ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.98.1
एवं श्रुत्वा वचस्तस्य धर्मपुत्रोऽच्युतस्य तु ।
पप्रच्छ पुनरप्यन्यं धर्मं धर्मात्मजो हरिम् ॥ १४.९८.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਚੁਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਰਮ-ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ।
14.98.2
वृथा च कति जन्मानि वृथा दानानि कानि च ।
वृथा च जीवितं केषां नराणां पुरुषोत्तम ॥ १४.९८.२ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ! ਕਿੰਨੇ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਹੜੇ ਦਾਨ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
14.98.3
कीदृशासु ह्यवस्थासु दानं दत्तं जनार्दन ।
इह लोकेऽनुभवति पुरुषः पुरुषोत्तम ॥ १४.९८.३ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਕਿਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ?
14.98.4
गर्भस्थः किं समश्नाति किं बाल्ये वाऽपि केशव ।
यौवनस्थेऽपि किं कृष्ण वार्धके वाऽपि किं भवेत् ॥ १४.९८.४ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ! ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਾਲਪਨ ਵਿੱਚ ਕੀ? ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕੀ, ਜਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
14.98.5
सात्विकं कीदृशं दानं राजसं कीदृशं भवेत् ।
तामसं कीदृशं देव तर्पयिष्यति किं प्रभो ॥ १४.९८.५ ॥
ਹੇ ਦੇਵ! ਸਾਤਵਿਕ ਦਾਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਸਿਕ ਦਾਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਤਾਮਸਿਕ ਦਾਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਕਿਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇਗਾ?
14.98.6
उत्तमं कीदृशं दानं तेषां वा किं फलं भवेत् ।
किं दानं नयति ह्यूर्ध्वं किं गतिं मध्यमां नयेत्।
गतिं जघन्यामथवा देवदेव ब्रवीहि मे ॥ १४.९८.६ ॥
ਉੱਤਮ ਦਾਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਦਾਨ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਵੱਲ, ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਗਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
14.98.7
एतदिच्छामि विज्ञातुं परं कौतूहलं हि मे ।
त्वदीयं वचनं सत्यं पुण्यं च मधुसूदन ॥ १४.९८.७ ॥
ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ ਸੱਚ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
14.98.8
एवं धर्मं प्रयत्नेन पृष्टः पाण्डुसुतेन वै ।
उवाच वासुदेवोऽथ धर्मान्धर्मात्मजस्य तु ॥ १४.९८.८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਦ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੱਸੇ।
14.98.9
शृणु राजन्यथान्यायं वचनं तथ्यमुत्तमम् ।
कथ्यमानं मया पुण्यं सर्वपापव्यपोहनम् ॥ १४.९८.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣੋ। ਮੇਰਾ ਕਿਹਾ ਇਹ ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
14.98.10
वृथा च दश जन्मानि चत्वारि च नराधिप ।
वृथा दानानि पञ्चाशत्पञ्चैव च यथाक्रमम् ॥ १४.९८.१० ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਦਸ ਅਤੇ ਚਾਰ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹਨ; ਪੰਜਾਹ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦਾਨ ਵੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਅਰਥ ਹਨ।
14.98.11
वृथा च जीवितं येषां ते च षट् परिकीर्तिताः ।
अनुक्रमेण वक्ष्यामि तानि सर्वाणि पार्थिव ॥ १४.९८.११ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਉਹ ਛੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
14.98.12
धर्मघ्नानां वृथा जन्म लुब्धानां पापिनां तथा ।
वृथा पाकं च येऽश्नन्ति परदाररताश्च ये।
पाकभेदकरा ये च ये च स्युः सत्यवर्जिताः ॥ १४.९८.१२ ॥
ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਲੋਭੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਪਕਾਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲੇ, ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੱਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਲੋਕ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹਨ।
14.98.13
मृष्टमश्नाति यश्चैकः क्लिस्यमानैस्तु बान्धवैः ।
पितरं मातरं चैव उपाध्यायं गुरुं तथा।
मातुलं मातुलानीं च यो निहन्याच्छपेत वा ॥ १४.९८.१३ ॥
ਜੋ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਕੱਲਾ ਸੁਆਦਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਉਪਾਧਿਆਏ, ਗੁਰੂ, ਮਾਮਾ ਜਾਂ ਮਾਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਜਾਂ ਸਰਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
14.98.14
ब्राह्मणश्चैव यो भूत्वा सन्ध्योपासनवर्जितः ।
निस्स्वाहो निस्स्वधश्चैव शूद्राणामन्नभुग्द्विजः ॥ १४.९८.१४ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੰਧਿਆ ਉਪਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਵਾਹਾ ਸਵਧਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਅੰਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਵਿਜ।
14.98.15
मम वा शंकरस्याथ ब्रह्मणो वा युधिष्ठिर ।
अथवा ब्राह्मणानां तु ये न भक्ता नराधमाः।
वृथाजन्मान्यथैतेषां पापिनां विद्धि डव ॥ १४.९८.१५ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ! ਮੇਰੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਜੋ ਭਗਤ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ, ……
14.98.16
अश्रद्धयाऽपि यद्दत्तमवामानेन वाऽपि यत् ।
डंभार्थमपि यद्दत्तं यत्पाषण्डिहृतं नृप ॥ १४.९८.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਦਾਨ।
14.98.17
शूद्राचाराय यद्दत्तं यद्दत्त्वा चानुकीर्तितम् ।
रोषयुक्तं तु यद्दत्तं यद्दत्तमनुशोचितम् ॥ १४.९८.१७ ॥
ਸ਼ੂਦਰਾਚਾਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਦੇ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਪਛਤਾਇਆ ਗਿਆ ਦਾਨ।
14.98.18
डंभार्जितं च यद्दत्तं यच्च वाऽप्यनृतार्जितम् ।
ब्राह्मणस्वं च यद्दत्तं चौर्येणाप्यार्जितं च यत् ॥ १४.९८.१८ ॥
ਦੰਭ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਝੂਠ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਧਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ।
14.98.19
अभिशास्ताहृतं यत्तु यद्दत्तं पतिते द्विजे ।
निर्ब्रह्माभिहृतं यत्तु यद्दत्तं सर्वयाचकैः ॥ १४.९८.१९ ॥
ਅਭਿਸ਼ਸਤ ਤੋਂ ਹਰਿਆ ਗਿਆ, ਪਤਿਤ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਵੇਦ-ਤਿਆਗੀ ਦੁਆਰਾ ਹਰਿਆ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਯਾਚਕਾਂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ—
14.98.20
व्राप्यैस्तु यद्धृतं दानमारूढपतितैश्च यत् ।
यद्दत्तं स्वैरिणीभर्तुः श्वशुराननुवर्तिने ॥ १४.९८.२० ॥
ਵ੍ਰਾਤਯਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਦਾਨ, ਆਰੂੜ੍ਹ-ਪਤਿਤਾਂ ਦਾ ਹਰਿਆ, ਸਵੈਰਿਣੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਸਹੁਰੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ—
14.98.21
यद्ग्रामयाचकहृतं यत्कृतघ्नहृतं तथा ।
उपपातकिने दत्तं देवविक्रयिणे च यत् ॥ १४.९८.२१ ॥
ਗ੍ਰਾਮ-ਯਾਚਕ ਦਾ ਹਰਿਆ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਦਾ ਹਰਿਆ, ਉਪਪਾਤਕੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਦੇਵ-ਵਿਕ੍ਰਯੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ—
14.98.22
स्त्रीजिताय च यद्दत्तं यद्दत्तं राजसेविने ।
गणकाय च यद्दत्तं यच्च कारणिकाय च ॥ १४.९८.२२ ॥
ਇਸਤਰੀ-ਜਿਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਜਸੇਵਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਗਣਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਕਾਰਣਿਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ—
14.98.23
वृषलीपतये दत्तं यद्दत्तं शस्त्रजीविने ।
भृतकाय च यद्दत्तं व्यालग्राहिहृतं च यत् ॥ १४.९८.२३ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਲੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ਸਤ੍ਰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਭ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਆਲਗ੍ਰਾਹੀ ਦਾ ਹਰਿਆ—
14.98.24
पुरोहिताय यद्दत्तं चिकित्सकहृतं च यत् ।
यद्वणिंक्कर्मिणे दत्तं क्षुद्रमन्त्रोपजीविने ॥ १४.९८.२४ ॥
ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਚਿਕਿਤਸਕ ਦਾ ਹਰਿਆ, ਵਣਿਕ-ਕਰਮੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਛੋਟੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ—
14.98.25
यच्छूद्रजीविने दत्तं यच्च देवलकाय च ।
देवद्रव्याशिने यच्च यद्दत्तं चित्रकर्मिणे ॥ १४.९८.२५ ॥
ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਦੇਵਲਕ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਦੇਵ-ਦ੍ਰਵਿਆ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ।
14.98.26
रङ्गोपजीविने दत्तं यच्च मांसोपजीविने ।
सेवकाय च यद्दत्तं यद्दत्तं ब्राह्मणब्रुवे ॥ १४.९८.२६ ॥
ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਸ ਵੇਚ ਕੇ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ।
14.98.27
अदेशिने च यद्दत्तं दत्तं वार्धुषिकाय च ।
यदनाचारिणे दत्तं यत्तु दत्तमनग्रये ॥ १४.९८.२७ ॥
ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਆਜ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਅਨਾਚਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਅਗਨੀ-ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ।
14.98.28
असन्ध्योपासिने दत्तं यच्छूद्रग्रामवासिने ।
यन्मिथ्यालिङ्गिने दत्तं दत्तं सर्वाशिने च यत् ॥ १४.९८.२८ ॥
ਸੰਧਿਆ-ਉਪਾਸਨਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ੂਦਰ-ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਝੂਠੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਰਬਭੋਜੀ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ।
14.98.29
नास्तिकाया च यद्दत्तं धर्मविक्रयिणे च यत् ।
वराकाय च यद्दत्तं यद्दत्तं कूटसाक्षिणे ॥ १४.९८.२९ ॥
ਨਾਸਤਿਕ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਧਰਮ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਦੀਨ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਗਵਾਹ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ।
14.98.30
ग्रामकूटाय यद्दत्तं दानं पार्तिवपुङ्गव ।
वृथा भवति तत्सर्वं नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.९८.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਗ੍ਰਾਮਕੂਟ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
14.98.31
विप्राणामधरा एते लोलुपा ब्राह्मणाधमाः ।
नात्मानं तारयन्त्येते न दातारं युधिष्ठिर ॥ १४.९८.३१ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਮ, ਲੋਭੀ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਦਾਤਾ ਨੂੰ।
14.98.32
एतेभ्यो दत्तमात्राणि दानानि सुबहून्यपि ।
वृथा भवन्ति राजेन्द्र भस्मन्याज्याहुतिर्यथा ॥ १४.९८.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਆਹ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਘਿਓ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਵਾਂਗ।
14.98.33
एतेषु यत्फलं किंचिद्भविष्यति कथंचन ।
राक्षसाश्च पिशाचाश्च तद्विलुंपन्ति हर्षिताः ॥ १४.९८.३३ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਕੁਝ ਫਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲੁੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
14.98.34
वृथा ह्येतानि दत्तानि कथितानि समासतः ।
जीवितं तु वृथा येषां चच्छृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.९८.३४ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਵਿਅਰਥ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਣ।
14.98.35
ये मां न प्रतिपद्यन्ते शङ्करं वा नराधमाः ।
ब्रैह्मणान्वा महीदेवान्वृथा जीवन्ति ते नराः ॥ १४.९८.३५ ॥
ਜੋ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਜਾਂ ਭੂਦੇਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਿਅਰਥ ਜੀਂਦੇ ਹਨ।
14.98.36
हेतुशास्त्रेषु ये सक्ताः कुदृष्टिपथमाश्रिताः ।
देवान्निन्दन्त्यनाचारा वृथा जीवन्ति ते नराः ॥ १४.९८.३६ ॥
ਜੋ ਲੋਕ ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੁਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਿਅਰਥ ਜੀਂਦੇ ਹਨ।
14.98.37
कुशलैः कृतशास्त्राणि पठित्वा ये नराधमाः ।
विप्रान्निन्दन्ति यज्ञांश्च वृथा जीवन्ति ते नराः ॥ १४.९८.३७ ॥
ਗਿਆਨੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਜਿਹੜੇ ਅਧਮ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਜੀਂਦੇ ਹਨ।
14.98.38
ये दुर्गां वा कुमारं वा वायुमग्निं जलं रविम् ।
पितरं मातरं चैव गुरुमिन्द्रं निशाकरम्।
मूढा निन्दन्त्यनाचारा वृथा जीवन्ति ते नराः ॥ १४.९८.३८ ॥
ਦੁਰਗਾ, ਕੁਮਾਰ, ਵਾਯੂ, ਅਗਨੀ, ਜਲ, ਸੂਰਜ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਗੁਰੂ, ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਵਿਅਰਥ ਜੀਂਦੇ ਹਨ।
14.98.39
विद्यमाने धने यस्तु दानधर्मविवर्जितः ।
मृष्टमश्नाति यश्चैको वृथा जीवति सोपि च ॥ १४.९८.३९ ॥
ਧਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਸੁਆਦਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਜੀਂਦਾ ਹੈ।
14.98.40
वृथा जीवितमाख्यातं दानकालं ब्रवीमि ते ॥ १४.९८.४० ॥
ਵਿਅਰਥ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ; ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
14.98.41
तमोनिविष्टचित्तेन दत्तं दानं तु यद्भवेत् ।
तदस्य फलमश्नाति नरो गर्भगतो नृप ॥ १४.९८.४१ ॥
ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਮਨ ਨਾਲ ਜੋ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਦਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
14.98.42
ईर्ष्यामत्सरसंयुक्तो डंभार्थं चार्थकारणात् ।
ददाति दानं यो मर्त्यो बालभावे तदश्नुते ॥ १४.९८.४२ ॥
ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਮਤਸਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਆਰਥ ਕਾਰਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਲਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
14.98.43
भोक्तं भोगमशक्तस्तु व्याधिभिः पीडितो भृशम् ।
ददाति दानं यो मर्त्यो वृद्धभावे तदश्नुते ॥ १४.९८.४३ ॥
ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭੋਗ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਇਆ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.98.44
श्रद्धायुक्तः शुचिः स्नातः प्रसन्नेन्द्रियमानसः ।
ददाति दानं यो मर्त्यो यौवने स तदश्नुते ॥ १४.९८.४४ ॥
ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.98.45
स्वयं नीत्वा तु यद्दानं भक्त्या पात्रे प्रदीयते ।
तत्सार्वकालिकं विद्धि दानमामरणान्तिकम् ॥ १४.९८.४५ ॥
ਆਪ ਲਿਆ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਜੋ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਫਲਦਾਇਕ, ਮੌਤ ਤੱਕ ਟਿਕਣ ਵਾਲਾ ਦਾਨ ਸਮਝ।
14.98.46
राजसं सात्विकं चापि तामसं च युधिष्ठिर ।
दानं दानफलं चैव गतिं च त्रिविधां शृणु ॥ १४.९८.४६ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਰਾਜਸੀ, ਸਾਤਵਿਕ ਅਤੇ ਤਾਮਸੀ ਦਾਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਗਤੀ ਸੁਣ।
14.98.47
दानं दातव्यमित्येव मतिं कृत्वा द्विजाय वै ।
उपकारवियुक्ताय यद्दत्तं तद्धि सात्विकम् ॥ १४.९८.४७ ॥
‘ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ’ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਬਦਲੇ ਦੀ ਆਸ ਬਿਨਾਂ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਤਵਿਕ ਦਾਨ ਹੈ।
14.98.48
श्रोत्रियाय दरिद्राय बहुभृत्याय पाण्डव ।
दीयते यत्प्रहृष्टेन तत्सात्विकमुदाहृतम् ॥ १४.९८.४८ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ! ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਤਵਿਕ ਦਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
14.98.49
वेदाक्षरविहीनाय यत्तु पूर्वोपकारिणे ।
समृद्धाय च यद्दत्तं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १४.९८.४९ ॥
ਵੇਦ-ਅੱਖਰ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਰਾਜਸ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
14.98.50
संबन्धिने च यद्दत्तं प्रमत्ताय च पाण्डव ।
फलार्थिभिरपात्राय तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १४.९८.५० ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਸੰਬੰਧੀ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਮਾਦੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਰਾਜਸ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
14.98.51
वैश्वदेवविहीनाय दानमश्रोत्रियाय च ।
दीयते तस्करायापि तद्दानं तामसं स्मृतम् ॥ १४.९८.५१ ॥
ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਅਤੇ ਚੋਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਤਾਮਸ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
14.98.52
सरोषमवधूतं च क्लेशयुक्तमवज्ञया ।
सेवकाय च यद्दतं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १४.९८.५२ ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਤਿਰਸਕਾਰ ਨਾਲ, ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ, ਅਵੱਗਿਆ ਨਾਲ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਤਾਮਸ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
14.98.53
देवाः पितृगणाश्चैव मुनयश्चाग्नयस्तथा ।
सात्विकं दानमश्नन्ति तुष्यन्ति च नरेश्वर ॥ १४.९८.५३ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਗਣ, ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਅਗਨੀਆਂ ਸਾਤ੍ਵਿਕ ਦਾਨ ਖਾਂਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ।
14.98.54
दानवा दैत्यसङ्गाश्च ग्रहा यक्षाः सराक्षसाः ।
राजसं दानमश्नन्ति वर्जितं पितृदैवतैः ॥ १४.९८.५४ ॥
ਦਾਨਵ, ਦੈਤ ਸਮੂਹ, ਗ੍ਰਹਿ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਰਾਜਸ ਦਾਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
14.98.55
पिशाचाः प्रेतसङ्घाश्च कश्मला ये मलीमसाः ।
तामसं दानमश्नन्ति गतिं च त्रिविधां शृणु ॥ १४.९८.५५ ॥
ਪਿਸ਼ਾਚ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਜੋ ਮਲੀਨ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਕਸ਼ਮਲ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਮਸ ਦਾਨ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਗਤੀ ਸੁਣ।
14.98.56
सात्विकानां तु दानानामुत्तमं फलमश्नुते ।
मध्यमं राजसानां तु तामसानां तु पश्चिमम् ॥ १४.९८.५६ ॥
ਸਾਤਵਿਕ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਸ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਮੱਧਮ, ਅਤੇ ਤਾਮਸ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਫਲ।
14.98.57
अभिगम्योपनीतानां दानानामुत्तमं फलम् ।
मध्यमं तु समाहूय जघन्यं याचते फलम् ॥ १४.९८.५७ ॥
ਖੁਦ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਬੁਲਾ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਦਾ ਮੱਧਮ; ਅਤੇ ਮੰਗਣ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਦਾ ਨੀਵਾਂ ਫਲ।
14.98.58
अयाचितप्रदाता यः स याति गतिमुत्तमाम् ।
समाहूय तु यो दद्यान्मध्यमां स गतिं व्रजेत्।
याचितो यश्च वै दद्याज्जघन्यां स गतिं व्रजेत् ॥ १४.९८.५८ ॥
ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਬੁਲਾ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੱਧਮ ਗਤੀ; ਅਤੇ ਜੋ ਮੰਗਣ ਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨੀਵੀਂ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.98.59
उत्तमा दैविकी ज्ञेया मध्यमा मानुषी गतिः ।
गतिर्जघन्या तिर्यक्षु गतिरेषा त्रिधा स्मृता ॥ १४.९८.५९ ॥
ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਦੈਵੀ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਮੱਧਮ ਮਾਨੁਸ਼ੀ; ਨੀਵੀਂ ਗਤੀ ਤਿਰਯਕ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਗਤੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
14.98.60
पात्रभूतेषु विप्रेषु संस्थितेष्वाहिताग्निषु ।
यत्तु निक्षिप्यते दानमक्षयं संप्रकीर्तितम् ॥ १४.९८.६० ॥
ਪਾਤਰ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਆਹਿਤਾਗਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਸ਼ੈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
14.98.61
श्रोत्रियाणां दरिद्राणां भरणं कुरु पार्थिव ।
समृद्धानां द्विजातीनां कुर्यास्तेषां तु रक्षणम् ॥ १४.९८.६१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਵੇਦਵਿੱਦਿਆ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਸ਼੍ਰੋਤਰਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰੋ; ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
14.98.62
दरिद्रान्वित्तहीनांश्च प्रदानैः सुष्ठु पूजय ।
आतुरस्यैषधैः कार्यं नीरुजस्य किमौषधैः ॥ १४.९८.६२ ॥
ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਧਨਹੀਣਾਂ ਦਾ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਕਾਰ ਕਰੋ। ਰੋਗੀ ਦਾ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਕੀ ਕੰਮ?
14.98.63
पापं प्रतिग्रहीतारं प्रदातुरपगच्छति ।
प्रतिग्रहीतुर्यत्पुण्यं प्रदातारमुपैति तत्।
तस्माद्दानं सदा कार्यं परत्र हितमिच्छता ॥ १४.९८.६३ ॥
ਦਾਤੇ ਦਾ ਪਾਪ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀਤਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀਤਾ ਦਾ ਜੋ ਪੁੰਨ ਹੈ ਉਹ ਦਾਤੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.98.64
वेदविद्यावदातेषु सदा शूद्रान्नवर्जिषु ।
प्रयत्नेन विधातव्यो महादानमयो निधिः ॥ १४.९८.६४ ॥
ਵੇਦ-ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਅੰਨ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਦਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ।
14.98.65
येषां दाराः प्रतीक्षन्ते सहस्रस्येव लम्भनम् ।
भुक्तशेषस्य भक्तस्य तान्निमन्त्रय पाण्डव ॥ १४.९८.६५ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਲਾਭ ਵਾਂਗ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਚੇ ਅੰਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿਓ।
14.98.66
आमन्त्र्य तु निराशानि न कर्तव्यानि भारत ।
कुलानि सुदरिद्राणि तेषामाशा हता भवेत् ॥ १४.९८.६६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਕੁਲਾਂ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
14.98.67
मद्भक्ता ये नरश्रेष्ठ मद्गता मत्परायणाः ।
मद्याजिनो मन्नियमास्तान्प्रयत्नेन पूजयेत् ॥ १४.९८.६७ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਪਰਾਇਣ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
14.98.68
तेषां तु पावनायाहं नित्यमेव युधिष्ठिर ।
उभे सन्ध्येऽधितिष्ठामि ह्यस्कन्नं तद्व्रतं मम ॥ १४.९८.६८ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਸਦਾ ਦੋਹਾਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਅਟੁੱਟ ਹੈ।
14.98.69
तस्मादष्टाक्षरं मन्त्रं मद्भक्तैर्वीतकल्मषैः ।
सन्ध्याकाले तु जप्तव्यं सततं चात्मशुद्धये ॥ १४.९८.६९ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਧਿਆ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਾਕਸ਼ਰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਆਤਮ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਵੀ।
14.98.70
अन्येषामपि विप्राणां किल्बिषं हि विनश्यति ।
उभे सन्ध्येप्युपासीत तस्माद्विप्रो विशुद्धये। ॥ १४.९८.७० ॥
ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
14.98.71
दैवे श्राद्धेपि विप्रः स नियोक्तव्योऽजुगुप्सया ।
जुगुप्सितस्तु यः श्राद्धं दहत्यग्निरिवेन्धनम् ॥ १४.९८.७१ ॥
ਦੇਵ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਨਿੰਦਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਧ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਨੂੰ।
14.98.72
भारतं मानवो धर्मो वेदाः साङ्गाश्चिकित्सितम् ।
आज्ञासिद्धानि चत्वारि न हन्तव्यानि हेतुभिः ॥ १४.९८.७२ ॥
ਮਹਾਭਾਰਤ, ਮਨੂ ਦਾ ਧਰਮ, ਅੰਗਾਂ ਸਹਿਤ ਵੇਦ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸ਼ਾਸਤਰ — ਇਹ ਚਾਰੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
14.98.73
न ब्राह्मणान्परीक्षेत दैवे कर्मणि धर्मवित् ।
महान्भवेत्परीवादो ब्राह्मणानां परीक्षणे ॥ १४.९८.७३ ॥
ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਦੈਵੀ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਨਾ ਲਵੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਨਿੰਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
14.98.74
ब्राह्मणानां परीवादं यः कुर्यात्स नराधमः ।
रासभानां शुनां योनिं गच्छेत्पुरुषदूषकः ॥ १४.९८.७४ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਧਿਆਂ ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.98.75
श्वत्वं प्राप्नोति निन्दित्वा परीवादात्खरो भवेत् ।
कृमिर्भवत्यभिभवात्कीटो भवति मत्सरात् ॥ १४.९८.७५ ॥
ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਗਧਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਕੀੜਾ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਕੀਟ ਬਣਦਾ ਹੈ।
14.98.76
दुर्वृत्ता वा सुवृत्ता वा प्राकृता वा सुसंस्कृताः ।
ब्राह्मणा नावमन्तव्या भस्मच्छन्ना इवाग्नयः ॥ १४.९८.७६ ॥
ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਦਾਚਾਰੀ, ਆਮ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸੁਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਹ ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
14.98.77
क्षत्रियं चैव सर्पं च ब्राह्मणं च बहुश्रुतम् ।
नावमन्येत मेधावी कृशानपि कदाचन ॥ १४.९८.७७ ॥
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕਦੇ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ।
14.98.78
एतत्त्रयं हि पुरुषं निर्दहेदवमानितम् ।
तस्मादेतत्प्रयत्नेन नावमन्येत बुद्धिमान् ॥ १४.९८.७८ ॥
ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰੇ।
14.98.79
यथा सर्वास्ववस्थासु पावको दैवतं महत् ।
तथा सर्वास्ववस्थासु ब्राह्मणो दैवतं महत् ॥ १४.९८.७९ ॥
ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
14.98.80
व्यङ्गाः काणाश्च कुब्जाश्च वामनाङ्गास्तथैव च ।
सर्वे दैवे नियोक्तव्या व्यामिश्रा वेदपारगैः ॥ १४.९८.८० ॥
ਅੰਗਹੀਣ, ਕਾਣੇ, ਕੁੱਬੇ ਅਤੇ ਬੌਣੇ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਦਪਾਰੰਗਤਾਂ ਨੇ ਦੈਵੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.98.81
मन्युं नोत्पादयेत्तेषां न चारिष्टं समाचरेत् ।
मन्युप्रहरणा विप्रा न विप्राः शश्त्रपाणयः ॥ १४.९८.८१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ।
14.98.82
मन्युना घ्नन्ति ते शत्रून्वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ।
ब्राह्मणो हि महद्दैवं जातिमात्रेण जायते ॥ १४.९८.८२ ॥
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਾਂ ਜਨਮ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।
14.98.83
ब्राह्मणः सर्वभूतानां धर्मकोशस्य गुप्तये ।
किं पुनर्ये च कौन्तेय सन्ध्यां नित्यमुपासते ॥ १४.९८.८३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਜੋ ਨਿੱਤ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ!
14.98.84
यस्यास्येन समश्नन्ति हव्यानि त्रिदिवौकसः ।
कव्यानि चैव पितरः किं भूतमधिकं ततः ॥ १४.९८.८४ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਹਵਿ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਕਵਿ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਜੀਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
14.98.85
उत्पत्तिरेव विप्रस्य मूर्तिधर्मस्य शाश्वती ।
स हि धर्मार्थमुत्पन्नो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.९८.८५ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਜਨਮ ਹੀ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਭਾਵ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
14.98.86
स्वमेव ब्राह्मणो भुङ्क्ते स्वं वस्ते स्वं ददाति च ।
आनृशंस्याद्ब्राह्मणस्य भुञ्जते हीतरे जनाः।
तस्मात्ते नावमन्तव्या मद्भक्ता हि द्विजाः सदा ॥ १४.९८.८६ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣਾ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਰ ਲੋਕ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਕਦੇ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
14.98.87
आरण्यकोपनिषदि ये तु पश्यन्ति मां द्विजाः ।
निगूढं निष्कलावस्थं तान्प्रयत्नेन पूजय ॥ १४.९८.८७ ॥
ਆਰਣਯਕ ਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ ਮੈਨੂੰ ਗੁਪਤ, ਨਿਸ਼ਕਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
14.98.88
स्वगृहे वा प्रवासे वा दिवारात्रमथापि वा ।
श्रद्धया ब्राह्मणाः पूज्या मद्भक्ता ये च पाण्डव ॥ १४.९८.८८ ॥
ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਪੂਜਯ ਹਨ।
14.98.89
नास्ति विप्रसमं दैवं नास्ति विप्रसमो गुरुः ।
नास्ति विप्रात्परो बन्धुर्नास्ति विप्रात्परो निधिः।
नास्ति विप्रात्परं तीर्थं न पुण्यं ब्राह्मणात्परम्। ॥ १४.९८.८९ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਬੰਧੂ ਨਹੀਂ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ।
14.98.90
न पवित्रं परं विप्रान्न द्विजात्पावनं परम् ।
नास्ति विप्राप्तरो धर्मो नास्ति विप्रात्परा गतिः ॥ १४.९८.९० ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਦ੍ਵਿਜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਵਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਗਤੀ ਨਹੀਂ।
14.98.91
पापकर्मसमाक्षिप्तं पतन्तं नरके नरम् ।
त्रायते पात्रमप्येकं पात्रभूते तु तद्द्विजे ॥ १४.९८.९१ ॥
ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਕਾਰਨ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਵੀ ਯੋਗ ਦ੍ਵਿਜ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
14.98.92
बालाहिताग्नयो ये च शान्ताः शूद्रान्नवर्जिताः ।
मामर्चयन्ति तद्भक्तास्तेभ्यो दत्तमिहाक्षयम् ॥ १४.९८.९२ ॥
ਬਾਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਗਨੀ ਸੰਭਾਲੀ ਜਾਂਦੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਅੰਨ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਅਕਸ਼ੈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
14.98.93
प्रदानैः पूजितो विप्रो वन्दितो वापि संस्कृतः ।
सम्भाषितो वा दृष्टो वा मद्भक्तो दिवमुन्नयेत् ॥ १४.९८.९३ ॥
ਦਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ, ਵੰਦਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ—ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਵਰਗ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.98.94
ये पठन्ति नमस्यन्ति ध्यायन्ति पुरुषास्तु माम् ।
स तान्स्पृष्ट्वा च दृष्ट्वा च नरः पापैः प्रमुच्यते ॥ १४.९८.९४ ॥
ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਅਤੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.98.95
मद्भक्ता मद्गतप्राणा मद्गीता मत्परायणाः ।
बीजयोनिविशुद्धा यै श्रोत्रियाः संयतेन्द्रियाः।
शूद्रान्नविरता नित्यं ते पुनन्तीह दर्शनात् ॥ १४.९८.९५ ॥
ਮੇਰੇ ਭਗਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ, ਬੀਜ-ਯੋਨੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ, ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੀਆ, ਸੰਯਤ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਅੰਨ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ—ਉਹ ਇੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
14.98.96
स्वंय नीत्वा विशेषेण दानं तेषां गृहेष्वथ ।
निवापयेत्तु यद्भक्त्या तद्दानं कोटिसंमितम् ॥ १४.९८.९६ ॥
ਆਪ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਦਾਨ ਕਰੋੜਾਂ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
14.98.97
जाग्रतः स्वपतो वापि प्रवासेषु गृहेष्वथ ।
हृदये न प्रणश्यामि यस्य विप्रस्य भावतः ॥ १४.९८.९७ ॥
ਜਾਗਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸੌਂਦੇ, ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
14.98.98
स पूजितो वा दृष्टो वा स्पृष्टो वापि द्विजोत्तमः ।
सम्भाषितो वा राजेन्द्र पुनात्येव नरं सदा ॥ १४.९८.९८ ॥
ਉਹ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਛੂਹਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਹ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
14.98.99
एवं सर्वास्ववस्थासु सर्वदानानि पाण्डव ।
मद्भक्तेभ्यः प्रदत्तानि स्वर्गमार्गप्रदानि वै ॥ १४.९८.९९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।