Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 14.99

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

14.99.1

श्रुत्वैवं सात्विकं दानं राजसं तामसं तथा ।
पृथक्पृथक्त्वेन गतिं फलं चापि पृथक्पृथक् ॥ १४.९९.१ ॥

આ રીતે સાત્ત્વિક, રાજસ અને તામસ દાન સાંભળીને, તેમની જુદી જુદી ગતિ અને ફળ પણ સાંભળીને.

14.99.2

अवितृप्तः प्रहृष्टात्मा पुण्यं धर्मामृतं पुनः ।
युधिष्ठिरो धर्मरतः केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.९९.२ ॥

ધર્મામૃતના તે પુણ્યથી હજુ તૃપ્ત ન થયેલા, હર્ષિત મનવાળા ધર્મરત યુધિષ્ઠિરે ફરીથી કેશવને કહ્યું.

14.99.3

बीजयोनिविशुद्धानां लक्षणानि वदस्व मे ।
बीजदोषेण लोकेश जायन्ते च कथं नराः ॥ १४.९९.३ ॥

બીજ અને યોનિથી શુદ્ધ થયેલાઓનાં લક્ષણો મને કહો. હે લોકેશ, બીજદોષથી માણસો કેવી રીતે જન્મે છે?

14.99.4

आचारदोषं देवेशं वक्तुगर्हस्यशेषतः ।
ब्राह्मणानां विशेषं च गुणदोषौ च केशव ॥ १४.९९.४ ॥

હે દેવેશ, આચારનો દોષ, બ્રાહ્મણોની વિશેષતા અને ગુણદોષ સંપૂર્ણપણે કહેવા તમને યોગ્ય છે, હે કેશવ.

14.99.5

चातुर्वर्ण्यस्य कुत्स्नस्य वर्तमानाः प्रतिग्रहे ।
केन विप्रा विशेषेण तरन्ते तारयन्ति च।
एतान्कथय देवेश त्वद्भक्तस्य नमोस्तु ते ॥ १४.९९.५ ॥

ચાર વર્ણોમાં દાન સ્વીકારવામાં લાગેલા વિપ્રો વિશેષ રીતે કેવી રીતે તરે છે અને બીજાઓને તારે છે? હે દેવેશ, આ કહો. તમારા ભક્તને નમસ્કાર.

14.99.6

शृणु राजन्यथावृत्तं बीजयोनिं शुभाशुभम् ।
येन तिष्ठति लोकोयं विनश्यति च पाण्डव ॥ १४.९९.६ ॥

હે રાજન, સાંભળ. જેનાથી આ લોક ટકે છે અને નાશ પામે છે, તે બીજ અને યોનિનું શુભ-અશુભ જેવું છે તેવું સાંભળ, હે પાંડવ.

14.99.7

अविप्लुतब्रह्मचर्यो यस्तु विप्रो यथाविधि ।
स बीजं नाम विज्ञेयं तस्य बीजं शुभं भवेत् ॥ १४.९९.७ ॥

વિધિપૂર્વક અખંડ બ્રહ્મચર્ય પાળનાર જે બ્રાહ્મણ હોય, તેને 'બીજ' જાણવો; તેનું બીજ શુભ હોય છે.

14.99.8

कन्या चाक्षतयोनिः स्यात्कुलीना पितृमातृतः ।
ब्राह्मणादिषु विवाहेषु परिणीता यथाविधि।
सा प्रशस्ता वरारोहा तस्या योनिः प्रशस्यते ॥ १४.९९.८ ॥

કન્યા અક્ષતયોનિ હોય, માતાપિતા બંને બાજુથી કુલીન હોય અને બ્રાહ્મણાદિ વિવાહમાં વિધિપૂર્વક પરણાવાયેલી હોય, તો તે પ્રશસ્ત છે; સુંદર કમરવાળી તેની યોનિ પ્રશંસાપાત્ર છે.

14.99.9

मनसा कर्मणा वाचा या गच्छेत्परपूरुषम् ।
योनिस्तस्या नरश्रेष्ठ गर्भाधानं न चार्हति ॥ १४.९९.९ ॥

મન, કર્મ અને વાણીથી જે સ્ત્રી પરપુરુષ પાસે જાય છે, હે નરશ્રેષ્ઠ, તેની યોનિ ગર્ભાધાનને યોગ્ય નથી.

14.99.10

स्वैरिण्या यस्तु पापात्मा संतानार्थमिहेच्छति ।
स कुलान्पातयत्याशु दशपूर्वान्दशापरान् ॥ १४.९९.१० ॥

સ્વૈરિણી સ્ત્રી પાસેથી અહીં સંતાનની ઇચ્છા કરનાર જે પાપાત્મા હોય છે, તે શીઘ્ર દસ પૂર્વજ અને દસ વંશજ પેઢીઓવાળાં કુળોને પાડે છે.

14.99.11

दुष्टयोनौ तु यो मोहाद्रेतः सिञ्चति मूढधीः ।
तद्रेतसा समुत्पन्नः षडङ्गविदपि द्विजः।
साधुभिः स बहिष्कार्यः श्वापाक इव पार्थिवा ॥ १४.९९.११ ॥

મોહથી દૂષિત યોનિમાં જે મૂઢબુદ્ધિ વીર્ય સિંચે છે, તે વીર્યથી ઉત્પન્ન દ્વિજ, ષડંગનો જ્ઞાતા હોય તોપણ, હે રાજા, સજ્જનો દ્વારા શ્વપાકની જેમ બહિષ્કૃત કરવો જોઈએ.

14.99.12

कर्मणा मनसा वाचा या भवेत्स्वैरचारिणी ।
सा कुलघ्रीति विज्ञेया तस्यां जातः श्वपाचकः ॥ १४.९९.१२ ॥

કર્મ, મન અને વાણીથી જે સ્ત્રી સ્વૈરચારિણી હોય છે, તેને કુલઘ્ની જાણવી; તેનાથી જન્મેલો શ્વપાક છે.

14.99.13

दैवे पित्र्ये तथा दाने भोजने सहभाषणे ।
शयने सहसंबन्धे न योग्या दृष्टयोनिजाः ॥ १४.९९.१३ ॥

દૈવ કાર્ય, પિતૃ કાર્ય, દાન, ભોજન, સાથે વાતચીત, શયન અને સંબંધમાં દૃષ્ટયોનિજ યોગ્ય નથી.

14.99.14

न तस्माद्दुष्टयोन्यां तु गर्भमुत्पादयेद्बुधः ।
मोहेन कुरुते यस्तु कुलं हन्ति त्रिपूरुषम् ॥ १४.९९.१४ ॥

તેથી બુદ્ધિમાન પુરુષે દૂષિત યોનિમાં ગર્ભ ઉત્પન્ન ન કરવો. જે મોહથી એમ કરે છે તે ત્રણ પેઢીનું કુળ નષ્ટ કરે છે.

14.99.15

कानीकनश्च सहोञश्च तथोभौ कुण्डगोलकै ।
आरूढपतिताज्जातः परितस्यापि यः सुतः।
षडेते विप्रचण्डाला निकृष्टाः श्वपचादपि ॥ १४.९९.१५ ॥

કાનીક, સહોજ, કુંડ અને ગોલક—આ બે, અને આરૂઢ-પતિતાથી જન્મેલ પુત્ર—આ છ વિપ્ર-ચાંડાળ છે, શ્વપચ કરતાં પણ નિકૃષ્ટ.

14.99.16

यो यत्र तत्र वा रेतः सिक्त्वा शूद्रासु वा चरेत् ।
कामचारी स पापात्मा बीजं तस्याशुभं भवेत् ॥ १४.९९.१६ ॥

જે જ્યાં-ત્યાં વીર્ય સિંચીને શૂદ્ર સ્ત્રીઓ સાથે વિચરે છે, તે કામચારી, પાપાત્મા છે; તેનું બીજ અશુભ બને છે.

14.99.17

अशुद्धं तद्भवेद्बीजं शुद्धां योनि न चार्हति ।
दूषयत्यपि तां योनिं शुना लीढं हविर्यथा ॥ १४.९९.१७ ॥

તે બીજ અશુદ્ધ બને છે; તે શુદ્ધ યોનિને યોગ્ય નથી. કૂતરાએ ચાટેલા હવિની જેમ તે તે યોનિને પણ દૂષિત કરે છે.

14.99.18

शूद्रयोनौ पतेद्बीजं हाहाशब्दं द्विजन्मनः ।
कुर्यात्पुरीषगर्तेषु पतितोऽस्मीति दुःखितः ॥ १४.९९.१८ ॥

દ્વિજનું બીજ શૂદ્ર યોનિમાં પડે તો 'હાય હાય' કહી પોકારવું; મળના ખાડામાં પડેલાની જેમ દુઃખી થઈ કહેવું, 'હું પતિત થયો છું.'

14.99.19

मामधःपातयन्नेष पापात्मा काममोहितः ।
अधोगतिं प्रजोत्क्षिप्रमिति शप्त्वा पतेत्तु तत् ॥ १४.९९.१९ ॥

કામમોહિત આ પાપાત્મા મને નીચે પાડે છે. 'સંતતિ જલદી અધોગતિ પામો' એમ શાપ આપીને તે પોતે જ પડે.

14.99.20

आत्मा हि शुक्लमुद्दिष्टं दैवतं परमं महत् ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन निरुन्ध्याच्छुक्लमात्मनः ॥ १४.९९.२० ॥

આત્મા જ શુક્લ કહેવાયેલ પરમ અને મહાન દેવ છે. તેથી સર્વ પ્રયત્નથી પોતાના શુક્રને રોકવું જોઈએ.

14.99.21

आयुस्तेजो बलं वीर्यं प्रज्ञा श्रीश्च महद्यशः ।
पुण्यं च मत्प्रियत्वं च लभते ब्रह्मचर्यया ॥ १४.९९.२१ ॥

આયુષ્ય, તેજ, બળ, વીર્ય, પ્રજ્ઞા, શ્રી, મહાન યશ, પુણ્ય અને મારો પ્રિય થવું — બ્રહ્મચર્યથી મનુષ્ય આ બધું પ્રાપ્ત કરે છે.

14.99.22

अविप्लुतब्रह्मचर्यैर्गृहस्थश्रममाश्रितैः ।
पञ्चयज्ञपरैर्धर्मः स्थाप्यते पृथिवीतले ॥ १४.९९.२२ ॥

અખંડ બ્રહ્મચર્ય પાળનારા, ગૃહસ્થાશ્રમ અપનાવનારા અને પંચયજ્ઞોમાં તત્પર લોકો દ્વારા પૃથ્વી પર ધર્મની સ્થાપના થાય છે.

14.99.23

सायंप्रातस्तु ये सन्ध्यां सम्यङ्नित्यमुपासते ।
नावं वेदमयीं कृत्वा तरन्ते तारयन्ति च ॥ १४.९९.२३ ॥

જે લોકો સાંજે અને સવારે સદા યોગ્ય રીતે સંધ્યા ઉપાસના કરે છે, તેઓ વેદમય નાવ બનાવીને તરી જાય છે અને બીજાઓને પણ તારે છે.

14.99.24

यो जपेत्पावनीं देवीं गायत्रीं वेदमातरम् ।
न सीदेत्प्रतिगृह्णानः पृथिवीं च ससागराम् ॥ १४.९९.२४ ॥

જે પાવન દેવી, વેદોની માતા ગાયત્રીનો જપ કરે છે, તે દાન સ્વીકારે તો પણ ડૂબતો નથી — પૃથ્વી અને તેના સાગરોનું દાન સ્વીકારે તો પણ.

14.99.25

ये चास्य दुःस्थिताः केचिद्ग्रहाः सूर्यादयो दिवि ।
ते चास्य सौम्या जायन्ते शिवाः शुभकरास्तथा ॥ १४.९९.२५ ॥

આકાશમાં સૂર્ય આદિ જે કોઈ ગ્રહો તેના માટે દુઃસ્થિતિમાં હોય, તેઓ પણ તેના માટે સૌમ્ય, શિવ અને શુભકારી બની જાય છે.

14.99.26

यत्र यत्र स्थिताश्चैव दारुणाः पिशिताशनाः ।
घोररूपा महाकाया धर्षयन्ति न तं द्विजम् ॥ १४.९९.२६ ॥

જ્યાં જ્યાં રહેલા ભયંકર, માંસભક્ષી, ઘોર રૂપવાળા અને વિશાળકાય જીવો હોય, તેઓ તે દ્વિજ પર આક્રમણ કરતા નથી.

14.99.27

पुनन्तीह पृथिव्यां च चीर्णवेदव्रता नराः ।
चतुर्णामपि वेदानां सा हि राजन्गरीयसी ॥ १४.९९.२७ ॥

પૃથ્વી પર વેદવ્રત પૂર્ણ કરનારા મનુષ્યો અહીં પવિત્ર કરે છે; હે રાજન, ચારેય વેદો કરતાં પણ તે વધુ ગૌરવપૂર્ણ છે.

14.99.28

अचीर्णिव्रतवेदा ये विकर्मफलमाश्रिताः ।
ब्राह्ममा नाममात्रेण तेऽपि पूज्या युधिष्ठिर।
किं पुनर्यस्तु सन्ध्ये द्वे नित्यमेवोपतिष्ठते ॥ १४.९९.२८ ॥

વેદવ્રતો આચર્યા વિના, દુષ્કર્મના ફળને આશ્રિત, નામમાત્રના બ્રાહ્મણો પણ હે યુધિષ્ઠિર, પૂજ્ય છે; તો પછી જે બંને સંધ્યાઓમાં નિત્ય ઉપાસના કરે છે તેની વાત જ શી?

14.99.29

शीलमध्ययनं दानं शौचं मार्दवमार्जवम् ।
तस्माद्वेदाद्विशिष्टानि मनुराह प्रजापतिः ॥ १४.९९.२९ ॥

શીલ, અધ્યયન, દાન, શૌચ, મૃદુતા અને સરળતા — આમને પ્રજાપતિ મનુએ વેદ કરતાં પણ વિશિષ્ટ કહ્યાં છે.

14.99.30

भूर्भुवस्स्वरिति ब्रह्म यो वेदनिरतो द्विजः ।
स्वदारनिरतो दान्तः स विद्वान्स च भूसुरः ॥ १४.९९.३० ॥

'ભૂઃ ભુવઃ સ્વઃ' એ બ્રહ્મ અને વેદમાં નિરત, પોતાની જ પત્નીમાં અનુરક્ત અને દમનશીલ દ્વિજ જ વિદ્વાન છે; તે જ ભૂસુર છે.

14.99.31

सन्ध्यामुपासते ये वै नित्यमेव द्विजोत्तमाः ।
ते यान्ति नरशार्दूल ब्रह्मलोकं न संशयः ॥ १४.९९.३१ ॥

હે નરશાર્દૂલ, જે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો નિત્ય સંધ્યોપાસના કરે છે, તેઓ નિઃસંશય બ્રહ્મલોકમાં જાય છે.

14.99.32

सावित्रीमात्रसारोपि वरो विप्रः सुयन्त्रितः ।
नायन्त्रितश्चतुर्वेदी सर्वाशी सर्वविक्रयी ॥ १४.९९.३२ ॥

સાવિત્રીનો સાર માત્ર જાણતો હોય તોપણ સુસંયમી બ્રાહ્મણ શ્રેષ્ઠ છે; અસંયમી ચતુર્વેદી સર્વભક્ષી અને સર્વવિક્રયી છે.

14.99.33

सावित्रीं चैव वेदांश्च तुलयाऽतोलयन्पुरा ।
सदेवर्षिगणाश्चैव सर्वे ब्रह्मपुरस्सराः।
चतुर्णामपि वेदानां सा हि राजन्गरीयसी ॥ १४.९९.३३ ॥

પૂર્વે દેવો અને ઋષિગણોએ બ્રહ્માને આગળ રાખીને સાવિત્રી અને વેદોને ત્રાજવે તોળ્યા; હે રાજન, ચાર વેદો કરતાં તે જ વધુ ભારે હતી.

14.99.34

यथा विकसिते पुष्पे मधु गृह्णन्ति षट्पदाः ।
एवं गृहीता सावित्री सर्ववेदे च पाण्डवः ॥ १४.९९.३४ ॥

ખીલેલા ફૂલમાંથી ભમરા મધ ગ્રહણ કરે તેમ, હે પાંડવ, સર્વ વેદોમાં સાવિત્રી ગ્રહણ કરાય છે.

14.99.35

तस्मात्तु सर्ववेदानां सावित्री प्राण उच्यते ।
निर्जीवा हीतरे वेदा विना सावित्रिया नृपः ॥ १४.९९.३५ ॥

તેથી સર્વ વેદોનો પ્રાણ સાવિત્રી કહેવાય છે; હે નૃપ, સાવિત્રી વિના બીજા વેદો નિર્જીવ છે.

14.99.36

नायन्त्रितश्चतुर्वेदी शीलभ्रष्टः स कुत्सितः ।
शीलवृत्तसमायुक्तः सावित्रीपाठको वरः ॥ १४.९९.३६ ॥

અસંયમી ચતુર્વેદી શીલભ્રષ્ટ અને નિંદનીય છે; શીલ અને સદાચારથી યુક્ત સાવિત્રીનો પાઠક જ શ્રેષ્ઠ છે.

14.99.37

सहस्रपरमां देवीं शतमध्यां दशावराम् ।
सावित्रीं जप कौतेय सर्वपापप्रणाशिनीम् ॥ १४.९९.३७ ॥

હે કૌંતેય, હજારગણી શ્રેષ્ઠ, સોગણી મધ્યમ અને દસગણી ન્યૂન એવી દેવી સાવિત્રીનો જપ કર; તે સર્વ પાપોનો નાશ કરનારી છે.

14.99.38

त्रैलोक्यनाथ हे कृष्ण सर्वभूतात्मको ह्यसि ।
नानायोगपर श्रेष्ठ तुष्यसे केन कर्मणा ॥ १४.९९.३८ ॥

હે ત્રૈલોક્યનાથ, હે કૃષ્ણ, તું જ સર્વભૂતોનો આત્મા છે. અનેક યોગોમાં તત્પર શ્રેષ્ઠ, કયા કર્મથી તું પ્રસન્ન થાય છે?

14.99.39

यदि भारसहस्रं तु गुग्गुल्वादि प्रधूपयेत् ।
करोति चेन्नमस्कारमुपहारं च कारयेत् ॥ १४.९९.३९ ॥

કોઈ હજાર ભાર ગુગ્ગુલ વગેરેનો ધૂપ કરે, નમસ્કાર કરે અને ઉપહાર પણ અર્પે,

14.99.40

स्तौति यः स्तुतिभिर्मां च ऋग्यजुस्सामभिः सदा ।
न तोषयति चेद्धिप्रान्नाहं तुष्यामि भारत ॥ १४.९९.४० ॥

જે સદા ઋક્, યજુ, સામ મંત્રોથી મારી સ્તુતિ કરે, પણ બ્રાહ્મણોને સંતુષ્ટ ન કરે, તો હે ભારત, હું પ્રસન્ન થતો નથી.

14.99.41

ब्राह्मणे पूजिते नित्यं पूजितोस्मि न संशयः ।
आक्रुष्टे चाहमाक्रुष्टो भवामि भरतर्षभ ॥ १४.९९.४१ ॥

બ્રાહ્મણનું નિત્ય પૂજન થાય ત્યારે હું નિઃસંશય પૂજાયેલો થાઉં છું; તેનો તિરસ્કાર થાય ત્યારે હું તિરસ્કૃત થાઉં છું, હે ભરતર્ષભ.

14.99.42

परा मयि गतिस्तेषां पूजयन्ति द्विजं हि ये ।
यदहं द्विजरूपेण वसामि वसुधातले ॥ १४.९९.४२ ॥

જેઓ બ્રાહ્મણની પૂજા કરે છે, તેમની પરમ ગતિ મારામાં જ છે, કારણ કે હું બ્રાહ્મણરૂપે પૃથ્વીતલ પર વસું છું.

14.99.43

यस्तान्पूजयति प्राज्ञो मद्गतेनान्तरात्मना ।
तमहं स्वेन रूपेण पश्यामि नरपुङ्गव ॥ १४.९९.४३ ॥

જે જ્ઞાની તેમનું સન્માન કરે છે, મારામાં મન લગાવેલા અંતરાત્માથી, હે નરશ્રેષ્ઠ, તેને હું મારા સ્વરૂપમાં જોઉં છું.

14.99.44

कुब्जाः काणा वामनाश्च दरिद्रा व्याधितास्तथा ।
नावमान्या द्विजाः प्राज्ञैर्मम रूपा हि ते द्विजाः ॥ १४.९९.४४ ॥

કુબ્જ, કાણા, વામન, દરિદ્ર અને એ જ રીતે રોગી — એ દ્વિજોનો જ્ઞાનીઓએ અપમાન ન કરવો; તેઓ મારા જ રૂપ છે.

14.99.45

ये केचित्सागरान्तायां पृथिव्यां द्विजसत्तमाः ।
मम रूपं हि तेष्वेवमर्चितेष्वर्चितोऽस्म्यहम् ॥ १४.९९.४५ ॥

સમુદ્રાંત સુધીની પૃથ્વી પર જે કોઈ શ્રેષ્ઠ દ્વિજો છે — તેમનામાં જ મારું રૂપ છે; તેમની પૂજા થાય ત્યારે હું જ પૂજિત થાઉં છું.

14.99.46

बहवस्तु न जानन्ति नरा ज्ञानबहिष्कृताः ।
यदहं द्विजरूपेण वसामि वसुधातले ॥ १४.९९.४६ ॥

પરંતુ જ્ઞાનથી વંચિત ઘણા માણસો જાણતા નથી કે હું દ્વિજરૂપે આ ધરતીતળ પર વસું છું.

14.99.47

अवमन्यन्ति ये विप्रान्स्वधर्मान्पातयन्ति ते ।
प्रेषणैः प्रेषयन्ते च शुश्रूषां कारयन्ति च ॥ १४.९९.४७ ॥

જે વિપ્રોનું અપમાન કરે છે તેઓ પોતાના સ્વધર્મથી પડે છે; તેમને કામે મોકલે છે અને સેવા કરાવે છે.

14.99.48

मृतांश्चात्र परत्रेमान्यमदूता महाबलाः ।
निकृन्तन्ति यथाकामं सूत्रमार्गेण शिल्पिनः ॥ १४.९९.४८ ॥

અહીં અને પરલોકમાં મૃત્યુ પામેલા આ લોકોને યમના મહાબળવાન દૂતો, શિલ્પીઓ દોરાની રેખા પર કાપે તેમ ઇચ્છા મુજબ કાપે છે.

14.99.49

आक्रोशपरिवादाभ्यां ये रमन्ते द्विजातिषु ।
तान्मृतान्यमलोकस्थान्निपात्य पृथिवीतले ॥ १४.९९.४९ ॥

જે દ્વિજોની નિંદા અને ગાળો દેવામાં આનંદ માણે છે, યમલોકમાં રહેલા તે મૃતોને પૃથ્વીતલ પર પાડીને...

14.99.50

आक्रम्योरसि पादेन क्रूरः संरक्तलोचनः ।
अग्निवर्णैस्तु संदंशैर्यमो जिह्वां समुद्धरेत् ॥ १४.९९.५० ॥

ક્રૂર યમ છાતી પર પગ મૂકીને, રાતી આંખો સાથે, અગ્નિવર્ણી સાંડસીથી તેની જીભ ખેંચી કાઢે...

14.99.51

ये च विप्रान्निरीक्षन्ते पापाः पापेन चक्षुषा ।
अब्रह्मण्याः श्रुतेर्बाह्या नित्यं ब्रह्मद्विषो नराः ॥ १४.९९.५१ ॥

જે પાપીઓ પાપી દૃષ્ટિથી બ્રાહ્મણો સામે જુએ છે, બ્રાહ્મણત્વનો અનાદર કરે છે, વેદથી બહાર રહે છે અને સદા બ્રહ્મદ્વેષી છે...

14.99.52

तेषां घोरा महाकाया वक्रतुण्डा महाबलाः ।
उद्धरन्ति मुहूर्तेन स्वगाश्चक्षुर्यमाज्ञया ॥ १४.९९.५२ ॥

તેમના ભયંકર, વિશાળ શરીરવાળા, વાંકી ચાંચવાળા, મહાબલી (દૂતો) યમની આજ્ઞાથી ક્ષણમાં તેમને ખેંચી કાઢે છે...

14.99.53

यः प्रहारं द्विजेन्द्राय दद्यात्कुर्याच्च शोणितम् ।
अस्थिभङ्गं च यः कुर्यात्प्राणैर्वा विप्रयोजयेत्।
सोनुपूर्व्येण यातीमान्नरकानेकविंशतिम् ॥ १४.९९.५३ ॥

જે દ્વિજશ્રેષ્ઠ પર પ્રહાર કરે છે, લોહી વહેવડાવે છે, હાડકાં તોડે છે, અથવા પ્રાણથી વિખૂટો પાડે છે, તે ક્રમશઃ આ એકવીસ નરકોમાં જાય છે...

14.99.54

शूलमारोप्यते पश्चाज्ज्वलने परिपच्यते ।
बहुवर्षसहस्राणि पच्यमानस्त्ववाक्छिराः।
नावमुच्येत दुर्मेदा न तस्य क्षीयते गतिः ॥ १४.९९.५४ ॥

પછી તેને શૂળી પર ચઢાવવામાં આવે છે અને અગ્નિમાં સારી રીતે રાંધવામાં આવે છે. માથું નીચે રાખીને હજારો વર્ષો સુધી રંધાતો તે મૂર્ખ છૂટતો નથી; તેની ગતિનો અંત થતો નથી...

14.99.55

ब्राह्मणान्वा विचार्यैव व्रजन्तै वधकाङ्क्षया ।
शतर्वषसहस्राणि तामिस्रे परिपच्यते ॥ १४.९९.५५ ॥

બ્રાહ્મણોના વધની ઇચ્છાથી વિચારીને જનારા તામિસ્ર નરકમાં સો હજાર વર્ષ સુધી રંધાય છે.

14.99.56

उत्पाद्य शोणितं गात्रात्संरंभमतिपूर्वकम् ।
सपर्ययेण यातीमान्नरकानेकविंशतिम् ॥ १४.९९.५६ ॥

અતિ ક્રોધથી શરીરમાંથી લોહી કાઢનાર આ એકવીસ નરકોમાં ક્રમે ક્રમે જાય છે.

14.99.57

तस्मान्नाकुशलं ब्रूयान्न शुष्कां गतिमीरयेत् ।
न ब्रूयात्परुषां वाणीं न चैवैनानतिक्रमेत् ॥ १४.९९.५७ ॥

તેથી અશુભ વચન ન બોલવું, રૂક્ષ માર્ગ ન અપનાવવો, કઠોર વાણી ન બોલવી અને તેમનું ઉલ્લંઘન ન કરવું.

14.99.58

ये विप्राञ्श्लक्ष्णया वाचा पूजयन्ति नरोत्तमाः ।
अर्चितश्च स्तुतश्चैव तैर्भवामि न संशयः ॥ १४.९९.५८ ॥

જે ઉત્તમ મનુષ્યો મધુર વાણીથી બ્રાહ્મણોની પૂજા કરે છે, તેમના દ્વારા પૂજિત અને સ્તુત થઈને હું નિઃસંશય થાઉં છું.

14.99.59

तर्जयन्ति च ये विप्रान्क्रोशयन्ति च भारत ।
आक्रुष्टस्तर्जितश्चाहं तैर्भवामि न संशयः ॥ १४.९९.५९ ॥

હે ભારત, જે બ્રાહ્મણોને ધમકાવે અને નિંદે છે, તેમના દ્વારા નિંદિત અને ધમકાવાયેલો હું નિઃસંશય થાઉં છું.

14.99.60

यश्चन्दनैश्चागरुधूपदीपै-
रभ्यर्चयेत्काष्ठमयीं ममार्चाम्।
तेनार्चितो नैव भवामि सम्य-
ग्विप्रार्चनादस्मि समर्चितोऽहम् ॥ १४.९९.६० ॥

ચંદન, અગરુ ધૂપ, દીપથી જે મારી કાષ્ઠમયી મૂર્તિની પૂજા કરે છે, તેનાથી હું સંપૂર્ણ પૂજિત થતો નથી; બ્રાહ્મણપૂજાથી જ હું સારી રીતે પૂજિત થાઉં છું.

14.99.61

विप्रप्रसादाद्धरणीधरोऽहं ।
विप्रप्रसादादसुराञ्जयामि।
विप्रप्रसादाच्च सदक्षिणोऽहं ।
विप्रप्रसादादजितोऽहमस्मि ॥ १४.९९.६१ ॥

બ્રાહ્મણોની કૃપાથી હું પૃથ્વીને ધારણ કરું છું. બ્રાહ્મણોની કૃપાથી હું અસુરોને જીતું છું. બ્રાહ્મણોની કૃપાથી હું દક્ષિણા સહિત છું. બ્રાહ્મણોની કૃપાથી હું અજેય છું.