మహాభారతం · అధ్యాయం 15.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.16.1
ततः प्रभाते राजा स धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
आनाय्य पाण्डवान्वीरान्वनषासे कृतक्षणः ॥ १५.१६.१ ॥
అప్పుడు తెల్లవారగానే అంబిక కుమారుడైన రాజు ధృతరాష్ట్రుడు వీరులైన పాండవులను పిలిపించి, వనప్రస్థానికి సిద్ధపడ్డాడు.
15.16.2
गान्धारीसहितो धीमानभ्यनन्दद्यथाविधि ।
कार्तिक्यां कारयित्वेष्टिं ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ॥ १५.१६.२ ॥
బుద్ధిమంతుడైన ధృతరాష్ట్రుడు గాంధారితో కలిసి విధిప్రకారం దానికి అంగీకరించాడు; కార్తీక మాసంలో వేదపారంగతులైన బ్రాహ్మణులతో ఇష్టియాగం చేయించాడు.
15.16.3
अग्निहोत्रं पुरस्कृत्य वल्कलाजिनसंवृतः ।
वधूजनवृतो राजा निर्ययौ भवनात्ततः ॥ १५.१६.३ ॥
అగ్నిహోత్రాన్ని ముందుంచుకుని, నారచీరలు, జింకచర్మం ధరించి, స్త్రీలతో చుట్టబడిన రాజు అప్పుడు భవనం నుండి బయలుదేరాడు.
15.16.4
ततः स्त्रियः कौरवपाण्डवानां ।
याञ्चापराः कौरवराजवंश्याः।
तासां नादः प्रादुरासीत्तदानीं ।
वैचित्रिवीर्ये नृपतौ प्रयाते ॥ १५.१६.४ ॥
అప్పుడు కౌరవ పాండవ స్త్రీలు, కౌరవ రాజవంశీయులు, వేడుకుంటూ ఉండగా, విచిత్రవీర్యుని కుమారుడైన రాజు వెళ్లిపోతుంటే వారి రోదన ధ్వని మ్రోగింది.
15.16.5
ततो लाजैः सुमनोभिश्च राजा ।
विचित्राभिस्तद्गृहं पूजयित्वा।
संयोज्याश्वैर्भृत्यवर्गं च सर्वं ।
ततः समुत्सृज्य ययौ नरेन्द्रः ॥ १५.१६.५ ॥
అప్పుడు రాజు లాజలు, పుష్పాలు, వివిధ వస్తువులతో ఆ భవనాన్ని పూజించి, గుర్రాలతో సేవకవర్గాన్ని సంయోజించి, అన్నింటినీ వదిలి నరేంద్రుడు వెళ్ళిపోయాడు.
15.16.6
ततो राजा प्राञ्जलिर्वेपमानो ।
युधिष्ठिरः सस्वरं बाष्पकण्ठः।
विनद्योच्चैर्गां महाराज साधो ।
क्व यास्यसीत्यपतत्ताति भूमौ ॥ १५.१६.६ ॥
అప్పుడు చేతులు జోడించి, వణుకుతూ యుధిష్ఠిరుడు, గొంతు రుద్ధమై కన్నీళ్లతో, గట్టిగా అరచి "మహారాజా, సాధూ, ఎక్కడికి వెళ్తావు?" అంటూ నేలపై పడిపోయాడు.
15.16.7
तथाऽर्जुनस्तीव्रदुःखाभितप्तो ।
मुहुर्मुहुर्निः श्वसन्भारताग्र्यः।
युधिष्ठिरं मैवमित्येवमुक्त्वा ।
निगृह्याथो दीनतरो बभूव ॥ १५.१६.७ ॥
అలాగే అర్జునుడు తీవ్ర దుఃఖంతో తపించి, పదే పదే నిట్టూర్చుతూ, భరతులలో అగ్రగణ్యుడు, యుధిష్ఠిరునితో 'ఇలా చేయవద్దు' అని పలికి, తనను తాను అదుపు చేసుకొని అత్యంత దీనుడయ్యాడు.
15.16.8
वृकोदरः फल्गुनश्चैव वीरौ ।
माद्रीपुत्रौ विदुरः संजयश्च।
वैश्यापुत्रः सहितो गौतमेन ।
धौम्यो विप्राश्चान्वयुर्बाष्पकण्ठाः ॥ १५.१६.८ ॥
వృకోదరుడు, ఫల్గునుడు, ఆ ఇద్దరు వీరులు, మాద్రి కుమారులు, విదురుడు, సంజయుడు, వైశ్య పుత్రుడు, గౌతముడితో కూడిన వారు, ధౌమ్యుడు, బ్రాహ్మణులు కన్నీటితో గొంతు పూడుకుపోగా వెంబడించారు.
15.16.9
कुन्ती गान्धारीं बद्धनेत्रां व्रजन्तीं ।
स्कन्धासक्तं हस्तमथोद्वहन्ती।
राजा गान्धार्याः स्कन्धदेशेऽवसज्य ।
पाणिं ययौ धृतराष्ट्रः प्रतीतः ॥ १५.१६.९ ॥
కుంతి కళ్లకు గంతలు కట్టుకుని నడుస్తున్న గాంధారిని చేయి పట్టుకుని నడిపించింది. రాజు ధృతరాష్ట్రుడు గాంధారి భుజంపై చేయి వేసి, ఆమె నడిపింపుతో వెళ్ళాడు.
15.16.10
तथा कृष्णा द्रौपदी यादवी च ।
बालापत्या चोत्तरा कौरवी च।
चित्राङ्गदा याश्च काश्चित्स्त्रियोऽन्याः ।
सार्धं राज्ञा प्रस्थितास्ता वधूभिः ॥ १५.१६.१० ॥
అలాగే కృష్ణ ద్రౌపది, యాదవ స్త్రీ, శిశువుతో ఉత్తర, కౌరవ కోడలు, చిత్రాంగద మరియు కొందరు ఇతర స్త్రీలు కోడళ్లతో కలిసి రాజుతో ప్రయాణమయ్యారు.
15.16.11
तासां नादो रुदतीनां तदाऽऽसी-
द्राजन्दुःखात्कुररीणामिवोच्चैः।
ततो निष्पेतुर्ब्राह्मणक्षत्रियाणां ।
विट्शूद्राणां चैव भार्याः समन्तात् ॥ १५.१६.११ ॥
ఓ రాజా, దుఃఖంతో ఏడుస్తున్న స్త్రీల ధ్వని కురరి పక్షుల వలె ఉచ్చస్వరంతో అప్పుడు మోగింది. తరువాత బ్రాహ్మణ, క్షత్రియుల భార్యలు, వైశ్య, శూద్రుల భార్యలు నలుదిక్కుల నుండి బయటకు వచ్చారు.
15.16.12
तन्निर्याणे दुःखितः पौरवर्गो ।
गजाह्वये चैव बभूव राजन्।
यथापूर्वं गच्छतां पाण्डवानां ।
द्यूते राजन्कौरवाणां सभायाम् ॥ १५.१६.१२ ॥
ఓ రాజా, వారు బయలుదేరినప్పుడు గజాహ్వయ (హస్తినాపుర) పౌరులు దుఃఖితులయ్యారు. పూర్వం పాండవులు వెళ్లినప్పుడు, ఓ రాజా, కౌరవుల సభలో జూదం సమయంలో వలె ఇప్పుడు కూడా వారు దుఃఖించారు.
15.16.13
या नापश्यच्चन्द्रमा नैव सूर्यो ।
रामाः काश्चित्ताः स्म तस्मिन्नरेन्द्रे।
महावनं गच्छति कौरवेन्द्रे ।
शोकेनार्ता राजमार्गं प्रपेदुः ॥ १५.१६.१३ ॥
చంద్రుణ్ణి, సూర్యుణ్ణి కూడా చూడని కొందరు స్త్రీలు, ఆ కౌరవేంద్రుడు మహావనానికి వెళ్తున్నప్పుడు, శోకంతో బాధపడుతూ రాజమార్గానికి వచ్చారు.