimento da mente.
14.43.35
बुद्धिरध्यवसायेन ध्यानेन च महांस्तथा ।
निश्चित्य ग्रहणाद्व्यक्तमव्यक्तं नात्र संशयः ॥ १४.४३.३५ ॥
O intelecto é conhecido pela determinação e pela meditação, e igualmente o Grande. Tendo-se determinado pela apreensão, o manifesto e o não manifesto são conhecidos; disso não há dúvida.
14.43.36
अलिङ्गग्रहणो नित्यः क्षेत्रज्ञो निर्गुणात्मकः ।
तस्मादलिङ्गः क्षेत्रज्ञः केवलं ज्ञानलक्षणः ॥ १४.४३.३६ ॥
O conhecedor do campo, que não é apreendido por nenhum sinal, é eterno e de natureza sem qualidades. Portanto, o conhecedor do campo é sem sinal, caracterizado somente pelo conhecimento.
14.43.37
अव्यक्तं क्षेत्रमुद्दिष्टं गुणानां प्रभवाप्ययम् ।
सदा पश्याम्यहं लीनं विजानामि शृणोमि च ॥ १४.४३.३७ ॥
O não manifesto é declarado o campo, origem e dissolução dos guṇas. Sempre vejo, conheço e ouço o que nele permanece absorto.
14.43.38
पुरुषस्तद्विजानीते तस्मात्क्षेत्रज्ञ उच्यते ।
गुणवृत्तं तथा कृत्स्नं क्षेत्रज्ञः परिपश्यति ॥ १४.४३.३८ ॥
O puruṣa o conhece; por isso é chamado conhecedor do campo. O conhecedor do campo percebe plenamente toda a atividade dos guṇas.
14.43.39
आदिमद्यावसानं तत्सृज्यमानमचेतनम् ।
न गुणा विदुरात्मानं सृज्यमानाः पुनःपुनः ॥ १४.४३.३९ ॥
Aquilo, que tem começo e fim, é criado e inconsciente. Os guṇas, criados repetidamente, não conhecem o ātman.
14.43.40
न सत्यं वेद वै कश्चित्क्षेत्रज्ञस्त्वेव विन्दति ।
गुणानां गुणभूतानां यत्परं परतो महत् ॥ १४.४३.४० ॥
Ninguém conhece verdadeiramente a verdade; contudo, o conhecedor do campo a alcança. O supremo e grande, além dos guṇas e das coisas feitas de guṇas.
14.43.41
तस्माद्गुणांश्च तत्वं च परित्यज्येह तत्ववित् ।
क्षीणदोषो गुणान्हित्वा क्षेत्रज्ञं प्रविशत्यथ ॥ १४.४३.४१ ॥
Portanto, aqui, o conhecedor dos princípios, tendo abandonado os guṇas e os tattvas, com as faltas extintas, deixando os guṇas, então entra no conhecedor do campo.
14.43.42
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निःस्वधाकार एव च ।
अचलश्चानिकेतश्च क्षेत्रज्ञः स परो विधिः ॥ १४.४३.४२ ॥
Livre dos pares de opostos, sem saudação nem oferenda svadhā, imóvel e sem morada: ele é o conhecedor do campo, essa é a regra suprema.