Mahābhārata · Adhyāya 18.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.5.1
भीष्मद्रोणौ महात्मानौ धृतराष्ट्रश्च पार्थिवः ।
विराटद्रुपदौ चोभौ शङ्खश्चैवोत्तरस्तथा ॥ १८.५.१ ॥
Bhīṣma y Droṇa, el magnánimo Dhṛtarāṣṭra y el rey, ambos Virāṭa y Drupada, y asimismo Śaṅkha y Uttara.
18.5.2
धृष्टकेजुर्जयत्सेनो राजा चैव स सत्यजित् ।
दुर्योधनसुताश्चैव शकुनिश्चैव सौबलः ॥ १८.५.२ ॥
Dhṛṣṭaketu, Jayatsena, el rey Satyajit también, los hijos de Duryodhana y Śakuni, el hijo de Subala.
18.5.3
कर्णपुत्राश्च विक्रान्ता राजा चैव जयद्रथः ।
घटोत्कवादयश्चैव ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥ १८.५.३ ॥
los hijos de Karṇa, el valiente rey Jayadratha, Ghaṭotkaca y los demás, y los otros que aquí no son nombrados.
18.5.4
ये चान्ये कीर्तिता वीरा राजानो दीप्तमूर्तयः ।
स्वर्गे कालं कियन्तं ते तस्थुस्तदपि शंस मे ॥ १८.५.४ ॥
Y los otros reyes heroicos aquí nombrados, de forma radiante, ¿cuánto tiempo permanecieron en el cielo? Dime también eso.
18.5.5
आहोस्विच्छाश्वतं स्थानं तेषां तत्र द्विजोत्तम ।
अन्ते वा कर्मणां कां ते गतिं प्राप्ता नरर्षभाः ॥ १८.५.५ ॥
¿O es su morada allí eterna, oh mejor de los brahmanes? ¿O al final de sus acciones, qué destino alcanzaron aquellos toros entre los hombres?
18.5.6
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं प्रोच्यमानं द्विजोत्तम ।
तपसा हि प्रदीप्तेन सर्वं त्वमनुपश्यति ॥ १८.५.६ ॥
Esto deseo oír, tal como se relate, oh mejor de los brahmanes. Pues lo ves todo por tu ardiente austeridad.
18.5.7
इत्युक्तः स तु विप्रर्षिरनुज्ञातो महात्मना ।
व्यासेन तस्य नृपतेराख्यातुमुपचक्रमे। ॥ १८.५.७ ॥
Así interpelado, aquel sabio entre los brahmanes, con permiso del magnánimo Vyāsa, comenzó a narrárselo a aquel rey.
18.5.8
गन्तव्यं कर्मणामन्ते सर्वेषां मनुजाधिप ।
शृणु गुह्यमिदं राजन्देवानां भरतर्षभ।
यदुवाच महातेजा दिव्यचक्षुः प्रतापवान् ॥ १८.५.८ ॥
Oh señor de los hombres, todos deben llegar al término de sus acciones. Escucha este secreto de los dioses, oh rey, toro de los Bharatas, que dijo el de gran esplendor, de ojos divinos y poderoso.
18.5.9
मुनिः पुराणः कौरव्य पाराशर्यो महाव्रतः ।
अगाधबुद्धिः सर्वज्ञो गतिज्ञः सर्वकर्मणाम् ॥ १८.५.९ ॥
El sabio antiguo, oh descendiente de los Kuru, hijo de Parāśara, de grandes votos, de intelecto insondable, omnisciente, conocedor del curso de todas las acciones.
18.5.10
तेनोक्तं कर्मणामन्ते प्रविशन्ति स्विकां तनुम् ॥ १८.५.१० ॥
Él dijo: al término de sus acciones entran en su propio cuerpo.
18.5.11
वसूनेव महातेजा भीष्मः प्राप महाद्युतिः ।
अष्टावेव हि दृश्यन्ते वसवो भरतर्षभ ॥ १८.५.११ ॥
El de gran esplendor, Bhīṣma de gran resplandor, alcanzó a los Vasus; pues en verdad solo se ven ocho Vasus, oh toro de los Bharatas.
18.5.12
बृहस्पतिं विवेशाथ द्रोणो ह्यङ्गिरसां वरम् ।
कृतवर्मा तु हार्दिक्यः प्रविवेश मरुद्गणान् ॥ १८.५.१२ ॥
Entonces Droṇa entró en Bṛhaspati, el mejor de los Aṅgiras; y Kṛtavarman, hijo de Hṛdīka, entró en la hueste de los Marut.
18.5.13
सनत्कुमारं प्रद्युम्नः प्रविवेश यथागतम् ।
धृतराष्ट्रो धनेशस्य लोकान्प्राप दुरासदान् ॥ १८.५.१३ ॥
Pradyumna entró en Sanatkumāra tal como había llegado. Dhṛtarāṣṭra alcanzó los mundos inaccesibles del señor de la riqueza.
18.5.14
धृतराष्ट्रो सहिता गन्धारी च यशस्विनी ।
पत्नीभ्यां सहितः पाण्डुमहेन्द्रसदनं ययौ ॥ १८.५.१४ ॥
Dhṛtarāṣṭra, junto con la famosa Gāndhārī, fue con sus dos esposas a la morada de Indra, el gran señor de Pāṇḍu.
18.5.15
विराटद्रुपदौ चोभौ धृष्टकेतुश्च पार्थिवः ।
निशठाक्रूरसाम्बाश्च भानुः कण्वो विदूरथः ॥ १८.५.१५ ॥
Virāṭa y Drupada, ambos, el rey Dhṛṣṭaketu, Niśaṭha, Akrūra, Sāmba, Bhānu, Kaṇva y Vidūratha.
18.5.16
भूरिश्रवाः शलश्चैव भूरिश्च पृथिवीपतिः ।
कंशश्चैवोग्रसेनश्च वसुदेवस्तथैव च ॥ १८.५.१६ ॥
Bhūriśravas, Śala, y Bhūri, señor de la tierra, Kaṃsa y Ugrasena, y asimismo Vasudeva.
18.5.17
उत्तरश्च सह भ्रात्रा शङ्खेन नरपुङ्गवः ।
विश्वेषां देवतानां ते विविशुर्नरसत्तमाः ॥ १८.५.१७ ॥
Uttara, junto con su hermano Śaṅkha, toro entre los hombres, aquellos mejores de los hombres entraron en el mundo de todos los dioses.
18.5.18
वर्चा नाम महातेजाः सोमपुत्रः प्रतापवान् ।
सोभिमन्युर्नृसिंहस्य फल्गुनस्य सुतोऽभवत् ॥ १८.५.१८ ॥
Varcā por nombre, de gran esplendor, hijo de Soma, poderoso — él se convirtió en Abhimanyu, hijo de Phalguna (Arjuna), el hombre-león.
18.5.19
स युद्ध्वा क्षत्रधर्मेण यथा नान्यः पुमान्क्वचित् ।
विवेश सोमं धर्मात्मा कर्मणोन्ते मरारथः ॥ १८.५.१९ ॥
Habiendo luchado según el deber del guerrero, como ningún otro hombre lo ha hecho jamás, el justo gran carrero entró en Soma al final de su acción.
18.5.20
आविवेश रविं कर्णो निहतः पुरुषर्षभ ।
द्वापरं शकुनिः प्राप धृष्टद्युम्नस्तु पावकम् ॥ १८.५.२० ॥
Oh toro entre los hombres, el muerto Karṇa entró en el sol. Śakuni alcanzó la era Dvāpara, y Dhṛṣṭadyumna alcanzó el fuego.
18.5.21
धृतराष्ट्रात्मजाः सर्वे यातुधानान्प्रपेदिरे ।
धर्ममेवाविशत्क्षत्ता राजा चैव युधिष्ठिरः ॥ १८.५.२१ ॥
Todos los hijos de Dhṛtarāṣṭra fueron hacia los Yātudhānas. El administrador (Vidura) entró en el dharma, y también el rey Yudhiṣṭhira.
18.5.22
अनन्तो भगवान्देवः प्रविवेश रसातलम् ।
पितामहनियोगाद्वै यो योगाद्गामधारयत् ॥ १८.५.२२ ॥
El bendito dios Ananta entró en el inframundo, por orden del abuelo, quien con su poder había sostenido la tierra.
18.5.23
यः स नारायणो नाम देवदेवः सनातनः ।
तस्यांशो वासुदेवस्तु कर्मणोन्ते विवेश ह ॥ १८.५.२३ ॥
Aquel llamado Nārāyaṇa, dios de los dioses, el eterno — su porción fue Vāsudeva, quien entró al final de su acción.
18.5.24
षोडशस्त्रीसहस्राणि वासुदेवपरिग्रहाः ।
अमज्जंस्ताः सरस्वत्यां कालेन जनमेजय ॥ १८.५.२४ ॥
Las dieciséis mil mujeres que eran esposas de Vāsudeva — oh Janamejaya, con el tiempo se sumergieron en el Sarasvatī.
18.5.25
तत्र त्यक्त्वा शरीराणि दिवमारुरुहुः पुनः ।
ताश्चैवाप्सरसो भूत्वा वासुदेवमुपाविशन् ॥ १८.५.२५ ॥
Allí, habiendo abandonado sus cuerpos, ascendieron de nuevo al cielo; y convertidas ellas mismas en apsarasas, se sentaron junto a Vāsudeva.
18.5.26
हतास्तस्मिन्महायुद्धे ये वीरास्तु महारथाः ।
घटोत्कचादयश्चैव देवान्यक्षांश्च भेजिरे ॥ १८.५.२६ ॥
Los héroes y grandes aurigas que murieron en aquella gran batalla, y Ghaṭotkaca y los demás, alcanzaron a los dioses y a los yakṣas.
18.5.27
दुर्योधनसहायाश्च राक्षसा येऽनुकीर्तिताः ।
प्राप्तास्ते क्रमशो राजन्सर्वलोकाननुत्तमान् ॥ १८.५.२७ ॥
Los rākṣasas aliados de Duryodhana, los que fueron mencionados, oh rey, alcanzaron en orden todos los mundos supremos.
18.5.28
भवनं च महेन्द्रस्य कुबेरस्य च धीमतः ।
वरुणस्य तथा लोकान्विविशुः पुरुषर्षभाः ॥ १८.५.२८ ॥
La morada del gran Indra, la morada del sabio Kubera y los mundos de Varuṇa: en ellos entraron aquellos toros entre los hombres.
18.5.29
एतत्ते सर्वमाख्यातं विस्तरेण महाद्युते ।
कुरूणां चरितं कृत्स्नं पाण्डवानां च भारत ॥ १८.५.२९ ॥
Oh resplandeciente, todo esto te lo he contado en detalle: la historia completa de los Kurus y de los Pāṇḍavas, oh Bhārata.
18.5.30
एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठात्स राजा जनमेजयः ।
विस्मितोऽभवदत्यर्थं यज्ञकर्मान्तरेष्वथ ॥ १८.५.३० ॥
Habiendo oído esto del mejor de los brahmanes, el rey Janamejaya quedó sumamente asombrado, en los intervalos de los ritos del sacrificio.
18.5.31
ततः समापयामासुः कर्म तत्तस्य याजकाः ।
आस्तिकश्चाभवत्प्रीतः परिमोक्ष्य भुजङ्गमान् ॥ १८.५.३१ ॥
Entonces los sacerdotes completaron aquel rito, y Āstika, habiendo liberado a las serpientes, quedó complacido. [borrador automático]
18.5.32
ततो द्विजातीन्सर्वास्तान्दक्षिणाभिरतोषयत् ।
पूजिताश्चापि ते राज्ञा ततो जग्मुर्यथागतम् ॥ १८.५.३२ ॥
Entonces satisfizo a todos aquellos dvijas con ofrendas; honrados por el rey, regresaron por donde habían venido. [borrador automático]
18.5.33
विसर्जयित्वा विप्रांस्तान्राजाऽपि जनमेजयः ।
हृष्टस्तक्षशिलायाः स पुनरायाद्गचाह्वयम् ॥ १८.५.३३ ॥
Tras despedir a aquellos brahmanes, el rey Janamejaya, lleno de alegría, regresó de Takṣaśilā otra vez a Gajāhvaya (Hāstinapura). [borrador automático]
18.5.34
एतत्ते सर्वमाख्यातं वैशम्पायनकीर्तितम् ।
व्यासाज्ञया समाज्ञातं सर्पसत्रे नृपस्य हि ॥ १८.५.३४ ॥
Todo esto te ha sido contado, tal como lo recitó Vaiśampāyana; por mandato de Vyāsa fue bien aprendido en el sacrificio de serpientes del rey. [borrador automático]
18.5.35
पुण्योऽयमितिहासाख्यः पवित्रं चेदमुत्तमम् ।
कृष्णेन मुनिना विप्र निर्मितं सत्यवादिना ॥ १८.५.३५ ॥
Oh brahmán, esta sagrada historia llamada Itihāsa, y esta suprema purificación, fue compuesta por el sabio veraz Kṛṣṇa (Dvaipāyana). [borrador automático]
18.5.36
सर्वज्ञेन विधिज्ञेन धर्मज्ञानवता सता ।
अतीन्द्रियेण शुचिना तपसा भावितात्मना ॥ १८.५.३६ ॥
Por el sabio que lo sabe todo, conoce los ritos, posee el conocimiento del dharma, es un hombre virtuoso, está más allá de los sentidos, es puro y cuyo ser fue refinado por la austeridad. [borrador automático]
18.5.37
ऐश्वर्ये वर्तता चैव साङ्ख्ययोगवता तथा ।
नैकतन्त्रविबुद्धेन दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा ॥ १८.५.३७ ॥
Quien permanece en el poderío, poseedor del Sāṅkhya y del Yoga, despierto en muchas doctrinas, que vio con el ojo divino.
18.5.38
कीर्तिं प्रथयता लोके पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अन्येषां क्षत्रियाणां च भूरिद्रविणतेजसाम् ॥ १८.५.३८ ॥
Que difunde en el mundo la fama de los magnánimos Pāṇḍavas y de otros kṣatriyas de gran riqueza y esplendor.
18.5.39
क्रीडां च वासुदेवस्य देवदेवस्य शाङ्गिणः ।
विश्वेषां देवभागानां जन्मसायुज्यमेव च ॥ १८.५.३९ ॥
El juego de Vāsudeva, del dios de los dioses, portador del arco Śārṅga, y el nacimiento y la unión de todas las porciones divinas.
18.5.40
य इदं शृणुयाद्विद्वान्पर्वसु द्विजसत्तमः ।
धूतपाप्मा जितस्वर्गो ब्रह्मभूयाय गच्छति ॥ १८.५.४० ॥
El sabio, el mejor de los dos veces nacidos, que oye esto en los parvas, sacudidos sus pecados y ganado el cielo, va a la condición de Brahman.
18.5.41
कार्ष्णं वेदमिमं सर्वं शृणुयाद्यः समाहितः ।
ब्रह्महत्याकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ॥ १८.५.४१ ॥
Quien escuche con mente recogida este Veda de Kṛṣṇa en su totalidad, el pecado de matar a un brahmán perece en ese mismo instante.
18.5.42
यश्चेदं श्रावयेच्छ्राद्धे ब्राह्मणान्पादमन्ततः ।
अक्षय्यमन्नपानं वै पितॄंस्तस्योपतदिष्ठते ॥ १८.५.४२ ॥
Quien en el śrāddha hace oír a los brahmanes al menos un cuarto de esto, a sus antepasados llegan alimento y bebida inagotables.
18.5.43
अह्ना यदेनः कुरुते इन्द्रियैर्मनसाऽपि वा ।
महाभारतमाख्याय सर्पपापैः प्रमुच्यते ॥ १८.५.४३ ॥
Cualquier pecado que uno cometa de día, con los sentidos o incluso con la mente, se libera de los pecados semejantes a serpientes al recitar el Mahābhārata.
18.5.44
यद्रात्रौ कुरुते पापं ब्राह्मणः स्त्रीगणैर्वृतः ।
महाभारतमाख्याय पूर्वां सन्ध्यां प्रमुच्यते ॥ १८.५.४४ ॥
Un brahmán que comete un pecado por la noche, rodeado de un grupo de mujeres, queda libre de él en la sandhyā anterior al reciter el Mahābhārata.
18.5.45
महत्त्वाद्भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।
निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १८.५.४५ ॥
Se llama Mahābhārata por su grandeza y su peso; quien conoce su etimología queda libre de todos los pecados.
18.5.46
अष्टादशपुराणानि धर्मशास्त्राणि सर्वशः ।
वेदाः साङ्गास्तथैकत्र भारतं चैकतः स्थितम् ॥ १८.५.४६ ॥
Los dieciocho Purāṇas y todos los tratados de dharma, y los Vedas con sus miembros, están de un lado; el Mahābhārata está del otro.
18.5.47
श्रूयतां सिंहनादोऽयमृषेस्तस्य महात्मनः ।
अष्टादशपुराणानां कर्तुर्वेदमहोदधेः ॥ १८.५.४७ ॥
Escuchad este rugido de león de aquel gran sabio, autor de los dieciocho Purāṇas, océano de los Vedas.
18.5.48
त्रिभिर्वर्षैर्महत्पुण्यं कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।
अखिलं भारतं चेदं चकार भगवान्मुनिः ॥ १८.५.४८ ॥
En tres años, como gran obra meritoria, el señor Kṛṣṇa Dvaipāyana, el bienaventurado sabio, compuso todo este Mahābhārata.
18.5.49
आकर्ण्य भक्त्या सततं जयाख्यं भारतं महत् ।
श्रीश्च कीर्तिस्तथा विद्या भवन्ति सहिताः सदा ॥ १८.५.४९ ॥
Quien escucha con devoción y constantemente este gran Bhārata llamado Jaya, siempre tiene consigo la prosperidad, la fama y el saber.
18.5.50
धर्मे चार्थे च कामे च मोक्षे च भरतर्षभ ।
यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रिचित् ॥ १८.५.५० ॥
¡Oh, toro de los Bharatas! Lo que aquí existe sobre dharma, riqueza, deseo y liberación se halla en otra parte; lo que aquí no está, en ninguna parte está.
18.5.51
वाच्यते यत्र सततं जयाख्यं भारतं महत् ।
श्रीश्व कीर्तिश्च विद्या च भवन्ति मुदिताः सदा ॥ १८.५.५१ ॥
Allí donde este gran Bhārata llamado Jaya se recita constantemente, la prosperidad, la fama y el saber permanecen siempre alegres.
18.5.52
भारतस्य तु वक्तारं ब्रह्मर्षि च महागुरुम् ।
वैशंपायनमारोप्य स्वर्णभद्रासनं तदा ॥ १८.५.५२ ॥
Entonces, habiendo sentado a Vaiśampāyana, el narrador del Bhārata, brahmarshi y gran maestro, sobre un trono dorado...
18.5.53
जनमेजयादिराजान आस्तिकाद्या द्विजातयः ।
धर्मदत्तादिवैश्याश्च सोम्यवंश्यादिशूद्रकाः ॥ १८.५.५३ ॥
Los reyes encabezados por Janamejaya, los dvijas encabezados por Āstīka, los vaiśyas encabezados por Dharmadatta y los śūdras encabezados por Somyavaṃśya.
18.5.54
प्रयुतं चायुतं चेति सहस्रं शतमित्यपि ।
दशकं चेति निष्काणामानर्चुस्तं महागुरुम् ॥ १८.५.५४ ॥
Honraron a aquel gran maestro con monedas de oro (niṣka) contadas como prayuta, ayuta, sahasra, śata y daśaka.
18.5.55
निष्काणां दशकं दत्त्वा मृतपुत्रोऽमृतप्रजः ।
ऊष्मादिव्याधियुक्तश्च शतं दत्त्वा निरामयः ॥ १८.५.५५ ॥
Habiendo dado diez niṣkas, quien ha perdido a sus hijos obtiene descendencia inmortal; y quien sufre fiebre y otras enfermedades, habiendo dado cien, queda libre de enfermedad.
18.5.56
सहस्रदानात्संतानहीनः संतानपुत्रवान् ।
आयुरारोग्यमैश्वर्यं भेजुस्तेऽन्नं च पुत्रकान् ॥ १८.५.५६ ॥
Por la donación de mil, los que no tenían descendencia fueron bendecidos con hijos; obtuvieron larga vida, salud, prosperidad, alimento y sus hijos.
18.5.57
सुवर्णं रजतं रत्नं सर्वाण्याभरणानि च ।
सर्वोपकरणैर्युक्तं निधिनिक्षेपसंयुतम् ॥ १८.५.५७ ॥
Oro, plata, joyas y todos los ornamentos, provistos de todos los utensilios, junto con tesoros y depósitos de riqueza.
18.5.58
इष्टकाभित्तिसंयुक्तमग्निबाधादिवर्जितम् ।
देवपूजाग्निहोत्रादिपाठार्थगृहसंयुतम्।
सान्तर्बहिस्संवरणं सप्रासादं सगोगृहम् ॥ १८.५.५८ ॥
Con muros de ladrillo, libre de incendios y otros daños, con una casa para el culto de los dioses, el agnihotra y la recitación, cercado por dentro y por fuera, con palacio y establo.
18.5.59
व्यष्ट्या समष्ट्या वा दद्यात्स्वर्गारोहणपर्वणि ।
निवृत्तिकामो दद्याच्चेत्पुनर्जन्म न विद्यते ॥ १८.५.५९ ॥
En la festividad del ascenso al cielo se debe dar, individualmente o colectivamente; si quien desea la liberación da, no hay renacimiento para él.
18.5.60
सकामश्चेद्ब्रह्मकल्पं सुकं ब्रह्मगृहे वसेत् ॥ १८.५.६० ॥
Si desea el fruto, que habite felizmente en el mundo de Brahmā durante un brahmakalpa.
18.5.61
पुराणमुखतो यस्माद्वेदान्तज्ञानमाप्यते ।
स तेन गुरुराख्यातस्तत्पूजा हीशपूजनम् ॥ १८.५.६१ ॥
Porque el conocimiento del Vedānta se obtiene de la boca de los Purāṇas, él es proclamado guru, y honrarlo es en verdad honrar al Señor.
18.5.62
भारतस्य तु वक्तारं श्रोतारं लेखकांस्तदा ।
प्रपूजयन्ति संहृष्टाः सिद्धाश्च परमर्षयः ॥ १८.५.६२ ॥
Al recitador del Bhārata, a sus oyentes y a sus copistas los honran entonces, con alegría, los siddhas y los grandes sabios.
18.5.63
महाभारतवक्तारं नार्चयन्तीह ये नराः ।
तेषां सर्वक्रियाहानिर्भवेद्देवाः शपन्ति च ॥ १८.५.६३ ॥
Los hombres que aquí no honran al recitador del Mahābhārata pierden todas sus obras, y los dioses los maldicen.
18.5.64
जयो नामेतिहासोऽयं श्रोतव्यो जयमिच्छता ।
राज्ञा राजसुतैश्चैव गर्भिण्या चैव योषिता ॥ १८.५.६४ ॥
Esta historia llamada Jaya debe ser escuchada por el rey que desea la victoria, por los príncipes y también por la mujer embarazada.
18.5.65
स्वर्गकामो लभेत्स्वर्गं जयकामो लभेज्जयम् ।
गर्भिणी लभते पुत्रं कन्यां वा बहुभागिनीम् ॥ १८.५.६५ ॥
Quien desea el cielo obtiene el cielo; quien desea la victoria obtiene la victoria; la mujer embarazada obtiene un hijo o una hija de gran fortuna.
18.5.66
अनागतश्च मोक्षश्च कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।
संदर्भं भारतस्यास्य कृतवान्धर्मकाम्यया ॥ १८.५.६६ ॥
Kṛṣṇa Dvaipāyana, el señor, compuso este Bhārata por deseo de dharma, para el fruto futuro y la liberación.
18.5.67
षष्टिं शतसहस्राणि चकारान्यां स संहिताम् ।
त्रिंशच्छतसहस्राणि देवलोके प्रतिष्ठितम् ॥ १८.५.६७ ॥
Compuso otra compilación de sesenta cientos de miles (versos); de ellos, trescientos mil están establecidos en el mundo de los dioses.
18.5.68
पित्र्ये पञ्चदशं ज्ञेयं यक्षलोके चतुर्दश ।
एकं शतसहस्रं तु मानुषेषु प्रभाषितम् ॥ १८.५.६८ ॥
Quince (cientos de miles) han de conocerse en el mundo de los antepasados, catorce en el mundo de los yakṣas; y el único cien mil proclamado entre los hombres.
18.5.69
नारदोऽश्रावयद्देवानसितो देवलः पितॄन् ।
रक्षोयक्षाञ्शुको मर्त्यान्वैशम्पायन एव तु ॥ १८.५.६९ ॥
Nārada hizo que lo oyeran los dioses, Asita y Devala a los antepasados, Śuka a los rākṣasas y yakṣas, y Vaiśampāyana, ciertamente, a los mortales.
18.5.70
इतिहासमिमं पुण्यं महार्थं वेदसंमितम् ।
व्यासोक्तं श्रूयते येन कृत्वा ब्राह्म्णमग्रतः ॥ १८.५.७० ॥
Esta historia sagrada, de gran sentido, igual a los Vedas, dicha por Vyāsa, se escucha teniendo a un brahmán delante.
18.5.71
स नरः सर्वकामांश्च कीर्तिं प्राप्येह शौनक ।
गच्छेत्परमिकां सिद्धिमत्र मे नास्ति संशयः ॥ १८.५.७१ ॥
Ese hombre, oh Śaunaka, habiendo obtenido aquí todos sus deseos y gloria, alcanza la perfección suprema; de esto no tengo duda.
18.5.72
भारताध्ययनात्पुण्यादपि पादमधीयतः ।
श्रद्धया परया भक्त्या श्राव्यते चापि येन तु।
य इमां संहितां पुण्यां पुत्रमध्यापयच्छुकम् ॥ १८.५.७२ ॥
Incluso un cuarto del estudio sagrado del Bhārata da mérito a quien lo estudia; y quien hace escuchar esta sagrada compilación con suma fe y devoción, y quien hizo que su hijo Śuka la estudiara.
18.5.73
मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ।
संसारेष्वनुभूतानि यान्ति यास्यन्ति चापरे ॥ १८.५.७३ ॥
En los ciclos de la existencia mundana, miles de madres y padres, y cientos de hijos y esposas, han sido experimentados; se van, y otros también se irán.
18.5.74
हर्षस्थानसहस्राणि भयस्थानशतानि च ।
दिवसेदिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम् ॥ १८.५.७४ ॥
Miles de ocasiones de alegría y cientos de ocasiones de miedo entran día tras día en el necio, pero no en el sabio.
18.5.75
ऊर्ध्वबाहुर्विरौम्येष न च कश्चिच्छृणोति मे ।
धर्मादर्थश्च कामश्च स किमर्थं न सेव्यते ॥ १८.५.७५ ॥
Con los brazos en alto clamo, pero nadie me escucha. Del dharma provienen la riqueza y el placer; ¿por qué, entonces, no se le sirve?
18.5.76
न जातु कामान्न भयान्न लोभा-
द्धर्मं त्यजेज्जीवितस्यापि हेतोः।
नित्यो धर्मः सुखदुःखे त्वनिथ्ये ।
जीवो नित्यो हेतुरस्य त्वनित्यः ॥ १८.५.७६ ॥
Jamás, por deseo, miedo o avaricia, ni siquiera por la vida, debe uno abandonar el dharma. El dharma es eterno; el placer y el dolor son impermanentes. El alma es eterna; su causa es impermanente.
18.5.77
इमां भारतसावित्रीं प्रातरुत्थायः यः पठेत् ।
स भारतफलं प्राप्य परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ १८.५.७७ ॥
Quien, al levantarse por la mañana, recita este Bhārata-Sāvitrī, habiendo obtenido el fruto del Bhārata, alcanza el Brahman supremo.
18.5.78
कयथा समुद्रो भगवान्यथा हि हिमवान्गिरिः ।
ख्यातावुभौ रत्ननिधी तथा भारतमुच्यते ॥ १८.५.७८ ॥
Así como el venerable océano y la montaña Himālaya son ambos renombrados como depósitos de gemas, así se dice del Bhārata.
18.5.79
कार्ष्णं देवमिमं विद्वाञ्श्रावयित्वाऽर्थमश्नुते ।
इदं भारतमाख्यानं यः पठेत्सुसमाहितः।
स गच्छेत्परमां सिद्धिमिति मे नास्ति संशयः ॥ १८.५.७९ ॥
El sabio que hace escuchar a este dios Kṛṣṇa alcanza su meta; quien recite con plena atención este relato del Bhārata alcanzará la perfección suprema, de ello no tengo duda.
18.5.80
द्वैपायनोष्ठपुटनिस्सृतमप्रमेयं ।
पुण्यं पवित्रमथ पापहरं शिवं च।
यो भारतं समधिगच्छति वाच्यमानं ।
किं तस्य पुष्करजलैरभिषेचनेन ॥ १८.५.८० ॥
Surgido de la copa de labios de Dvaipāyana, este relato es inconmensurable, meritorio, puro, destructor del pecado y auspicioso. Para quien atiende con devoción al Bhārata mientras se recita, ¿qué necesidad hay de ungirse con las aguas de Puṣkara?
18.5.81
यो गोशतं कनकशृङ्गमयं ददाति ।
विप्राय वेदविदुषे सुबहुश्रुताय।
पुण्यां च भारतकथां सततं शृणोति ।
तुल्यं फलं भवति तस्य च तस्य चैव ॥ १८.५.८१ ॥
Quien da cien vacas de cuernos dorados a un brahmán versado en los Vedas y muy erudito, y quien escucha constantemente el relato meritorio del Bhārata: para ambos el fruto es igual.
18.5.82
यद्यदिष्टतमं कामं लभते श्रद्धयाऽन्वितः ।
शृणुयान्मुदितो भूत्वा आस्तिको बुद्धिसंयुतः ॥ १८.५.८२ ॥
Cualquier deseo más querido que alcance quien está dotado de fe: que, siendo creyente, de buen entendimiento y alegre de corazón, escuche esto.
18.5.83
वासुदेवं स्मरन्विद्वान्पुण्डरीकायतेक्षणम् ।
इतिहासमिमं पुण्यं महार्थं वेदसंमितम् ॥ १८.५.८३ ॥
Recordando a Vāsudeva, el de ojos de loto, el sabio debe escuchar esta historia meritoria de gran significado, igual a los Vedas.
18.5.84
श्रावयेद्यस्तु वर्णादीन्कृत्वा ब्राह्मणमग्रतः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा शुचिस्तद्गतमानसः ॥ १८.५.८४ ॥
Quien hace que se recite en voz alta ante los varṇas y los demás, con un brāhmaṇa al frente, queda con el alma purificada de todo pecado, puro y con la mente puesta en ello.
18.5.85
इह कीर्तिं महत्प्राप्य भोगवान्सुखमश्नुते ।
व्यासप्रसादेन पुनः स्वर्गलोकं स गच्छति ॥ १८.५.८५ ॥
Habiendo obtenido aquí gran renombre, disfruta de la felicidad, provisto de placeres; y por la gracia de Vyāsa vuelve a ir al mundo celestial.
18.5.86
एतद्विदित्वा सर्वं तु सर्ववेदार्थविद्भवेत् ।
पूजनीयश्च सततं माननीयो भवेद्द्विजः ॥ १८.५.८६ ॥
Quien conoce todo esto llega a ser conocedor del sentido de todos los Vedas; y el dvija debe ser siempre digno de veneración y honor.