మహాభారతం · అధ్యాయం 14.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.46.1
एवमेतेन मार्गेण पूर्वोक्तेन यथाविधि ।
अधीतवान्यथाशक्ति तथैव ब्रह्मचर्यवान् ॥ १४.४६.१ ॥
ఈ విధంగా, ముందు చెప్పిన మార్గంలో, విధిప్రకారం, తన శక్తికి తగినట్లు అధ్యయనం చేసి, అదే విధంగా బ్రహ్మచర్యం పాటిస్తూ.
14.46.2
स्वधर्मनिरतो विद्वान्सर्वेन्द्रिययतो मुनिः ।
गुरोः प्रियहिते युक्तः सत्यधर्मपरः शुचिः ॥ १४.४६.२ ॥
తన ధర్మంలో నిమగ్నుడై, విద్వాంసుడై, అన్ని ఇంద్రియాలను నిగ్రహించిన ముని, గురువుకు ప్రియమైనదీ హితమైనదీ చేయువాడు, సత్యధర్మ పరుడు, శుచి.
14.46.3
गुरुणा समनुज्ञातो भुञ्जीतान्नमकुत्सयन् ।
हविष्यभैक्ष्यभुक् चापि स्थानासनविहारवान् ॥ १४.४६.३ ॥
గురువు అనుమతి పొంది అన్నం భుజించాలి, అన్నాన్ని నిందించకుండా; హవిష్యం లేదా భిక్షాన్నం భుజించాలి, నిలబడటంలో కూర్చోవడంలో విహరించడంలో నియమంగా ఉండాలి.
14.46.4
द्विकालमग्निं जुह्वानः शुचिर्भूत्वा समाहितः ।
धारयीत सदा दण्डं बैल्वं पालाशमेव वा ॥ १४.४६.४ ॥
రోజుకు రెండుసార్లు అగ్నిలో హోమం చేస్తూ, శుచిగా మరియు ఏకాగ్రంగా ఉండి, ఎల్లప్పుడూ బిల్వ లేదా పలాశ కర్రతో చేసిన దండాన్ని ధరించాలి.
14.46.5
क्षौमं कार्पासिकं वाऽपि मृगाजिनमथापि वा ।
सर्वं काषायरक्तं वा वासो वाऽपि द्विजस्य ह ॥ १४.४६.५ ॥
ద్విజుని వస్త్రం పట్టుది లేదా పత్తిది కావచ్చు, లేదా లేడి చర్మం కావచ్చు, లేదా కషాయ రంగులో ఉన్న వస్త్రం కావచ్చు.
14.46.6
मेखला च भवेन्मौञ्जी जटो नित्योदकस्तथा ।
यज्ञोपवीती स्वाध्यायी अलुप्तनियतव्रतः ॥ १४.४६.६ ॥
మేఖల ముంజగడ్డితో చేసినది కావాలి; జడలు ధరించాలి, నిత్యం నీటితో స్నానం చేయాలి; యజ్ఞోపవీతం ధరించి, స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నుడై, నియమించిన వ్రతాలను అవిచ్ఛిన్నంగా పాటించాలి.
14.46.7
पूताभिश्च तथैवाद्भिः सदा दैवततर्पणम् ।
भावेन नियतः कुर्वन्ब्रह्मचारी प्रशस्यते ॥ १४.४६.७ ॥
పవిత్ర జలంతో ఎల్లప్పుడూ అలాగే దేవతలకు తర్పణం చేస్తూ, భక్తితో నియమబద్ధుడై ఉండే బ్రహ్మచారి ప్రశంసించబడతాడు.
14.46.8
एवं युक्तो जयेत्स्वर्गमूर्ध्वरेताः समाहितः ।
न संसरति जातीषु परमं स्थानमाश्रितः ॥ १४.४६.८ ॥
ఈ విధంగా యుక్తుడై, ఊర్ధ్వరేతుడై, సమాహితుడై స్వర్గాన్ని జయిస్తాడు; పరమస్థానాన్ని ఆశ్రయించి జన్మలలో సంచరించడు.
14.46.9
संस्कृतः सर्वसंस्कारैस्तथैव ब्रह्मचर्यवान् ।
ग्रामान्निष्क्रम्य चारण्ये मुनिः प्रव्रजितो वसेत् ॥ १४.४६.९ ॥
అన్ని సంస్కారాలతో సంస్కృతుడై, అలాగే బ్రహ్మచర్యం కలవాడై, గ్రామం నుండి బయలుదేరి అరణ్యంలో ముని, ప్రవ్రజితుడుగా నివసించాలి.
14.46.10
चर्मवल्कलसंवासी सायं प्रातरुपस्पृशेत् ।
अरण्यगोचरो नित्यं न ग्रामं प्रविशेत्पुनः ॥ १४.४६.१० ॥
చర్మం, వల్కలం ధరించి నివసించేవాడు సాయంత్రం, ఉదయం ఉపస్పర్శనం చేయాలి; అరణ్యంలో సంచరించేవాడు ఎల్లప్పుడూ మళ్లీ గ్రామంలో ప్రవేశించకూడదు.
14.46.11
अर्चयन्नतिथीन्काले दद्याच्चापि प्रतिश्रयम् ।
फलपत्रावरैर्मूलैः श्यामाकेन च वर्तयन् ॥ १४.४६.११ ॥
తగిన సమయంలో అతిథులను గౌరవిస్తూ ఆశ్రయాన్ని కూడా ఇవ్వాలి; పండ్లు, ఆకులు, వేళ్లు, శ్యామాకం వంటి ఆహారాలతో జీవిస్తూ.
14.46.12
स नित्यमुदकं वायुं सर्वं वानेयमाश्रयेत् ।
प्राश्नीयादानुपूर्व्येण यथादीक्षमतन्द्रितः ॥ १४.४६.१२ ॥
అతడు ఎల్లప్పుడూ నీరు, గాలి, అరణ్యంలో పుట్టే సమస్తాన్ని ఆశ్రయించాలి; తన దీక్ష ప్రకారం క్రమంగా, ఆలస్యం లేకుండా భుజించాలి.
14.46.13
समूलफलशाकाद्यैरर्चेदतिथिमागतम् ।
यद्भक्षः स्यात्ततो दद्याद्भिक्षां नित्यमतन्द्रितः ॥ १४.४६.१३ ॥
వేరు, పండ్లు, కూరగాయలు మొదలైన వాటితో వచ్చిన అతిథిని సత్కరించాలి; తన ఆహారంలో నుండే ఎల్లప్పుడూ బద్ధకం లేకుండా భిక్ష ఇవ్వాలి.
14.46.14
देवतातिथिपूर्वं च सदा प्राश्नीत वाग्यतः ।
अस्कन्दितमनाश्चैव लघ्वाशी देवताश्रयः ॥ १४.४६.१४ ॥
దేవతలకు, అతిథికి ముందుగా నివేదించి, ఎల్లప్పుడూ వాక్కును నియమించుకొని భుజించాలి; మనసు చలించకుండా, తక్కువ తిని, దేవతలను ఆశ్రయించాలి.
14.46.15
दान्तो मैत्रः क्षमायुक्तः कशाञ्शमश्रु च धारयन् ।
जुह्वन्स्वाध्यायशीलश्च सत्यधर्मपरायणः ॥ १४.४६.१५ ॥
ఇంద్రియనిగ్రహం కలవాడు, మైత్రి కలవాడు, క్షమాగుణం కలవాడు, జటలు, గడ్డం ధరించినవాడు, హోమం చేసేవాడు, స్వాధ్యాయంలో నిరతుడు, సత్య ధర్మాలకు అంకితుడు.
14.46.16
न्यस्तदेहः सदा दक्षो वननित्यः समाहितः ।
एवं युक्तो जयेत्स्वर्गं वानप्रस्थो जितेन्द्रियः ॥ १४.४६.१६ ॥
దేహం పట్ల అనాసక్తుడై, ఎల్లప్పుడూ నైపుణ్యంతో, అడవిలో నిత్యుడై, సమాహితుడై, ఈ విధంగా యుక్తుడై, ఇంద్రియజయం పొందిన వానప్రస్థుడు స్వర్గాన్ని జయిస్తాడు.
14.46.17
गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थोऽथवा पुनः ।
य इच्छेन्मोक्षमास्थातुमुत्तमां वृत्तिमाश्रयेत् ॥ १४.४६.१७ ॥
గృహస్థుడైనా, బ్రహ్మచారియైనా, లేక వానప్రస్థుడైనా, మోక్షం పొందాలని కోరేవాడు ఉత్తమమైన జీవనవృత్తిని ఆశ్రయించాలి.
14.46.18
अभयं सर्वभूतेभ्यो दत्त्वा नैष्कर्म्यमाचरेत् ।
सर्वभूतहितो मैत्रः सर्वेन्द्रिययतो मुनिः ॥ १४.४६.१८ ॥
సర్వ ప్రాణులకు అభయం ఇచ్చి, నైష్కర్మ్యాన్ని ఆచరించాలి; సర్వ ప్రాణుల హితైషి, మైత్రి కలవాడు, అన్ని ఇంద్రియాలను నిగ్రహించిన ముని.
14.46.19
अयाचितमसंक्लृप्तमुपपन्नं यदृच्छया ।
कृत्वा प्राह्णे चरेद्भैक्ष्यं विधूमे भुक्तवज्जने ॥ १४.४६.१९ ॥
అడగకుండా, ముందుగా ఏర్పాటు చేయకుండా, యాదృచ్ఛికంగా లభించినదానిని స్వీకరించి, పూర్వాహ్నంలో భిక్షకు వెళ్ళాలి; పొగ చల్లారి, ప్రజలు భోజనం చేసిన తర్వాత.
14.46.20
वृत्ते शरावसम्पाते भैक्ष्यं लिप्सेत मोक्षवित् ।
लाभेन च न हृष्येत नालाभे विमना भवेत्।
न चातिभिक्षां भिक्षेत केवलं प्राणयात्रिकः ॥ १४.४६.२० ॥
సమయం వచ్చినప్పుడు, భిక్షాపాత్రల చప్పుడు వినబడినప్పుడు, మోక్షాన్ని తెలిసినవాడు భిక్ష అడగాలి. లాభానికి సంతోషించకూడదు, లాభం లేకపోతే మనసు చెడకూడదు. ప్రాణయాత్రకై జీవించేవాడు అధికంగా భిక్ష అడగకూడదు.
14.46.21
यात्रार्थी कालमाकाङ्क्षंश्चरेद्भैक्ष्यं समाहितः ।
लाभं साधारणं नेच्छेन्न भुञ्जीताभिपूजितः ॥ १४.४६.२१ ॥
జీవనయాత్రను మాత్రమే కోరేవాడు, సమయాన్ని ఎదురుచూస్తూ, ఏకాగ్రతతో భిక్షకు వెళ్ళాలి. సాధారణ లాభాన్ని కోరకూడదు, గౌరవంతో సత్కరించబడినప్పటికీ భుజించకూడదు.
14.46.22
अभिपूजितलाभाद्वि विजुगुप्सेत भिक्षुकः ।
भुक्तान्यन्नानि तिक्तानि कषायकटुकानि च ॥ १४.४६.२२ ॥
గౌరవంతో లభించే లాభాన్ని భిక్షువు అసహ్యించుకోవాలి. తిన్న ఆహారాలు చేదుగా, వగరుగా, కారంగా ఉంటాయి.
14.46.23
नास्वादयीत भुञ्जानो रसांश्च मधुरांस्तथा ।
यात्रामात्रं च भुञ्जीत केवलं प्राणधारणम् ॥ १४.४६.२३ ॥
భుజిస్తున్నప్పుడు మధుర రుచులను ఆస్వాదించకూడదు. జీవనయాత్రకు సరిపడినంతే, కేవలం ప్రాణాన్ని నిలుపుకోవడానికే భుజించాలి.
14.46.24
असंरोधेन भूतानां वृत्तिं लिप्सेत मोक्षवित् ।
न चान्यमन्नं लिप्सेत भिक्षमाणः कथञ्चन ॥ १४.४६.२४ ॥
మోక్షాన్ని తెలిసినవాడు ప్రాణులకు అడ్డంకి కలిగించకుండా జీవనోపాధిని వెతకాలి. భిక్ష అడిగేటప్పుడు ఏ విధంగానైనా వేరే ఆహారాన్ని కోరకూడదు.
14.46.25
न सन्निकाशयेद्धर्मं विविक्ते चारजाश्चरेत् ।
शून्यागारमण्यं वा वृक्षमूलं नदीं तथा ॥ १४.४६.२५ ॥
ధర్మాన్ని ప్రదర్శించకూడదు; ఏకాంతంలో సంచరించాలి. ఖాళీ ఇల్లు, ఆశ్రమం, చెట్టు మూలం లేదా నది ఒడ్డున నివసించాలి.
14.46.26
प्रतिश्रयार्थं सेवेत पार्वतीं वा पुनर्गुहाम् ।
ग्रामैकरात्रिको ग्रीष्मे वर्षास्वेकत्र वा वसेत् ॥ १४.४६.२६ ॥
ఆశ్రయం కోసం పర్వతాన్ని లేదా గుహను ఆశ్రయించాలి. గ్రామంలో ఒక్క రాత్రి మాత్రమే ఉండాలి; వేసవిలో సంచరించాలి, వర్షాకాలంలో ఒకే చోట నివసించాలి.
14.46.27
अध्वा सूर्येणि निर्दिष्टः कीटवच्च चरेन्महीम् ।
दयार्तं चैव भूतानां समीक्ष्य पृथिवीं चरेत् ॥ १४.४६.२७ ॥
సూర్యుడు చూపిన మార్గంలో, పురుగులా భూమిపై సంచరించాలి. ప్రాణులపై దయతో కలత చెంది, భూమిని జాగ్రత్తగా చూసి నడవాలి.
14.46.28
सञ्चयांश्च न कुर्वीत स्नेहवासं च वर्जयेत् ।
पूताभिरद्भिर्नित्यं वै कार्यं कुर्वीत मोक्षवित् ॥ १४.४६.२८ ॥
సంచయం చేయకూడదు; ప్రేమబంధంతో నివసించడం మానాలి. మోక్షాన్ని తెలిసినవాడు ఎల్లప్పుడూ పవిత్ర జలాలతో తన కర్మలు నిర్వహించాలి.
14.46.29
उपस्पृशेदुद्दृताभिरद्भिश्च पुरुषः सदा ।
अहिंसा ब्रह्मचर्यं च सत्यमार्जवमेव च ॥ १४.४६.२९ ॥
మనిషి ఎల్లప్పుడూ వడకట్టిన నీటితో ఆచమనం చేయాలి; అహింస, బ్రహ్మచర్యం, సత్యం, ఋజుత్వం కూడా పాటించాలి.
14.46.30
अक्रोधश्चानसूया च दमो नित्यमपैशुनम् ।
अष्टस्वेतेषु युक्तः स्याद्व्रतेषु नियतेन्द्रियः ॥ १४.४६.३० ॥
కోపం లేకుండా, అసూయ లేకుండా, నిగ్రహంతో, ఎల్లప్పుడూ చాడీలు చెప్పకుండా ఉండాలి. ఈ ఎనిమిది వ్రతాలలో నిలిచి, ఇంద్రియాలను నిగ్రహించి ఉండాలి.
14.46.31
अपापमशठं वृत्तमजिह्मं नित्यमाचरेत् ।
जोषयेत सदा भोज्यं ग्रासमागतमस्पृहः ॥ १४.४६.३१ ॥
పాపరహితమైన, మోసరహితమైన, ఋజువర్తనాన్ని ఎల్లప్పుడూ ఆచరించాలి; కోరిక లేకుండా తన వద్దకు వచ్చిన ఆహార ముద్దను సదా స్వీకరించాలి.
14.46.32
यात्रामात्रं च भुञ्जीत केवलं प्राणयात्रिकम् ।
धर्मलब्धमथाश्नीयान्न काममनुवर्तयेत् ॥ १४.४६.३२ ॥
ప్రాణయాత్రకు మాత్రమే సరిపడినంత భుజించాలి; ధర్మంగా లభించిన ఆహారమే తినాలి; కోరికను అనుసరించకూడదు.
14.46.33
ग्रासादाच्छादनादन्यन्न गृह्णीयात्कथञ्चन ।
यावदाहारयेत्तावत्प्रतिगृह्णीत नाधिकम् ॥ १४.४६.३३ ॥
ఆహార ముద్దను, వస్త్రాన్ని తప్ప మరేదీ ఏ విధంగానూ స్వీకరించరాదు; ఎంత భుజిస్తాడో అంతే స్వీకరించాలి, అంతకంటే ఎక్కువ కాదు.
14.46.34
परेभ्यो न प्रतिग्राह्यं न च देयं कदाचन ।
दैन्यभावाच्च भूतानां संविभज्य सदा बुधः ॥ १४.४६.३४ ॥
ఇతరుల నుండి ఏదీ స్వీకరించరాదు, ఏదీ ఎప్పుడూ ఇవ్వరాదు; కాని ప్రాణుల దీనస్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకొని, జ్ఞాని ఎల్లప్పుడూ పంచుకొని మాత్రమే భుజించాలి.
14.46.35
नाददीत परस्वानि न गृह्णीयान्न याचयेत् ।
न किञ्चिद्विषयं भुक्त्वा स्पृहयेत्तस्य वै पुनः ॥ १४.४६.३५ ॥
ఇతరుల సొమ్మును తీసుకోరాదు, స్వీకరించరాదు, యాచించరాదు; ఏ విషయాన్నైనా అనుభవించిన తర్వాత దానిని మళ్లీ కోరుకోరాదు.
14.46.36
मृदमापस्तथाऽन्नानि पत्रपुष्पफलानि च ।
असंवृतानि गृह्णीयात्प्रवृत्तानि च कार्यवान् ॥ १४.४६.३६ ॥
మట్టి, నీరు, అన్నం, ఆకులు, పూలు, పండ్లు—హద్దులు లేనివీ, తనంతట తానే పెరిగినవీ అయితే—అవసరమున్నవాడు స్వీకరించవచ్చు.
14.46.37
न शिल्पजीविकां जीवेद्द्विरन्नं नोत कामयेत् ।
न द्वेष्टा नोपदेष्टा च भवेच्च निरुपस्कृतः ॥ १४.४६.३७ ॥
చేతిపనితో జీవించకూడదు, రెండవ భోజనాన్ని కోరకూడదు. ద్వేషించేవాడు కాకూడదు, ఉపదేశించేవాడు కాకూడదు; కృత్రిమ ప్రవర్తన కలవాడు కాకూడదు.
14.46.38
श्रद्धापूतानि भुञ्जीत निमित्तानि च वर्जयेत् ।
मुधावृत्तिरसक्तश्च सर्वभूतैरसंधितः ॥ १४.४६.३८ ॥
శ్రద్ధతో పవిత్రం చేయబడిన ఆహారాన్ని భుజించాలి; శకునాలను విడిచిపెట్టాలి. అడగకుండా లభించిన జీవనం కలవాడై, అనురక్తి లేనివాడై, సర్వప్రాణులతో ఒప్పందాలతో బంధించబడనివాడై ఉండాలి.
14.46.39
आशीर्युक्तानि सर्वाणि हिंसायुक्तानि यानि च ।
लोकसङ्ग्रहधर्मं च नैव कुर्यान्न कारयेत् ॥ १४.४६.३९ ॥
ఫలాశతో కూడిన అన్ని కార్యాలను, హింసతో కూడిన కార్యాలను, లోకసంగ్రహ ధర్మాన్ని కూడా తానూ చేయకూడదు, ఇతరులచేతా చేయించకూడదు.
14.46.40
सर्वभावानतिक्रम्य लघुमात्रः परिव्रजेत् ।
समः सर्वेषु भूतेषु स्थावरेषु चरेषु च ॥ १४.४६.४० ॥
అన్ని భావాలను దాటి, కొద్దిపాటి సాధనాలతో సన్యాసిగా సంచరించాలి. స్థావర జంగమాలైన అన్ని ప్రాణులపట్ల సమభావంతో ఉండాలి.
14.46.41
परं नोद्वेजयेत्कञ्चिन्न च कस्यचिदुद्विजेत् ।
विश्वास्यः सर्वभूतानामग्र्यो मोक्षविदुच्यते ॥ १४.४६.४१ ॥
ఎవరినీ కలవరపెట్టకూడదు, ఎవరివల్లా కలవరపడకూడదు. సర్వప్రాణులకు విశ్వాసపాత్రుడు, శ్రేష్ఠుడు, మోక్షాన్ని తెలిసినవాడు అని చెప్పబడతాడు.
14.46.42
अनागतं च न ध्यायेन्नातीतमनुचिन्तयेत् ।
वर्तमानमुपेक्षेत कालाकाङ्क्षी समाहितः ॥ १४.४६.४२ ॥
భవిష్యత్తును ధ్యానించకూడదు, గతాన్ని మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచించకూడదు. వర్తమానాన్ని ఉపేక్షించాలి; సమయాన్ని ఎదురుచూస్తూ సమాహిత మనస్కుడై ఉండాలి.
14.46.43
न चक्षुषा न मनसा न वाचा दूषयेत्क्वचित् ।
न प्रत्यक्षं परोक्षं वा किञ्चिद्दुष्टं समाचरेत् ॥ १४.४६.४३ ॥
కన్నుతోనూ, మనసుతోనూ, మాటతోనూ ఎప్పుడూ ఎవరినీ దూషించకూడదు. ఎదురుగా గానీ, వెనుక గానీ ఏ దుష్టకార్యమూ చేయకూడదు.
14.46.44
इन्द्रियाण्युपसंहृत्य कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः ।
क्षीणेन्द्रियमनोबुद्धिर्निरीहः सर्वतत्त्ववित् ॥ १४.४६.४४ ॥
తాబేలు తన అవయవాలను అన్ని వైపులనుండి ఉపసంహరించినట్లు, ఇంద్రియాలను ఉపసంహరించి, ఇంద్రియాలు మనసు బుద్ధి క్షీణించి, నిరీహుడై, సర్వతత్త్వాలను తెలిసినవాడు.
14.46.45
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निःस्वाहाकार एव च ।
निर्ममो निरहङ्कारो निर्योगक्षेम आत्मवान् ॥ १४.४६.४५ ॥
ద్వంద్వాలనుండి విముక్తుడు, నమస్కారం స్వాహాకారం లేనివాడు, మమకారం అహంకారం లేనివాడు, యోగక్షేమాల చింత లేనివాడు, ఆత్మవంతుడు.
14.46.46
निराशीर्निर्गुणः शान्तो निरासक्तो निराश्रयः ।
आत्मसङ्गी च तत्त्वज्ञो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.४६.४६ ॥
ఫలాపేక్ష లేనివాడు, గుణరహితుడు, శాంతుడు, అనాసక్తుడు, ఆశ్రయరహితుడు, ఆత్మలో అంటుకున్నవాడు, తత్త్వజ్ఞుడు — అతడు ముక్తుడవుతాడు, ఇందులో సందేహం లేదు.
14.46.47
अपादपाणिपृष्ठं तदशिरस्कमनूदरम् ।
अभिन्नगुणकर्माणं केवलं विमलं स्थिरम् ॥ १४.४६.४७ ॥
కాళ్లు చేతులు వీపు లేనిది; తల ఉదరం లేనిది; గుణకర్మలలో విభజింపబడనిది, కేవలమైనది, నిర్మలమైనది, స్థిరమైనది.
14.46.48
अगन्धमरसस्पर्शमरूपाशब्दमेव च ।
अनुगम्यमनासक्तममांसमपि चैव यत् ॥ १४.४६.४८ ॥
వాసన లేనిది, రుచి స్పర్శ లేనిది, రూపం శబ్దం లేనిది; అనుసరించదగినది, అనాసక్తమైనది, మాంసరహితమైనది (అభౌతికమైనది).
14.46.49
निशअचिन्तमव्ययं दिव्यं गृहस्थमपि सर्वदा ।
सर्वभूतस्थमात्मानं ये पश्यन्ति न ते मृताः ॥ १४.४६.४९ ॥
నిశ్చింతమైన, అవ్యయమైన, దివ్యమైన, గృహస్థుడైనా ఎల్లప్పుడూ సర్వభూతాలలో నిలిచి ఉన్న ఆత్మను చూసేవారు మృతులు కారు.
14.46.50
न तत्र क्रमते बुद्धिर्नेन्द्रियाणि न देवताः ।
वेदा यज्ञाश्च लोकाश्च न तपो न व्रतानि च ॥ १४.४६.५० ॥
అక్కడ బుద్ధి ప్రవేశించదు, ఇంద్రియాలూ, దేవతలూ కాదు; వేదాలూ యజ్ఞాలూ లోకాలూ తపస్సూ వ్రతాలూ కూడా కావు.
14.46.51
यत्र ज्ञानवतां प्राप्तिलिङ्गग्रहणा स्मृता ।
तस्मादलिङ्गधर्मज्ञो धर्मतत्त्वमुपाचरेत् ॥ १४.४६.५१ ॥
జ్ఞానులు పొందేది లింగగ్రహణం లేకుండానే అని చెప్పబడింది; కాబట్టి లింగరహిత ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు ధర్మతత్త్వాన్ని ఆచరించాలి.
14.46.52
गूढधर्माश्रितो विद्वान्विज्ञानचरितं चरेत् ।
अमूढो मूढरूपेण चरेद्धर्ममदूषयन् ॥ १४.४६.५२ ॥
గూఢ ధర్మాన్ని ఆశ్రయించిన విద్వాంసుడు జ్ఞాన ఆచారంతో నడవాలి; మూఢుడు కాకున్నా మూఢుడిలా సంచరించాలి, ధర్మాన్ని దూషించకుండా.
14.46.53
यथैनमवमन्येरन्परे सततमेव हि ।
तथावृत्तश्चरेच्छान्तः सतां धर्मानकुत्सयन् ॥ १४.४६.५३ ॥
ఇతరులు అతన్ని నిరంతరం అవమానించేలా, శాంతంగా అలాగే ప్రవర్తించాలి; సత్పురుషుల ధర్మాలను నిందించకుండా.
14.46.54
य एवं वृत्तसम्पन्नः स मुनिः श्रेष्ठ उच्यते ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश्च महाभूतानि पञ्च च ॥ १४.४६.५४ ॥
ఇలా వృత్తసంపన్నుడైనవాడే శ్రేష్ఠ ముని అని చెప్పబడతాడు; ఇంద్రియాలను, ఇంద్రియార్థాలను, ఐదు మహాభూతాలను (జయించినవాడు).
14.46.55
मनो बुद्धिरहङ्कारमव्यक्तं पुरुषं तथा ।
एतत्सर्वं प्रसङ्ख्याय यथावत्तत्त्वनिश्चयात् ॥ १४.४६.५५ ॥
మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం, అవ్యక్తం, పురుషుడు — వీటన్నింటినీ యథావిధిగా విచారించి, తత్త్వనిశ్చయం చేయడం ద్వారా.
14.46.56
ततः स्वर्गमवाप्नोति विमुक्तः सर्वबन्धनैः ।
एतावदन्तवेलायां परिसङ्ख्याय तत्त्ववित् ॥ १४.४६.५६ ॥
అప్పుడు సర్వబంధాల నుండి విముక్తుడై స్వర్గాన్ని పొందుతాడు; అంత్యవేళలో తత్త్వవేత్త ఇంతవరకు పూర్తిగా పరిశీలించి.
14.46.57
ध्यायेदेकान्तमास्थाय मुच्यतेऽथ निराश्रयः ।
निर्मुक्तः सर्वसङ्गेभ्यो वायुराकाशगो यथा ॥ १४.४६.५७ ॥
ఏకాంతాన్ని ఆశ్రయించి ధ్యానించాలి; అప్పుడు నిరాశ్రయుడై ముక్తి పొందుతాడు — అన్ని సంగాల నుండి విడివడి, ఆకాశంలో సంచరించే వాయువులాగా.
14.46.58
क्षीणकोशो निरातङ्कस्तथेदं प्राप्नुयात्परम् ॥ १४.४६.५८ ॥
కోశం క్షీణించి, భయరహితుడైనవాడు ఈ విధంగా ఆ పరమ స్థితిని పొందుతాడు.