ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.44.1
यदादिमध्यपर्यन्तं ग्रहणोपायमेव च ।
नामलक्षणसंयुक्तं सर्वं वक्ष्यामि तत्त्वतः ॥ १४.४४.१ ॥
ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ, ತಿಳಿಯುವ ಉಪಾಯ, ನಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ತತ್ತ್ವತಃ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
14.44.2
अहः पूर्वं ततो रात्रिर्मासाः शुक्लादयः स्मृताः ।
श्रवणादीनि ऋक्षाणि ऋतवः शिशिरादयः ॥ १४.४४.२ ॥
ಮೊದಲು ಹಗಲು, ನಂತರ ರಾತ್ರಿ; ಶುಕ್ಲ ಮೊದಲಾದ ಮಾಸಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಶ್ರವಣ ಮೊದಲಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಮೊದಲಾದ ಋತುಗಳು ಇವೆ.
14.44.3
भूमिरादिस्तु गन्धानां रसानामाप एव च ।
रूपाणामादिरग्निस्तु स्पर्शादिर्वायुरुच्यते ॥ १४.४४.३ ॥
ಗಂಧಗಳಿಗೆ ಆದಿ ಭೂಮಿ; ರಸಗಳಿಗೆ ಆದಿ ನೀರೇ; ರೂಪಗಳಿಗೆ ಆದಿ ಅಗ್ನಿ; ಸ್ಪರ್ಶಾದಿ ವಾಯು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
14.44.4
शब्दस्यादिस्तथाऽऽकाशमेष भूतकृतो गुणः ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि भूतानामादिमुत्तमम् ॥ १४.४४.४ ॥
ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಆದಿ ಕೂಡ ಆಕಾಶ; ಇದು ಭೂತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗುಣ. ಇದರ ನಂತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉತ್ತಮ ಆದಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
14.44.5
आदित्यो ज्योतिषामादिरग्निर्भूतादिरुच्यते ।
सावित्री सर्वविद्यानां देवतानां प्रजापतिः ॥ १४.४४.५ ॥
ಜ್ಯೋತಿಗಳಿಗೆ ಆದಿ ಆದಿತ್ಯ; ಭೂತಗಳಿಗೆ ಆದಿ ಅಗ್ನಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಆದಿ ಸಾವಿತ್ರಿ; ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆದಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ.
14.44.6
ओङ्कारः सर्ववेदानां वचसां प्राण एव च ।
यदस्मिन्नियतं लोके सर्वं सावित्रमुच्यते ॥ १४.४४.६ ॥
ಓಂಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳಿಗೂ ಮಾತುಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಣವೇ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾವಿತ್ರಿಗೆ ಸೇರಿದುದು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
14.44.7
गायत्री च्छन्दसामादिः प्रजानां सर्ग उच्यते ।
गावश्चतुष्पदामादिर्मनुष्याणां द्विजातयः ॥ १४.४४.७ ॥
ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಆದಿಯಾಗಿದೆ; ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಆದಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಚತುಷ್ಪಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳು ಆದಿ; ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜಾತಿಯವರು ಆದಿ.
14.44.8
श्येनः पतत्रिणामादिर्यज्ञानां हुतमुत्तमम् ।
प्रसर्पिणां तु सर्वेषां ज्येष्ठः सर्पो द्विजोत्तमाः ॥ १४.४४.८ ॥
ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡುಗ ಆದಿ; ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹೋಮ ಆದಿ. ತೆವಳುವ ಎಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯವನು ಸರ್ಪ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ.
14.44.9
कृतमादिर्युगानां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
हिरण्यं सर्वरत्नानामोषधीनां यवास्तथा ॥ १४.४४.९ ॥
ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಯುಗ ಆದಿ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಆದಿ; ಓಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಜವೆಗೋಧಿ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ.
14.44.10
सर्वेषां भक्ष्यभोज्यानामन्नं परममुच्यते ।
द्रवाणां चैव सर्वेषां पेयानामाप उत्तमाः ॥ १४.४४.१० ॥
ಎಲ್ಲ ಭಕ್ಷ್ಯ ಭೋಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನವೇ ಪರಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ದ್ರವಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರೇ ಉತ್ತಮ.
14.44.11
स्थावराणां तु भूतानां सर्वेषामविशेषतः ।
ब्रह्मक्षेत्रं सदा पुण्यं प्लक्षः प्रवरजः स्मृतः ॥ १४.४४.११ ॥
ಸ್ಥಾವರ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ, ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷೇತ್ರವು ಸದಾ ಪುಣ್ಯ; ಪ್ಲಕ್ಷ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದುದೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
14.44.12
अहं प्रजापतीनां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
मम विष्णुरचिन्त्यात्मा स्वयंभूरिति संस्मृतः ॥ १४.४४.१२ ॥
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನೇ ಆದಿ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಅಚಿಂತ್ಯಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಸ್ವಯಂಭು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
14.44.13
पर्वतानां महामेरुः सर्वेषामग्रजः स्मृतः ।
दिशां च प्रदिशां चोर्ध्वं दिक्पूर्वा प्रथमा तथा ॥ १४.४४.१३ ॥
ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಮೇರು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಊರ್ಧ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕೇ ಮೊದಲನೆಯದು.
14.44.14
तथा त्रिपथगा गङ्गा नदीनामग्रजा स्मृता ।
तथा सरोदपाननां सर्वेषां सागरोऽग्रजः ॥ १४.४४.१४ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿಪಥಗಾ ಗಂಗೆ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರವೇ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯದು.
14.44.15
देवदानवभूतानां पिशाचोरगरक्षसाम् ।
नरकिन्नरयक्षाणां सर्वेषामीश्वरः प्रभुः ॥ १४.४४.१५ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಭೂತಗಳು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಉರಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಮನುಷ್ಯರು, ಕಿನ್ನರರು, ಯಕ್ಷರು — ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವನೇ ಈಶ್ವರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು.
14.44.16
आदिर्विश्वस्य जगतो विष्णुर्ब्रह्ममयो महान् ।
ततः परतरं यस्मात्त्रैलोक्ये नेह विद्यते ॥ १४.४४.१६ ॥
ವಿಶ್ವ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆದಿಯಾದವನು ವಿಷ್ಣು; ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಮಯನೂ ಮಹಾನನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
14.44.17
आश्रमाणां च सर्वेषां गार्हस्थ्यं नात्र संशयः ।
लोकानामादिरव्यक्तं सर्वस्यान्तस्तदेव च ॥ १४.४४.१७ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಲೋಕಗಳ ಆದಿ ಅವ್ಯಕ್ತ; ಸಮಸ್ತದ ಅಂತ್ಯವೂ ಅದೇ.
14.44.18
अहान्यस्तमयान्तानि उदयान्ता च शर्वरी ।
सुखस्यान्तं सदा दुःखं दुःखस्यान्तं सदा सुखम ॥ १४.४४.१८ ॥
ಹಗಲುಗಳು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ರಾತ್ರಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸುಖದ ಅಂತ್ಯ ಸದಾ ದುಃಖ; ದುಃಖದ ಅಂತ್ಯ ಸದಾ ಸುಖ.
14.44.19
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगाश्च वियोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ १४.४४.१९ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಯಗಳು ಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಎಲ್ಲಾ ಉನ್ನತಿಗಳು ಪತನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಸಂಯೋಗಗಳು ವಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಜೀವನ ಮರಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
14.44.20
सर्वं कृतं विनाशान्तं जातस्य मरणं ध्रुवम् ।
अशाश्वतं हि लोकेऽस्मिन्सदा स्थावरजङ्गमम् ॥ १४.४४.२० ॥
ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲವೂ ವಿನಾಶದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಹುಟ್ಟಿದವನಿಗೆ ಮರಣ ನಿಶ್ಚಿತ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಚಲಿಸದ ಎಲ್ಲವೂ ಸದಾ ಅಶಾಶ್ವತ.
14.44.21
इष्टं दत्तं तपोऽधीतं व्रतानि नियमाश्च ये ।
सर्वमेतद्विनाशान्तं ज्ञानस्यान्तो न विद्यते ॥ १४.४४.२१ ॥
ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಅಧ್ಯಯನ, ವ್ರತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿನಾಶದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ.
14.44.22
तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन प्रशान्तात्मा जितेन्द्रियः ।
निर्ममो निरहंकारो मुच्यते सर्वपाप्मभिः ॥ १४.४४.२२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಶಾಂತ ಆತ್ಮದಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ಮಮಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರರಹಿತನಾದವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.