మహాభారతం · అధ్యాయం 14.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.44.1
यदादिमध्यपर्यन्तं ग्रहणोपायमेव च ।
नामलक्षणसंयुक्तं सर्वं वक्ष्यामि तत्त्वतः ॥ १४.४४.१ ॥
ఆది, మధ్య, అంతం, తెలుసుకునే ఉపాయం, నామం మరియు లక్షణాలతో కూడినదంతా నేను తత్త్వతః చెబుతాను.
14.44.2
अहः पूर्वं ततो रात्रिर्मासाः शुक्लादयः स्मृताः ।
श्रवणादीनि ऋक्षाणि ऋतवः शिशिरादयः ॥ १४.४४.२ ॥
మొదట పగలు, తరువాత రాత్రి; శుక్లపక్షం మొదలైన మాసాలు చెప్పబడ్డాయి; శ్రవణం మొదలైన నక్షత్రాలు, శిశిరం మొదలైన ఋతువులు ఉన్నాయి.
14.44.3
भूमिरादिस्तु गन्धानां रसानामाप एव च ।
रूपाणामादिरग्निस्तु स्पर्शादिर्वायुरुच्यते ॥ १४.४४.३ ॥
గంధాలకు ఆది భూమి; రసాలకు ఆది జలమే; రూపాలకు ఆది అగ్ని; స్పర్శాదిగా వాయువు చెప్పబడింది.
14.44.4
शब्दस्यादिस्तथाऽऽकाशमेष भूतकृतो गुणः ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि भूतानामादिमुत्तमम् ॥ १४.४४.४ ॥
శబ్దానికి ఆది కూడా ఆకాశమే; ఇది భూతాల వల్ల కలిగే గుణం. దీని తరువాత ప్రాణులకు ఉత్తమమైన ఆదిని చెబుతాను.
14.44.5
आदित्यो ज्योतिषामादिरग्निर्भूतादिरुच्यते ।
सावित्री सर्वविद्यानां देवतानां प्रजापतिः ॥ १४.४४.५ ॥
జ్యోతులకు ఆది ఆదిత్యుడు; భూతాలకు ఆది అగ్ని అని చెప్పబడింది. సర్వవిద్యలకు ఆది సావిత్రి; దేవతలకు ఆది ప్రజాపతి.
14.44.6
ओङ्कारः सर्ववेदानां वचसां प्राण एव च ।
यदस्मिन्नियतं लोके सर्वं सावित्रमुच्यते ॥ १४.४४.६ ॥
ఓంకారం అన్ని వేదాలకు, వాక్కులకు ప్రాణమే; ఈ లోకంలో నిశ్చితమైన సర్వమూ సావిత్రికి చెందినదని చెప్పబడింది.
14.44.7
गायत्री च्छन्दसामादिः प्रजानां सर्ग उच्यते ।
गावश्चतुष्पदामादिर्मनुष्याणां द्विजातयः ॥ १४.४४.७ ॥
ఛందస్సులలో గాయత్రి ఆదియై ఉంది; ప్రజలలో సృష్టి ఆదియని చెప్పబడుతుంది. చతుష్పాదులలో గోవులు ఆదియై ఉన్నాయి; మనుష్యులలో ద్విజాతులు ఆదియై ఉన్నారు.
14.44.8
श्येनः पतत्रिणामादिर्यज्ञानां हुतमुत्तमम् ।
प्रसर्पिणां तु सर्वेषां ज्येष्ठः सर्पो द्विजोत्तमाः ॥ १४.४४.८ ॥
పక్షులలో డేగ ఆదియై ఉంది; యజ్ఞాలలో ఉత్తమ హోమం ఆదియై ఉంది. సర్వ సరీసృపాలలో జ్యేష్ఠుడు సర్పం; ఓ ద్విజోత్తములారా.
14.44.9
कृतमादिर्युगानां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
हिरण्यं सर्वरत्नानामोषधीनां यवास्तथा ॥ १४.४४.९ ॥
యుగాలలో కృతయుగం ఆదియై ఉంది; ఇందులో సందేహం లేదు. సర్వ రత్నాలలో బంగారం ఆదియై ఉంది; ఓషధులలో యవలు కూడా అలాగే.
14.44.10
सर्वेषां भक्ष्यभोज्यानामन्नं परममुच्यते ।
द्रवाणां चैव सर्वेषां पेयानामाप उत्तमाः ॥ १४.४४.१० ॥
తినదగిన, భుజింపదగిన అన్నిటిలో అన్నమే పరమమని చెప్పబడుతుంది. సర్వ ద్రవాలలో, పానీయాలలో నీరే ఉత్తమమైనది.
14.44.11
स्थावराणां तु भूतानां सर्वेषामविशेषतः ।
ब्रह्मक्षेत्रं सदा पुण्यं प्लक्षः प्रवरजः स्मृतः ॥ १४.४४.११ ॥
స్థావర భూతాలలో, అందరిలో భేదం లేకుండా, బ్రహ్మక్షేత్రం సదా పుణ్యమైనది; ప్లక్షం ఉత్తమంగా పుట్టినదిగా స్మరించబడుతుంది.
14.44.12
अहं प्रजापतीनां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
मम विष्णुरचिन्त्यात्मा स्वयंभूरिति संस्मृतः ॥ १४.४४.१२ ॥
సర్వ ప్రజాపతులలో నేనే (ఆదిని); ఇందులో సందేహం లేదు. నా అచింత్యాత్మ అయిన విష్ణువు స్వయంభువు అని స్మరించబడ్డాడు.
14.44.13
पर्वतानां महामेरुः सर्वेषामग्रजः स्मृतः ।
दिशां च प्रदिशां चोर्ध्वं दिक्पूर्वा प्रथमा तथा ॥ १४.४४.१३ ॥
పర్వతాలలో మహామేరువు అందరిలో అగ్రజుడుగా స్మరించబడ్డాడు. దిక్కులలోనూ ఉపదిక్కులలోనూ ఊర్ధ్వ దిక్కులోనూ తూర్పు దిక్కే మొదటిది.
14.44.14
तथा त्रिपथगा गङ्गा नदीनामग्रजा स्मृता ।
तथा सरोदपाननां सर्वेषां सागरोऽग्रजः ॥ १४.४४.१४ ॥
అలాగే త్రిపథగ అయిన గంగ నదులలో అగ్రజగా స్మరించబడింది. సరస్సులు, బావులు అన్నింటిలో సముద్రమే అగ్రజుడు.
14.44.15
देवदानवभूतानां पिशाचोरगरक्षसाम् ।
नरकिन्नरयक्षाणां सर्वेषामीश्वरः प्रभुः ॥ १४.४४.१५ ॥
దేవతలు, దానవులు, భూతాలు, పిశాచాలు, ఉరగులు, రాక్షసులు, మనుష్యులు, కిన్నరులు, యక్షులు — అందరికీ ఆయనే ఈశ్వరుడు, ప్రభువు.
14.44.16
आदिर्विश्वस्य जगतो विष्णुर्ब्रह्ममयो महान् ।
ततः परतरं यस्मात्त्रैलोक्ये नेह विद्यते ॥ १४.४४.१६ ॥
విశ్వానికి, జగత్తుకు ఆదియైనవాడు విష్ణువు; ఆయన బ్రహ్మమయుడు, మహానుభావుడు. ఆయనకంటే శ్రేష్ఠమైనది ముల్లోకాలలో ఇక్కడ లేదు.
14.44.17
आश्रमाणां च सर्वेषां गार्हस्थ्यं नात्र संशयः ।
लोकानामादिरव्यक्तं सर्वस्यान्तस्तदेव च ॥ १४.४४.१७ ॥
అన్ని ఆశ్రమాలలో గృహస్థాశ్రమమే ఉత్తమమైనది; ఇందులో సందేహం లేదు. లోకాలకు ఆదియైనది అవ్యక్తం; సమస్తానికీ అంతమూ అదే.
14.44.18
अहान्यस्तमयान्तानि उदयान्ता च शर्वरी ।
सुखस्यान्तं सदा दुःखं दुःखस्यान्तं सदा सुखम ॥ १४.४४.१८ ॥
పగళ్లు అస్తమయంతో ముగుస్తాయి; రాత్రి ఉదయంతో ముగుస్తుంది. సుఖానికి అంతం ఎల్లప్పుడూ దుఃఖం; దుఃఖానికి అంతం ఎల్లప్పుడూ సుఖం.
14.44.19
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगाश्च वियोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ १४.४४.१९ ॥
అన్ని సంచయాలు క్షయంలో ముగుస్తాయి; అన్ని ఉన్నతులు పతనంలో ముగుస్తాయి; సంయోగాలు వియోగంలో ముగుస్తాయి; జీవితం మరణంలో ముగుస్తుంది.
14.44.20
सर्वं कृतं विनाशान्तं जातस्य मरणं ध्रुवम् ।
अशाश्वतं हि लोकेऽस्मिन्सदा स्थावरजङ्गमम् ॥ १४.४४.२० ॥
చేయబడినదంతా వినాశంలో ముగుస్తుంది; జన్మించిన వానికి మరణం నిశ్చయం. ఈ లోకంలో స్థావర జంగమాలన్నీ ఎల్లప్పుడూ అశాశ్వతమైనవి.
14.44.21
इष्टं दत्तं तपोऽधीतं व्रतानि नियमाश्च ये ।
सर्वमेतद्विनाशान्तं ज्ञानस्यान्तो न विद्यते ॥ १४.४४.२१ ॥
యజ్ఞము, దానము, తపస్సు, అధ్యయనము, వ్రతాలు, నియమాలు — ఇవన్నీ వినాశంలో ముగుస్తాయి; జ్ఞానానికి అంతం కనిపించదు.
14.44.22
तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन प्रशान्तात्मा जितेन्द्रियः ।
निर्ममो निरहंकारो मुच्यते सर्वपाप्मभिः ॥ १४.४४.२२ ॥
కావున శుద్ధమైన జ్ఞానంతో, ప్రశాంత ఆత్మతో, ఇంద్రియ జయంతో, మమకారం అహంకారం లేనివాడు సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.