മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.6.1
अत्राप्युदाहरन्तीमममितिहासं पुरातनम् ।
बृहस्पतेश्च संवादं मरुत्तस्य च धीमतः ॥ १४.६.१ ॥
ഇവിടെ ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസത്തെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു — ബൃഹസ്പതിയും ബുദ്ധിമാനായ മരുത്തനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം.
14.6.2
देवराजस्य समयं कृतमाङ्गिरसेन ह ।
श्रुत्वा मरुत्तो नृपतिर्मन्युमाहारयत्परम् ॥ १४.६.२ ॥
ദേവരാജനുമായി ആംഗിരസൻ ഉണ്ടാക്കിയ ഉടമ്പടി കേട്ട് രാജാവായ മരുത്തൻ അതിയായ കോപം കൊണ്ടു.
14.6.3
सङ्कल्प्य मनसा यज्ञं करंधमसुतात्मजः ।
बृहस्पतिमुपागम्य वाग्मी वचनमब्रवीत् ॥ १४.६.३ ॥
മനസ്സിൽ യാഗം സങ്കൽപ്പിച്ച്, കരന്ധമന്റെ പൗത്രനായ അവൻ ബൃഹസ്പതിയെ സമീപിച്ച് വാക്സാമർഥ്യത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
14.6.4
भगवन्यन्मया पूर्वमभिगम्य तपोधन ।
कृतोऽभिसन्धिर्यज्ञस्य भवतो वचनाद्गुरो ॥ १४.६.४ ॥
ഭഗവാനേ, തപോധനാ, ഗുരോ! മുമ്പ് ഞാൻ അങ്ങയുടെ അടുക്കൽ വന്ന്, അങ്ങയുടെ വാക്കനുസരിച്ച് യാഗത്തിന് സങ്കൽപ്പിച്ചു.
14.6.5
तमहं यष्टुमिच्छामि सम्भाराः सम्भृताश्च मे ।
याज्योस्मि भवतः साधो तत्प्राप्नुहि विधत्स्व च ॥ १४.६.५ ॥
ആ യാഗം ചെയ്യാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിനുള്ള സാമഗ്രികൾ ഞാൻ ശേഖരിച്ചുകഴിഞ്ഞു. സാധോ, ഞാൻ അങ്ങയുടെ യജമാനനാണ്; അത് സ്വീകരിച്ച് വിധിപ്രകാരം നടത്തിയാലും.
14.6.6
न कामये याजयितुं त्वामहं पृथिवीपते ।
वृतोस्मि देवराजेन प्रतिज्ञातं च तस्य मे ॥ १४.६.६ ॥
ഭൂപതേ, അങ്ങേക്കായി യാഗം നടത്തിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ദേവരാജൻ എന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തോടുള്ള പ്രതിജ്ഞയും എനിക്കുണ്ട്.
14.6.7
पित्र्यमस्मि तव क्षेत्रं बहुमन्ये च ते भृशम् ।
तवास्मि याज्यातां प्राप्तो भजमानं भजस्व माम् ॥ १४.६.७ ॥
ഞാൻ അങ്ങയുടെ പിതൃക്ഷേത്രമാണ്; ഞാൻ അങ്ങയെ വളരെയധികം ബഹുമാനിക്കുന്നു. അങ്ങേക്ക് യാജ്യനായി ഞാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ശരണം തേടിയ എന്നെ സ്വീകരിക്കണമേ.
14.6.8
अमर्त्यं याजयित्वाऽहं याजयिष्ये कथं नरम् ।
मरुत्त गच्छ वा मा वा निवृत्तोस्म्यद्य याजनात् ॥ १४.६.८ ॥
അമർത്യനായ ദേവനു യാഗം ചെയ്യിച്ച ഞാൻ മനുഷ്യനു എങ്ങനെ യാഗം ചെയ്യിക്കും? മരുത്താ, പോകൂ അല്ലെങ്കിൽ പോകേണ്ടാ — ഇന്ന് യാജനത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ പിന്മാറിയിരിക്കുന്നു.
14.6.9
न त्वां याजयितास्म्यद्य वृणु यं त्वमिहेच्छसि ।
उपाध्यायं महाबाहो यस्ते यज्ञं करिष्यति ॥ १४.६.९ ॥
ഇന്ന് ഞാൻ അങ്ങേക്ക് യാജകനാകില്ല. മഹാബാഹോ, ഇവിടെ അങ്ങ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഉപാധ്യായനെ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; അദ്ദേഹം അങ്ങയുടെ യാഗം നടത്തും.
14.6.10
एवमुक्तस्तु नृपतिर्मरुत्तो व्रीडितोऽभवत् ।
प्रत्यागच्छन्सुसंविग्नो ददर्श पथि नारदम् ॥ १४.६.१० ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട രാജാവായ മരുത്തൻ ലജ്ജിതനായി. അതീവ വ്യാകുലനായി മടങ്ങുമ്പോൾ വഴിയിൽ നാരദനെ കണ്ടു.
14.6.11
देवर्षिणा समागम्य नारदेनि स पार्थिवः ।
विधिवत्प्राञ्जलिस्तस्थावथैनं नारदोऽब्रवीत् ॥ १४.६.११ ॥
ദേവർഷിയായ നാരദനെ കണ്ട ആ രാജാവ് വിധിപ്രകാരം കൈകൂപ്പി നിന്നു. അപ്പോൾ നാരദൻ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു.
14.6.12
राजर्षे नातिहृष्टोसि कच्चित्क्षेमं तवानघ ।
क्व गतोसि कुतश्चेदमप्रीतिस्थानमागतम् ॥ १४.६.१२ ॥
രാജർഷേ, അങ്ങ് വളരെ സന്തുഷ്ടനല്ല. അനഘാ, അങ്ങേക്ക് ക്ഷേമമാണോ? അങ്ങ് എവിടേക്ക് പോയിരുന്നു, ഈ അപ്രീതിയുടെ സ്ഥാനം എവിടെനിന്ന് വന്നു?
14.6.13
श्रोतव्यं चेन्मया राजन्ब्रूहि मे पार्थिवर्षभ ।
व्यपनेष्यामि ते मन्युं सर्वयत्नैर्नराधिप ॥ १४.६.१३ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ കേൾക്കാൻ യോഗ്യനാണെങ്കിൽ പറയൂ, രാജർഷഭാ. എല്ലാ പരിശ്രമങ്ങളോടെയും ഞാൻ നിന്റെ ദുഃഖം അകറ്റാം, നരാധിപാ.
14.6.14
एवमुक्तो मरुत्तः स नारदेन महर्षिणा ।
विप्रलम्भमुपाध्यायात्सर्वज्ञे तं न्यवेदयत् ॥ १४.६.१४ ॥
മഹർഷി നാരദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മരുത്തൻ തന്റെ ഉപാധ്യായൻ ചെയ്ത വഞ്ചന സർവജ്ഞനോട് അറിയിച്ചു.
14.6.15
गतोस्म्यङ्गिरसः पुत्रं देवाचार्यं बृहस्पतिम् ।
यज्ञार्थमृत्विजं प्रष्टुं स च मां नाभ्यनन्दत ॥ १४.६.१५ ॥
അംഗിരസിന്റെ പുത്രനും ദേവാചാര്യനുമായ ബൃഹസ്പതിയുടെ അടുക്കൽ യജ്ഞത്തിനായി ഋത്വിക്കിനെ ചോദിക്കാൻ ഞാൻ പോയി; അദ്ദേഹം എന്നെ സ്വാഗതം ചെയ്തില്ല.
14.6.16
प्रत्याख्यातश्च तेनाहं जीवितुं नाद्य कामये ।
परित्यक्तश्च गुरुणा दूषितश्चास्मि नारद ॥ १४.६.१६ ॥
അവനാൽ തിരസ്കരിക്കപ്പെട്ട ഞാൻ ഇപ്പോൾ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. നാരദാ, ഗുരുവാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടും കളങ്കിതനായും ഞാൻ നിൽക്കുന്നു.
14.6.17
एवमुक्तस्तु राज्ञा स नारदः प्रत्युवाच ह ।
आविक्षितं महाराज वाचा संजीवयन्निव ॥ १४.६.१७ ॥
രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ നാരദൻ മറുപടി പറഞ്ഞു; അവിക്ഷിതന്റെ പുത്രാ, മഹാരാജാവേ, തന്റെ വാക്കുകളാൽ അവനെ ജീവിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
14.6.18
राजन्नङ्गिरसः पुत्रः संवर्तो नाम धार्मिकः ।
चङ्कमीति दिशः सर्वा दिग्वासा मोहयन्प्रजाः ॥ १४.६.१८ ॥
രാജാവേ, അംഗിരസിന്റെ പുത്രനായ സംവർത്തൻ എന്ന ധാർമികൻ ദിഗംബരനായി എല്ലാ ദിക്കുകളിലും സഞ്ചരിച്ച് പ്രജകളെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു.
14.6.19
तं गच्च यदि याज्यं त्वां न वाञ्छति बृहस्पतिः ।
प्रसन्नस्त्वां महातेजाः संवर्तो याजयिष्यति ॥ १४.६.१९ ॥
ബൃഹസ്പതി നിന്നെ യാജ്യനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകൂ. മഹാതേജസ്വിയായ സംവർത്തൻ പ്രസന്നനായി നിനക്കുവേണ്ടി യാഗം നടത്തും.
14.6.20
संजीवितोऽहं भवता वाक्येनानेन नारद ।
पश्येयं क्व नु संवर्तं शंस मे वदतांवर ॥ १४.६.२० ॥
നാരദാ, നിന്റെ ഈ വാക്കുകളാൽ ഞാൻ വീണ്ടും ജീവൻ നേടി. സംവർത്തൻ എവിടെയാണെന്ന് പറയൂ, അദ്ദേഹത്തെ ഞാൻ എവിടെ കാണും? വാക്കുകാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, എന്നോട് പറയൂ.
14.6.21
कथं च तस्मै वर्तेयं कथं मां न परित्यजेत् ।
प्रत्याख्यातश्च तेनापि नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ १४.६.२१ ॥
ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് എങ്ങനെ പെരുമാറണം, അദ്ദേഹം എന്നെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കാതിരിക്കും? അദ്ദേഹത്താലും തിരസ്കരിക്കപ്പെട്ട ഞാൻ ജീവിക്കാൻ ധൈര്യപ്പെടുന്നില്ല.
14.6.22
उन्मत्तवेषं बिभ्रत्स चङ्क्रमीति यथासुखम् ।
वाराणसीं तु नगरीमभीक्ष्णमुपसेवते ॥ १४.६.२२ ॥
ഭ്രാന്തന്റെ വേഷം ധരിച്ച് അദ്ദേഹം ഇഷ്ടംപോലെ അലഞ്ഞുനടക്കുന്നു; വാരാണസി നഗരത്തിൽ പതിവായി വന്നുപോകുന്നു.
14.6.23
तस्या द्वारं समासाद्य न्यसेथाः कुणपं क्वचित् ।
तं दृष्ट्वा यो निवर्तेत संवर्तः स महीपते ॥ १४.६.२३ ॥
ആ നഗരത്തിന്റെ വാതിൽക്കൽ എത്തി എവിടെയെങ്കിലും ഒരു ശവം വെക്കുക. ഓ മഹീപതേ, അതു കണ്ടു പിന്തിരിയുന്നവനാണ് സംവർത്തൻ.
14.6.24
तं पृष्ठतोऽनुगच्छेथा यत्र गच्छेत्स वीर्यवान् ।
तमेकान्ते समासाद्य प्राञ्जलिः शरणं व्रजेः ॥ १४.६.२४ ॥
ആ വീര്യവാൻ എവിടെ പോകുന്നുവോ അവിടെ പിന്നാലെ പോകുക. ഏകാന്തത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ച്, കൈകൂപ്പി ശരണം പ്രാപിക്കുക.
14.6.25
पृच्छेत्त्वां यदि केनाहं तवाख्यात इति स्म ह ।
ब्रूयास्त्वं नारदेनेति स कुत्र इति शत्रुहन् ॥ १४.६.२५ ॥
അവൻ നിന്നോട് 'എന്നെ നിനക്ക് ആരാണ് അറിയിച്ചത്?' എന്ന് ചോദിച്ചാൽ, 'നാരദൻ' എന്ന് പറയുക. ശത്രുഹന്താവേ, അവൻ 'എവിടെ?' എന്ന് ചോദിച്ചാൽ—
14.6.26
स चेत्त्वामनुयुञ्जीत ममानुगमनेप्सया ।
शंसेथा वह्निमारूढं मामपि त्वमशङ्कया ॥ १४.६.२६ ॥
എന്നെ പിന്തുടരാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവൻ നിന്നോട് വീണ്ടും ചോദിച്ചാൽ, ഭയമില്ലാതെ 'അവൻ അഗ്നിയിൽ കയറി' എന്ന് പറയുക.
14.6.27
स तथेति प्रतिश्रुत्य पूजयित्वा च नारदम् ।
अभ्यनुज्ञाय राजर्षिर्ययौ वाराणसीं पुरीम् ॥ १४.६.२७ ॥
'അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യാം' എന്ന് വാക്ക് നൽകി, നാരദനെ പൂജിച്ച്, യാത്ര ചോദിച്ച് ആ രാജർഷി വാരാണസി നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
14.6.28
तत्र गत्वा यथोक्तं स पुर्या द्वारे महायशाः ।
कुणपं स्थापयामास नारदस्य वचः स्मरन् ॥ १४.६.२८ ॥
അവിടെ ചെന്ന്, നാരദന്റെ വാക്ക് ഓർമ്മിച്ച്, പറഞ്ഞതുപോലെ ആ മഹായശസ്വി നഗരദ്വാരത്തിൽ ഒരു ശവം വെച്ചു.
14.6.29
यौगपद्येनि विप्रश्च पुरीद्वारमथाविशत् ।
ततः स कुणपं दृष्ट्वा सहसा संन्यवर्तत ॥ १४.६.२९ ॥
'ഒരുമിച്ച്' എന്ന് പറഞ്ഞ് ആ ബ്രാഹ്മണൻ നഗരദ്വാരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അപ്പോൾ അവൻ ശവം കണ്ട് പെട്ടെന്ന് തിരിഞ്ഞു.
14.6.30
स तं निवृत्तमालक्ष्य प्राञ्जलिः पृष्ठतोऽन्वगात् ।
आविक्षितो महीपालः संवर्तमुपशिक्षितुम् ॥ १४.६.३० ॥
അവൻ തിരിച്ചുപോകുന്നത് കണ്ട്, കൈകൂപ്പി ആ ആവിക്ഷിത രാജാവ് സംവർത്തനിൽനിന്ന് പഠിക്കാനായി അവനെ പിന്തുടർന്നു.
14.6.31
स च तं विजने दृष्ट्वा पांसुभिः कदेमेन च ।
श्लेष्मणा चैव राजानं ष्ठीवनैश्च समाकिरत् ॥ १४.६.३१ ॥
ഏകാന്തത്തിൽ അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ആ രാജാവിനെ പൊടികൊണ്ടും ചെളികൊണ്ടും കഫംകൊണ്ടും തുപ്പൽകൊണ്ടും അവൻ മൂടി.
14.6.32
स तथा बाध्यमानो वै संवर्तेन महीपतिः ।
अन्वगादेव तमृषिं प्राञ्जलिः सम्प्रसादयन् ॥ १४.६.३२ ॥
സംവർത്തനാൽ അങ്ങനെ പീഡിതനായ ആ രാജാവ്, ആ മുനിയെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ കൈകൂപ്പി അവന്റെ പിന്നാലെ നടന്നു.
14.6.33
ततो निवर्त्य संवर्तः परिश्रान्त उपाविशत् ।
शीतलच्छायमासाद्य न्यग्रोधं बहुशाखिनम् ॥ १४.६.३३ ॥
പിന്നെ തിരിഞ്ഞ്, ക്ഷീണിതനായ സംവർത്തൻ, തണുത്ത തണലുള്ള, പല ശാഖകളുള്ള ആലിന്റെ അടുത്തെത്തി ഇരുന്നു.