മഹാഭാരതം · അധ്യായം 15.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.16.1
ततः प्रभाते राजा स धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
आनाय्य पाण्डवान्वीरान्वनषासे कृतक्षणः ॥ १५.१६.१ ॥
പിന്നെ പ്രഭാതത്തിൽ അംബികയുടെ പുത്രനായ രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രൻ വീരന്മാരായ പാണ്ഡവരെ വിളിപ്പിച്ചു; വനപ്രസ്ഥത്തിന് അദ്ദേഹം തീരുമാനമെടുത്തിരുന്നു.
15.16.2
गान्धारीसहितो धीमानभ्यनन्दद्यथाविधि ।
कार्तिक्यां कारयित्वेष्टिं ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ॥ १५.१६.२ ॥
ബുദ്ധിമാനായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ ഗാന്ധാരിയോടൊപ്പം യഥാവിധി അതിന് അനുമതി നൽകി; കാർത്തിക മാസത്തിൽ വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണരെക്കൊണ്ട് ഇഷ്ടി യജ്ഞം നടത്തിച്ചു.
15.16.3
अग्निहोत्रं पुरस्कृत्य वल्कलाजिनसंवृतः ।
वधूजनवृतो राजा निर्ययौ भवनात्ततः ॥ १५.१६.३ ॥
അഗ്നിഹോത്രം മുന്നിൽ വച്ച്, വൽക്കലവും അജിനവും ധരിച്ച്, സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാജാവ് അപ്പോൾ രാജഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
15.16.4
ततः स्त्रियः कौरवपाण्डवानां ।
याञ्चापराः कौरवराजवंश्याः।
तासां नादः प्रादुरासीत्तदानीं ।
वैचित्रिवीर्ये नृपतौ प्रयाते ॥ १५.१६.४ ॥
അപ്പോൾ കൗരവ-പാണ്ഡവ സ്ത്രീകൾ, കൗരവരാജവംശക്കാരായി, യാചനയിൽ മുഴുകിയിരുന്നു; വിചിത്രവീര്യന്റെ പുത്രനായ രാജാവ് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ അവരുടെ നിലവിളി ഉയർന്നു.
15.16.5
ततो लाजैः सुमनोभिश्च राजा ।
विचित्राभिस्तद्गृहं पूजयित्वा।
संयोज्याश्वैर्भृत्यवर्गं च सर्वं ।
ततः समुत्सृज्य ययौ नरेन्द्रः ॥ १५.१६.५ ॥
പിന്നെ രാജാവ് ലാജങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും വിവിധ വസ്തുക്കളും കൊണ്ട് ആ ഗൃഹത്തെ ആരാധിച്ചു; കുതിരകളോടൊപ്പം ഭൃത്യവർഗത്തെ ഒരുക്കി, എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് നരേന്ദ്രൻ പുറപ്പെട്ടു.
15.16.6
ततो राजा प्राञ्जलिर्वेपमानो ।
युधिष्ठिरः सस्वरं बाष्पकण्ठः।
विनद्योच्चैर्गां महाराज साधो ।
क्व यास्यसीत्यपतत्ताति भूमौ ॥ १५.१६.६ ॥
പിന്നെ കൈകൂപ്പി വിറച്ചുകൊണ്ട് യുധിഷ്ഠിരൻ, കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ഠത്തോടെ, ഉറക്കെ വിളിച്ച് "മഹാരാജാവേ, സാധോ, എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?" എന്നു പറഞ്ഞ് നിലത്തു വീണു.
15.16.7
तथाऽर्जुनस्तीव्रदुःखाभितप्तो ।
मुहुर्मुहुर्निः श्वसन्भारताग्र्यः।
युधिष्ठिरं मैवमित्येवमुक्त्वा ।
निगृह्याथो दीनतरो बभूव ॥ १५.१६.७ ॥
അതുപോലെ അർജുനൻ കഠിനദുഃഖത്താൽ തപിച്ച്, വീണ്ടുംവീണ്ടും നെടുവീർപ്പിട്ട്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠൻ, യുധിഷ്ഠിരനോട് 'ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്' എന്നു പറഞ്ഞ്, പിന്നെ സ്വയം അടക്കി അതിദീനനായി.
15.16.8
वृकोदरः फल्गुनश्चैव वीरौ ।
माद्रीपुत्रौ विदुरः संजयश्च।
वैश्यापुत्रः सहितो गौतमेन ।
धौम्यो विप्राश्चान्वयुर्बाष्पकण्ठाः ॥ १५.१६.८ ॥
വൃകോദരനും ഫൽഗുനനും, ആ രണ്ടു വീരന്മാരും, മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരും, വിദുരനും സഞ്ജയനും, വൈശ്യപുത്രനും, ഗൗതമനോടൊപ്പം, ധൗമ്യനും ബ്രാഹ്മണരും കണ്ണീരാൽ തൊണ്ടയിടറി പിന്തുടർന്നു.
15.16.9
कुन्ती गान्धारीं बद्धनेत्रां व्रजन्तीं ।
स्कन्धासक्तं हस्तमथोद्वहन्ती।
राजा गान्धार्याः स्कन्धदेशेऽवसज्य ।
पाणिं ययौ धृतराष्ट्रः प्रतीतः ॥ १५.१६.९ ॥
കണ്ണുകെട്ടി നടക്കുന്ന ഗാന്ധാരിയെ കുന്തി കൈകൊണ്ട് താങ്ങി നയിച്ചു. രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ ഗാന്ധാരിയുടെ തോളിൽ കൈവെച്ച്, അവളുടെ വഴികാട്ടലിൽ പോയി.
15.16.10
तथा कृष्णा द्रौपदी यादवी च ।
बालापत्या चोत्तरा कौरवी च।
चित्राङ्गदा याश्च काश्चित्स्त्रियोऽन्याः ।
सार्धं राज्ञा प्रस्थितास्ता वधूभिः ॥ १५.१६.१० ॥
അതുപോലെ കൃഷ്ണ ദ്രൗപദിയും യാദവ സ്ത്രീയും ശിശുവുള്ള ഉത്തരയും കൗരവ വധുവും ചിത്രാംഗദയും മറ്റു ചില സ്ത്രീകളും മരുമക്കളോടൊപ്പം രാജാവിനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
15.16.11
तासां नादो रुदतीनां तदाऽऽसी-
द्राजन्दुःखात्कुररीणामिवोच्चैः।
ततो निष्पेतुर्ब्राह्मणक्षत्रियाणां ।
विट्शूद्राणां चैव भार्याः समन्तात् ॥ १५.१६.११ ॥
രാജാവേ, ദുഃഖത്താൽ കരയുന്ന സ്ത്രീകളുടെ ശബ്ദം കുററരി പക്ഷികളെപ്പോലെ ഉച്ചത്തിൽ അപ്പോൾ ഉയർന്നു. പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണ-ക്ഷത്രിയരുടെയും വൈശ്യ-ശൂദ്രരുടെയും ഭാര്യമാർ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പുറത്തുവന്നു.
15.16.12
तन्निर्याणे दुःखितः पौरवर्गो ।
गजाह्वये चैव बभूव राजन्।
यथापूर्वं गच्छतां पाण्डवानां ।
द्यूते राजन्कौरवाणां सभायाम् ॥ १५.१६.१२ ॥
രാജാവേ, അവർ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ ഗജാഹ്വയത്തിലെ പൗരജനം ദുഃഖിതരായി. പണ്ട് പാണ്ഡവർ പോയപ്പോൾ, രാജാവേ, കൗരവസഭയിലെ ചൂതുകളിയുടെ സമയത്ത് എന്നപോലെ അവർ വീണ്ടും ദുഃഖിച്ചു.
15.16.13
या नापश्यच्चन्द्रमा नैव सूर्यो ।
रामाः काश्चित्ताः स्म तस्मिन्नरेन्द्रे।
महावनं गच्छति कौरवेन्द्रे ।
शोकेनार्ता राजमार्गं प्रपेदुः ॥ १५.१६.१३ ॥
ചന്ദ്രനെയും സൂര്യനെയും പോലും കാണാത്ത ചില സ്ത്രീകൾ, ആ കൗരവേന്ദ്രൻ മഹാവനത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, ശോകത്താൽ പീഡിതരായി രാജമാർഗത്തിലേക്ക് വന്നു.