Mahābhārata · Adhyāya 14.98

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

14.98.1

एवं श्रुत्वा वचस्तस्य धर्मपुत्रोऽच्युतस्य तु ।
पप्रच्छ पुनरप्यन्यं धर्मं धर्मात्मजो हरिम् ॥ १४.९८.१ ॥

Habiendo oído sus palabras, el hijo de Dharma preguntó de nuevo a Acyuta (Kṛṣṇa) otra cuestión sobre el dharma.

14.98.2

वृथा च कति जन्मानि वृथा दानानि कानि च ।
वृथा च जीवितं केषां नराणां पुरुषोत्तम ॥ १४.९८.२ ॥

¡Oh, mejor de los hombres! ¿Cuántos nacimientos se malgastan, qué dones se malgastan y cuya vida entre los hombres se malgasta?

14.98.3

कीदृशासु ह्यवस्थासु दानं दत्तं जनार्दन ।
इह लोकेऽनुभवति पुरुषः पुरुषोत्तम ॥ १४.९८.३ ॥

¡Oh Janārdana! ¿En qué tipo de circunstancias, habiendo dado un don, experimenta el hombre su fruto en este mundo, oh mejor de los hombres?

14.98.4

गर्भस्थः किं समश्नाति किं बाल्ये वाऽपि केशव ।
यौवनस्थेऽपि किं कृष्ण वार्धके वाऽपि किं भवेत् ॥ १४.९८.४ ॥

¡Oh Keśava! ¿Qué experimenta el ser en el vientre, o en la infancia? ¡Oh Kṛṣṇa! ¿Qué sucede en la juventud, o en la vejez?

14.98.5

सात्विकं कीदृशं दानं राजसं कीदृशं भवेत् ।
तामसं कीदृशं देव तर्पयिष्यति किं प्रभो ॥ १४.९८.५ ॥

¡Oh dios! ¿Cómo es el don de la naturaleza sáttvica, y cómo es el de la rájica? ¿Cómo es el don támico, y a quién, oh señor, satisfará?

14.98.6

उत्तमं कीदृशं दानं तेषां वा किं फलं भवेत् ।
किं दानं नयति ह्यूर्ध्वं किं गतिं मध्यमां नयेत्।
गतिं जघन्यामथवा देवदेव ब्रवीहि मे ॥ १४.९८.६ ॥

¿Cómo es el don supremo y cuál es su fruto? ¿Qué don conduce hacia arriba, cuál a un destino intermedio o a uno inferior? ¡Oh dios de los dioses, dímelo!

14.98.7

एतदिच्छामि विज्ञातुं परं कौतूहलं हि मे ।
त्वदीयं वचनं सत्यं पुण्यं च मधुसूदन ॥ १४.९८.७ ॥

Deseo conocer esto, pues mi curiosidad es grande. Oh Madhusūdana, tus palabras son verdaderas y meritorias.

14.98.8

एवं धर्मं प्रयत्नेन पृष्टः पाण्डुसुतेन वै ।
उवाच वासुदेवोऽथ धर्मान्धर्मात्मजस्य तु ॥ १४.९८.८ ॥

Así, cuando el hijo de Pāṇḍu le preguntó con empeño sobre el dharma, Vāsudeva habló entonces de los dharmas al hijo del justo.

14.98.9

शृणु राजन्यथान्यायं वचनं तथ्यमुत्तमम् ।
कथ्यमानं मया पुण्यं सर्वपापव्यपोहनम् ॥ १४.९८.९ ॥

Oh rey, escucha como corresponde. Esta palabra verdadera y suprema, dicha por mí, es meritoria y disipa todos los pecados.

14.98.10

वृथा च दश जन्मानि चत्वारि च नराधिप ।
वृथा दानानि पञ्चाशत्पञ्चैव च यथाक्रमम् ॥ १४.९८.१० ॥

Oh señor de los hombres, diez y cuatro nacimientos son vanos; y cincuenta y cinco dones también son vanos, en orden.

14.98.11

वृथा च जीवितं येषां ते च षट् परिकीर्तिताः ।
अनुक्रमेण वक्ष्यामि तानि सर्वाणि पार्थिव ॥ १४.९८.११ ॥

Quienes tienen una vida vana son declarados seis. Oh rey, te los diré todos en orden.

14.98.12

धर्मघ्नानां वृथा जन्म लुब्धानां पापिनां तथा ।
वृथा पाकं च येऽश्नन्ति परदाररताश्च ये।
पाकभेदकरा ये च ये च स्युः सत्यवर्जिताः ॥ १४.९८.१२ ॥

El nacimiento de quienes destruyen el dharma, de los codiciosos y de los pecadores es vano. Vanos son también quienes comen la comida cocinada sin ofrenda, quienes se deleitan con mujeres ajenas, quienes causan división en la comida y quienes carecen de verdad.

14.98.13

मृष्टमश्नाति यश्चैकः क्लिस्यमानैस्तु बान्धवैः ।
पितरं मातरं चैव उपाध्यायं गुरुं तथा।
मातुलं मातुलानीं च यो निहन्याच्छपेत वा ॥ १४.९८.१३ ॥

Quien come manjares a solas mientras sus parientes sufren, y quien mata o maldice a su padre, madre, upādhyāya, guru, tío materno o tía materna.

14.98.14

ब्राह्मणश्चैव यो भूत्वा सन्ध्योपासनवर्जितः ।
निस्स्वाहो निस्स्वधश्चैव शूद्राणामन्नभुग्द्विजः ॥ १४.९८.१४ ॥

Un dvija que, siendo brahmán, carece de la adoración del crepúsculo, está sin las ofrendas svāhā y svadhā, y come el alimento de los śūdras.

14.98.15

मम वा शंकरस्याथ ब्रह्मणो वा युधिष्ठिर ।
अथवा ब्राह्मणानां तु ये न भक्ता नराधमाः।
वृथाजन्मान्यथैतेषां पापिनां विद्धि डव ॥ १४.९८.१५ ॥

Oh Yudhiṣṭhira, sabe que el nacimiento de los peores de los hombres, pecadores, que no son devotos de mí, de Śaṅkara, de Brahmā ni de los brahmanes, es vano, ……

14.98.16

अश्रद्धयाऽपि यद्दत्तमवामानेन वाऽपि यत् ।
डंभार्थमपि यद्दत्तं यत्पाषण्डिहृतं नृप ॥ १४.९८.१६ ॥

Oh rey, la dádiva dada sin fe, dada con desprecio, dada por ostentación, o tomada por herejes.

14.98.17

शूद्राचाराय यद्दत्तं यद्दत्त्वा चानुकीर्तितम् ।
रोषयुक्तं तु यद्दत्तं यद्दत्तमनुशोचितम् ॥ १४.९८.१७ ॥

La dádiva dada a quien tiene conducta de śūdra, la proclamada después de dar, la dada con ira y la lamentada después.

14.98.18

डंभार्जितं च यद्दत्तं यच्च वाऽप्यनृतार्जितम् ।
ब्राह्मणस्वं च यद्दत्तं चौर्येणाप्यार्जितं च यत् ॥ १४.९८.१८ ॥

La dádiva dada de riqueza ganada con hipocresía, ganada con mentira, la propiedad de un brahmán dada, y la riqueza adquirida incluso por robo.

14.98.19

अभिशास्ताहृतं यत्तु यद्दत्तं पतिते द्विजे ।
निर्ब्रह्माभिहृतं यत्तु यद्दत्तं सर्वयाचकैः ॥ १४.९८.१९ ॥

Lo que se toma de un acusado, lo que se da a un dvija caído, lo que es tomado por quien ha abandonado el Veda, y lo que dan todos los mendigos—

14.98.20

व्राप्यैस्तु यद्धृतं दानमारूढपतितैश्च यत् ।
यद्दत्तं स्वैरिणीभर्तुः श्वशुराननुवर्तिने ॥ १४.९८.२० ॥

El don recibido por los vrātyas, lo tomado por los caídos de alta condición, lo dado al marido de una mujer infiel, y lo dado a quien sigue a su suegro—

14.98.21

यद्ग्रामयाचकहृतं यत्कृतघ्नहृतं तथा ।
उपपातकिने दत्तं देवविक्रयिणे च यत् ॥ १४.९८.२१ ॥

Lo tomado por un mendigo de aldea, lo tomado por un ingrato, asimismo lo dado a quien ha cometido faltas secundarias, y lo dado a quien vende cosas divinas—

14.98.22

स्त्रीजिताय च यद्दत्तं यद्दत्तं राजसेविने ।
गणकाय च यद्दत्तं यच्च कारणिकाय च ॥ १४.९८.२२ ॥

Lo dado a quien está dominado por mujeres, lo dado a un servidor del rey, lo dado a un contador, y lo dado a un funcionario de la corte—

14.98.23

वृषलीपतये दत्तं यद्दत्तं शस्त्रजीविने ।
भृतकाय च यद्दत्तं व्यालग्राहिहृतं च यत् ॥ १४.९८.२३ ॥

Lo dado al marido de una mujer śūdra, lo dado a quien vive de las armas, lo dado a un criado asalariado, y lo tomado por un encantador de serpientes—

14.98.24

पुरोहिताय यद्दत्तं चिकित्सकहृतं च यत् ।
यद्वणिंक्कर्मिणे दत्तं क्षुद्रमन्त्रोपजीविने ॥ १४.९८.२४ ॥

Lo dado a un sacerdote doméstico, lo tomado por un médico, lo dado a un comerciante, y lo dado a quien vive de conjuros menores—

14.98.25

यच्छूद्रजीविने दत्तं यच्च देवलकाय च ।
देवद्रव्याशिने यच्च यद्दत्तं चित्रकर्मिणे ॥ १४.९८.२५ ॥

Lo que se da a quien vive sirviendo a un śūdra, lo que se da a un sacerdote de templo (devalaka), lo que se da a quien come bienes del templo, y lo que se da a un pintor.

14.98.26

रङ्गोपजीविने दत्तं यच्च मांसोपजीविने ।
सेवकाय च यद्दत्तं यद्दत्तं ब्राह्मणब्रुवे ॥ १४.९८.२६ ॥

Lo que se da a quien vive del escenario, lo que se da a quien vive de la venta de carne, lo que se da a un sirviente, y lo que se da a quien se dice brahmán.

14.98.27

अदेशिने च यद्दत्तं दत्तं वार्धुषिकाय च ।
यदनाचारिणे दत्तं यत्तु दत्तमनग्रये ॥ १४.९८.२७ ॥

Lo que se da a quien no tiene residencia fija, lo que se da a un usurero, lo que se da a quien tiene mala conducta, y lo que se da a quien carece de fuego sagrado.

14.98.28

असन्ध्योपासिने दत्तं यच्छूद्रग्रामवासिने ।
यन्मिथ्यालिङ्गिने दत्तं दत्तं सर्वाशिने च यत् ॥ १४.९८.२८ ॥

Lo que se da a quien no realiza los ritos del crepúsculo, lo que se da a quien vive en una aldea de śūdras, lo que se da a quien exhibe falsamente las marcas, y lo que se da a quien come de todo.

14.98.29

नास्तिकाया च यद्दत्तं धर्मविक्रयिणे च यत् ।
वराकाय च यद्दत्तं यद्दत्तं कूटसाक्षिणे ॥ १४.९८.२९ ॥

Lo que se da a un nāstika (quien niega la escritura), lo que se da a quien vende el dharma, lo que se da a un desdichado, y lo que se da a un falso testigo.

14.98.30

ग्रामकूटाय यद्दत्तं दानं पार्तिवपुङ्गव ।
वृथा भवति तत्सर्वं नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.९८.३० ॥

Oh mejor de los reyes, el don dado a un engañador de aldea resulta totalmente vano; no hay que deliberar sobre ello.

14.98.31

विप्राणामधरा एते लोलुपा ब्राह्मणाधमाः ।
नात्मानं तारयन्त्येते न दातारं युधिष्ठिर ॥ १४.९८.३१ ॥

Oh Yudhiṣṭhira, estos son los más bajos de los brahmanes, codiciosos. No se salvan a sí mismos ni salvan al donante.

14.98.32

एतेभ्यो दत्तमात्राणि दानानि सुबहून्यपि ।
वृथा भवन्ति राजेन्द्र भस्मन्याज्याहुतिर्यथा ॥ १४.९८.३२ ॥

Oh señor de reyes, incluso muchos dones dados a estos se vuelven vanos, como una ofrenda de ghee vertida en cenizas.

14.98.33

एतेषु यत्फलं किंचिद्भविष्यति कथंचन ।
राक्षसाश्च पिशाचाश्च तद्विलुंपन्ति हर्षिताः ॥ १४.९८.३३ ॥

Cualquier fruto que de alguna manera surja de estos, los rākṣasas y los piśācas, regocijándose, lo arrebatan.

14.98.34

वृथा ह्येतानि दत्तानि कथितानि समासतः ।
जीवितं तु वृथा येषां चच्छृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.९८.३४ ॥

Te he declarado brevemente que los dones dados a estos son vanos. Ahora escucha, Yudhiṣṭhira, sobre aquellos cuya vida misma es vana.

14.98.35

ये मां न प्रतिपद्यन्ते शङ्करं वा नराधमाः ।
ब्रैह्मणान्वा महीदेवान्वृथा जीवन्ति ते नराः ॥ १४.९८.३५ ॥

Aquellos hombres viles que no me honran, ni a Śaṅkara, ni a los brahmanes, dioses en la tierra, viven en vano.

14.98.36

हेतुशास्त्रेषु ये सक्ताः कुदृष्टिपथमाश्रिताः ।
देवान्निन्दन्त्यनाचारा वृथा जीवन्ति ते नराः ॥ १४.९८.३६ ॥

Aquellos hombres que, apegados a los tratados de lógica, toman el camino de las falsas visiones y, de conducta perversa, denigran a los dioses, viven en vano.

14.98.37

कुशलैः कृतशास्त्राणि पठित्वा ये नराधमाः ।
विप्रान्निन्दन्ति यज्ञांश्च वृथा जीवन्ति ते नराः ॥ १४.९८.३७ ॥

Aquellos hombres ruines que, tras estudiar los tratados compuestos por sabios expertos, censuran a los brāhmaṇas y a los sacrificios: esos hombres viven en vano.

14.98.38

ये दुर्गां वा कुमारं वा वायुमग्निं जलं रविम् ।
पितरं मातरं चैव गुरुमिन्द्रं निशाकरम्।
मूढा निन्दन्त्यनाचारा वृथा जीवन्ति ते नराः ॥ १४.९८.३८ ॥

Aquellos hombres necios y de conducta impropia que censuran a Durgā, a Kumāra, a Vāyu, a Agni, al agua, al Sol, al padre y a la madre, al maestro, a Indra o a la Luna: esos hombres viven en vano.

14.98.39

विद्यमाने धने यस्तु दानधर्मविवर्जितः ।
मृष्टमश्नाति यश्चैको वृथा जीवति सोपि च ॥ १४.९८.३९ ॥

Quien, teniendo riqueza, carece del deber de dar y come a solas manjares exquisitos: también ese vive en vano.

14.98.40

वृथा जीवितमाख्यातं दानकालं ब्रवीमि ते ॥ १४.९८.४० ॥

Se ha declarado la vida vivida en vano; ahora te digo el tiempo de dar.

14.98.41

तमोनिविष्टचित्तेन दत्तं दानं तु यद्भवेत् ।
तदस्य फलमश्नाति नरो गर्भगतो नृप ॥ १४.९८.४१ ॥

Cualquier don que se da con la mente sumida en la oscuridad, oh rey, su fruto lo disfruta el hombre incluso estando en el vientre.

14.98.42

ईर्ष्यामत्सरसंयुक्तो डंभार्थं चार्थकारणात् ।
ददाति दानं यो मर्त्यो बालभावे तदश्नुते ॥ १४.९८.४२ ॥

El mortal que da un don, lleno de envidia y celos, por ostentación o por algún provecho, eso lo disfruta en su niñez.

14.98.43

भोक्तं भोगमशक्तस्तु व्याधिभिः पीडितो भृशम् ।
ददाति दानं यो मर्त्यो वृद्धभावे तदश्नुते ॥ १४.९८.४३ ॥

El mortal que, muy afligido por las enfermedades e incapaz de disfrutar de los placeres, da un don en la vejez, obtiene su fruto.

14.98.44

श्रद्धायुक्तः शुचिः स्नातः प्रसन्नेन्द्रियमानसः ।
ददाति दानं यो मर्त्यो यौवने स तदश्नुते ॥ १४.९८.४४ ॥

El mortal que da un don en la juventud, lleno de fe, puro, bañado, con los sentidos y la mente serenos, obtiene su fruto.

14.98.45

स्वयं नीत्वा तु यद्दानं भक्त्या पात्रे प्रदीयते ।
तत्सार्वकालिकं विद्धि दानमामरणान्तिकम् ॥ १४.९८.४५ ॥

Sabe que el don que uno mismo trae y entrega con devoción a un digno receptor es un don para todos los tiempos, que dura hasta la muerte.

14.98.46

राजसं सात्विकं चापि तामसं च युधिष्ठिर ।
दानं दानफलं चैव गतिं च त्रिविधां शृणु ॥ १४.९८.४६ ॥

Oh Yudhiṣṭhira, escucha sobre los dones de la clase rajas, sattva y tamas, su fruto y el destino triple.

14.98.47

दानं दातव्यमित्येव मतिं कृत्वा द्विजाय वै ।
उपकारवियुक्ताय यद्दत्तं तद्धि सात्विकम् ॥ १४.९८.४७ ॥

El don que se da a un brahmán con la resolución de que debe darse, libre de toda expectativa de retorno, es un don de la clase sattva.

14.98.48

श्रोत्रियाय दरिद्राय बहुभृत्याय पाण्डव ।
दीयते यत्प्रहृष्टेन तत्सात्विकमुदाहृतम् ॥ १४.९८.४८ ॥

Oh hijo de Pāṇḍu, lo que se da con alegría a un brahmán erudito, pobre y con muchos dependientes, se declara un don de la clase sattva.

14.98.49

वेदाक्षरविहीनाय यत्तु पूर्वोपकारिणे ।
समृद्धाय च यद्दत्तं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १४.९८.४९ ॥

El don dado a quien carece de conocimiento de las sílabas del Veda, a quien antes prestó un servicio, o a quien es próspero, se recuerda como un don de pasión (rājasa).

14.98.50

संबन्धिने च यद्दत्तं प्रमत्ताय च पाण्डव ।
फलार्थिभिरपात्राय तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १४.९८.५० ॥

Oh Pāṇḍava, el don dado a un pariente, a quien está distraído, o a un indigno por quienes buscan recompensa, se recuerda como un don de pasión (rājasa).

14.98.51

वैश्वदेवविहीनाय दानमश्रोत्रियाय च ।
दीयते तस्करायापि तद्दानं तामसं स्मृतम् ॥ १४.९८.५१ ॥

El don dado a quien carece del rito Vaiśvadeva, a quien no es versado en el Veda, e incluso a un ladrón, se recuerda como un don de oscuridad (tāmasa).

14.98.52

सरोषमवधूतं च क्लेशयुक्तमवज्ञया ।
सेवकाय च यद्दतं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १४.९८.५२ ॥

Lo que se da a un sirviente con ira, con desprecio, con aflicción y con desdén, se declara un don de oscuridad (tāmasa).

14.98.53

देवाः पितृगणाश्चैव मुनयश्चाग्नयस्तथा ।
सात्विकं दानमश्नन्ति तुष्यन्ति च नरेश्वर ॥ १४.९८.५३ ॥

Los dioses, las agrupaciones de antepasados, los sabios y también los fuegos reciben el don de la bondad (sāttvika) y se complacen, oh señor de los hombres.

14.98.54

दानवा दैत्यसङ्गाश्च ग्रहा यक्षाः सराक्षसाः ।
राजसं दानमश्नन्ति वर्जितं पितृदैवतैः ॥ १४.९८.५४ ॥

Los dānavas, las huestes de daityas, los espíritus planetarios, los yakṣas junto con los rākṣasas, consumen el don de la pasión (rājasa), que es rechazado por los antepasados y los dioses.

14.98.55

पिशाचाः प्रेतसङ्घाश्च कश्मला ये मलीमसाः ।
तामसं दानमश्नन्ति गतिं च त्रिविधां शृणु ॥ १४.९८.५५ ॥

Los piśācas, las huestes de espíritus de los muertos y los kaśmalas impuros y corruptos consumen la ofrenda de la cualidad tamas. Escucha ahora el destino triple.

14.98.56

सात्विकानां तु दानानामुत्तमं फलमश्नुते ।
मध्यमं राजसानां तु तामसानां तु पश्चिमम् ॥ १४.९८.५६ ॥

De los dones sáttvicos se obtiene el fruto más elevado; de los rájasicos, el mediano, y de los támasicos, el último.

14.98.57

अभिगम्योपनीतानां दानानामुत्तमं फलम् ।
मध्यमं तु समाहूय जघन्यं याचते फलम् ॥ १४.९८.५७ ॥

El fruto de los dones entregados yendo uno mismo a su encuentro es el más elevado; el de los dones dados tras convocar, el mediano; pero quien da al ser solicitado obtiene el fruto más bajo.

14.98.58

अयाचितप्रदाता यः स याति गतिमुत्तमाम् ।
समाहूय तु यो दद्यान्मध्यमां स गतिं व्रजेत्।
याचितो यश्च वै दद्याज्जघन्यां स गतिं व्रजेत् ॥ १४.९८.५८ ॥

Quien da sin ser pedido va al destino más elevado; quien da tras convocar va al destino mediano; y quien da cuando es suplicado va al destino más bajo.

14.98.59

उत्तमा दैविकी ज्ञेया मध्यमा मानुषी गतिः ।
गतिर्जघन्या तिर्यक्षु गतिरेषा त्रिधा स्मृता ॥ १४.९८.५९ ॥

El destino más elevado debe conocerse como divino, el mediano como humano; el más bajo es entre los animales. Este destino se recuerda como triple.

14.98.60

पात्रभूतेषु विप्रेषु संस्थितेष्वाहिताग्निषु ।
यत्तु निक्षिप्यते दानमक्षयं संप्रकीर्तितम् ॥ १४.९८.६० ॥

El don depositado en brahmanes dignos, establecidos y que mantienen los fuegos sagrados, se proclama imperecedero.

14.98.61

श्रोत्रियाणां दरिद्राणां भरणं कुरु पार्थिव ।
समृद्धानां द्विजातीनां कुर्यास्तेषां तु रक्षणम् ॥ १४.९८.६१ ॥

Vaiśampāyana: Oh rey, sostén a los pobres śrotriyas versados en los Vedas; y protege a los dvijas prósperos.

14.98.62

दरिद्रान्वित्तहीनांश्च प्रदानैः सुष्ठु पूजय ।
आतुरस्यैषधैः कार्यं नीरुजस्य किमौषधैः ॥ १४.९८.६२ ॥

Vaiśampāyana: Honra bien a los pobres y a los carentes de riqueza con dones. Al enfermo hay que tratarlo con medicinas; ¿qué necesita de medicinas el que está sano?

14.98.63

पापं प्रतिग्रहीतारं प्रदातुरपगच्छति ।
प्रतिग्रहीतुर्यत्पुण्यं प्रदातारमुपैति तत्।
तस्माद्दानं सदा कार्यं परत्र हितमिच्छता ॥ १४.९८.६३ ॥

El pecado del que da pasa al que recibe, y el mérito del que recibe llega al que da. Por ello, quien desea el bien en el otro mundo debe dar siempre.

14.98.64

वेदविद्यावदातेषु सदा शूद्रान्नवर्जिषु ।
प्रयत्नेन विधातव्यो महादानमयो निधिः ॥ १४.९८.६४ ॥

A los brahmanes purificados por el conocimiento del Veda, que rechazan la comida de un śūdra, siempre se les debe dar con esfuerzo; es un tesoro hecho de grandes dones.

14.98.65

येषां दाराः प्रतीक्षन्ते सहस्रस्येव लम्भनम् ।
भुक्तशेषस्य भक्तस्य तान्निमन्त्रय पाण्डव ॥ १४.९८.६५ ॥

A aquellos cuyas esposas esperan los restos de la comida como si fueran una ganancia de mil veces, oh Pāṇḍava, invita a esos devotos.

14.98.66

आमन्त्र्य तु निराशानि न कर्तव्यानि भारत ।
कुलानि सुदरिद्राणि तेषामाशा हता भवेत् ॥ १४.९८.६६ ॥

Oh Bhārata, habiéndolos invitado, no se les debe dejar decepcionados; la esperanza de las familias muy pobres quedaría destruida.

14.98.67

मद्भक्ता ये नरश्रेष्ठ मद्गता मत्परायणाः ।
मद्याजिनो मन्नियमास्तान्प्रयत्नेन पूजयेत् ॥ १४.९८.६७ ॥

Oh, el mejor de los hombres: quienes son mis devotos, quienes han llegado a mí, quienes me tienen como meta suprema, quienes me ofrecen sacrificios y quienes siguen mis observancias, deben ser honrados con esmero.

14.98.68

तेषां तु पावनायाहं नित्यमेव युधिष्ठिर ।
उभे सन्ध्येऽधितिष्ठामि ह्यस्कन्नं तद्व्रतं मम ॥ १४.९८.६८ ॥

Oh Yudhiṣṭhira, para su purificación siempre me hago presente en ambos crepúsculos, pues mi voto es inquebrantable.

14.98.69

तस्मादष्टाक्षरं मन्त्रं मद्भक्तैर्वीतकल्मषैः ।
सन्ध्याकाले तु जप्तव्यं सततं चात्मशुद्धये ॥ १४.९८.६९ ॥

Por tanto, mis devotos, libres de pecado, deben recitar constantemente el mantra de ocho sílabas en el crepúsculo, también para la purificación del alma.

14.98.70

अन्येषामपि विप्राणां किल्बिषं हि विनश्यति ।
उभे सन्ध्येप्युपासीत तस्माद्विप्रो विशुद्धये। ॥ १४.९८.७० ॥

También se destruye el pecado de otros brahmanes; por eso el brahmán debe practicar la devoción en ambos crepúsculos para su purificación.

14.98.71

दैवे श्राद्धेपि विप्रः स नियोक्तव्योऽजुगुप्सया ।
जुगुप्सितस्तु यः श्राद्धं दहत्यग्निरिवेन्धनम् ॥ १४.९८.७१ ॥

Incluso en la ofrenda a los dioses y en el rito de los ancestros, tal brahmán debe ser designado sin desprecio; pero el despreciado quema el rito ancestral como el fuego quema el combustible.

14.98.72

भारतं मानवो धर्मो वेदाः साङ्गाश्चिकित्सितम् ।
आज्ञासिद्धानि चत्वारि न हन्तव्यानि हेतुभिः ॥ १४.९८.७२ ॥

El Mahābhārata, el dharma de Manu, los Vedas con sus miembros y la medicina: estos cuatro están establecidos por mandato y no deben ser rechazados mediante argumentos.

14.98.73

न ब्राह्मणान्परीक्षेत दैवे कर्मणि धर्मवित् ।
महान्भवेत्परीवादो ब्राह्मणानां परीक्षणे ॥ १४.९८.७३ ॥

El conocedor del dharma no debe probar a los brahmanes en un rito divino; de probar a los brahmanes surge gran reproche.

14.98.74

ब्राह्मणानां परीवादं यः कुर्यात्स नराधमः ।
रासभानां शुनां योनिं गच्छेत्पुरुषदूषकः ॥ १४.९८.७४ ॥

Quien calumnia a los brahmanes es el más bajo de los hombres; el corruptor de hombres va a las matrices de asnos y perros.

14.98.75

श्वत्वं प्राप्नोति निन्दित्वा परीवादात्खरो भवेत् ।
कृमिर्भवत्यभिभवात्कीटो भवति मत्सरात् ॥ १४.९८.७५ ॥

Por injuriar alcanza la condición de perro; por calumnia se vuelve asno. Por desprecio se vuelve gusano, y por envidia, insecto.

14.98.76

दुर्वृत्ता वा सुवृत्ता वा प्राकृता वा सुसंस्कृताः ।
ब्राह्मणा नावमन्तव्या भस्मच्छन्ना इवाग्नयः ॥ १४.९८.७६ ॥

Sean de conducta mala o buena, comunes o bien formados, los brahmanes no deben ser despreciados; son como fuegos cubiertos de ceniza.

14.98.77

क्षत्रियं चैव सर्पं च ब्राह्मणं च बहुश्रुतम् ।
नावमन्येत मेधावी कृशानपि कदाचन ॥ १४.९८.७७ ॥

El sabio nunca debe menospreciar a un kṣatriya, a una serpiente ni a un brahmán muy versado, aunque estén débiles.

14.98.78

एतत्त्रयं हि पुरुषं निर्दहेदवमानितम् ।
तस्मादेतत्प्रयत्नेन नावमन्येत बुद्धिमान् ॥ १४.९८.७८ ॥

Estos tres, cuando son despreciados, queman al hombre hasta reducirlo a cenizas; por eso el sabio debe cuidarse de no despreciarlos.

14.98.79

यथा सर्वास्ववस्थासु पावको दैवतं महत् ।
तथा सर्वास्ववस्थासु ब्राह्मणो दैवतं महत् ॥ १४.९८.७९ ॥

Así como el fuego es una gran deidad en toda circunstancia, así el brahmán es una gran deidad en toda circunstancia.

14.98.80

व्यङ्गाः काणाश्च कुब्जाश्च वामनाङ्गास्तथैव च ।
सर्वे दैवे नियोक्तव्या व्यामिश्रा वेदपारगैः ॥ १४.९८.८० ॥

Los mutilados, los tuertos, los jorobados y los enanos deben ser todos empleados en la obra divina, mezclados con otros, por quienes dominan los Vedas.

14.98.81

मन्युं नोत्पादयेत्तेषां न चारिष्टं समाचरेत् ।
मन्युप्रहरणा विप्रा न विप्राः शश्त्रपाणयः ॥ १४.९८.८१ ॥

No se ha de provocar ira contra ellos, ni causarles daño. Los brahmanes tienen la ira como arma, no armas en las manos.

14.98.82

मन्युना घ्नन्ति ते शत्रून्वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ।
ब्राह्मणो हि महद्दैवं जातिमात्रेण जायते ॥ १४.९८.८२ ॥

Con la ira abaten a sus enemigos, como Indra a los asuras con el rayo. El brahmán, en efecto, nace por el solo hecho de su nacimiento como una gran deidad.

14.98.83

ब्राह्मणः सर्वभूतानां धर्मकोशस्य गुप्तये ।
किं पुनर्ये च कौन्तेय सन्ध्यां नित्यमुपासते ॥ १४.९८.८३ ॥

El brahmán existe para la protección de todos los seres y del tesoro del dharma. ¡Qué decir, hijo de Kuntī, de quienes practican constantemente la adoración del crepúsculo!

14.98.84

यस्यास्येन समश्नन्ति हव्यानि त्रिदिवौकसः ।
कव्यानि चैव पितरः किं भूतमधिकं ततः ॥ १४.९८.८४ ॥

¿Por cuya boca consumen las ofrendas los moradores del cielo, y los ancestros sus oblaciones? ¿Qué ser podría ser superior a ése?

14.98.85

उत्पत्तिरेव विप्रस्य मूर्तिधर्मस्य शाश्वती ।
स हि धर्मार्थमुत्पन्नो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.९८.८५ ॥

El nacimiento mismo del brahmán es el dharma eterno hecho cuerpo. Nacido para el dharma, está capacitado para alcanzar el estado de Brahman.

14.98.86

स्वमेव ब्राह्मणो भुङ्क्ते स्वं वस्ते स्वं ददाति च ।
आनृशंस्याद्ब्राह्मणस्य भुञ्जते हीतरे जनाः।
तस्मात्ते नावमन्तव्या मद्भक्ता हि द्विजाः सदा ॥ १४.९८.८६ ॥

El brahmán come solo lo que es suyo, habita en lo que es suyo y da lo que es suyo. Las demás personas disfrutan gracias a la compasión del brahmán. Por ello, los dvijas que son mis devotos nunca deben ser despreciados.

14.98.87

आरण्यकोपनिषदि ये तु पश्यन्ति मां द्विजाः ।
निगूढं निष्कलावस्थं तान्प्रयत्नेन पूजय ॥ १४.९८.८७ ॥

Honra con esfuerzo a aquellos dvijas que, en el Āraṇyaka y las Upaniṣad, me ven oculto, en mi estado sin partes.

14.98.88

स्वगृहे वा प्रवासे वा दिवारात्रमथापि वा ।
श्रद्धया ब्राह्मणाः पूज्या मद्भक्ता ये च पाण्डव ॥ १४.९८.८८ ॥

Ya sea en casa o de viaje, de día o de noche, los brahmanes deben ser honrados con fe; y quienes son mis devotos, oh Pāṇḍava, también son dignos de honra.

14.98.89

नास्ति विप्रसमं दैवं नास्ति विप्रसमो गुरुः ।
नास्ति विप्रात्परो बन्धुर्नास्ति विप्रात्परो निधिः।
नास्ति विप्रात्परं तीर्थं न पुण्यं ब्राह्मणात्परम्। ॥ १४.९८.८९ ॥

No hay dios igual a un brahmán, ni maestro igual a un brahmán. No hay pariente superior a un brahmán, ni tesoro superior a un brahmán. No hay tīrtha superior a un brahmán, ni mérito superior a un brahmán.

14.98.90

न पवित्रं परं विप्रान्न द्विजात्पावनं परम् ।
नास्ति विप्राप्तरो धर्मो नास्ति विप्रात्परा गतिः ॥ १४.९८.९० ॥

No hay nada más puro que un brahmín, nada más purificador que un dvija. No hay dharma superior al brahmín, no hay meta superior al brahmín.

14.98.91

पापकर्मसमाक्षिप्तं पतन्तं नरके नरम् ।
त्रायते पात्रमप्येकं पात्रभूते तु तद्द्विजे ॥ १४.९८.९१ ॥

Un hombre que cae al infierno, arrojado por sus obras pecaminosas, es salvado incluso por un solo receptor digno; y ese es un dvija.

14.98.92

बालाहिताग्नयो ये च शान्ताः शूद्रान्नवर्जिताः ।
मामर्चयन्ति तद्भक्तास्तेभ्यो दत्तमिहाक्षयम् ॥ १४.९८.९२ ॥

A quienes, devotos Mios, mantienen el fuego sagrado atendido por muchachos, son tranquilos, se abstienen del alimento de un śūdra y me adoran, lo que aquí se les da es imperecedero.

14.98.93

प्रदानैः पूजितो विप्रो वन्दितो वापि संस्कृतः ।
सम्भाषितो वा दृष्टो वा मद्भक्तो दिवमुन्नयेत् ॥ १४.९८.९३ ॥

Un brahmín honrado con dádivas, saludado, debidamente respetado, con el que se conversa o simplemente visto—si es Mi devoto—eleva al hombre hasta el cielo.

14.98.94

ये पठन्ति नमस्यन्ति ध्यायन्ति पुरुषास्तु माम् ।
स तान्स्पृष्ट्वा च दृष्ट्वा च नरः पापैः प्रमुच्यते ॥ १४.९८.९४ ॥

Los hombres que me recitan, me veneran y me meditan: un hombre que los toca o incluso los ve queda por completo libre de sus pecados.

14.98.95

मद्भक्ता मद्गतप्राणा मद्गीता मत्परायणाः ।
बीजयोनिविशुद्धा यै श्रोत्रियाः संयतेन्द्रियाः।
शूद्रान्नविरता नित्यं ते पुनन्तीह दर्शनात् ॥ १४.९८.९५ ॥

Mis devotos, cuyo aliento vital está fijo en Mí, que cantan de Mí, están enteramente centrados en Mí, puros en semilla y matriz, versados en el Veda, de sentidos dominados, y que siempre se abstienen del alimento de un śūdra: purifican con solo ser vistos aquí.