Mahābhārata · Adhyāya 14.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.99.1
श्रुत्वैवं सात्विकं दानं राजसं तामसं तथा ।
पृथक्पृथक्त्वेन गतिं फलं चापि पृथक्पृथक् ॥ १४.९९.१ ॥
Habiendo oído así sobre los dones de la naturaleza sáttvica, rájasa y támasa, y también sus destinos y frutos separados,
14.99.2
अवितृप्तः प्रहृष्टात्मा पुण्यं धर्मामृतं पुनः ।
युधिष्ठिरो धर्मरतः केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.९९.२ ॥
Aún insaciable, con el corazón alegre por el mérito del néctar del dharma, Yudhiṣṭhira, deleitado en el dharma, volvió a hablar a Keśava.
14.99.3
बीजयोनिविशुद्धानां लक्षणानि वदस्व मे ।
बीजदोषेण लोकेश जायन्ते च कथं नराः ॥ १४.९९.३ ॥
Dime las señales de quienes son puros en semilla y matriz. Oh señor de los mundos, ¿cómo nacen los hombres por una falta de la semilla?
14.99.4
आचारदोषं देवेशं वक्तुगर्हस्यशेषतः ।
ब्राह्मणानां विशेषं च गुणदोषौ च केशव ॥ १४.९९.४ ॥
Oh señor de los dioses, te corresponde explicar por completo la falta de conducta, la distinción de los brahmanes y sus virtudes y defectos, oh Keśava.
14.99.5
चातुर्वर्ण्यस्य कुत्स्नस्य वर्तमानाः प्रतिग्रहे ।
केन विप्रा विशेषेण तरन्ते तारयन्ति च।
एतान्कथय देवेश त्वद्भक्तस्य नमोस्तु ते ॥ १४.९९.५ ॥
De entre las cuatro castas, los que se dedican a recibir donaciones: ¿cómo cruzan particularmente los brahmanes y hacen cruzar a otros? Dime esto, oh señor de los dioses. Homenaje a ti, tu devoto.
14.99.6
शृणु राजन्यथावृत्तं बीजयोनिं शुभाशुभम् ।
येन तिष्ठति लोकोयं विनश्यति च पाण्डव ॥ १४.९९.६ ॥
Escucha, oh rey, tal como es, lo bueno y lo malo de la semilla y el vientre, por lo cual este mundo subsiste y perece, oh Pāṇḍava.
14.99.7
अविप्लुतब्रह्मचर्यो यस्तु विप्रो यथाविधि ।
स बीजं नाम विज्ञेयं तस्य बीजं शुभं भवेत् ॥ १४.९९.७ ॥
El brahmán que observa el brahmacharya ininterrumpido según la norma debe ser conocido como la 'semilla'; su semilla es auspiciosa.
14.99.8
कन्या चाक्षतयोनिः स्यात्कुलीना पितृमातृतः ।
ब्राह्मणादिषु विवाहेषु परिणीता यथाविधि।
सा प्रशस्ता वरारोहा तस्या योनिः प्रशस्यते ॥ १४.९९.८ ॥
Una doncella de vientre intacto, de buena familia por parte de padre y madre, desposada según la norma en matrimonios brahmánicos y similares, es alabada; el vientre de esa mujer de bello talle es celebrado.
14.99.9
मनसा कर्मणा वाचा या गच्छेत्परपूरुषम् ।
योनिस्तस्या नरश्रेष्ठ गर्भाधानं न चार्हति ॥ १४.९९.९ ॥
El vientre de la mujer que, en mente, obra y palabra, se entrega a otro hombre, oh mejor de los hombres, no merece la concepción.
14.99.10
स्वैरिण्या यस्तु पापात्मा संतानार्थमिहेच्छति ।
स कुलान्पातयत्याशु दशपूर्वान्दशापरान् ॥ १४.९९.१० ॥
El hombre pecador que aquí desea descendencia de una mujer licenciosa derriba pronto los linajes, diez generaciones antes y diez después.
14.99.11
दुष्टयोनौ तु यो मोहाद्रेतः सिञ्चति मूढधीः ।
तद्रेतसा समुत्पन्नः षडङ्गविदपि द्विजः।
साधुभिः स बहिष्कार्यः श्वापाक इव पार्थिवा ॥ १४.९९.११ ॥
El hombre de mente obtusa que, por ofuscación, derrama su semen en un vientre mancillado: el dvija nacido de esa semilla, aunque conocedor de los seis Vedāṅgas, debe ser expulsado por los buenos como un śvapāka, oh rey.
14.99.12
कर्मणा मनसा वाचा या भवेत्स्वैरचारिणी ।
सा कुलघ्रीति विज्ञेया तस्यां जातः श्वपाचकः ॥ १४.९९.१२ ॥
La mujer que por obra, mente y palabra es licenciosa y vagabunda debe ser conocida como destructora de la familia; el hijo nacido de ella es un śvapāka.
14.99.13
दैवे पित्र्ये तथा दाने भोजने सहभाषणे ।
शयने सहसंबन्धे न योग्या दृष्टयोनिजाः ॥ १४.९९.१३ ॥
En los ritos sagrados, los ritos ancestrales, los dones, las comidas, la conversación en común, el lecho y los lazos de parentesco, los nacidos de un vientre conocido como impuro no son aptos.
14.99.14
न तस्माद्दुष्टयोन्यां तु गर्भमुत्पादयेद्बुधः ।
मोहेन कुरुते यस्तु कुलं हन्ति त्रिपूरुषम् ॥ १४.९९.१४ ॥
Por tanto, el sabio no debe engendrar hijos en un vientre impuro. Quien lo hace por ofuscación destruye su linaje durante tres generaciones.
14.99.15
कानीकनश्च सहोञश्च तथोभौ कुण्डगोलकै ।
आरूढपतिताज्जातः परितस्यापि यः सुतः।
षडेते विप्रचण्डाला निकृष्टाः श्वपचादपि ॥ १४.९९.१५ ॥
Kānīka y Sahoña, igualmente los dos, kuṇḍa y golaka, y el hijo nacido de una mujer caída (ārūḍha-patitā): estos seis son chandālas brahmánicos, inferiores incluso al cocinero de perros.
14.99.16
यो यत्र तत्र वा रेतः सिक्त्वा शूद्रासु वा चरेत् ।
कामचारी स पापात्मा बीजं तस्याशुभं भवेत् ॥ १४.९९.१६ ॥
Quien derrama su simiente dondequiera y vaga con mujeres śūdras es un seguidor del deseo y de alma pecadora; su semilla se vuelve de mal augurio.
14.99.17
अशुद्धं तद्भवेद्बीजं शुद्धां योनि न चार्हति ।
दूषयत्यपि तां योनिं शुना लीढं हविर्यथा ॥ १४.९९.१७ ॥
Esa semilla se vuelve impura y no merece un vientre puro. Contamina incluso ese vientre, como la ofrenda lamida por un perro.
14.99.18
शूद्रयोनौ पतेद्बीजं हाहाशब्दं द्विजन्मनः ।
कुर्यात्पुरीषगर्तेषु पतितोऽस्मीति दुःखितः ॥ १४.९९.१८ ॥
Si la semilla de un dvija cae en un vientre śūdra, debe clamar '¡ay, ay!' y, afligido como quien cayó en un pozo de inmundicia, decir: 'He caído.'
14.99.19
मामधःपातयन्नेष पापात्मा काममोहितः ।
अधोगतिं प्रजोत्क्षिप्रमिति शप्त्वा पतेत्तु तत् ॥ १४.९९.१९ ॥
Este hombre pecador, cegado por el deseo, me hace caer. Tras maldecir: «Que su descendencia alcance pronto una vía descendente», que caiga él mismo.
14.99.20
आत्मा हि शुक्लमुद्दिष्टं दैवतं परमं महत् ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन निरुन्ध्याच्छुक्लमात्मनः ॥ १४.९९.२० ॥
El alma es declarada lo puro (blanco), la deidad suprema y grande. Por tanto, uno debe contener su propia simiente (lo blanco) con todo esfuerzo.
14.99.21
आयुस्तेजो बलं वीर्यं प्रज्ञा श्रीश्च महद्यशः ।
पुण्यं च मत्प्रियत्वं च लभते ब्रह्मचर्यया ॥ १४.९९.२१ ॥
Longevidad, esplendor, fuerza, vigor, sabiduría, fortuna, gran fama, mérito y ser querido por mí: por medio del brahmacharya se obtiene todo esto.
14.99.22
अविप्लुतब्रह्मचर्यैर्गृहस्थश्रममाश्रितैः ।
पञ्चयज्ञपरैर्धर्मः स्थाप्यते पृथिवीतले ॥ १४.९९.२२ ॥
Por quienes mantienen un brahmacharya ininterrumpido, han adoptado la etapa de cabeza de familia y se dedican a los cinco sacrificios, el dharma se establece sobre la tierra.
14.99.23
सायंप्रातस्तु ये सन्ध्यां सम्यङ्नित्यमुपासते ।
नावं वेदमयीं कृत्वा तरन्ते तारयन्ति च ॥ १४.९९.२३ ॥
Quienes, de manera constante y correcta, practican la adoración del crepúsculo por la mañana y por la tarde, habiendo hecho un bote de los Vedas, cruzan y también ayudan a otros a cruzar.
14.99.24
यो जपेत्पावनीं देवीं गायत्रीं वेदमातरम् ।
न सीदेत्प्रतिगृह्णानः पृथिवीं च ससागराम् ॥ १४.९९.२४ ॥
Quien recita a la purificadora diosa Gāyatrī, madre de los Vedas, no se hunde aunque acepte donativos, aunque acepte la tierra con sus océanos.
14.99.25
ये चास्य दुःस्थिताः केचिद्ग्रहाः सूर्यादयो दिवि ।
ते चास्य सौम्या जायन्ते शिवाः शुभकरास्तथा ॥ १४.९९.२५ ॥
Y cualesquiera planetas mal situados en el cielo, empezando por el sol, se vuelven para él apacibles, auspiciosos y benéficos.
14.99.26
यत्र यत्र स्थिताश्चैव दारुणाः पिशिताशनाः ।
घोररूपा महाकाया धर्षयन्ति न तं द्विजम् ॥ १४.९९.२६ ॥
Dondequiera que estén los seres terribles, carnívoros, de forma espantosa y cuerpos enormes, no acometen a ese hombre de dos nacimientos.
14.99.27
पुनन्तीह पृथिव्यां च चीर्णवेदव्रता नराः ।
चतुर्णामपि वेदानां सा हि राजन्गरीयसी ॥ १४.९९.२७ ॥
Los hombres que han cumplido los votos védicos purifican aquí en la tierra; oh rey, eso es más poderoso incluso que los cuatro Vedas.
14.99.28
अचीर्णिव्रतवेदा ये विकर्मफलमाश्रिताः ।
ब्राह्ममा नाममात्रेण तेऽपि पूज्या युधिष्ठिर।
किं पुनर्यस्तु सन्ध्ये द्वे नित्यमेवोपतिष्ठते ॥ १४.९९.२८ ॥
Incluso los brahmanes solo de nombre, que no han cumplido los votos védicos y se apoyan en el fruto de malas acciones, son dignos de honor, oh Yudhiṣṭhira; ¡cuánto más aquel que adora constantemente en ambos crepúsculos!
14.99.29
शीलमध्ययनं दानं शौचं मार्दवमार्जवम् ।
तस्माद्वेदाद्विशिष्टानि मनुराह प्रजापतिः ॥ १४.९९.२९ ॥
La buena conducta, el estudio, la generosidad, la pureza, la mansedumbre y la rectitud: Manu, señor de las criaturas, declaró que son superiores incluso al Veda.
14.99.30
भूर्भुवस्स्वरिति ब्रह्म यो वेदनिरतो द्विजः ।
स्वदारनिरतो दान्तः स विद्वान्स च भूसुरः ॥ १४.९९.३० ॥
El nacido dos veces que se entrega a la fórmula sagrada «bhūḥ bhuvaḥ svaḥ» y al Veda, dedicado solo a su esposa y dueño de sí, ese es el sabio, y ese es un dios terrenal.
14.99.31
सन्ध्यामुपासते ये वै नित्यमेव द्विजोत्तमाः ।
ते यान्ति नरशार्दूल ब्रह्मलोकं न संशयः ॥ १४.९९.३१ ॥
Tigre entre los hombres, los mejores dvijas que practican siempre la adoración del crepúsculo van al mundo de Brahmā, sin duda.
14.99.32
सावित्रीमात्रसारोपि वरो विप्रः सुयन्त्रितः ।
नायन्त्रितश्चतुर्वेदी सर्वाशी सर्वविक्रयी ॥ १४.९९.३२ ॥
Un brahmán que solo posee la esencia de la Sāvitrī pero está bien controlado es excelente; el conocedor de los cuatro Vedas que no tiene control come de todo y vende de todo.
14.99.33
सावित्रीं चैव वेदांश्च तुलयाऽतोलयन्पुरा ।
सदेवर्षिगणाश्चैव सर्वे ब्रह्मपुरस्सराः।
चतुर्णामपि वेदानां सा हि राजन्गरीयसी ॥ १४.९९.३३ ॥
En tiempos antiguos, los dioses y las multitudes de sabios, todos guiados por Brahmā, pesaron en una balanza la Sāvitrī y los Vedas; oh rey, ella fue más pesada que los cuatro Vedas.
14.99.34
यथा विकसिते पुष्पे मधु गृह्णन्ति षट्पदाः ।
एवं गृहीता सावित्री सर्ववेदे च पाण्डवः ॥ १४.९९.३४ ॥
Como las abejas toman la miel de la flor abierta, así, oh Pāṇḍava, la Sāvitrī es captada en todos los Vedas.
14.99.35
तस्मात्तु सर्ववेदानां सावित्री प्राण उच्यते ।
निर्जीवा हीतरे वेदा विना सावित्रिया नृपः ॥ १४.९९.३५ ॥
Por tanto, la Sāvitrī es llamada el aliento vital de todos los Vedas; oh rey, sin la Sāvitrī los demás Vedas están ciertamente sin vida.
14.99.36
नायन्त्रितश्चतुर्वेदी शीलभ्रष्टः स कुत्सितः ।
शीलवृत्तसमायुक्तः सावित्रीपाठको वरः ॥ १४.९९.३६ ॥
El conocedor de los cuatro Vedas sin control ha caído de la buena conducta y es despreciable; el recitador de la Sāvitrī dotado de buen carácter y conducta es el excelente.
14.99.37
सहस्रपरमां देवीं शतमध्यां दशावराम् ।
सावित्रीं जप कौतेय सर्वपापप्रणाशिनीम् ॥ १४.९९.३७ ॥
Hijo de Kuntī, recita a la diosa Sāvitrī, mil veces suprema, cien veces intermedia, diez veces la más baja, destructora de todos los pecados.
14.99.38
त्रैलोक्यनाथ हे कृष्ण सर्वभूतात्मको ह्यसि ।
नानायोगपर श्रेष्ठ तुष्यसे केन कर्मणा ॥ १४.९९.३८ ॥
Señor de los tres mundos, Kṛṣṇa, eres el alma de todos los seres. Mejor entre los dedicados a muchos yogas, ¿con qué acción te complaces?
14.99.39
यदि भारसहस्रं तु गुग्गुल्वादि प्रधूपयेत् ।
करोति चेन्नमस्कारमुपहारं च कारयेत् ॥ १४.९९.३९ ॥
Si uno quema mil cargas de guggulu y similares como incienso, hace reverencias y además hace ofrendas,
14.99.40
स्तौति यः स्तुतिभिर्मां च ऋग्यजुस्सामभिः सदा ।
न तोषयति चेद्धिप्रान्नाहं तुष्यामि भारत ॥ १४.९९.४० ॥
Quien siempre me alaba con los himnos del Ṛg, Yajus y Sāma, pero no complace a los brāhmaṇas, oh Bhārata, no me complazco.
14.99.41
ब्राह्मणे पूजिते नित्यं पूजितोस्मि न संशयः ।
आक्रुष्टे चाहमाक्रुष्टो भवामि भरतर्षभ ॥ १४.९९.४१ ॥
Cuando un brāhmaṇa es siempre honrado, yo soy honrado, sin duda; cuando es injuriado, yo también soy injuriado, oh toro de los Bharatas.
14.99.42
परा मयि गतिस्तेषां पूजयन्ति द्विजं हि ये ।
यदहं द्विजरूपेण वसामि वसुधातले ॥ १४.९९.४२ ॥
Quienes honran al brāhmaṇa tienen en mí su meta suprema, pues habito sobre la faz de la tierra en forma de brāhmaṇa.
14.99.43
यस्तान्पूजयति प्राज्ञो मद्गतेनान्तरात्मना ।
तमहं स्वेन रूपेण पश्यामि नरपुङ्गव ॥ १४.९९.४३ ॥
El sabio que los honra, con su ser interior vuelto hacia mí, a él lo veo en mi propia forma, oh mejor de los hombres.
14.99.44
कुब्जाः काणा वामनाश्च दरिद्रा व्याधितास्तथा ।
नावमान्या द्विजाः प्राज्ञैर्मम रूपा हि ते द्विजाः ॥ १४.९९.४४ ॥
Jorobados, tuertos, enanos, pobres y también enfermos — los sabios no deben despreciar a esos brahmanes; son mis formas.
14.99.45
ये केचित्सागरान्तायां पृथिव्यां द्विजसत्तमाः ।
मम रूपं हि तेष्वेवमर्चितेष्वर्चितोऽस्म्यहम् ॥ १४.९९.४५ ॥
Cualesquiera brahmanes excelentes que haya sobre la tierra hasta la orilla del océano — mi forma está en ellos; cuando son honrados, soy honrado yo.
14.99.46
बहवस्तु न जानन्ति नरा ज्ञानबहिष्कृताः ।
यदहं द्विजरूपेण वसामि वसुधातले ॥ १४.९९.४६ ॥
Pero muchos hombres, apartados del conocimiento, no saben que habito en la faz de la tierra en forma de brahmán.
14.99.47
अवमन्यन्ति ये विप्रान्स्वधर्मान्पातयन्ति ते ।
प्रेषणैः प्रेषयन्ते च शुश्रूषां कारयन्ति च ॥ १४.९९.४७ ॥
Quienes desprecian a los brahmanes caen de sus propios deberes; los envían a recados y les hacen prestar servicio.
14.99.48
मृतांश्चात्र परत्रेमान्यमदूता महाबलाः ।
निकृन्तन्ति यथाकामं सूत्रमार्गेण शिल्पिनः ॥ १४.९९.४८ ॥
A los que han muerto aquí y en el más allá, los poderosos mensajeros de Yama los cortan a voluntad, como los artesanos cortan siguiendo la línea de un hilo.
14.99.49
आक्रोशपरिवादाभ्यां ये रमन्ते द्विजातिषु ।
तान्मृतान्यमलोकस्थान्निपात्य पृथिवीतले ॥ १४.९९.४९ ॥
Aquellos que se complacen en insultar y vilipendiar a los dvijāti, a los muertos que habitan el mundo de Yama los arrojan sobre la superficie de la tierra...
14.99.50
आक्रम्योरसि पादेन क्रूरः संरक्तलोचनः ।
अग्निवर्णैस्तु संदंशैर्यमो जिह्वां समुद्धरेत् ॥ १४.९९.५० ॥
Oprimiendo con el pie su pecho, el cruel Yama, con los ojos enrojecidos, le arranca la lengua con tenazas del color del fuego...
14.99.51
ये च विप्रान्निरीक्षन्ते पापाः पापेन चक्षुषा ।
अब्रह्मण्याः श्रुतेर्बाह्या नित्यं ब्रह्मद्विषो नराः ॥ १४.९९.५१ ॥
Los hombres pecadores que miran a los brahmanes con mirada pecaminosa, que no honran a los brahmanes, que están fuera de la Śruti y siempre odian al brahman...
14.99.52
तेषां घोरा महाकाया वक्रतुण्डा महाबलाः ।
उद्धरन्ति मुहूर्तेन स्वगाश्चक्षुर्यमाज्ञया ॥ १४.९९.५२ ॥
Sus terribles mensajeros de cuerpo enorme, pico torcido y gran fuerza los arrastran en un instante, por orden de Yama...
14.99.53
यः प्रहारं द्विजेन्द्राय दद्यात्कुर्याच्च शोणितम् ।
अस्थिभङ्गं च यः कुर्यात्प्राणैर्वा विप्रयोजयेत्।
सोनुपूर्व्येण यातीमान्नरकानेकविंशतिम् ॥ १४.९९.५३ ॥
Quien golpea a un brahmán eminente, le hace derramar sangre, le rompe los huesos o lo separa de la vida, va en orden a estos veintiún infiernos...
14.99.54
शूलमारोप्यते पश्चाज्ज्वलने परिपच्यते ।
बहुवर्षसहस्राणि पच्यमानस्त्ववाक्छिराः।
नावमुच्येत दुर्मेदा न तस्य क्षीयते गतिः ॥ १४.९९.५४ ॥
Después es empalado en una estaca y cocido a fondo en el fuego. Asado cabeza abajo durante muchos miles de años, el necio no es liberado; su destino nunca se agota...
14.99.55
ब्राह्मणान्वा विचार्यैव व्रजन्तै वधकाङ्क्षया ।
शतर्वषसहस्राणि तामिस्रे परिपच्यते ॥ १४.९९.५५ ॥
Quienes, tras deliberar, van con deseo de matar a los brāhmaṇas, son cocinados en el infierno Tāmisra durante cientos de miles de años.
14.99.56
उत्पाद्य शोणितं गात्रात्संरंभमतिपूर्वकम् ।
सपर्ययेण यातीमान्नरकानेकविंशतिम् ॥ १४.९९.५६ ॥
Quien, con extrema furia, extrae sangre de un cuerpo pasa sucesivamente por estos veintiún infiernos.
14.99.57
तस्मान्नाकुशलं ब्रूयान्न शुष्कां गतिमीरयेत् ।
न ब्रूयात्परुषां वाणीं न चैवैनानतिक्रमेत् ॥ १४.९९.५७ ॥
Por ello, no debe hablar de modo inauspicioso, no debe seguir un camino seco, no debe pronunciar palabras duras ni transgredir contra ellos.
14.99.58
ये विप्राञ्श्लक्ष्णया वाचा पूजयन्ति नरोत्तमाः ।
अर्चितश्च स्तुतश्चैव तैर्भवामि न संशयः ॥ १४.९९.५८ ॥
Aquellos hombres excelentes que honran a los brāhmaṇas con palabras suaves: por ellos, adorado y alabado, sin duda me manifiesto.
14.99.59
तर्जयन्ति च ये विप्रान्क्रोशयन्ति च भारत ।
आक्रुष्टस्तर्जितश्चाहं तैर्भवामि न संशयः ॥ १४.९९.५९ ॥
Oh Bhārata, aquellos que amenazan y ultrajan a los brāhmaṇas: por ellos, insultado y amenazado, sin duda me manifiesto.
14.99.60
यश्चन्दनैश्चागरुधूपदीपै-
रभ्यर्चयेत्काष्ठमयीं ममार्चाम्।
तेनार्चितो नैव भवामि सम्य-
ग्विप्रार्चनादस्मि समर्चितोऽहम् ॥ १४.९९.६० ॥
Quien adora mi imagen de madera con sándalo, incienso de áloe y lámparas no me honra cabalmente; sólo mediante la adoración de los brāhmaṇas quedo cabalmente honrado.
14.99.61
विप्रप्रसादाद्धरणीधरोऽहं ।
विप्रप्रसादादसुराञ्जयामि।
विप्रप्रसादाच्च सदक्षिणोऽहं ।
विप्रप्रसादादजितोऽहमस्मि ॥ १४.९९.६१ ॥
Por la gracia de los brāhmaṇas sostengo la tierra. Por la gracia de los brāhmaṇas venzo a los asuras. Por la gracia de los brāhmaṇas poseo la dakṣiṇā. Por la gracia de los brāhmaṇas soy invencible.