มหาภารตะ · อัธยายะ 14.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.44.1
यदादिमध्यपर्यन्तं ग्रहणोपायमेव च ।
नामलक्षणसंयुक्तं सर्वं वक्ष्यामि तत्त्वतः ॥ १४.४४.१ ॥
ข้าพเจ้าจะกล่าวทุกสิ่งโดยแท้จริง ทั้งสิ่งที่มีต้น กลาง และปลาย วิธีรับรู้สิ่งนั้น และสิ่งที่ประกอบด้วยนามและลักษณะ
14.44.2
अहः पूर्वं ततो रात्रिर्मासाः शुक्लादयः स्मृताः ।
श्रवणादीनि ऋक्षाणि ऋतवः शिशिरादयः ॥ १४.४४.२ ॥
วันเป็นสิ่งแรก แล้วจึงเป็นราตรี เดือนที่เริ่มด้วยปักษ์ขาวได้รับการกล่าวไว้ ดาวฤกษ์เริ่มด้วยศรวณะ และฤดูกาลเริ่มด้วยฤดูหนาวอันเย็น
14.44.3
भूमिरादिस्तु गन्धानां रसानामाप एव च ।
रूपाणामादिरग्निस्तु स्पर्शादिर्वायुरुच्यते ॥ १४.४४.३ ॥
แผ่นดินเป็นต้นกำเนิดของกลิ่นหอม และน้ำก็เป็นต้นกำเนิดของรส ไฟเป็นต้นกำเนิดของรูป ส่วนลมซึ่งคุณลักษณะแรกคือการสัมผัส ก็ได้รับการกล่าวว่าเป็นเช่นนั้น
14.44.4
शब्दस्यादिस्तथाऽऽकाशमेष भूतकृतो गुणः ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि भूतानामादिमुत्तमम् ॥ १४.४४.४ ॥
เช่นเดียวกัน อากาศเป็นต้นกำเนิดของเสียง นี่คือคุณลักษณะที่เกิดจากธาตุทั้งหลาย หลังจากนี้ข้าพเจ้าจะกล่าวต้นกำเนิดอันสูงสุดของสรรพสัตว์
14.44.5
आदित्यो ज्योतिषामादिरग्निर्भूतादिरुच्यते ।
सावित्री सर्वविद्यानां देवतानां प्रजापतिः ॥ १४.४४.५ ॥
พระอาทิตย์เป็นต้นกำเนิดของแสงสว่างทั้งหลาย และไฟกล่าวกันว่าเป็นต้นกำเนิดของสรรพสัตว์ พระสาวิตรีเป็นต้นกำเนิดของวิชาความรู้ทั้งปวง ส่วนพระประชาบดีเป็นต้นกำเนิดของเหล่าเทวดา
14.44.6
ओङ्कारः सर्ववेदानां वचसां प्राण एव च ।
यदस्मिन्नियतं लोके सर्वं सावित्रमुच्यते ॥ १४.४४.६ ॥
โอṃ เป็นลมหายใจของพระเวททั้งปวงและของถ้อยคำ สิ่งใดที่ตั้งอยู่มั่นคงในโลกนี้ ก็กล่าวกันว่าเป็นของพระสาวิตรีทั้งสิ้น
14.44.7
गायत्री च्छन्दसामादिः प्रजानां सर्ग उच्यते ।
गावश्चतुष्पदामादिर्मनुष्याणां द्विजातयः ॥ १४.४४.७ ॥
ในบรรดาฉันทลักษณ์ คายตรีเป็นอันดับแรก ในบรรดาสัตว์ ความเป็นการสร้างสรรค์กล่าวกันว่าเป็นอันดับแรก ในบรรดาสัตว์สี่เท้า โคเป็นอันดับแรก ในบรรดามนุษย์ ผู้เกิดสองครั้งเป็นอันดับแรก
14.44.8
श्येनः पतत्रिणामादिर्यज्ञानां हुतमुत्तमम् ।
प्रसर्पिणां तु सर्वेषां ज्येष्ठः सर्पो द्विजोत्तमाः ॥ १४.४४.८ ॥
ในบรรดานกที่มีปีก เหยี่ยวเป็นอันดับแรก ในบรรดายัญพิธี เครื่องบูชาอันเลิศเป็นอันดับแรก ในบรรดาสัตว์เลื้อยคลานทั้งปวง งูเป็นผู้เก่าแก่ที่สุด โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง
14.44.9
कृतमादिर्युगानां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
हिरण्यं सर्वरत्नानामोषधीनां यवास्तथा ॥ १४.४४.९ ॥
ในบรรดายุคทั้งหลาย ยุคกฤตเป็นอันดับแรก ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้ ในบรรดาอัญมณีทั้งปวง ทองคำเป็นอันดับแรก และในบรรดาพืชสมุนไพร ข้าวบาร์เลย์ก็เช่นกัน
14.44.10
सर्वेषां भक्ष्यभोज्यानामन्नं परममुच्यते ।
द्रवाणां चैव सर्वेषां पेयानामाप उत्तमाः ॥ १४.४४.१० ॥
ในบรรดาสิ่งที่กินและอาหารทั้งปวง ข้าวกล่าวกันว่าเป็นสิ่งสูงสุด และในบรรดาของเหลวและเครื่องดื่มทั้งปวง น้ำเป็นสิ่งประเสริฐที่สุด
14.44.11
स्थावराणां तु भूतानां सर्वेषामविशेषतः ।
ब्रह्मक्षेत्रं सदा पुण्यं प्लक्षः प्रवरजः स्मृतः ॥ १४.४४.११ ॥
ในบรรดาสรรพสัตว์ที่ไม่เคลื่อนที่ โดยไม่แบ่งแยกระหว่างกันเลย แดนพรหมเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์เสมอ และต้นปลักษะได้รับการจดจำว่าเป็นผู้เกิดก่อนที่ประเสริฐที่สุด
14.44.12
अहं प्रजापतीनां च सर्वेषां नात्र संशयः ।
मम विष्णुरचिन्त्यात्मा स्वयंभूरिति संस्मृतः ॥ १४.४४.१२ ॥
ในบรรดาพระประชาบดีทั้งปวง ข้าพเจ้าเป็นอันดับแรก ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้ พระวิษณุผู้มีพระองค์อันหยั่งไม่ถึงของข้าพเจ้า ได้รับการจดจำว่าทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง
14.44.13
पर्वतानां महामेरुः सर्वेषामग्रजः स्मृतः ।
दिशां च प्रदिशां चोर्ध्वं दिक्पूर्वा प्रथमा तथा ॥ १४.४४.१३ ॥
ในบรรดาภูเขา พระเมรุผู้ยิ่งใหญ่ได้รับการจดจำว่าเป็นผู้เกิดก่อนของทั้งปวง ในบรรดาทิศ ทิศรองและทิศเบื้องบน ทิศตะวันออกเป็นอันดับแรก
14.44.14
तथा त्रिपथगा गङ्गा नदीनामग्रजा स्मृता ।
तथा सरोदपाननां सर्वेषां सागरोऽग्रजः ॥ १४.४४.१४ ॥
เช่นเดียวกัน แม่น้ำคงคาที่ไหลไปตามสามทาง ได้รับการจดจำว่าเป็นผู้เกิดก่อนในหมู่แม่น้ำ และในบรรดาทะเลสาบและบ่อน้ำ มหาสมุทรเป็นผู้เกิดก่อนของทั้งปวง
14.44.15
देवदानवभूतानां पिशाचोरगरक्षसाम् ।
नरकिन्नरयक्षाणां सर्वेषामीश्वरः प्रभुः ॥ १४.४४.१५ ॥
ในบรรดาเทวดา ทานพ ภูต ปิศาจ อุรคะ รากษส มนุษย์ กินนร และยักษ์ ท่านเป็นเจ้าและผู้ปกครองของทั้งหมด
14.44.16
आदिर्विश्वस्य जगतो विष्णुर्ब्रह्ममयो महान् ।
ततः परतरं यस्मात्त्रैलोक्ये नेह विद्यते ॥ १४.४४.१६ ॥
พระวิษณุเป็นต้นกำเนิดของจักรวาลและโลก ทรงประกอบด้วยพรหมันและยิ่งใหญ่ ไม่มีสิ่งใดที่สูงกว่าพระองค์ในสามโลก
14.44.17
आश्रमाणां च सर्वेषां गार्हस्थ्यं नात्र संशयः ।
लोकानामादिरव्यक्तं सर्वस्यान्तस्तदेव च ॥ १४.४४.१७ ॥
ในบรรดาอาศรมทั้งปวง ฆราวาสวิถีเป็นสูงสุด ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้ ต้นกำเนิดของโลกทั้งหลายคืออวยักตะ และอวยักตะนั้นเองก็เป็นจุดจบของทั้งปวง
14.44.18
अहान्यस्तमयान्तानि उदयान्ता च शर्वरी ।
सुखस्यान्तं सदा दुःखं दुःखस्यान्तं सदा सुखम ॥ १४.४४.१८ ॥
วันสิ้นสุดเมื่อพระอาทิตย์ตก และราตรีสิ้นสุดเมื่อพระอาทิตย์ขึ้น จุดจบของความสุขคือทุกข์เสมอ และจุดจบของทุกข์คือความสุขเสมอ
14.44.19
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगाश्च वियोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ १४.४४.१९ ॥
การสะสมทั้งปวงสิ้นสุดลงที่ความเสื่อมสลาย การยกสูงขึ้นทั้งปวงสิ้นสุดลงที่การล้มลง การประสานกันสิ้นสุดลงที่การพลัดพราก และชีวิตสิ้นสุดลงที่ความตาย
14.44.20
सर्वं कृतं विनाशान्तं जातस्य मरणं ध्रुवम् ।
अशाश्वतं हि लोकेऽस्मिन्सदा स्थावरजङ्गमम् ॥ १४.४४.२० ॥
สิ่งใดที่ถูกสร้างขึ้นย่อมสิ้นสุดลงที่ความพินาศ สำหรับผู้ที่เกิดมาแล้ว ความตายย่อมแน่นอน ในโลกนี้ สิ่งที่ไม่เคลื่อนที่และสิ่งที่เคลื่อนที่ล้วนไม่จีรังเสมอ
14.44.21
इष्टं दत्तं तपोऽधीतं व्रतानि नियमाश्च ये ।
सर्वमेतद्विनाशान्तं ज्ञानस्यान्तो न विद्यते ॥ १४.४४.२१ ॥
การบูชายัญ การให้ทาน การบำเพ็ญตบะ การศึกษาพระเวท การถือวัตร และข้อปฏิบัติทั้งหลาย ล้วนมีความพินาศเป็นที่สุด แต่ความรู้ไม่มีที่สุด
14.44.22
तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन प्रशान्तात्मा जितेन्द्रियः ।
निर्ममो निरहंकारो मुच्यते सर्वपाप्मभिः ॥ १४.४४.२२ ॥
เพราะฉะนั้น ผู้ที่มีอาตมันสงบและควบคุมอินทรีย์ได้แล้ว ด้วยความรู้อันบริสุทธิ์ ปราศจากความยึดว่าเป็นของตนและปราศจากอหังการ ย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง