Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 15.16

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

15.16.1

ततः प्रभाते राजा स धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
आनाय्य पाण्डवान्वीरान्वनषासे कृतक्षणः ॥ १५.१६.१ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରଭାତରେ ଅମ୍ବିକାର ପୁତ୍ର ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ବନପ୍ରସ୍ଥ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ କଲେ।

15.16.2

गान्धारीसहितो धीमानभ्यनन्दद्यथाविधि ।
कार्तिक्यां कारयित्वेष्टिं ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ॥ १५.१६.२ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ସହ ବିଧିପୂର୍ବକ ତାହାକୁ ସମ୍ମତି ଦେଲେ; କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଇଷ୍ଟିଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ।

15.16.3

अग्निहोत्रं पुरस्कृत्य वल्कलाजिनसंवृतः ।
वधूजनवृतो राजा निर्ययौ भवनात्ततः ॥ १५.१६.३ ॥

ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରକୁ ଆଗରେ ରଖି, ବଲ୍କଳ ଓ ମୃଗଚର୍ମ ପରିଧାନ କରି, ସ୍ତ୍ରୀଗଣ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ରାଜା ତା'ପରେ ରାଜଭବନରୁ ବାହାରିଲେ।

15.16.4

ततः स्त्रियः कौरवपाण्डवानां ।
याञ्चापराः कौरवराजवंश्याः।
तासां नादः प्रादुरासीत्तदानीं ।
वैचित्रिवीर्ये नृपतौ प्रयाते ॥ १५.१६.४ ॥

ତେବେ କୌରବ-ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଗଣ, କୁରୁ ରାଜବଂଶୀୟ, ଯାଚନାରେ ନିରତ ଥିଲେ; ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଚାଲିଯିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ରୋଦନ ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।

15.16.5

ततो लाजैः सुमनोभिश्च राजा ।
विचित्राभिस्तद्गृहं पूजयित्वा।
संयोज्याश्वैर्भृत्यवर्गं च सर्वं ।
ततः समुत्सृज्य ययौ नरेन्द्रः ॥ १५.१६.५ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଲାଜା, ପୁଷ୍ପ ଓ ବିବିଧ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ସେ ଗୃହର ପୂଜା କଲେ; ଘୋଡ଼ା ସହ ଭୃତ୍ୟବର୍ଗକୁ ସଜାଇ, ସବୁ ଛାଡ଼ି ନରେନ୍ଦ୍ର ଚାଲିଗଲେ।

15.16.6

ततो राजा प्राञ्जलिर्वेपमानो ।
युधिष्ठिरः सस्वरं बाष्पकण्ठः।
विनद्योच्चैर्गां महाराज साधो ।
क्व यास्यसीत्यपतत्ताति भूमौ ॥ १५.१६.६ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କର ଯୋଡ଼ି କମ୍ପିତ ହୋଇ, ଅଶ୍ରୁରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକି "ହେ ମହାରାଜ, ହେ ସାଧୁ, ଆପଣ କେଉଁଠାକୁ ଯିବେ?" କହି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

15.16.7

तथाऽर्जुनस्तीव्रदुःखाभितप्तो ।
मुहुर्मुहुर्निः श्वसन्भारताग्र्यः।
युधिष्ठिरं मैवमित्येवमुक्त्वा ।
निगृह्याथो दीनतरो बभूव ॥ १५.१६.७ ॥

ସେହିପରି ଅର୍ଜୁନ ତୀବ୍ର ଦୁଃଖରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ 'ଏପରି କର ନାହିଁ' କହି, ପରେ ନିଜକୁ ସଂଯତ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀନ ହେଲେ।

15.16.8

वृकोदरः फल्गुनश्चैव वीरौ ।
माद्रीपुत्रौ विदुरः संजयश्च।
वैश्यापुत्रः सहितो गौतमेन ।
धौम्यो विप्राश्चान्वयुर्बाष्पकण्ठाः ॥ १५.१६.८ ॥

ବୃକୋଦର ଓ ଫଲ୍ଗୁନ, ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ବିଦୁର ଓ ସଞ୍ଜୟ, ବୈଶ୍ୟପୁତ୍ର, ଗୌତମଙ୍କ ସହିତ, ଧୌମ୍ୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଶ୍ରୁରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ ଅନୁସରଣ କଲେ।

15.16.9

कुन्ती गान्धारीं बद्धनेत्रां व्रजन्तीं ।
स्कन्धासक्तं हस्तमथोद्वहन्ती।
राजा गान्धार्याः स्कन्धदेशेऽवसज्य ।
पाणिं ययौ धृतराष्ट्रः प्रतीतः ॥ १५.१६.९ ॥

କୁନ୍ତୀ ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ଚାଲୁଥିବା ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ହାତରେ ଧରି ନେଉଥିଲେ। ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ହାତ ରଖି ତାଙ୍କ ପଥପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଗଲେ।

15.16.10

तथा कृष्णा द्रौपदी यादवी च ।
बालापत्या चोत्तरा कौरवी च।
चित्राङ्गदा याश्च काश्चित्स्त्रियोऽन्याः ।
सार्धं राज्ञा प्रस्थितास्ता वधूभिः ॥ १५.१६.१० ॥

ସେହିପରି କୃଷ୍ଣା ଦ୍ରୌପଦୀ, ଯାଦବ ନାରୀ, ଶିଶୁ ସନ୍ତାନ ଥିବା ଉତ୍ତରା, କୌରବ ପୁତ୍ରବଧୂ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ଓ ଆଉ କେତେକ ନାରୀ ପୁତ୍ରବଧୂମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

15.16.11

तासां नादो रुदतीनां तदाऽऽसी-
द्राजन्दुःखात्कुररीणामिवोच्चैः।
ततो निष्पेतुर्ब्राह्मणक्षत्रियाणां ।
विट्शूद्राणां चैव भार्याः समन्तात् ॥ १५.१६.११ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଦୁଃଖରେ କୁରରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦ ସେତେବେଳେ ଉଠିଲା। ତା'ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଏବଂ ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ଚାରିପଟରୁ ବାହାରି ଆସିଲେ।

15.16.12

तन्निर्याणे दुःखितः पौरवर्गो ।
गजाह्वये चैव बभूव राजन्।
यथापूर्वं गच्छतां पाण्डवानां ।
द्यूते राजन्कौरवाणां सभायाम् ॥ १५.१६.१२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନରେ ଗଜାହ୍ୱୟ (ହସ୍ତିନାପୁର)ର ନାଗରିକମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ପୂର୍ବରୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ହେ ରାଜନ୍, କୌରବଙ୍କ ସଭାରେ ଦ୍ୟୂତ ସମୟରେ ଯେପରି ହୋଇଥିଲା, ସେହିପରି ଏବେ ମଧ୍ୟ ହେଲା।

15.16.13

या नापश्यच्चन्द्रमा नैव सूर्यो ।
रामाः काश्चित्ताः स्म तस्मिन्नरेन्द्रे।
महावनं गच्छति कौरवेन्द्रे ।
शोकेनार्ता राजमार्गं प्रपेदुः ॥ १५.१६.१३ ॥

ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି ପାରୁ ନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି କେହି, ସେହି ନରେନ୍ଦ୍ର କୌରବେନ୍ଦ୍ର ମହାବନ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ରାଜମାର୍ଗକୁ ଆସିଲେ।