ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.46.1
एवमेतेन मार्गेण पूर्वोक्तेन यथाविधि ।
अधीतवान्यथाशक्ति तथैव ब्रह्मचर्यवान् ॥ १४.४६.१ ॥
ಹೀಗೆ, ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಅದೇ ರೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ.
14.46.2
स्वधर्मनिरतो विद्वान्सर्वेन्द्रिययतो मुनिः ।
गुरोः प्रियहिते युक्तः सत्यधर्मपरः शुचिः ॥ १४.४६.२ ॥
ತನ್ನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ, ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ, ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ ಮುನಿ, ಗುರುವಿನ ಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ, ಸತ್ಯಧರ್ಮ ಪರಾಯಣನಾದ, ಶುಚಿಯಾದ.
14.46.3
गुरुणा समनुज्ञातो भुञ्जीतान्नमकुत्सयन् ।
हविष्यभैक्ष्यभुक् चापि स्थानासनविहारवान् ॥ १४.४६.३ ॥
ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅನ್ನವನ್ನು ಭುಜಿಸಬೇಕು, ಅನ್ನವನ್ನು ನಿಂದಿಸದೆ; ಹವಿಷ್ಯ ಅಥವಾ ಭಿಕ್ಷಾನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು, ನಿಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಿರುಗಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಯಮಬದ್ಧನಾಗಿರಬೇಕು.
14.46.4
द्विकालमग्निं जुह्वानः शुचिर्भूत्वा समाहितः ।
धारयीत सदा दण्डं बैल्वं पालाशमेव वा ॥ १४.४६.४ ॥
ದಿನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡುತ್ತಾ, ಶುಚಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸದಾ ಬಿಲ್ವ ಅಥವಾ ಪಲಾಶ ಮರದ ದಂಡವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.
14.46.5
क्षौमं कार्पासिकं वाऽपि मृगाजिनमथापि वा ।
सर्वं काषायरक्तं वा वासो वाऽपि द्विजस्य ह ॥ १४.४६.५ ॥
ದ್ವಿಜನ ವಸ್ತ್ರವು ರೇಷ್ಮೆಯದೋ ಹತ್ತಿಯದೋ ಆಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಕಾವಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿದ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು.
14.46.6
मेखला च भवेन्मौञ्जी जटो नित्योदकस्तथा ।
यज्ञोपवीती स्वाध्यायी अलुप्तनियतव्रतः ॥ १४.४६.६ ॥
ಮೇಖಲೆ ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನದಾಗಿರಬೇಕು; ಜಟೆ ಇಡಬೇಕು, ನಿತ್ಯವೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ನಿಯತ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಅಖಂಡವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
14.46.7
पूताभिश्च तथैवाद्भिः सदा दैवततर्पणम् ।
भावेन नियतः कुर्वन्ब्रह्मचारी प्रशस्यते ॥ १४.४६.७ ॥
ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ಸದಾ ಹಾಗೆಯೇ ದೇವತರ್ಪಣ ಮಾಡುತ್ತ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯಮಿತನಾಗಿ ಇರುವ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರನು.
14.46.8
एवं युक्तो जयेत्स्वर्गमूर्ध्वरेताः समाहितः ।
न संसरति जातीषु परमं स्थानमाश्रितः ॥ १४.४६.८ ॥
ಹೀಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಊರ್ಧ್ವರೇತನಾಗಿ, ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ; ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
14.46.9
संस्कृतः सर्वसंस्कारैस्तथैव ब्रह्मचर्यवान् ।
ग्रामान्निष्क्रम्य चारण्ये मुनिः प्रव्रजितो वसेत् ॥ १४.४६.९ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತನಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಹೊರಟು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುನಿಯಾಗಿ, ಪ್ರವ್ರಜಿತನಾಗಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು.
14.46.10
चर्मवल्कलसंवासी सायं प्रातरुपस्पृशेत् ।
अरण्यगोचरो नित्यं न ग्रामं प्रविशेत्पुनः ॥ १४.४६.१० ॥
ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಬಲ್ಕಲ ಧರಿಸಿ ವಾಸಿಸುವವನು ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು ಸದಾ ಮತ್ತೆ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು.
14.46.11
अर्चयन्नतिथीन्काले दद्याच्चापि प्रतिश्रयम् ।
फलपत्रावरैर्मूलैः श्यामाकेन च वर्तयन् ॥ १४.४६.११ ॥
ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು; ಹಣ್ಣು, ಎಲೆ, ಬೇರು ಮತ್ತು ಸಾಮೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತ.
14.46.12
स नित्यमुदकं वायुं सर्वं वानेयमाश्रयेत् ।
प्राश्नीयादानुपूर्व्येण यथादीक्षमतन्द्रितः ॥ १४.४६.१२ ॥
ಅವನು ಸದಾ ನೀರು, ಗಾಳಿ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು; ತನ್ನ ವ್ರತದಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು.
14.46.13
समूलफलशाकाद्यैरर्चेदतिथिमागतम् ।
यद्भक्षः स्यात्ततो दद्याद्भिक्षां नित्यमतन्द्रितः ॥ १४.४६.१३ ॥
ಬೇರು, ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಬಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ತಾನು ಯಾವುದನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೋ ಅದರಿಂದಲೇ ಸದಾ ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡಬೇಕು.
14.46.14
देवतातिथिपूर्वं च सदा प्राश्नीत वाग्यतः ।
अस्कन्दितमनाश्चैव लघ्वाशी देवताश्रयः ॥ १४.४६.१४ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸದಾ ಮಾತನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು; ಮನಸ್ಸು ಚಲಿಸದಂತಿದ್ದು, ಅಲ್ಪ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.
14.46.15
दान्तो मैत्रः क्षमायुक्तः कशाञ्शमश्रु च धारयन् ।
जुह्वन्स्वाध्यायशीलश्च सत्यधर्मपरायणः ॥ १४.४६.१५ ॥
ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳವನು, ಮೈತ್ರಿಯುಳ್ಳವನು, ಕ್ಷಮೆಯುಳ್ಳವನು, ಜಟೆ ಮತ್ತು ಗಡ್ಡ ಧರಿಸಿ, ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಸತ್ಯ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿರಬೇಕು.
14.46.16
न्यस्तदेहः सदा दक्षो वननित्यः समाहितः ।
एवं युक्तो जयेत्स्वर्गं वानप्रस्थो जितेन्द्रियः ॥ १४.४६.१६ ॥
ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸದಾ ದಕ್ಷನಾಗಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯನಾಗಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಹೀಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ವಾನಪ್ರಸ್ಥನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
14.46.17
गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थोऽथवा पुनः ।
य इच्छेन्मोक्षमास्थातुमुत्तमां वृत्तिमाश्रयेत् ॥ १४.४६.१७ ॥
ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ವಾನಪ್ರಸ್ಥನಾಗಲಿ, ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವವನು ಉತ್ತಮ ಜೀವನಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.
14.46.18
अभयं सर्वभूतेभ्यो दत्त्वा नैष्कर्म्यमाचरेत् ।
सर्वभूतहितो मैत्रः सर्वेन्द्रिययतो मुनिः ॥ १४.४६.१८ ॥
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡಿ, ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಸರ್ವಭೂತಹಿತನಾದ, ಮೈತ್ರಿಯುಳ್ಳ, ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ ಮುನಿ.
14.46.19
अयाचितमसंक्लृप्तमुपपन्नं यदृच्छया ।
कृत्वा प्राह्णे चरेद्भैक्ष्यं विधूमे भुक्तवज्जने ॥ १४.४६.१९ ॥
ಕೇಳದೆ, ಮೊದಲೇ ಏರ್ಪಡಿಸದೆ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ದೊರೆತದ್ದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಹೊಗೆ ಆರಿ, ಜನರು ಊಟ ಮುಗಿಸಿದ ಬಳಿಕ.
14.46.20
वृत्ते शरावसम्पाते भैक्ष्यं लिप्सेत मोक्षवित् ।
लाभेन च न हृष्येत नालाभे विमना भवेत्।
न चातिभिक्षां भिक्षेत केवलं प्राणयात्रिकः ॥ १४.४६.२० ॥
ಸಮಯ ಬಂದಾಗ, ಭಿಕ್ಷಾಪಾತ್ರೆಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಅರಿತವನು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಲಿ. ಲಾಭಕ್ಕೆ ಹರ್ಷಿಸಬಾರದು, ಲಾಭವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಬಾರದು. ಪ್ರಾಣಯಾತ್ರೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬದುಕುವವನು ಅತಿಯಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಬಾರದು.
14.46.21
यात्रार्थी कालमाकाङ्क्षंश्चरेद्भैक्ष्यं समाहितः ।
लाभं साधारणं नेच्छेन्न भुञ्जीताभिपूजितः ॥ १४.४६.२१ ॥
ಜೀವನಯಾತ್ರೆಯನ್ನೇ ಬಯಸುವವನು, ಸೂಕ್ತ ಕಾಲವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೋಗಲಿ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಾಭವನ್ನು ಬಯಸದಿರಲಿ; ಗೌರವದಿಂದ ಉಪಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು.
14.46.22
अभिपूजितलाभाद्वि विजुगुप्सेत भिक्षुकः ।
भुक्तान्यन्नानि तिक्तानि कषायकटुकानि च ॥ १४.४६.२२ ॥
ಗೌರವದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಲಾಭವನ್ನು ಭಿಕ್ಷು ಅಸಹ್ಯಿಸಬೇಕು. ತಿಂದ ಅನ್ನಗಳು ಕಹಿ, ಒಗರು ಮತ್ತು ಖಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
14.46.23
नास्वादयीत भुञ्जानो रसांश्च मधुरांस्तथा ।
यात्रामात्रं च भुञ्जीत केवलं प्राणधारणम् ॥ १४.४६.२३ ॥
ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ ಮಧುರ ರಸಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಬಾರದು. ಜೀವನಯಾತ್ರೆಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟನ್ನೇ, ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣ ಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.
14.46.24
असंरोधेन भूतानां वृत्तिं लिप्सेत मोक्षवित् ।
न चान्यमन्नं लिप्सेत भिक्षमाणः कथञ्चन ॥ १४.४६.२४ ॥
ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಅರಿತವನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತಡೆಯುಂಟುಮಾಡದೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು. ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವಾಗ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಬೇರೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು.
14.46.25
न सन्निकाशयेद्धर्मं विविक्ते चारजाश्चरेत् ।
शून्यागारमण्यं वा वृक्षमूलं नदीं तथा ॥ १४.४६.२५ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಾರದು; ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು. ಖಾಲಿ ಮನೆ, ಆಶ್ರಮ, ಮರದ ಬುಡ ಅಥವಾ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು.
14.46.26
प्रतिश्रयार्थं सेवेत पार्वतीं वा पुनर्गुहाम् ।
ग्रामैकरात्रिको ग्रीष्मे वर्षास्वेकत्र वा वसेत् ॥ १४.४६.२६ ॥
ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಪರ್ವತ ಅಥವಾ ಗುಹೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿ ಇರಬೇಕು; ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು.
14.46.27
अध्वा सूर्येणि निर्दिष्टः कीटवच्च चरेन्महीम् ।
दयार्तं चैव भूतानां समीक्ष्य पृथिवीं चरेत् ॥ १४.४६.२७ ॥
ಸೂರ್ಯನು ತೋರಿದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಹುಳುವಿನಂತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದಯೆಯಿಂದ ಮನಕಲಕಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ ನಡೆಯಬೇಕು.
14.46.28
सञ्चयांश्च न कुर्वीत स्नेहवासं च वर्जयेत् ।
पूताभिरद्भिर्नित्यं वै कार्यं कुर्वीत मोक्षवित् ॥ १४.४६.२८ ॥
ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಬಾರದು; ಪ್ರೀತಿಬಂಧದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಸದಾ ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
14.46.29
उपस्पृशेदुद्दृताभिरद्भिश्च पुरुषः सदा ।
अहिंसा ब्रह्मचर्यं च सत्यमार्जवमेव च ॥ १४.४६.२९ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಸೋಸಿದ ನೀರಿನಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಹಿಂಸೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಸತ್ಯ, ಋಜುತ್ವವನ್ನೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
14.46.30
अक्रोधश्चानसूया च दमो नित्यमपैशुनम् ।
अष्टस्वेतेषु युक्तः स्याद्व्रतेषु नियतेन्द्रियः ॥ १४.४६.३० ॥
ಕೋಪವಿಲ್ಲದೆ, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಯಮದಿಂದ, ಸದಾ ಚಾಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇರಬೇಕು. ಈ ಎಂಟು ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಇರಬೇಕು.
14.46.31
अपापमशठं वृत्तमजिह्मं नित्यमाचरेत् ।
जोषयेत सदा भोज्यं ग्रासमागतमस्पृहः ॥ १४.४६.३१ ॥
ಪಾಪರಹಿತ, ವಂಚನೆರಹಿತ, ನೇರ ನಡತೆಯನ್ನು ಸದಾ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ ಆಹಾರದ ತುತ್ತನ್ನು ಸದಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.
14.46.32
यात्रामात्रं च भुञ्जीत केवलं प्राणयात्रिकम् ।
धर्मलब्धमथाश्नीयान्न काममनुवर्तयेत् ॥ १४.४६.३२ ॥
ಪ್ರಾಣಯಾತ್ರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು; ಧರ್ಮದಿಂದ ಪಡೆದ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಆಸೆಯ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಬಾರದು.
14.46.33
ग्रासादाच्छादनादन्यन्न गृह्णीयात्कथञ्चन ।
यावदाहारयेत्तावत्प्रतिगृह्णीत नाधिकम् ॥ १४.४६.३३ ॥
ಊಟದ ತುತ್ತು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೇನನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು; ಎಷ್ಟು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅಷ್ಟನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು, ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನಲ್ಲ.
14.46.34
परेभ्यो न प्रतिग्राह्यं न च देयं कदाचन ।
दैन्यभावाच्च भूतानां संविभज्य सदा बुधः ॥ १४.४६.३४ ॥
ಇತರರಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು, ಯಾವಾಗಲೂ ಏನನ್ನೂ ಕೊಡಬಾರದು; ಆದರೆ ಜೀವಿಗಳ ದೀನಭಾವದ ಕಾರಣ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಸದಾ ಹಂಚಿಕೊಂಡೇ ಸೇವಿಸಬೇಕು.
14.46.35
नाददीत परस्वानि न गृह्णीयान्न याचयेत् ।
न किञ्चिद्विषयं भुक्त्वा स्पृहयेत्तस्य वै पुनः ॥ १४.४६.३५ ॥
ಇತರರ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು, ಬೇಡಬಾರದು; ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಯಸಬಾರದು.
14.46.36
मृदमापस्तथाऽन्नानि पत्रपुष्पफलानि च ।
असंवृतानि गृह्णीयात्प्रवृत्तानि च कार्यवान् ॥ १४.४६.३६ ॥
ಮಣ್ಣು, ನೀರು, ಅನ್ನ, ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು—ಬೇಲಿಯಿಲ್ಲದವೂ ತಾನಾಗಿ ಬೆಳೆದವೂ ಆಗಿದ್ದರೆ—ಅಗತ್ಯವಿರುವವನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.
14.46.37
न शिल्पजीविकां जीवेद्द्विरन्नं नोत कामयेत् ।
न द्वेष्टा नोपदेष्टा च भवेच्च निरुपस्कृतः ॥ १४.४६.३७ ॥
ಕೈಕೆಲಸದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಬಾರದು; ಎರಡನೆಯ ಊಟವನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು. ದ್ವೇಷಿಸುವವನೂ ಆಗಬಾರದು, ಉಪದೇಶಿಸುವವನೂ ಆಗಬಾರದು; ಕೃತ್ರಿಮನೂ ಆಗಬಾರದು.
14.46.38
श्रद्धापूतानि भुञ्जीत निमित्तानि च वर्जयेत् ।
मुधावृत्तिरसक्तश्च सर्वभूतैरसंधितः ॥ १४.४६.३८ ॥
ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಶಕುನಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಯಾಚಿಸದೆ ದೊರೆತ ಜೀವನವುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಅಂಟಿಕೆ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳೊಡನೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗದವನಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
14.46.39
आशीर्युक्तानि सर्वाणि हिंसायुक्तानि यानि च ।
लोकसङ्ग्रहधर्मं च नैव कुर्यान्न कारयेत् ॥ १४.४६.३९ ॥
ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು, ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು, ಹಾಗೂ ಲೋಕಸಂಗ್ರಹ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ತಾನು ಮಾಡಬಾರದು, ಇತರರಿಂದಲೂ ಮಾಡಿಸಬಾರದು.
14.46.40
सर्वभावानतिक्रम्य लघुमात्रः परिव्रजेत् ।
समः सर्वेषु भूतेषु स्थावरेषु चरेषु च ॥ १४.४६.४० ॥
ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಭಾವದಿಂದಿರಬೇಕು.
14.46.41
परं नोद्वेजयेत्कञ्चिन्न च कस्यचिदुद्विजेत् ।
विश्वास्यः सर्वभूतानामग्र्यो मोक्षविदुच्यते ॥ १४.४६.४१ ॥
ಯಾರನ್ನೂ ಉದ್ವಿಗ್ನಗೊಳಿಸಬಾರದು, ಯಾರಿಂದಲೂ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗಬಾರದು. ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹನು, ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.46.42
अनागतं च न ध्यायेन्नातीतमनुचिन्तयेत् ।
वर्तमानमुपेक्षेत कालाकाङ्क्षी समाहितः ॥ १४.४६.४२ ॥
ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬಾರದು, ಗತವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು. ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಕಾಲವನ್ನು ಎದುರುನೋಡುವವನಾಗಿ, ಸಮಾಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
14.46.43
न चक्षुषा न मनसा न वाचा दूषयेत्क्वचित् ।
न प्रत्यक्षं परोक्षं वा किञ्चिद्दुष्टं समाचरेत् ॥ १४.४६.४३ ॥
ಕಣ್ಣಿನಿಂದಾಗಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಲಿ, ಮಾತಿನಿಂದಾಗಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಯಾರನ್ನೂ ದೂಷಿಸಬಾರದು. ಎದುರಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಹಿಂದಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.
14.46.44
इन्द्रियाण्युपसंहृत्य कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः ।
क्षीणेन्द्रियमनोबुद्धिर्निरीहः सर्वतत्त्ववित् ॥ १४.४६.४४ ॥
ಆಮೆ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಸಂಕೋಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಇಂದ್ರಿಯ-ಮನಸ್ಸು-ಬುದ್ಧಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವನಾಗಿ, ನಿರೀಹನಾಗಿ, ಸರ್ವತತ್ತ್ವಜ್ಞನಾದವನು.
14.46.45
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निःस्वाहाकार एव च ।
निर्ममो निरहङ्कारो निर्योगक्षेम आत्मवान् ॥ १४.४६.४५ ॥
ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು, ನಮಸ್ಕಾರ ಸ್ವಾಹಾಕಾರಗಳಿಲ್ಲದವನು, ಮಮಕಾರ ಅಹಂಕಾರರಹಿತನು, ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಆತ್ಮವಂತನು.
14.46.46
निराशीर्निर्गुणः शान्तो निरासक्तो निराश्रयः ।
आत्मसङ्गी च तत्त्वज्ञो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.४६.४६ ॥
ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಗುಣರಹಿತನು, ಶಾಂತನು, ಅನಾಸಕ್ತನು, ಆಶ್ರಯರಹಿತನು, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದವನು, ತತ್ತ್ವಜ್ಞನು — ಅವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
14.46.47
अपादपाणिपृष्ठं तदशिरस्कमनूदरम् ।
अभिन्नगुणकर्माणं केवलं विमलं स्थिरम् ॥ १४.४६.४७ ॥
ಕಾಲು ಕೈ ಬೆನ್ನಿಲ್ಲದದು; ತಲೆ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಲ್ಲದದು; ಗುಣಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಲ್ಲದದು, ಕೇವಲವಾದದು, ವಿಮಲವಾದದು, ಸ್ಥಿರವಾದದು.
14.46.48
अगन्धमरसस्पर्शमरूपाशब्दमेव च ।
अनुगम्यमनासक्तममांसमपि चैव यत् ॥ १४.४६.४८ ॥
ಗಂಧರಹಿತವು, ರಸ ಸ್ಪರ್ಶರಹಿತವು, ರೂಪ ಶಬ್ದರಹಿತವು; ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುವಂಥದು, ಅನಾಸಕ್ತವು, ಮಾಂಸರಹಿತವು (ಅಭೌತಿಕವು).
14.46.49
निशअचिन्तमव्ययं दिव्यं गृहस्थमपि सर्वदा ।
सर्वभूतस्थमात्मानं ये पश्यन्ति न ते मृताः ॥ १४.४६.४९ ॥
ನಿಶ್ಚಿಂತ, ಅವ್ಯಯ, ದಿವ್ಯ, ಗೃಹಸ್ಥನಾದರೂ ಸದಾ ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೋಡುವವರು ಮೃತರಲ್ಲ.
14.46.50
न तत्र क्रमते बुद्धिर्नेन्द्रियाणि न देवताः ।
वेदा यज्ञाश्च लोकाश्च न तपो न व्रतानि च ॥ १४.४६.५० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ವೇದ, ಯಜ್ಞ, ಲೋಕ, ತಪಸ್ಸು, ವ್ರತಗಳೂ ಇಲ್ಲ.
14.46.51
यत्र ज्ञानवतां प्राप्तिलिङ्गग्रहणा स्मृता ।
तस्मादलिङ्गधर्मज्ञो धर्मतत्त्वमुपाचरेत् ॥ १४.४६.५१ ॥
ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಲಿಂಗಗ್ರಹಣವಿಲ್ಲದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿಂಗರಹಿತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು ಧರ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
14.46.52
गूढधर्माश्रितो विद्वान्विज्ञानचरितं चरेत् ।
अमूढो मूढरूपेण चरेद्धर्ममदूषयन् ॥ १४.४६.५२ ॥
ಗೂಢ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಜ್ಞಾನದ ನಡತೆಯಿಂದ ನಡೆಯಬೇಕು; ಮೂಢನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮೂಢನಂತೆ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು, ಧರ್ಮವನ್ನು ದೂಷಿಸದೆ.
14.46.53
यथैनमवमन्येरन्परे सततमेव हि ।
तथावृत्तश्चरेच्छान्तः सतां धर्मानकुत्सयन् ॥ १४.४६.५३ ॥
ಇತರರು ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಅವಮಾನಿಸುವಂತೆ, ಶಾಂತನಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆಯಬೇಕು; ಸತ್ಪುರುಷರ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸದೆ.
14.46.54
य एवं वृत्तसम्पन्नः स मुनिः श्रेष्ठ उच्यते ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश्च महाभूतानि पञ्च च ॥ १४.४६.५४ ॥
ಹೀಗೆ ಸದಾಚಾರಸಂಪನ್ನನಾದವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು (ಗೆದ್ದವನು).
14.46.55
मनो बुद्धिरहङ्कारमव्यक्तं पुरुषं तथा ।
एतत्सर्वं प्रसङ्ख्याय यथावत्तत्त्वनिश्चयात् ॥ १४.४६.५५ ॥
ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಪುರುಷ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿದು, ತತ್ತ್ವನಿಶ್ಚಯದಿಂದ.
14.46.56
ततः स्वर्गमवाप्नोति विमुक्तः सर्वबन्धनैः ।
एतावदन्तवेलायां परिसङ्ख्याय तत्त्ववित् ॥ १४.४६.५६ ॥
ಆಗ ಅವನು ಸರ್ವ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವೇತ್ತನು ಇಷ್ಟನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ.
14.46.57
ध्यायेदेकान्तमास्थाय मुच्यतेऽथ निराश्रयः ।
निर्मुक्तः सर्वसङ्गेभ्यो वायुराकाशगो यथा ॥ १४.४६.५७ ॥
ಏಕಾಂತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಅವನು ನಿರಾಶ್ರಯನಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ — ಎಲ್ಲ ಸಂಗಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ವಾಯುವಿನಂತೆ.
14.46.58
क्षीणकोशो निरातङ्कस्तथेदं प्राप्नुयात्परम् ॥ १४.४६.५८ ॥
ಕೋಶವು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ, ಭಯರಹಿತನಾದವನು ಹೀಗೆಯೇ ಆ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.