マハーバーラタ · 章 15.16

15.16.1

ततः प्रभाते राजा स धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
आनाय्य पाण्डवान्वीरान्वनषासे कृतक्षणः ॥ १५.१६.१ ॥

そこで夜明けに、アンビカーの子である王ドリタラーシュトラは英雄パーンドゥの子らを呼び寄せ、林住期に入ることを決意した。

गान्धारीसहितो धीमानभ्यनन्दद्यथाविधि ।
कार्तिक्यां कारयित्वेष्टिं ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ॥ १५.१६.२ ॥

賢明なドリタラーシュトラはガーンダーリーと共に定めに従ってこれに同意し、カールティカ月に吠陀に通じたバラモンにイシュティの供犠を行わせた。

अग्निहोत्रं पुरस्कृत्य वल्कलाजिनसंवृतः ।
वधूजनवृतो राजा निर्ययौ भवनात्ततः ॥ १५.१६.३ ॥

アグニホートラの火を前に掲げ、樹皮と鹿皮をまとい、女たちに囲まれて、王はそこで宮殿から出発した。

ततः स्त्रियः कौरवपाण्डवानां ।
याञ्चापराः कौरवराजवंश्याः।
तासां नादः प्रादुरासीत्तदानीं ।
वैचित्रिवीर्ये नृपतौ प्रयाते ॥ १५.१६.४ ॥

そのとき、クル王家の出であるカウラヴァとパーンドゥの女たちは嘆願に没頭し、ヴィチトラヴィーリヤの子の王が去ったとき、泣き叫ぶ声が上がった。

ततो लाजैः सुमनोभिश्च राजा ।
विचित्राभिस्तद्गृहं पूजयित्वा।
संयोज्याश्वैर्भृत्यवर्गं च सर्वं ।
ततः समुत्सृज्य ययौ नरेन्द्रः ॥ १५.१६.५ ॥

そして王は炒り米、花、さまざまな品々でその館を供養し、馬を繋いで従者の一団を整え、すべてを捨てて人の王は出発した。

ततो राजा प्राञ्जलिर्वेपमानो ।
युधिष्ठिरः सस्वरं बाष्पकण्ठः।
विनद्योच्चैर्गां महाराज साधो ।
क्व यास्यसीत्यपतत्ताति भूमौ ॥ १५.१६.६ ॥

するとユディシュティラ王は合掌して震え、涙に詰まった声で高く叫んだ。「大王よ、善き方よ、どこへ行かれるのか」と言って、地に倒れた。

तथाऽर्जुनस्तीव्रदुःखाभितप्तो ।
मुहुर्मुहुर्निः श्वसन्भारताग्र्यः।
युधिष्ठिरं मैवमित्येवमुक्त्वा ।
निगृह्याथो दीनतरो बभूव ॥ १५.१६.७ ॥

同様にアルジュナは激しい悲しみに焼かれ、幾度もため息をつき、バーラタの第一人者として、ユディシュティラに「そうしてはならない」と言い、その後自らを抑えて、ひどく沈み込んだ。

वृकोदरः फल्गुनश्चैव वीरौ ।
माद्रीपुत्रौ विदुरः संजयश्च।
वैश्यापुत्रः सहितो गौतमेन ।
धौम्यो विप्राश्चान्वयुर्बाष्पकण्ठाः ॥ १५.१६.८ ॥

ヴリコーダラとパルグナ、その二人の英雄、マードリーの二人の息子、ヴィドゥラとサンジャヤ、ヴァイシャの女の子、ガウタマと共に、ダウミヤと婆羅門たちが、涙で喉を詰まらせながら後に続いた。

कुन्ती गान्धारीं बद्धनेत्रां व्रजन्तीं ।
स्कन्धासक्तं हस्तमथोद्वहन्ती।
राजा गान्धार्याः स्कन्धदेशेऽवसज्य ।
पाणिं ययौ धृतराष्ट्रः प्रतीतः ॥ १५.१६.९ ॥

クンティーは目隠しをして歩くガーンダーリーを手で支え、王ドリタラーシュトラはガーンダーリーの肩に手を置き、彼女に導かれて進んだ。

तथा कृष्णा द्रौपदी यादवी च ।
बालापत्या चोत्तरा कौरवी च।
चित्राङ्गदा याश्च काश्चित्स्त्रियोऽन्याः ।
सार्धं राज्ञा प्रस्थितास्ता वधूभिः ॥ १५.१६.१० ॥

同様にクリシュナー・ドラウパディー、ヤーダヴァの女、幼子を持つウッタラー、クル家の嫁、チトラーンガダーと他の幾人かの女たちは、嫁たちと共に王とともに出発した。

तासां नादो रुदतीनां तदाऽऽसी-
द्राजन्दुःखात्कुररीणामिवोच्चैः।
ततो निष्पेतुर्ब्राह्मणक्षत्रियाणां ।
विट्शूद्राणां चैव भार्याः समन्तात् ॥ १५.१६.११ ॥

王よ、そのとき悲しみに泣く女たちの声が、苦しむミサゴのように高く響いた。そしてバラモンとクシャトリヤの妻たち、またヴァイシャとシュードラの妻たちが四方から進み出た。

तन्निर्याणे दुःखितः पौरवर्गो ।
गजाह्वये चैव बभूव राजन्।
यथापूर्वं गच्छतां पाण्डवानां ।
द्यूते राजन्कौरवाणां सभायाम् ॥ १५.१६.१२ ॥

彼らが出発する時、市民は悲しんだ、王よ。ガジャーフヴァヤ（ハスティナープラ）でもそうであった。以前、王よ、パーンダヴァたちが去った時、またクル族の集会で賭博が行われた時と同じく、人々は嘆いた。

या नापश्यच्चन्द्रमा नैव सूर्यो ।
रामाः काश्चित्ताः स्म तस्मिन्नरेन्द्रे।
महावनं गच्छति कौरवेन्द्रे ।
शोकेनार्ता राजमार्गं प्रपेदुः ॥ १५.१६.१३ ॥

月も太陽も見たことのなかった女たちの中には、あの人の王、クルの王が大森林へ向かうとき、悲しみに苦しみ、王道へと出て行った者もいた。