Mahābhārata · Adhyāya 14.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.44.1
यदादिमध्यपर्यन्तं ग्रहणोपायमेव च ।
नामलक्षणसंयुक्तं सर्वं वक्ष्यामि तत्त्वतः ॥ १४.४४.१ ॥
Declararé con verdad todo lo que tiene principio, medio y fin, el medio de comprenderlo, y lo que está dotado de nombre y característica.
14.44.2
अहः पूर्वं ततो रात्रिर्मासाः शुक्लादयः स्मृताः ।
श्रवणादीनि ऋक्षाणि ऋतवः शिशिरादयः ॥ १४.४४.२ ॥
Primero el día, luego la noche; se declaran los meses que comienzan con la quincena luminosa; las mansiones lunares desde Śravaṇa y las estaciones desde Śiśira.
14.44.3
भूमिरादिस्तु गन्धानां रसानामाप एव च ।
रूपाणामादिरग्निस्तु स्पर्शादिर्वायुरुच्यते ॥ १४.४४.३ ॥
La tierra es el origen de los olores, y el agua de los sabores; el fuego es el origen de las formas, y el aire, cuya primera cualidad es el tacto, es declarado.
14.44.4
शब्दस्यादिस्तथाऽऽकाशमेष भूतकृतो गुणः ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि भूतानामादिमुत्तमम् ॥ १४.४४.४ ॥
Asimismo, el origen del sonido es el espacio; esta es la cualidad producida por los elementos. Después de esto declararé el origen supremo de los seres.
14.44.5
आदित्यो ज्योतिषामादिरग्निर्भूतादिरुच्यते ।
सावित्री सर्वविद्यानां देवतानां प्रजापतिः ॥ १४.४४.५ ॥
El sol es el origen de las luces, y el fuego se dice que es el origen de los seres; Sāvitrī es el origen de todo conocimiento, y Prajāpati el origen de los dioses.
14.44.6
ओङ्कारः सर्ववेदानां वचसां प्राण एव च ।
यदस्मिन्नियतं लोके सर्वं सावित्रमुच्यते ॥ १४.४४.६ ॥
Oṃ es el aliento de todos los Vedas y de la palabra; todo lo que es fijo en este mundo se dice que pertenece a Sāvitrī.
14.44.7
गायत्री च्छन्दसामादिः प्रजानां सर्ग उच्यते ।
गावश्चतुष्पदामादिर्मनुष्याणां द्विजातयः ॥ १४.४४.७ ॥
Entre los metros, la gāyatrī es la primera; entre las criaturas, se dice que la creación es la primera. Entre los cuadrúpedos, las vacas son las primeras; entre los hombres, los dvijāti (nacidos dos veces).
14.44.8
श्येनः पतत्रिणामादिर्यज्ञानां हुतमुत्तमम् ।
प्रसर्पिणां तु सर्वेषां ज्येष्ठः सर्पो द्विजोत्तमाः ॥ १४.४४.८ ॥
Entre las aves, el halcón es el primero; entre los sacrificios, la mejor ofrenda es la primera. Entre todos los reptiles, la serpiente es la mayor, oh mejores de los dvijāti.
14.44.9
कृतमादिर्युगानां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
हिरण्यं सर्वरत्नानामोषधीनां यवास्तथा ॥ १४.४४.९ ॥
Entre las edades, la edad Kṛta es la primera, sin duda. Entre todas las joyas, el oro es el primero, y entre las hierbas medicinales, la cebada igualmente.
14.44.10
सर्वेषां भक्ष्यभोज्यानामन्नं परममुच्यते ।
द्रवाणां चैव सर्वेषां पेयानामाप उत्तमाः ॥ १४.४४.१० ॥
Entre todos los alimentos y comidas, se dice que el grano es supremo; y entre todos los líquidos y bebidas, el agua es la mejor.
14.44.11
स्थावराणां तु भूतानां सर्वेषामविशेषतः ।
ब्रह्मक्षेत्रं सदा पुण्यं प्लक्षः प्रवरजः स्मृतः ॥ १४.४४.११ ॥
Entre los seres inmóviles, sin distinción entre todos ellos, el campo de Brahmā es siempre sagrado; el árbol plakṣa es recordado como el nacido de lo más excelso.
14.44.12
अहं प्रजापतीनां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
मम विष्णुरचिन्त्यात्मा स्वयंभूरिति संस्मृतः ॥ १४.४४.१२ ॥
Entre todos los señores de las criaturas, yo soy el primero; de esto no hay duda. Mi propio ser inconcebible, Viṣṇu, es recordado como el autoexistente.
14.44.13
पर्वतानां महामेरुः सर्वेषामग्रजः स्मृतः ।
दिशां च प्रदिशां चोर्ध्वं दिक्पूर्वा प्रथमा तथा ॥ १४.४४.१३ ॥
Entre las montañas, el gran Meru es recordado como el primogénito de todas. Entre las direcciones, las direcciones intermedias y el cenit, el este es el primero.
14.44.14
तथा त्रिपथगा गङ्गा नदीनामग्रजा स्मृता ।
तथा सरोदपाननां सर्वेषां सागरोऽग्रजः ॥ १४.४४.१४ ॥
Asimismo, el Ganges, que fluye por tres caminos, es recordado como el primogénito de los ríos. Y entre lagos y pozos, el océano es el primogénito de todos.
14.44.15
देवदानवभूतानां पिशाचोरगरक्षसाम् ।
नरकिन्नरयक्षाणां सर्वेषामीश्वरः प्रभुः ॥ १४.४४.१५ ॥
De dioses, dānavas, bhūtas, piśācas, uragas, rākṣasas, hombres, kinnaras y yakṣas — de todos ellos él es el señor y soberano.
14.44.16
आदिर्विश्वस्य जगतो विष्णुर्ब्रह्ममयो महान् ।
ततः परतरं यस्मात्त्रैलोक्ये नेह विद्यते ॥ १४.४४.१६ ॥
Viṣṇu es el origen del universo y del mundo, hecho de Brahman y grande. No se encuentra nada superior a él en los tres mundos.
14.44.17
आश्रमाणां च सर्वेषां गार्हस्थ्यं नात्र संशयः ।
लोकानामादिरव्यक्तं सर्वस्यान्तस्तदेव च ॥ १४.४४.१७ ॥
De todas las etapas de la vida, la del cabeza de familia es la más alta, sin duda. El origen de los mundos es lo no manifestado, y eso mismo es el fin de todo.
14.44.18
अहान्यस्तमयान्तानि उदयान्ता च शर्वरी ।
सुखस्यान्तं सदा दुःखं दुःखस्यान्तं सदा सुखम ॥ १४.४४.१८ ॥
Los días terminan al ocaso, y las noches terminan al amanecer. El fin de la felicidad es siempre el dolor, y el fin del dolor es siempre la felicidad.
14.44.19
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगाश्च वियोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ १४.४४.१९ ॥
Todas las acumulaciones terminan en decadencia, todas las elevaciones terminan en caída; las uniones terminan en separación, y la vida termina en la muerte.
14.44.20
सर्वं कृतं विनाशान्तं जातस्य मरणं ध्रुवम् ।
अशाश्वतं हि लोकेऽस्मिन्सदा स्थावरजङ्गमम् ॥ १४.४४.२० ॥
Todo lo hecho termina en destrucción; para quien nace, la muerte es segura. En este mundo, lo inmóvil y lo móvil son siempre impermanentes.
14.44.21
इष्टं दत्तं तपोऽधीतं व्रतानि नियमाश्च ये ।
सर्वमेतद्विनाशान्तं ज्ञानस्यान्तो न विद्यते ॥ १४.४४.२१ ॥
El sacrificio, la donación, la austeridad, el estudio, los votos y las observancias: todo ello termina en destrucción; el conocimiento no tiene fin.
14.44.22
तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन प्रशान्तात्मा जितेन्द्रियः ।
निर्ममो निरहंकारो मुच्यते सर्वपाप्मभिः ॥ १४.४४.२२ ॥
Por tanto, mediante el conocimiento puro, con el alma serena y los sentidos dominados, libre de «lo mío» y del ego, uno es liberado de todos los pecados.