มหาภารตะ · อัธยายะ 14.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.51.1
भूतानामथ पञ्चानामथेषामीश्वरं मनः ।
नियमे च विसर्गे च भूतानां मन एव च ॥ १४.५१.१ ॥
ใจคือผู้ปกครองของธาตุทั้งห้าและของสิ่งเหล่านี้ และในการควบคุมและในการสร้าง ใจของสัตว์ทั้งหลายนั่นแลเป็นใหญ่
14.51.2
अधिष्ठातृमनो नित्यं भूतानां महतां तथा ।
बुद्धिरैश्वर्यमाचष्टे क्षेत्रज्ञश्च स उच्यते ॥ १४.५१.२ ॥
ใจเป็นผู้ควบคุมสัตว์ทั้งหลายและมหาภูตอยู่เสมอ ปัญญาประกาศอำนาจปกครองของสิ่งเหล่านั้น และผู้นั้นถูกเรียกว่าผู้รู้เขตแดน
14.51.3
इनद्रियाणि मनो युङ्क्ते सदश्वानिव सारथिः ।
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः क्षेत्रज्ञे युज्यते सदा ॥ १४.५१.३ ॥
เหมือนสารถีบังคับม้าดี ใจก็บังคับอินทรีย์ ทั้งอินทรีย์ ใจ และปัญญาก็ประกอบอยู่กับผู้รู้เขตแดนเสมอ
14.51.4
महदश्वसमायुक्तं बुद्धिसंयमनं रथम् ।
समारुह्य स भूतात्मा समन्तात्परिधावति ॥ १४.५१.४ ॥
เมื่อขึ้นรถที่เทียมด้วยม้าใหญ่ โดยมีปัญญาเป็นบังเหียน อาตมันของสัตว์ทั้งหลายนั้นก็วิ่งไปทุกทิศทาง
14.51.5
इन्द्रियग्रामसंयुक्तो मनःसारथिरेव च ।
बुद्धिसंयमनो नित्यं महान्ब्रह्ममयो रथः ॥ १४.५१.५ ॥
รถใหญ่ที่ประกอบด้วยหมู่อินทรีย์ มีใจเป็นสารถีและมีปัญญาเป็นบังเหียน เป็นรถที่ทำด้วยพรหมันเสมอ
14.51.6
एवं यो वेत्ति विद्वान्वै सदा ब्रह्ममयं रथम् ।
स धीरः सर्वलोकेषु न मोहमधिगच्छति ॥ १४.५१.६ ॥
ผู้มีปัญญาที่รู้รถที่ทำด้วยพรหมันเช่นนี้เสมอ ผู้นั้นมั่นคงไม่ตกอยู่ในความหลงในโลกทั้งปวง
14.51.7
अव्यक्तादिविशेषान्तं सहस्थावरजङ्गमम् ।
सूर्यचन्द्रप्रभालोकं ग्रहनक्षत्रमण्डितम् ॥ १४.५१.७ ॥
ตั้งแต่สิ่งที่ไม่ปรากฏลงไปจนถึงที่สุดของความแตกต่าง พร้อมด้วยสิ่งที่ไม่เคลื่อนที่และที่เคลื่อนที่ ส่องสว่างด้วยรัศมีของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ประดับด้วยดาวเคราะห์และดาวฤกษ์
14.51.8
नदीपर्वतजालैश्च सर्वतः परिभूषितम् ।
विविधाभिस्तथा चाद्भिः सततं समलंकृतम् ॥ १४.५१.८ ॥
ประดับไปทุกด้านด้วยตาข่ายของแม่น้ำและภูเขา และประดับอยู่เสมอด้วยน้ำต่างๆ มากมาย
14.51.9
अजितं सर्वभूतानां सर्वप्राणभृतां गतिः ।
एतद्ब्रह्मवनं नित्यं तस्मिंश्चरति क्षेत्रवित् ॥ १४.५१.९ ॥
ไม่มีใครพิชิตได้โดยสัตว์ทั้งปวง เป็นที่ไปของสัตว์มีลมหายใจทั้งปวง ป่าพรหมันนี้เป็นนิรันดร์ และผู้รู้เขตแดนย่อมเที่ยวไปในป่านั้น
14.51.10
लोकेऽस्मिन्यानि सत्वानि त्रसानि स्थावराणि च ।
तान्येवाग्रे प्रलीयन्ते पश्चाद्भूतकृता गुणाः।
गुणेभ्यः पञ्च भूतानि एष भूतसमुच्छ्रयः ॥ १४.५१.१० ॥
ในโลกนี้ สัตว์ทั้งหลายที่เคลื่อนที่ได้และที่ไม่เคลื่อนที่ ก่อนอื่นย่อมดับสลายไป ภายหลังคุณสมบัติที่เกิดจากธาตุก็ดับไป จากคุณสมบัติเกิดธาตุทั้งห้า นี่คือการรวมตัวของธาตุทั้งหลาย
14.51.11
देवा मनुष्या गन्धर्वाः पिशाचासुरराक्षसाः ।
सर्वे स्वभावतः सृष्टा न क्रियाभ्यो न कारणात् ॥ १४.५१.११ ॥
เทพ มนุษย์ คันธรรพ ปิศาจ อสูร และรากษส ทั้งหมดถูกสร้างตามธรรมชาติของตน มิใช่จากการกระทำ มิใช่จากเหตุใดๆ
14.51.12
एते विश्वसृजो विप्रा जायन्तीह पुनः पुनः ।
तेभ्यः प्रसूतास्तेष्वेव महाभूतेषु पञ्चसु।
प्रलीयन्ते यथाकालमूर्मयः सागरे यथा ॥ १४.५१.१२ ॥
ฤๅษีผู้สร้างโลกเหล่านี้เกิดในที่นี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เกิดจากฤๅษีเหล่านั้น แล้วย่อมดับสลายลงในมหาภูตทั้งห้านั้นเอง ตามกาลอันควร เหมือนคลื่นดับลงในมหาสมุทร
14.51.13
विश्वसृग्भ्यस्तु भूतेभ्यो महाभूतास्तु सर्वशः ।
भूतेब्यश्चापि पञ्चभ्यो भुक्तो गच्छेत्परां गतिम् ॥ १४.५१.१३ ॥
มหาภูตทั้งหลายเกิดขึ้นจากผู้สร้างโลกและจากสัตว์ทั้งหลายโดยสิ้นเชิง และผู้ที่ได้รับการเสวยจากธาตุทั้งห้า ควรไปสู่จุดหมายอันสูงสุด
14.51.14
प्रजापतिरिदं सर्वं मनसैवासृजत्प्रभुः ।
तथैव देवानृषयस्तपसा प्रतिपेदिरे ॥ १४.५१.१४ ॥
พระประชาบดีผู้เป็นใหญ่สร้างสิ่งทั้งปวงนี้ด้วยใจเพียงอย่างเดียว เทพและฤๅษีก็บรรลุสิ่งนั้นด้วยตบะในทำนองเดียวกัน
14.51.15
तपसश्चानुपूर्व्येण फलमूलाशिनस्तथा ।
त्रैलोक्यं तपसा सिद्धाः पश्यन्तीह समाहिताः ॥ १४.५१.१५ ॥
ด้วยลำดับแห่งตบะ ผู้กินผลไม้และรากไม้ และผู้สำเร็จแล้วก็เช่นกัน ด้วยตบะและการตั้งจิตมั่นอยู่ที่นี่ ย่อมเห็นไตรโลก
14.51.16
औषधान्यगदादीनि नानाविद्याश्च सर्वशः ।
तपसैव प्रसिद्ध्यन्ति तपोमूलं हि साधनम् ॥ १४.५१.१६ ॥
ยาสมุนไพร ยาถอนพิษ และอื่นๆ รวมทั้งวิชาต่างๆ มากมาย ย่อมสำเร็จได้ทุกทางด้วยตบะเท่านั้น เพราะตบะเป็นรากฐานของวิธีการ
14.51.17
यद्दुरापं दुराम्नायं दुराधर्षं दुरन्वयम् ।
तत्सर्वं तपसा साध्यं तपो हि दुरतिक्रमम् ॥ १४.५१.१७ ॥
สิ่งใดที่ได้มายาก เรียนรู้ตามประเพณีได้ยาก ต้านทานได้ยาก ปฏิบัติตามได้ยาก สิ่งนั้นทั้งหมดต้องสำเร็จด้วยตบะ เพราะตบะนั้นล่วงละเมิดได้ยาก
14.51.18
सुरापो ब्रह्महा स्तेनो भ्रूणहागुरुतल्पगः ।
तपसैव सुतप्तेन मुच्यते किल्बिषात्ततः ॥ १४.५१.१८ ॥
ผู้ดื่มสุรา ผู้ฆ่าพราหมณ์ ผู้ลักขโมย ผู้ฆ่าทารกในครรภ์ ผู้ละเมิดเตียงของครู แม้ผู้นั้นก็พ้นจากบาปได้ด้วยตบะที่ปฏิบัติอย่างดีเท่านั้น
14.51.19
मनुष्याः पितरो देवाः पशवो मृगपक्षिणः ।
यानि चान्यानि भूतानि चराणि स्थावराणि च ॥ १४.५१.१९ ॥
มนุษย์ บรรพบุรุษ เทพ สัตว์เลี้ยง กวางและนก และสัตว์อื่นๆ ทั้งที่เคลื่อนที่ได้และที่ไม่เคลื่อนที่
14.51.20
तपःपरायणा नित्यं सिद्ध्यन्ते तपसा सदा ।
तथैव तपसा देवा महाभागा दिवं गताः ॥ १४.५१.२० ॥
ผู้ที่อุทิศตนแด่ตบะอยู่เสมอ ย่อมบรรลุความสมบูรณ์ด้วยตบะเสมอ ในทำนองเดียวกัน เทพผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ก็ไปสู่สวรรค์ด้วยตบะ
14.51.21
आशीर्युक्तानि कर्माणि कुर्वते ये त्वतन्द्रिताः ।
अहङ्कारसमायुक्तास्ते सकाशे प्रजापतेः ॥ १४.५१.२१ ॥
ผู้ที่ทำกรรมซึ่งผูกพันกับความปรารถนาด้วยความไม่เกียจคร้าน และยังมีอหังการ ผู้นั้นย่อมไปสู่ที่ประทับของพระประชาบดี
14.51.22
ध्यानयोगेन शुद्वेन निर्ममा निरहंकृताः ।
आप्नुवन्ति महात्मानो महान्तं लोकमुत्तमम् ॥ १४.५१.२२ ॥
ด้วยโยคะแห่งการเพ่งสมาธิอันบริสุทธิ์ ปราศจากความยึดถือว่าเป็นของตนและปราศจากอหังการ บรรดามหาตมะย่อมบรรลุโลกอันยิ่งใหญ่และสูงสุด
14.51.23
ध्यानयोगमुपागम्य प्रसन्नमतयः सदा ।
सुखोपचयमव्यक्तं प्रविशन्त्यात्मवित्तमाः ॥ १४.५१.२३ ॥
เมื่อเข้าถึงโยคะแห่งการเพ่งสมาธิ ผู้มีจิตผ่องใสเป็นนิตย์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้ตน ย่อมเข้าสู่สภาวะที่ไม่ปรากฏ ซึ่งเต็มด้วยความสุข
14.51.24
ध्यानयोगादुपागम्य निर्ममा निरहंकृताः ।
अव्यक्तं प्रविशन्तीह महतां लोकमुत्तमम् ॥ १४.५१.२४ ॥
เมื่อเข้าถึงโยคะแห่งการเพ่งสมาธิ ปราศจากความยึดถือว่าเป็นของตนและปราศจากอหังการ ผู้นั้นย่อมเข้าสู่สภาวะที่ไม่ปรากฏในที่นี้ ซึ่งเป็นโลกอันสูงสุดของบรรดาผู้ยิ่งใหญ่
14.51.25
अव्यक्तादेव सम्भूताः समयज्ञा गताः पुनः ।
तमोरजोभ्यां निर्मुक्ताः सत्वमास्थाय केवलम् ॥ १४.५१.२५ ॥
บรรดาผู้ที่บังเกิดจากสภาวะที่ไม่ปรากฏ ผู้รู้กาลเวลาอันเหมาะควร ได้กลับคืนไปอีก พ้นจากตมัสและรชัส ดำรงอยู่ในสัตตวะเพียงอย่างเดียว
14.51.26
निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यः सर्वं त्यजति निष्कलः ।
क्षेत्रज्ञ इति तं विद्याद्यस्तं वेद स वेदवित् ॥ १४.५१.२६ ॥
ผู้พ้นจากบาปทั้งปวง ย่อมสละทุกสิ่ง เป็นผู้ไร้ส่วนประกอบ พึงรู้จักท่านว่าเป็นกษेत्रัชญะ ผู้ใดรู้จักท่านนั้น ผู้นั้นแลคือผู้รู้เวท
14.51.27
चित्तं चित्तादुपागम्य मुनिरासीत संयतः ।
यच्चित्तस्तन्मना भूत्वा ग्राह्यमेतत्सनातनम् ॥ १४.५१.२७ ॥
มุนีพึงเข้าถึงจิตด้วยจิต นั่งสำรวมระวัง เมื่อทำจิตให้เป็นหนึ่งเดียวกับสิ่งที่จิตจดจ่ออยู่ พึงยึดถือสัจธรรมนิรันดร์นี้
14.51.28
अव्यक्तादिविशेषान्तमविद्यालक्षणं स्मृतम् ।
निबोधत तथा ज्ञानं गुणैर्लक्षणमित्युत ॥ १४.५१.२८ ॥
ตั้งแต่สภาวะที่ไม่ปรากฏจนถึงความแตกต่างขั้นสุดท้าย อวิทยาได้รับการกล่าวว่าเป็นลักษณะเฉพาะ จงเข้าใจเถิด ส่วนญาณนั้นมีคุณเป็นลักษณะ นี่คือคำนิยาม
14.51.29
द्व्यक्षरस्तु भवेन्मृत्युस्त्र्यक्षरं ब्रह्म शाश्वतम् ।
ममेति च भवेन्मृत्युर्न ममेति च शाश्वतम् ॥ १४.५१.२९ ॥
คำสองพยางค์คือความตาย แต่พรหมันสามพยางค์เป็นนิรันดร์ การกล่าวว่า “ของข้า” คือความตาย การกล่าวว่า “มิใช่ของข้า” คือความเป็นนิรันดร์
14.51.30
कर्म केचित्प्रशंसन्ति मन्दबुद्धितया नराः ।
ये तु वृद्धा महात्मानो न प्रशंसन्ति कर्म ते ॥ १४.५१.३० ॥
บางคนเพราะปัญญาทึบ ย่อมสรรเสริญกรรม แต่บรรดาผู้เฒ่าและมหาตมะเหล่านั้นไม่สรรเสริญกรรม
14.51.31
कर्मणा जायते जन्तुर्मूर्तिमान्षोडशात्मकः ।
पुरुषं ग्रसते विद्या तद्ग्राह्यममृताशिनम् ॥ १४.५१.३१ ॥
สัตว์ย่อมบังเกิดด้วยกรรม มีรูปกายประกอบด้วยสิบหกส่วน ความรู้ย่อมยึดกุมบุรุษ สิ่งนั้นควรแก่การยึดถือ เป็นผู้กินอมฤต
14.51.32
तस्मात्कर्मसु निःस्नेहा ये केचित्पारदर्शिनः ।
विद्यामयोऽयं पुरुषो न तु कर्ममयः स्मृतः ॥ १४.५१.३२ ॥
เพราะฉะนั้น บรรดาผู้เห็นฝั่งโน้นซึ่งปราศจากความยึดติดในกรรมทั้งหลาย บุรุษนี้ได้รับการกล่าวว่าประกอบด้วยความรู้ มิใช่ประกอบด้วยกรรม
14.51.33
य एवममृतं नित्यमग्राह्यं शश्वदक्षरम् ।
वश्यात्मानमसंश्लिष्टं यो वेद न मृतो भवेत् ॥ १४.५१.३३ ॥
ผู้ใดรู้อาตมันอมตะ นิรันดร์ ยึดถือไม่ได้ คงอยู่ตลอดไป ไม่สูญสลาย ผู้ที่ข่มอาตมันได้และไม่ข้องแวะ ผู้นั้นย่อมไม่ตาย
14.51.34
अपूर्वमकृतं नित्यं य एनमविचारिणम् ।
य एवं विन्देदात्मानमग्राह्यममृताशनम्।
अग्राह्यो ह्यमृतो भवति स एभिः कारणैर्ध्रुवः ॥ १४.५१.३४ ॥
ผู้ใดพบอาตมันนี้ ซึ่งไม่เคยมีมาก่อน ไม่มีเหตุทำให้เกิด เป็นนิรันดร์ อยู่เหนือการใคร่ครวญ ผู้ที่รู้จักอาตมันเช่นนี้ ผู้เป็นผู้กินอมฤต ย่อมเป็นผู้ยึดถือไม่ได้และเป็นอมตะ เพราะเหตุเหล่านี้เขาจึงมั่นคง
14.51.35
आयोज्य सर्वसंस्कारान्संयम्यात्मानमात्मनि ।
स तद्ब्रह्म शुभं वेत्ति यस्माद्भूयो न विद्यते ॥ १४.५१.३५ ॥
เมื่อประกอบสังสการทั้งปวงแล้ว และข่มอาตมันด้วยอาตมัน ผู้นั้นย่อมรู้พรหมอันเป็นมงคลนั้น ซึ่งไม่มีสิ่งใดยิ่งไปกว่า
14.51.36
प्रसादे चैव सत्वस्य प्रसादं समवाप्नुयात् ।
लक्षणं हि प्रसादस्य यथा स्यात्स्वप्नदर्शनम् ॥ १४.५१.३६ ॥
และในความผ่องใสของสัตตวะ ผู้นั้นพึงบรรลุความผ่องใสโดยสมบูรณ์ เครื่องหมายของความผ่องใสนั้นเปรียบเหมือนการเห็นในความฝัน
14.51.37
गतिरेषा तु मुक्तानां ये ज्ञानपरिनिष्ठिताः ।
प्रवृत्तयश्च याः सर्वाः पश्यन्ति परिणामजाः ॥ १४.५१.३७ ॥
นี่คือหนทางของบรรดาผู้หลุดพ้น ผู้ที่ตั้งมั่นในความรู้ พวกเขาย่อมเห็นการเคลื่อนไหวทั้งปวงที่เกิดจากการแปรเปลี่ยน
14.51.38
एषा गतिर्विरक्तानामेष धर्मः सनातनः ।
एषा ज्ञानवतां प्राप्तिरेतद्वृत्तमनिन्दितम् ॥ १४.५१.३८ ॥
นี่คือหนทางของผู้คลายกำหนัด นี่คือธรรมนิรันดร์ นี่คือการบรรลุของผู้มีญาณ นี่คือความประพฤติอันไม่ถูกติเตียน
14.51.39
समेन सर्वभूतेषु निस्पृहेण निराशिषा ।
शक्या गतिरियं गन्तुं सर्वत्र समदर्शिना ॥ १४.५१.३९ ॥
หนทางนี้สามารถเดินไปได้ด้วยผู้มีใจเสมอต่อสรรพสัตว์ ปราศจากความปรารถนาและปราศจากความหวังผล เห็นเสมอกันทุกที่
14.51.40
एतद्वः सर्वमाख्यातं मया विप्रर्षिसत्तमाः ।
एवमाचरत क्षिप्रं ततः सिद्धिमवाप्स्यथ ॥ १४.५१.४० ॥
โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่พราหมณ์และฤๅษี ข้าพเจ้าได้กล่าวสิ่งทั้งหมดนี้แก่พวกท่านแล้ว จงปฏิบัติเช่นนี้โดยเร็ว แล้วท่านจะบรรลุความสำเร็จ
14.51.41
इत्युक्तास्ते तु मुनयो गुरुणा ब्रह्मणा तथा ।
कृतवन्तो महात्मानस्ततो लोकमवाप्नुवन् ॥ १४.५१.४१ ॥
เหล่ามุนีผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้น เมื่อครูพระพรหมตรัสสั่งดังนี้ ก็ทำตามนั้น แล้วจึงได้บรรลุโลกนั้น
14.51.42
त्वमप्येतन्महाभाग मयोक्तं ब्रह्मणो वचः ।
सम्यगाचर शुद्धात्भंस्ततः सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ १४.५१.४२ ॥
ดูกรผู้โชคดียิ่ง แม้เจ้าก็จงปฏิบัติตามพระดำรัสของพระพรหมที่เราได้กล่าวแก่เจ้านี้ให้ถูกต้อง ดูกรผู้มีจิตบริสุทธิ์ แล้วเจ้าจักบรรลุความสำเร็จ
14.51.43
इत्युक्तः स तदा शिष्यो गुरुणा धर्ममुत्तमम् ।
चकार सर्वं कौन्तेय ततो मोक्षमवाप्तवान् ॥ १४.५१.४३ ॥
ศิษย์ผู้นั้นเมื่อครูกล่าวดังนี้แล้ว ก็ปฏิบัติธรรมอันสูงสุดนั้นให้ครบถ้วนทุกประการ ดูกรโอรสของกุนตี แล้วจึงบรรลุโมกษะ
14.51.44
कृतकृत्यश्च स तदा शिष्यः कुरुकुलोद्वह ।
तत्पदं समनुप्राप्तो यत्र गत्वा न शोचति ॥ १४.५१.४४ ॥
ดูกรผู้สืบสกุลกุรุ ศิษย์ผู้นั้นเมื่อทำกิจสำเร็จแล้ว ก็บรรลุสถานะนั้น ที่ซึ่งเมื่อไปถึงแล้วย่อมไม่เศร้าโศกอีก
14.51.45
को न्वसौ ब्राह्मणः कृष्ण कश्च शिष्यो जनार्दन ।
श्रोतव्यं चेन्मयैतद्वै तत्त्वमाचक्ष्व मे विभो ॥ १४.५१.४५ ॥
กฤษณะ พราหมณ์ผู้นั้นคือใครกันเล่า และศิษย์นั้นคือใคร ดูกรชนารทนะ หากข้าพเจ้าควรได้ฟังเรื่องนี้ ขอพระองค์โปรดบอกความจริงนั้นแก่ข้าพเจ้า ดูกรผู้ทรงอำนาจ
14.51.46
अहं गुरुर्महाबाहो मनः शिष्य च विद्धि मे ।
त्वत्प्रीत्या गुह्यमेतच्च कथितं ते धनंजय ॥ १४.५१.४६ ॥
ดูกรผู้มีแขนทรงพลัง เราคือครู และจงรู้เถิดว่าใจของเจ้าคือศิษย์ของเรา ดูกรธนัญชัย เพราะความรักที่มีต่อเจ้า เรื่องลับนี้จึงได้ถูกเล่าให้เจ้าฟัง
14.51.47
मयि चेदस्ति ते प्रीतिर्नित्यं कुरुकुलोद्वह ।
अध्यात्ममेतच्छ्रुत्वा त्वं सम्यगाचर सुव्रत ॥ १४.५१.४७ ॥
ดูกรผู้สืบสกุลกุรุ หากความรักของเจ้าที่มีต่อเราเป็นนิจ เมื่อได้ฟังคำสอนภายในนี้แล้ว ดูกรผู้มีศีลธรรมอันดีงาม จงปฏิบัติให้ครบถ้วน
14.51.48
ततस्त्वं सम्यगाचीर्णो धर्मेऽस्मिन्नरिकर्शन ।
सर्वपापविनिर्मुक्तो मोक्षं प्राप्स्यसि केवलम् ॥ १४.५१.४८ ॥
ดูกรผู้ปราบศัตรู เมื่อเจ้าได้ปฏิบัติธรรมนี้ให้ครบถ้วนแล้ว เจ้าจะพ้นจากบาปทั้งปวง และจะบรรลุโมกษะโดยแท้
14.51.49
पूर्वमप्येतदेवोक्तं युद्धकाल उपस्थिते ।
मया तव महाबाहो तस्मादत्र मनः कुरु ॥ १४.५१.४९ ॥
ดูกรผู้มีแขนทรงพลัง เราได้บอกเจ้าเรื่องนี้มาแล้วก่อนหน้านี้ เมื่อเวลาแห่งการรบมาถึง เพราะฉะนั้นขอให้เจ้าตั้งใจไว้ที่เรื่องนี้เถิด
14.51.50
मया तु भरतश्रेष्ठ चिरदृष्टः पिता प्रभुः ।
तमहं द्रष्टमिच्छामि सम्मते तव फल्गुन ॥ १४.५१.५० ॥
ดูกรผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรต เราไม่ได้เห็นบิดาผู้เป็นเจ้าของเราเป็นเวลานานแล้ว ดูกรผู้ชนะทรัพย์ เมื่อท่านยินยอม เราอยากจะไปพบท่าน
14.51.51
इत्युक्तवचनं कृष्णं प्रत्युवाच धनंजयः ।
यदिष्टं कुरु सर्वेषामीश्वरोऽस्मान्प्रपालय ॥ १४.५१.५१ ॥
เมื่อกฤษณะกล่าวดังนั้นแล้ว ธนัญชัยจึงกล่าวตอบแก่กฤษณะว่า ขอพระองค์ทรงกระทำสิ่งที่ทุกคนปรารถนาเถิด ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขอทรงคุ้มครองพวกข้าพระองค์
14.51.52
नमस्ते सर्वलोकात्मन्नारायण परात्पर ।
मनोमलात्तपोशक्यं कर्म चाविद्यया हतम्। ॥ १४.५१.५२ ॥
ข้าแต่พระนารายณ์ ข้าพระองค์ขอนมัสการพระองค์ ผู้เป็นอาตมันของสรรพโลก ผู้สูงยิ่งกว่าสิ่งที่สูงสุด กรรมที่บรรลุได้ด้วยตบะย่อมถูกทำลายด้วยอวิชชา อันเกิดจากมลทินในใจ
14.51.53
दानमप्यर्थदोषेणि नाम तस्मात्कलौ स्मरेत् ।
यदि गन्तुं कृता बुद्धिर्वासुदेव नमोस्तु ते।
गच्छावो नगरं कृष्ण गजसाह्वयमद्य वै ॥ १४.५१.५३ ॥
แม้การให้ทานก็ถูกทำให้เสื่อมเสียด้วยโทษแห่งความโลภ เพราะฉะนั้นในยุคกลีพึงระลึกถึงข้อนี้ ดูกรวาสุเทพ หากท่านตั้งใจจะไป ข้าพระองค์ขอนมัสการท่าน ดูกรกฤษณะ ขอให้พวกเราไปยังเมืองที่เรียกว่ากชสาหวัยในวันนี้เถิด
14.51.54
समेत्य तत्रि राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
समनुज्ञाप्य राजानं स्वां पुरीं यातुमर्हसि ॥ १४.५१.५४ ॥
เมื่อไปพบพระเจ้ายุธิษฐิระผู้มีจิตใจชอบธรรมที่นั่นแล้ว และได้รับพระอนุญาตจากพระราชา พระองค์ควรเสด็จไปยังนครของพระองค์เอง