Mahābhārata · Adhyāya 15.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.16.1
ततः प्रभाते राजा स धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
आनाय्य पाण्डवान्वीरान्वनषासे कृतक्षणः ॥ १५.१६.१ ॥
Entonces, al amanecer, el rey Dhṛtarāṣṭra, hijo de Ambikā, llamó a los héroes Pāṇḍavas y resolvió partir al retiro en el bosque.
15.16.2
गान्धारीसहितो धीमानभ्यनन्दद्यथाविधि ।
कार्तिक्यां कारयित्वेष्टिं ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ॥ १५.१६.२ ॥
El sabio Dhṛtarāṣṭra, junto con Gāndhārī, lo aprobó conforme a la norma e hizo celebrar un sacrificio iṣṭi en el mes de Kārttika por brahmanes versados en los Vedas.
15.16.3
अग्निहोत्रं पुरस्कृत्य वल्कलाजिनसंवृतः ।
वधूजनवृतो राजा निर्ययौ भवनात्ततः ॥ १५.१६.३ ॥
Con el fuego sagrado delante de él, vestido de corteza y piel de ciervo, rodeado por las mujeres, el rey salió entonces del palacio.
15.16.4
ततः स्त्रियः कौरवपाण्डवानां ।
याञ्चापराः कौरवराजवंश्याः।
तासां नादः प्रादुरासीत्तदानीं ।
वैचित्रिवीर्ये नृपतौ प्रयाते ॥ १५.१६.४ ॥
Entonces las mujeres de los Kauravas y los Pāṇḍavas, de la línea real de los Kuru, entregadas a súplicas, alzaron su lamento cuando el rey, hijo de Vicitravīrya, partió.
15.16.5
ततो लाजैः सुमनोभिश्च राजा ।
विचित्राभिस्तद्गृहं पूजयित्वा।
संयोज्याश्वैर्भृत्यवर्गं च सर्वं ।
ततः समुत्सृज्य ययौ नरेन्द्रः ॥ १५.१६.५ ॥
Entonces el rey honró aquella casa con granos de arroz tostado, flores y diversas ofrendas; tras uncir los caballos y disponer a todo el séquito, el señor de los hombres lo dejó todo y partió.
15.16.6
ततो राजा प्राञ्जलिर्वेपमानो ।
युधिष्ठिरः सस्वरं बाष्पकण्ठः।
विनद्योच्चैर्गां महाराज साधो ।
क्व यास्यसीत्यपतत्ताति भूमौ ॥ १५.१६.६ ॥
Entonces el rey Yudhiṣṭhira, con las palmas juntas y temblando, con la garganta ahogada en lágrimas, clamó en voz alta: "¿A dónde irás, gran rey, buen señor?" y cayó al suelo.
15.16.7
तथाऽर्जुनस्तीव्रदुःखाभितप्तो ।
मुहुर्मुहुर्निः श्वसन्भारताग्र्यः।
युधिष्ठिरं मैवमित्येवमुक्त्वा ।
निगृह्याथो दीनतरो बभूव ॥ १५.१६.७ ॥
Asimismo Arjuna, abrasado por intenso dolor y suspirando una y otra vez, el más destacado de los Bhāratas, dijo a Yudhiṣṭhira: «No hagas eso», y luego, conteniéndose, quedó profundamente abatido.
15.16.8
वृकोदरः फल्गुनश्चैव वीरौ ।
माद्रीपुत्रौ विदुरः संजयश्च।
वैश्यापुत्रः सहितो गौतमेन ।
धौम्यो विप्राश्चान्वयुर्बाष्पकण्ठाः ॥ १५.१६.८ ॥
Vṛkodara y Phalguna, aquellos dos héroes, los dos hijos de Mādrī, Vidura y Sañjaya, el hijo de una mujer vaiśya junto con Gautama, Dhaumya y los brahmanes lo seguían, con las gargantas ahogadas en lágrimas.
15.16.9
कुन्ती गान्धारीं बद्धनेत्रां व्रजन्तीं ।
स्कन्धासक्तं हस्तमथोद्वहन्ती।
राजा गान्धार्याः स्कन्धदेशेऽवसज्य ।
पाणिं ययौ धृतराष्ट्रः प्रतीतः ॥ १५.१६.९ ॥
Kuntī sostenía con la mano a Gāndhārī, que caminaba con los ojos vendados, y el rey Dhṛtarāṣṭra, guiado, iba tras haber puesto su mano sobre el hombro de Gāndhārī.
15.16.10
तथा कृष्णा द्रौपदी यादवी च ।
बालापत्या चोत्तरा कौरवी च।
चित्राङ्गदा याश्च काश्चित्स्त्रियोऽन्याः ।
सार्धं राज्ञा प्रस्थितास्ता वधूभिः ॥ १५.१६.१० ॥
Asimismo Kṛṣṇā Draupadī, la mujer yādava, Uttarā con su hijo pequeño, la nuera kaurava, Citrāṅgadā y algunas otras mujeres partieron con el rey junto con sus nueras.
15.16.11
तासां नादो रुदतीनां तदाऽऽसी-
द्राजन्दुःखात्कुररीणामिवोच्चैः।
ततो निष्पेतुर्ब्राह्मणक्षत्रियाणां ।
विट्शूद्राणां चैव भार्याः समन्तात् ॥ १५.१६.११ ॥
Oh rey, entonces se alzó el sonido de su llanto, fuerte como los gritos de las águilas pescadoras por la pena. Luego salieron de todas partes las esposas de los brahmanes y de los kṣatriyas, y de los vaiśyas y śūdras.
15.16.12
तन्निर्याणे दुःखितः पौरवर्गो ।
गजाह्वये चैव बभूव राजन्।
यथापूर्वं गच्छतां पाण्डवानां ।
द्यूते राजन्कौरवाणां सभायाम् ॥ १५.१६.१२ ॥
Con su partida, los ciudadanos se afligieron, oh rey, y así también en Gajāhvaya (Hāstinapura). Como antes, oh rey, cuando partían los Pāṇḍavas, hubo dolor en la asamblea de los Kauravas durante el juego de dados.
15.16.13
या नापश्यच्चन्द्रमा नैव सूर्यो ।
रामाः काश्चित्ताः स्म तस्मिन्नरेन्द्रे।
महावनं गच्छति कौरवेन्द्रे ।
शोकेनार्ता राजमार्गं प्रपेदुः ॥ १५.१६.१३ ॥
Algunas mujeres que ni siquiera habían visto la luna ni el sol, afligidas por el dolor mientras aquel señor de los hombres, señor de los Kauravas, marchaba hacia el gran bosque, salieron a la calle real.