മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.46.1
एवमेतेन मार्गेण पूर्वोक्तेन यथाविधि ।
अधीतवान्यथाशक्ति तथैव ब्रह्मचर्यवान् ॥ १४.४६.१ ॥
ഇങ്ങനെ, മുൻപു പറഞ്ഞ മാർഗ്ഗത്തിൽ, വിധിപ്രകാരം, തന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് പഠിച്ചവനായി, അതുപോലെ ബ്രഹ്മചര്യം പാലിച്ചുകൊണ്ട്.
14.46.2
स्वधर्मनिरतो विद्वान्सर्वेन्द्रिययतो मुनिः ।
गुरोः प्रियहिते युक्तः सत्यधर्मपरः शुचिः ॥ १४.४६.२ ॥
സ്വധർമ്മത്തിൽ നിരതനായ, വിദ്വാനായ, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിച്ച മുനി, ഗുരുവിന്റെ പ്രിയത്തിലും ഹിതത്തിലും ഏർപ്പെട്ടവൻ, സത്യധർമ്മ പരായണൻ, ശുചിയായവൻ.
14.46.3
गुरुणा समनुज्ञातो भुञ्जीतान्नमकुत्सयन् ।
हविष्यभैक्ष्यभुक् चापि स्थानासनविहारवान् ॥ १४.४६.३ ॥
ഗുരുവിന്റെ അനുവാദം ലഭിച്ചശേഷം അന്നം ഭുജിക്കണം, അന്നത്തെ നിന്ദിക്കാതെ; ഹവിസ്സോ ഭിക്ഷാന്നമോ ഭുജിക്കണം, നിൽക്കുന്നതിലും ഇരിക്കുന്നതിലും സഞ്ചരിക്കുന്നതിലും മര്യാദയുള്ളവനായിരിക്കണം.
14.46.4
द्विकालमग्निं जुह्वानः शुचिर्भूत्वा समाहितः ।
धारयीत सदा दण्डं बैल्वं पालाशमेव वा ॥ १४.४६.४ ॥
ദിവസം രണ്ടുനേരം അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്ത്, ശുചിയായി, ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ, എപ്പോഴും ബില്വമരത്തിന്റെയോ പലാശമരത്തിന്റെയോ ദണ്ഡം ധരിക്കണം.
14.46.5
क्षौमं कार्पासिकं वाऽपि मृगाजिनमथापि वा ।
सर्वं काषायरक्तं वा वासो वाऽपि द्विजस्य ह ॥ १४.४६.५ ॥
ദ്വിജന്റെ വസ്ത്രം പട്ടോ പരുത്തിയോ ആകാം, അല്ലെങ്കിൽ മാൻതോൽ, അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാം കാവിനിറത്തിൽ ചായം മുക്കിയതാകാം.
14.46.6
मेखला च भवेन्मौञ्जी जटो नित्योदकस्तथा ।
यज्ञोपवीती स्वाध्यायी अलुप्तनियतव्रतः ॥ १४.४६.६ ॥
മേഖല മുഞ്ചപ്പുല്ലുകൊണ്ടുള്ളതാകണം; ജടയും നിത്യവും ജലസ്നാനവും വേണം; യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച്, സ്വാധ്യായത്തിൽ മുഴുകി, നിശ്ചിതവ്രതങ്ങൾ മുടക്കാതെ പാലിക്കണം.
14.46.7
पूताभिश्च तथैवाद्भिः सदा दैवततर्पणम् ।
भावेन नियतः कुर्वन्ब्रह्मचारी प्रशस्यते ॥ १४.४६.७ ॥
പവിത്രജലംകൊണ്ട് എപ്പോഴും അതുപോലെ ദേവതർപ്പണം ചെയ്തും ഭക്തിയോടെ നിയന്ത്രിതനായി കഴിയുന്ന ബ്രഹ്മചാരി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
14.46.8
एवं युक्तो जयेत्स्वर्गमूर्ध्वरेताः समाहितः ।
न संसरति जातीषु परमं स्थानमाश्रितः ॥ १४.४६.८ ॥
ഇങ്ങനെ യുക്തനായി, ഊർധ്വരേതസ്സായി, സമാഹിതനായി സ്വർഗം ജയിക്കുന്നു; പരമസ്ഥാനം ആശ്രയിച്ച് ജന്മങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നില്ല.
14.46.9
संस्कृतः सर्वसंस्कारैस्तथैव ब्रह्मचर्यवान् ।
ग्रामान्निष्क्रम्य चारण्ये मुनिः प्रव्रजितो वसेत् ॥ १४.४६.९ ॥
എല്ലാ സംസ്കാരങ്ങളാലും സംസ്കൃതനായി, അതുപോലെ ബ്രഹ്മചര്യമുള്ളവനായി, ഗ്രാമം വിട്ട് കാട്ടിൽ മുനിയായി പ്രവ്രജിതനായി വസിക്കണം.
14.46.10
चर्मवल्कलसंवासी सायं प्रातरुपस्पृशेत् ।
अरण्यगोचरो नित्यं न ग्रामं प्रविशेत्पुनः ॥ १४.४६.१० ॥
തോലും വൽക്കലവും ധരിച്ചു വസിക്കുന്നവൻ വൈകുന്നേരവും രാവിലെയും ഉപസ്പർശനം ചെയ്യണം; കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും വീണ്ടും ഗ്രാമത്തിൽ പ്രവേശിക്കരുത്.
14.46.11
अर्चयन्नतिथीन्काले दद्याच्चापि प्रतिश्रयम् ।
फलपत्रावरैर्मूलैः श्यामाकेन च वर्तयन् ॥ १४.४६.११ ॥
ഉചിതകാലത്ത് അതിഥികളെ ആദരിച്ച് ആശ്രയവും നൽകണം; പഴം, ഇല, വേര്, ചാമ എന്നിവകൊണ്ട് ജീവിച്ചുകൊണ്ട്.
14.46.12
स नित्यमुदकं वायुं सर्वं वानेयमाश्रयेत् ।
प्राश्नीयादानुपूर्व्येण यथादीक्षमतन्द्रितः ॥ १४.४६.१२ ॥
അവൻ എപ്പോഴും വെള്ളം, വായു, കാട്ടിൽ ഉണ്ടാകുന്നതെല്ലാം ആശ്രയിക്കണം; തന്റെ വ്രതമനുസരിച്ച് ക്രമത്തിൽ, അലസതയില്ലാതെ ഭക്ഷിക്കണം.
14.46.13
समूलफलशाकाद्यैरर्चेदतिथिमागतम् ।
यद्भक्षः स्यात्ततो दद्याद्भिक्षां नित्यमतन्द्रितः ॥ १४.४६.१३ ॥
വേര്, ഫലം, പച്ചക്കറി മുതലായവകൊണ്ട് വന്ന അതിഥിയെ പൂജിക്കണം; താൻ ഭക്ഷിക്കുന്നതിൽനിന്നുതന്നെ എപ്പോഴും അലസതയില്ലാതെ ഭിക്ഷ നൽകണം.
14.46.14
देवतातिथिपूर्वं च सदा प्राश्नीत वाग्यतः ।
अस्कन्दितमनाश्चैव लघ्वाशी देवताश्रयः ॥ १४.४६.१४ ॥
ദേവന്മാർക്കും അതിഥിക്കും മുമ്പ് നൽകി, എപ്പോഴും വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച് ഭക്ഷിക്കണം; മനസ്സ് ഇളകാതെ, കുറച്ചു മാത്രം ഭക്ഷിച്ച്, ദേവതകളെ ആശ്രയിക്കണം.
14.46.15
दान्तो मैत्रः क्षमायुक्तः कशाञ्शमश्रु च धारयन् ।
जुह्वन्स्वाध्यायशीलश्च सत्यधर्मपरायणः ॥ १४.४६.१५ ॥
ദമമുള്ളവനും സൗഹൃദമുള്ളവനും ക്ഷമയുള്ളവനുമായി, ജടയും താടിയും ധരിച്ച്, ഹോമം ചെയ്ത്, സ്വാധ്യായത്തിൽ മുഴുകി, സത്യധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനായിരിക്കണം.
14.46.16
न्यस्तदेहः सदा दक्षो वननित्यः समाहितः ।
एवं युक्तो जयेत्स्वर्गं वानप्रस्थो जितेन्द्रियः ॥ १४.४६.१६ ॥
ശരീരത്തോട് ആസക്തിയില്ലാതെ, എപ്പോഴും സമർത്ഥനായി, കാട്ടിൽ നിത്യവാസിയായി, ഏകാഗ്രനായി, ഇങ്ങനെ യുക്തനായി, ഇന്ദ്രിയജയം നേടിയ വാനപ്രസ്ഥൻ സ്വർഗ്ഗം നേടും.
14.46.17
गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थोऽथवा पुनः ।
य इच्छेन्मोक्षमास्थातुमुत्तमां वृत्तिमाश्रयेत् ॥ १४.४६.१७ ॥
ഗൃഹസ്ഥനോ ബ്രഹ്മചാരിയോ വാനപ്രസ്ഥനോ ആകട്ടെ, മോക്ഷം നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഉത്തമമായ ജീവിതമാർഗം സ്വീകരിക്കണം.
14.46.18
अभयं सर्वभूतेभ्यो दत्त्वा नैष्कर्म्यमाचरेत् ।
सर्वभूतहितो मैत्रः सर्वेन्द्रिययतो मुनिः ॥ १४.४६.१८ ॥
സർവ്വഭൂതങ്ങൾക്കും അഭയം നൽകി നൈഷ്കർമ്യം ആചരിക്കണം; സർവ്വഭൂതഹിതനും സൗഹൃദമുള്ളവനും സർവ്വേന്ദ്രിയ നിയമനും ആയ മുനി.
14.46.19
अयाचितमसंक्लृप्तमुपपन्नं यदृच्छया ।
कृत्वा प्राह्णे चरेद्भैक्ष्यं विधूमे भुक्तवज्जने ॥ १४.४६.१९ ॥
ചോദിക്കാതെ, മുൻകൂട്ടി ക്രമീകരിക്കാതെ, യാദൃച്ഛികമായി ലഭിക്കുന്നത് സ്വീകരിച്ച്, പൂർവാഹ്നത്തിൽ ഭിക്ഷയ്ക്ക് പോകണം; പുക അടങ്ങി, ആളുകൾ ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ ശേഷം.
14.46.20
वृत्ते शरावसम्पाते भैक्ष्यं लिप्सेत मोक्षवित् ।
लाभेन च न हृष्येत नालाभे विमना भवेत्।
न चातिभिक्षां भिक्षेत केवलं प्राणयात्रिकः ॥ १४.४६.२० ॥
സമയമാകുമ്പോൾ, ഭിക്ഷാപാത്രങ്ങളുടെ ശബ്ദമുയരുമ്പോൾ, മോക്ഷമറിയുന്നവൻ ഭിക്ഷ യാചിക്കട്ടെ. ലാഭത്തിൽ സന്തോഷിക്കരുത്, ലാഭമില്ലെങ്കിൽ മനസ്സ് വിഷമിക്കരുത്. പ്രാണയാത്രയ്ക്കായി മാത്രം ജീവിക്കുന്നവൻ അമിതമായി ഭിക്ഷ യാചിക്കരുത്.
14.46.21
यात्रार्थी कालमाकाङ्क्षंश्चरेद्भैक्ष्यं समाहितः ।
लाभं साधारणं नेच्छेन्न भुञ्जीताभिपूजितः ॥ १४.४६.२१ ॥
ജീവിതയാത്ര മാത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, ഉചിതസമയം കാത്ത്, ഏകാഗ്രതയോടെ ഭിക്ഷയ്ക്ക് പോകട്ടെ. പൊതുലാഭം ആഗ്രഹിക്കരുത്; ബഹുമാനത്തോടെ സൽക്കരിക്കപ്പെട്ടാലും ഭക്ഷിക്കരുത്.
14.46.22
अभिपूजितलाभाद्वि विजुगुप्सेत भिक्षुकः ।
भुक्तान्यन्नानि तिक्तानि कषायकटुकानि च ॥ १४.४६.२२ ॥
ബഹുമാനത്തോടെ ലഭിക്കുന്ന ലാഭത്തെ ഭിക്ഷു വെറുക്കണം. ഭക്ഷിച്ച ആഹാരങ്ങൾ കയ്പ്പും ചവർപ്പും എരിവുമുള്ളവയായിത്തീരുന്നു.
14.46.23
नास्वादयीत भुञ्जानो रसांश्च मधुरांस्तथा ।
यात्रामात्रं च भुञ्जीत केवलं प्राणधारणम् ॥ १४.४६.२३ ॥
ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ മധുര രസങ്ങൾ ആസ്വദിക്കരുത്. ജീവിതയാത്രയ്ക്ക് മാത്രം, പ്രാണൻ നിലനിർത്താൻ മാത്രം ഭക്ഷിക്കണം.
14.46.24
असंरोधेन भूतानां वृत्तिं लिप्सेत मोक्षवित् ।
न चान्यमन्नं लिप्सेत भिक्षमाणः कथञ्चन ॥ १४.४६.२४ ॥
മോക്ഷമറിയുന്നവൻ ജീവജാലങ്ങൾക്ക് തടസ്സമുണ്ടാക്കാതെ ഉപജീവനം തേടണം. ഭിക്ഷ യാചിക്കുമ്പോൾ ഒരു വിധത്തിലും മറ്റൊരു ആഹാരം ആഗ്രഹിക്കരുത്.
14.46.25
न सन्निकाशयेद्धर्मं विविक्ते चारजाश्चरेत् ।
शून्यागारमण्यं वा वृक्षमूलं नदीं तथा ॥ १४.४६.२५ ॥
ധർമ്മം പ്രദർശിപ്പിക്കരുത്; ഏകാന്തതയിൽ സഞ്ചരിക്കണം. ശൂന്യഗൃഹം, ആശ്രമം, മരച്ചുവട്, അല്ലെങ്കിൽ നദീതീരം എന്നിവിടങ്ങളിൽ വസിക്കണം.
14.46.26
प्रतिश्रयार्थं सेवेत पार्वतीं वा पुनर्गुहाम् ।
ग्रामैकरात्रिको ग्रीष्मे वर्षास्वेकत्र वा वसेत् ॥ १४.४६.२६ ॥
അഭയത്തിനായി പർവതത്തെയോ ഗുഹയെയോ ആശ്രയിക്കണം. ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു രാത്രി മാത്രം താമസിക്കണം; വേനലിൽ സഞ്ചരിക്കണം, മഴക്കാലത്ത് ഒരിടത്ത് വസിക്കണം.
14.46.27
अध्वा सूर्येणि निर्दिष्टः कीटवच्च चरेन्महीम् ।
दयार्तं चैव भूतानां समीक्ष्य पृथिवीं चरेत् ॥ १४.४६.२७ ॥
സൂര്യൻ കാണിച്ച വഴിയിൽ, പുഴുവിനെപ്പോലെ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കണം. ജീവികളോടുള്ള കരുണയാൽ വേദനിച്ച്, ഭൂമിയെ നന്നായി നോക്കി നടക്കണം.
14.46.28
सञ्चयांश्च न कुर्वीत स्नेहवासं च वर्जयेत् ।
पूताभिरद्भिर्नित्यं वै कार्यं कुर्वीत मोक्षवित् ॥ १४.४६.२८ ॥
സഞ്ചയം ചെയ്യരുത്; സ്നേഹബന്ധത്തിൽ വസിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. മോക്ഷമറിയുന്നവൻ എപ്പോഴും ശുദ്ധജലംകൊണ്ട് തന്റെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
14.46.29
उपस्पृशेदुद्दृताभिरद्भिश्च पुरुषः सदा ।
अहिंसा ब्रह्मचर्यं च सत्यमार्जवमेव च ॥ १४.४६.२९ ॥
മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും അരിച്ച വെള്ളംകൊണ്ട് ആചമനം ചെയ്യണം; അഹിംസ, ബ്രഹ്മചര്യം, സത്യം, ഋജുത്വം എന്നിവയും പാലിക്കണം.
14.46.30
अक्रोधश्चानसूया च दमो नित्यमपैशुनम् ।
अष्टस्वेतेषु युक्तः स्याद्व्रतेषु नियतेन्द्रियः ॥ १४.४६.३० ॥
ക്രോധമില്ലാതെ, അസൂയയില്ലാതെ, ദമം പാലിച്ച്, എപ്പോഴും പരദൂഷണമില്ലാതെ ഇരിക്കണം. ഈ എട്ടു വ്രതങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കണം.
14.46.31
अपापमशठं वृत्तमजिह्मं नित्यमाचरेत् ।
जोषयेत सदा भोज्यं ग्रासमागतमस्पृहः ॥ १४.४६.३१ ॥
പാപരഹിതവും വഞ്ചനയില്ലാത്തതും നേരായതുമായ നടത്തയെ എപ്പോഴും പാലിക്കണം; ആഗ്രഹമില്ലാതെ തന്റെ അടുത്തെത്തുന്ന ആഹാരത്തിന്റെ ഉരുളയെ എപ്പോഴും സ്വീകരിക്കണം.
14.46.32
यात्रामात्रं च भुञ्जीत केवलं प्राणयात्रिकम् ।
धर्मलब्धमथाश्नीयान्न काममनुवर्तयेत् ॥ १४.४६.३२ ॥
പ്രാണയാത്രയ്ക്ക് മാത്രം മതിയാകുന്നത്ര ഭക്ഷിക്കണം; ധർമ്മത്താൽ ലഭിച്ചത് മാത്രം കഴിക്കണം; ആഗ്രഹത്തെ പിന്തുടരരുത്.
14.46.33
ग्रासादाच्छादनादन्यन्न गृह्णीयात्कथञ्चन ।
यावदाहारयेत्तावत्प्रतिगृह्णीत नाधिकम् ॥ १४.४६.३३ ॥
ആഹാരത്തിന്റെ ഉരുളയും വസ്ത്രവും അല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ഒരു വിധത്തിലും സ്വീകരിക്കരുത്; എത്ര ഭക്ഷിക്കുന്നുവോ അത്രമാത്രം സ്വീകരിക്കണം, അധികമല്ല.
14.46.34
परेभ्यो न प्रतिग्राह्यं न च देयं कदाचन ।
दैन्यभावाच्च भूतानां संविभज्य सदा बुधः ॥ १४.४६.३४ ॥
മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് ഒന്നും സ്വീകരിക്കരുത്, ഒരിക്കലും ഒന്നും കൊടുക്കുകയും അരുത്; എന്നാൽ ജീവികളുടെ ദൈന്യാവസ്ഥ കണ്ട് ബുദ്ധിമാൻ എപ്പോഴും പങ്കുവെച്ചു മാത്രം ഭക്ഷിക്കണം.
14.46.35
नाददीत परस्वानि न गृह्णीयान्न याचयेत् ।
न किञ्चिद्विषयं भुक्त्वा स्पृहयेत्तस्य वै पुनः ॥ १४.४६.३५ ॥
മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വത്ത് എടുക്കരുത്, സ്വീകരിക്കരുത്, യാചിക്കുകയും അരുത്; ഏതെങ്കിലും വിഷയം അനുഭവിച്ച ശേഷം അതിനെ വീണ്ടും ആഗ്രഹിക്കുകയും അരുത്.
14.46.36
मृदमापस्तथाऽन्नानि पत्रपुष्पफलानि च ।
असंवृतानि गृह्णीयात्प्रवृत्तानि च कार्यवान् ॥ १४.४६.३६ ॥
മണ്ണ്, വെള്ളം, അന്നം, ഇലകൾ, പൂക്കൾ, പഴങ്ങൾ—വേലിയില്ലാത്തവയും സ്വയം വളർന്നവയുമായാൽ—ആവശ്യമുള്ളവൻ സ്വീകരിക്കണം.
14.46.37
न शिल्पजीविकां जीवेद्द्विरन्नं नोत कामयेत् ।
न द्वेष्टा नोपदेष्टा च भवेच्च निरुपस्कृतः ॥ १४.४६.३७ ॥
കൈത്തൊഴിലുകൊണ്ട് ജീവിക്കരുത്; രണ്ടാമതൊരു ഭക്ഷണവും ആഗ്രഹിക്കരുത്. ദ്വേഷിക്കുന്നവനാകരുത്, ഉപദേശിക്കുന്നവനുമാകരുത്; കൃത്രിമത്വമുള്ളവനുമാകരുത്.
14.46.38
श्रद्धापूतानि भुञ्जीत निमित्तानि च वर्जयेत् ।
मुधावृत्तिरसक्तश्च सर्वभूतैरसंधितः ॥ १४.४६.३८ ॥
ശ്രദ്ധയാൽ ശുദ്ധമാക്കിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; ശകുനലക്ഷണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം. ചോദിക്കാതെ ലഭിക്കുന്ന ജീവിതമുള്ളവനും, ആസക്തിയില്ലാത്തവനും, സർവഭൂതങ്ങളുമായി കരാറുകളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെടാത്തവനുമായിരിക്കണം.
14.46.39
आशीर्युक्तानि सर्वाणि हिंसायुक्तानि यानि च ।
लोकसङ्ग्रहधर्मं च नैव कुर्यान्न कारयेत् ॥ १४.४६.३९ ॥
ഫലാശയോടു കൂടിയ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും, ഹിംസയോടു കൂടിയവയും, ലോകസംഗ്രഹധർമ്മവും താനും ചെയ്യരുത്, മറ്റുള്ളവരെക്കൊണ്ടും ചെയ്യിക്കരുത്.
14.46.40
सर्वभावानतिक्रम्य लघुमात्रः परिव्रजेत् ।
समः सर्वेषु भूतेषु स्थावरेषु चरेषु च ॥ १४.४६.४० ॥
എല്ലാ ഭാവങ്ങളെയും കടന്ന്, ചുരുങ്ങിയ ഉപകരണങ്ങളോടെ സന്യാസിയായി സഞ്ചരിക്കണം. സ്ഥാവരങ്ങളിലും ചരങ്ങളിലുമുള്ള എല്ലാ ജീവികളോടും സമഭാവനയോടെ ഇരിക്കണം.
14.46.41
परं नोद्वेजयेत्कञ्चिन्न च कस्यचिदुद्विजेत् ।
विश्वास्यः सर्वभूतानामग्र्यो मोक्षविदुच्यते ॥ १४.४६.४१ ॥
മറ്റൊരാളെയും ഉദ്വേഗപ്പെടുത്തരുത്; ആരാലും ഉദ്വേഗപ്പെടുകയുമരുത്. സർവഭൂതങ്ങൾക്കും വിശ്വാസയോഗ്യനും, ശ്രേഷ്ഠനും, മോക്ഷമറിയുന്നവനുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.46.42
अनागतं च न ध्यायेन्नातीतमनुचिन्तयेत् ।
वर्तमानमुपेक्षेत कालाकाङ्क्षी समाहितः ॥ १४.४६.४२ ॥
ഭാവിയെ ധ്യാനിക്കരുത്; കഴിഞ്ഞതിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിക്കരുത്. വർത്തമാനത്തെ അവഗണിക്കണം; കാലത്തെ പ്രതീക്ഷിച്ച്, മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി ഇരിക്കണം.
14.46.43
न चक्षुषा न मनसा न वाचा दूषयेत्क्वचित् ।
न प्रत्यक्षं परोक्षं वा किञ्चिद्दुष्टं समाचरेत् ॥ १४.४६.४३ ॥
കണ്ണുകൊണ്ടോ മനസ്സുകൊണ്ടോ വാക്കുകൊണ്ടോ ഒരിക്കലും ആരെയും ദൂഷിക്കരുത്. നേരിട്ടോ അസാന്നിധ്യത്തിലോ ഒരു ദുഷ്കർമ്മവും ചെയ്യരുത്.
14.46.44
इन्द्रियाण्युपसंहृत्य कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः ।
क्षीणेन्द्रियमनोबुद्धिर्निरीहः सर्वतत्त्ववित् ॥ १४.४६.४४ ॥
ആമ അവയവങ്ങളെ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും ഉള്ളിലേക്ക് വലിക്കുന്നതുപോലെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പിൻവലിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും ബുദ്ധിയും ക്ഷയിച്ചവനും ആഗ്രഹരഹിതനും എല്ലാ തത്ത്വങ്ങളും അറിയുന്നവനും.
14.46.45
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निःस्वाहाकार एव च ।
निर्ममो निरहङ्कारो निर्योगक्षेम आत्मवान् ॥ १४.४६.४५ ॥
ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തനായവൻ, നമസ്കാരമോ സ്വാഹാകാരമോ ഇല്ലാത്തവൻ, മമകാരവും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാത്തവൻ, യോഗക്ഷേമ ചിന്തയില്ലാത്തവൻ, ആത്മവാൻ.
14.46.46
निराशीर्निर्गुणः शान्तो निरासक्तो निराश्रयः ।
आत्मसङ्गी च तत्त्वज्ञो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.४६.४६ ॥
ഫലേച്ഛയില്ലാത്തവൻ, ഗുണരഹിതൻ, ശാന്തൻ, അനാസക്തൻ, ആശ്രയമില്ലാത്തവൻ, ആത്മനിഷ്ഠൻ, തത്ത്വജ്ഞൻ — അവൻ മുക്തനാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
14.46.47
अपादपाणिपृष्ठं तदशिरस्कमनूदरम् ।
अभिन्नगुणकर्माणं केवलं विमलं स्थिरम् ॥ १४.४६.४७ ॥
കാലുകളും കൈകളും പുറവുമില്ലാത്തത്; തലയും വയറുമില്ലാത്തത്; ഗുണകർമ്മങ്ങളിൽ വിഭജിക്കപ്പെടാത്തത്, കേവലമായത്, നിർമ്മലമായത്, സ്ഥിരമായത്.
14.46.48
अगन्धमरसस्पर्शमरूपाशब्दमेव च ।
अनुगम्यमनासक्तममांसमपि चैव यत् ॥ १४.४६.४८ ॥
ഗന്ധമില്ലാത്തത്, രസവും സ്പർശവുമില്ലാത്തത്, രൂപവും ശബ്ദവുമില്ലാത്തത്; അനുഗമിക്കപ്പെടേണ്ടത്, അനാസക്തമായത്, മാംസമില്ലാത്തത് (അഭൗതികം).
14.46.49
निशअचिन्तमव्ययं दिव्यं गृहस्थमपि सर्वदा ।
सर्वभूतस्थमात्मानं ये पश्यन्ति न ते मृताः ॥ १४.४६.४९ ॥
നിശ്ചിന്തനും അവ്യയനും ദിവ്യനുമായ, ഗൃഹസ്ഥനായിരുന്നാലും എപ്പോഴും സർവഭൂതങ്ങളിലും സ്ഥിതനായ ആത്മാവിനെ കാണുന്നവർ മരിച്ചവരല്ല.
14.46.50
न तत्र क्रमते बुद्धिर्नेन्द्रियाणि न देवताः ।
वेदा यज्ञाश्च लोकाश्च न तपो न व्रतानि च ॥ १४.४६.५० ॥
അവിടെ ബുദ്ധി കടക്കുന്നില്ല, ഇന്ദ്രിയങ്ങളോ ദേവന്മാരോ ഇല്ല; വേദങ്ങളോ യജ്ഞങ്ങളോ ലോകങ്ങളോ തപസ്സോ വ്രതങ്ങളോ ഇല്ല.
14.46.51
यत्र ज्ञानवतां प्राप्तिलिङ्गग्रहणा स्मृता ।
तस्मादलिङ्गधर्मज्ञो धर्मतत्त्वमुपाचरेत् ॥ १४.४६.५१ ॥
ജ്ഞാനികളുടെ പ്രാപ്തി ലിംഗഗ്രഹണമില്ലാതെയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ ലിംഗരഹിതധർമ്മം അറിയുന്നവൻ ധർമ്മതത്ത്വം ആചരിക്കണം.
14.46.52
गूढधर्माश्रितो विद्वान्विज्ञानचरितं चरेत् ।
अमूढो मूढरूपेण चरेद्धर्ममदूषयन् ॥ १४.४६.५२ ॥
ഗൂഢധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ച പണ്ഡിതൻ ജ്ഞാനാചാരം പാലിക്കണം; മൂഢനല്ലെങ്കിലും മൂഢന്റെ രൂപത്തിൽ സഞ്ചരിക്കണം, ധർമ്മത്തെ ദൂഷിക്കാതെ.
14.46.53
यथैनमवमन्येरन्परे सततमेव हि ।
तथावृत्तश्चरेच्छान्तः सतां धर्मानकुत्सयन् ॥ १४.४६.५३ ॥
മറ്റുള്ളവർ അവനെ എപ്പോഴും അവമതിക്കുന്നതുപോലെ, ശാന്തനായി അങ്ങനെ പെരുമാറണം; സജ്ജനധർമ്മങ്ങളെ നിന്ദിക്കാതെ.
14.46.54
य एवं वृत्तसम्पन्नः स मुनिः श्रेष्ठ उच्यते ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश्च महाभूतानि पञ्च च ॥ १४.४६.५४ ॥
ഇങ്ങനെ വൃത്തസമ്പന്നനായവനെയാണ് ശ്രേഷ്ഠനായ മുനി എന്ന് പറയുന്നത്; ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെയും പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങളെയും (ജയിച്ചവൻ).
14.46.55
मनो बुद्धिरहङ्कारमव्यक्तं पुरुषं तथा ।
एतत्सर्वं प्रसङ्ख्याय यथावत्तत्त्वनिश्चयात् ॥ १४.४६.५५ ॥
മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹങ്കാരം, അവ്യക്തം, പുരുഷൻ ഇവയെല്ലാം യഥാവിധി വിചാരിച്ച് തത്ത്വനിശ്ചയം ചെയ്യുന്നതിനാൽ.
14.46.56
ततः स्वर्गमवाप्नोति विमुक्तः सर्वबन्धनैः ।
एतावदन्तवेलायां परिसङ्ख्याय तत्त्ववित् ॥ १४.४६.५६ ॥
അപ്പോൾ അവൻ സർവബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനായി സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു; അന്ത്യവേളയിൽ തത്ത്വജ്ഞൻ ഇത്രയും പൂർണ്ണമായി പരിഗണിച്ച്.
14.46.57
ध्यायेदेकान्तमास्थाय मुच्यतेऽथ निराश्रयः ।
निर्मुक्तः सर्वसङ्गेभ्यो वायुराकाशगो यथा ॥ १४.४६.५७ ॥
ഏകാന്തത അഭയം പ്രാപിച്ച് ധ്യാനിക്കണം; അപ്പോൾ നിരാശ്രയനായി മുക്തനാകുന്നു — എല്ലാ സംഗങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വായുവെന്നപോലെ.
14.46.58
क्षीणकोशो निरातङ्कस्तथेदं प्राप्नुयात्परम् ॥ १४.४६.५८ ॥
കോശം ക്ഷയിച്ച്, ഭയരഹിതനായവൻ ഇപ്രകാരം ആ പരമപദം പ്രാപിക്കും.