ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.44.1
यदादिमध्यपर्यन्तं ग्रहणोपायमेव च ।
नामलक्षणसंयुक्तं सर्वं वक्ष्यामि तत्त्वतः ॥ १४.४४.१ ॥
ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତ, ଜାଣିବାର ଉପାୟ ଏବଂ ନାମ ଓ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ସବୁ ମୁଁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ କହିବି।
14.44.2
अहः पूर्वं ततो रात्रिर्मासाः शुक्लादयः स्मृताः ।
श्रवणादीनि ऋक्षाणि ऋतवः शिशिरादयः ॥ १४.४४.२ ॥
ପ୍ରଥମେ ଦିନ, ତା'ପରେ ରାତ୍ରି; ଶୁକ୍ଳ ଆଦି ମାସ ସ୍ମୃତ ହୋଇଛି; ଶ୍ରବଣ ଆଦି ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶିଶିର ଆଦି ଋତୁ ଅଛନ୍ତି।
14.44.3
भूमिरादिस्तु गन्धानां रसानामाप एव च ।
रूपाणामादिरग्निस्तु स्पर्शादिर्वायुरुच्यते ॥ १४.४४.३ ॥
ଗନ୍ଧର ଆଦି ପୃଥିବୀ; ରସର ଆଦି ଜଳ ହିଁ; ରୂପର ଆଦି ଅଗ୍ନି; ସ୍ପର୍ଶାଦି ବାୟୁ କୁହାଯାଏ।
14.44.4
शब्दस्यादिस्तथाऽऽकाशमेष भूतकृतो गुणः ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि भूतानामादिमुत्तमम् ॥ १४.४४.४ ॥
ଶବ୍ଦର ଆଦି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଆକାଶ; ଏହା ଭୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଗୁଣ। ଏହା ପରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆଦି କହିବି।
14.44.5
आदित्यो ज्योतिषामादिरग्निर्भूतादिरुच्यते ।
सावित्री सर्वविद्यानां देवतानां प्रजापतिः ॥ १४.४४.५ ॥
ଜ୍ୟୋତିମାନଙ୍କର ଆଦି ଆଦିତ୍ୟ; ଭୂତମାନଙ୍କର ଆଦି ଅଗ୍ନି କୁହାଯାଏ। ସର୍ବବିଦ୍ୟାର ଆଦି ସାବିତ୍ରୀ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆଦି ପ୍ରଜାପତି।
14.44.6
ओङ्कारः सर्ववेदानां वचसां प्राण एव च ।
यदस्मिन्नियतं लोके सर्वं सावित्रमुच्यते ॥ १४.४४.६ ॥
ଓଁକାର ସର୍ବବେଦ ଓ ବଚନର ପ୍ରାଣ ହିଁ; ଏହି ଲୋକରେ ଯାହା ନିୟତ, ତାହା ସବୁ ସାବିତ୍ରୀ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କୁହାଯାଏ।
14.44.7
गायत्री च्छन्दसामादिः प्रजानां सर्ग उच्यते ।
गावश्चतुष्पदामादिर्मनुष्याणां द्विजातयः ॥ १४.४४.७ ॥
ଛନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଗାୟତ୍ରୀ ଆଦି; ପ୍ରଜା ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ଆଦି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଚତୁଷ୍ପଦ ମଧ୍ୟରେ ଗାଭୀ ଆଦି; ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିଜାତି ଆଦି।
14.44.8
श्येनः पतत्रिणामादिर्यज्ञानां हुतमुत्तमम् ।
प्रसर्पिणां तु सर्वेषां ज्येष्ठः सर्पो द्विजोत्तमाः ॥ १४.४४.८ ॥
ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୟେନ ଆଦି; ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ହୁତ ଆଦି। ସମସ୍ତ ସରୀସୃପ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସର୍ପ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଗଣ।
14.44.9
कृतमादिर्युगानां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
हिरण्यं सर्वरत्नानामोषधीनां यवास्तथा ॥ १४.४४.९ ॥
ଯୁଗ ମଧ୍ୟରେ କୃତଯୁଗ ଆଦି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ଆଦି; ଔଷଧି ମଧ୍ୟରେ ଯବ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
14.44.10
सर्वेषां भक्ष्यभोज्यानामन्नं परममुच्यते ।
द्रवाणां चैव सर्वेषां पेयानामाप उत्तमाः ॥ १४.४४.१० ॥
ସମସ୍ତ ଭକ୍ଷ୍ୟ ଭୋଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ନ ପରମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ ଓ ପେୟ ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ଉତ୍ତମ।
14.44.11
स्थावराणां तु भूतानां सर्वेषामविशेषतः ।
ब्रह्मक्षेत्रं सदा पुण्यं प्लक्षः प्रवरजः स्मृतः ॥ १४.४४.११ ॥
ସ୍ଥାବର ଭୂତ ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଭେଦ ବିନା, ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷେତ୍ର ସଦା ପୁଣ୍ୟ; ପ୍ଲକ୍ଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠରୁ ଜନ୍ମିତ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
14.44.12
अहं प्रजापतीनां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
मम विष्णुरचिन्त्यात्मा स्वयंभूरिति संस्मृतः ॥ १४.४४.१२ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାପତି ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଆଦି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୋ ଅଚିନ୍ତ୍ୟାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
14.44.13
पर्वतानां महामेरुः सर्वेषामग्रजः स्मृतः ।
दिशां च प्रदिशां चोर्ध्वं दिक्पूर्वा प्रथमा तथा ॥ १४.४४.१३ ॥
ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାମେରୁ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଗ୍ରଜ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ଦିଗ, ଉପଦିଗ ଓ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ପୂର୍ବ ଦିଗ ପ୍ରଥମ।
14.44.14
तथा त्रिपथगा गङ्गा नदीनामग्रजा स्मृता ।
तथा सरोदपाननां सर्वेषां सागरोऽग्रजः ॥ १४.४४.१४ ॥
ସେହିପରି ତ୍ରିପଥଗା ଗଙ୍ଗା ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଜା ବୋଲି ସ୍ମୃତା। ସରୋବର ଓ କୂଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଗ୍ରଜ।
14.44.15
देवदानवभूतानां पिशाचोरगरक्षसाम् ।
नरकिन्नरयक्षाणां सर्वेषामीश्वरः प्रभुः ॥ १४.४४.१५ ॥
ଦେବ, ଦାନବ, ଭୂତ, ପିଶାଚ, ଉରଗ, ରାକ୍ଷସ, ମନୁଷ୍ୟ, କିନ୍ନର ଓ ଯକ୍ଷ — ସମସ୍ତଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଓ ପ୍ରଭୁ ସେ।
14.44.16
आदिर्विश्वस्य जगतो विष्णुर्ब्रह्ममयो महान् ।
ततः परतरं यस्मात्त्रैलोक्ये नेह विद्यते ॥ १४.४४.१६ ॥
ବିଶ୍ୱ ଓ ଜଗତର ଆଦି ବିଷ୍ଣୁ; ସେ ବ୍ରହ୍ମମୟ ଓ ମହାନ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରିଲୋକରେ ଏଠାରେ ନାହିଁ।
14.44.17
आश्रमाणां च सर्वेषां गार्हस्थ्यं नात्र संशयः ।
लोकानामादिरव्यक्तं सर्वस्यान्तस्तदेव च ॥ १४.४४.१७ ॥
ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଲୋକର ଆଦି ଅବ୍ୟକ୍ତ; ସବୁର ଅନ୍ତ ମଧ୍ୟ ତାହା।
14.44.18
अहान्यस्तमयान्तानि उदयान्ता च शर्वरी ।
सुखस्यान्तं सदा दुःखं दुःखस्यान्तं सदा सुखम ॥ १४.४४.१८ ॥
ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ; ରାତ୍ରି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ସୁଖର ଅନ୍ତ ସଦା ଦୁଃଖ; ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ସଦା ସୁଖ।
14.44.19
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगाश्च वियोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ १४.४४.१९ ॥
ସମସ୍ତ ସଞ୍ଚୟ କ୍ଷୟରେ ଶେଷ ହୁଏ; ସମସ୍ତ ଉଚ୍ଚତା ପତନରେ ଶେଷ ହୁଏ; ସଂଯୋଗ ବିୟୋଗରେ ଶେଷ ହୁଏ ଏବଂ ଜୀବନ ମରଣରେ ଶେଷ ହୁଏ।
14.44.20
सर्वं कृतं विनाशान्तं जातस्य मरणं ध्रुवम् ।
अशाश्वतं हि लोकेऽस्मिन्सदा स्थावरजङ्गमम् ॥ १४.४४.२० ॥
ଯାହା କିଛି କରାଯାଇଛି ତାହା ବିନାଶରେ ଶେଷ ହୁଏ; ଜାତର ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ। ଏହି ଲୋକରେ ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ସବୁ ସଦା ଅଶାଶ୍ୱତ।
14.44.21
इष्टं दत्तं तपोऽधीतं व्रतानि नियमाश्च ये ।
सर्वमेतद्विनाशान्तं ज्ञानस्यान्तो न विद्यते ॥ १४.४४.२१ ॥
ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ଅଧ୍ୟୟନ, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଯାହା ଅଛି — ଏ ସବୁ ବିନାଶରେ ଶେଷ ହୁଏ; ଜ୍ଞାନର ଶେଷ ନାହିଁ।
14.44.22
तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन प्रशान्तात्मा जितेन्द्रियः ।
निर्ममो निरहंकारो मुच्यते सर्वपाप्मभिः ॥ १४.४४.२२ ॥
ତେଣୁ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ଶାନ୍ତ ଆତ୍ମା ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ, ମମତା ଓ ଅହଂକାରରହିତ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।