మహాభారతం · అధ్యాయం 18.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.5.1
भीष्मद्रोणौ महात्मानौ धृतराष्ट्रश्च पार्थिवः ।
विराटद्रुपदौ चोभौ शङ्खश्चैवोत्तरस्तथा ॥ १८.५.१ ॥
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, మహాత్ముడైన ధృతరాష్ట్రుడు, రాజు, విరాటుడు, ద్రుపదుడు ఇద్దరూ, శంఖుడు, ఉత్తరుడు కూడా.
18.5.2
धृष्टकेजुर्जयत्सेनो राजा चैव स सत्यजित् ।
दुर्योधनसुताश्चैव शकुनिश्चैव सौबलः ॥ १८.५.२ ॥
ధృష్టకేతుడు, జయత్సేనుడు, రాజు సత్యజిత్, దుర్యోధనుని కుమారులు, సుబలుని కుమారుడు శకుని కూడా.
18.5.3
कर्णपुत्राश्च विक्रान्ता राजा चैव जयद्रथः ।
घटोत्कवादयश्चैव ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥ १८.५.३ ॥
కర్ణుని కుమారులు, పరాక్రమవంతుడైన రాజు జయద్రథుడు, ఘటోత్కచుడు మొదలైనవారు, ఇక్కడ పేర్కొనని ఇతరులు కూడా.
18.5.4
ये चान्ये कीर्तिता वीरा राजानो दीप्तमूर्तयः ।
स्वर्गे कालं कियन्तं ते तस्थुस्तदपि शंस मे ॥ १८.५.४ ॥
ఇక్కడ పేర్కొన్న ఇతర వీర రాజులు, ప్రకాశవంతమైన రూపం కలవారు, వారు స్వర్గంలో ఎంతకాలం ఉన్నారు? అది కూడా నాకు చెప్పు.
18.5.5
आहोस्विच्छाश्वतं स्थानं तेषां तत्र द्विजोत्तम ।
अन्ते वा कर्मणां कां ते गतिं प्राप्ता नरर्षभाः ॥ १८.५.५ ॥
లేదా వారి స్థానం అక్కడ శాశ్వతమా, ద్విజోత్తమా? లేక కర్మల ఫలితం తరువాత ఆ నరశ్రేష్ఠులు ఏ గతిని పొందారు?
18.5.6
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं प्रोच्यमानं द्विजोत्तम ।
तपसा हि प्रदीप्तेन सर्वं त्वमनुपश्यति ॥ १८.५.६ ॥
ద్విజోత్తమా, చెప్పబడేది వినాలని నేను కోరుతున్నాను. ప్రదీప్తమైన తపస్సు ద్వారా నీవు అంతా చూస్తున్నావు.
18.5.7
इत्युक्तः स तु विप्रर्षिरनुज्ञातो महात्मना ।
व्यासेन तस्य नृपतेराख्यातुमुपचक्रमे। ॥ १८.५.७ ॥
ఇలా అడగబడిన ఆ విప్రర్షి, మహాత్ముడైన వ్యాసుని అనుమతి పొంది, ఆ రాజుకు చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
18.5.8
गन्तव्यं कर्मणामन्ते सर्वेषां मनुजाधिप ।
शृणु गुह्यमिदं राजन्देवानां भरतर्षभ।
यदुवाच महातेजा दिव्यचक्षुः प्रतापवान् ॥ १८.५.८ ॥
ఓ మనుజాధిపా, అందరూ కర్మల అంతంలో వెళ్ళవలసి ఉంటుంది. ఓ రాజా, భరతశ్రేష్ఠా, దేవతల ఈ రహస్యాన్ని వినుము — దివ్యదృష్టి, మహాతేజస్సు, ప్రతాపం కలవారు చెప్పినది.
18.5.9
मुनिः पुराणः कौरव्य पाराशर्यो महाव्रतः ।
अगाधबुद्धिः सर्वज्ञो गतिज्ञः सर्वकर्मणाम् ॥ १८.५.९ ॥
ప్రాచీనుడైన మునీ, ఓ కౌరవ్యా, పరాశరుని కుమారుడు, మహావ్రతుడు, అగాధ బుద్ధి కలవాడు, సర్వజ్ఞుడు, అన్ని కర్మల గతి తెలిసినవాడు (వ్యాసుడు).
18.5.10
तेनोक्तं कर्मणामन्ते प्रविशन्ति स्विकां तनुम् ॥ १८.५.१० ॥
ఆయన చెప్పినది: కర్మల అంతంలో వారు తమ సొంత శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తారు.
18.5.11
वसूनेव महातेजा भीष्मः प्राप महाद्युतिः ।
अष्टावेव हि दृश्यन्ते वसवो भरतर्षभ ॥ १८.५.११ ॥
మహాతేజస్వి, మహాద్యుతి కలిగిన భీష్ముడు వసువులను పొందాడు. ఓ భరతశ్రేష్ఠా, వసువులు నిజంగా ఎనిమిది మందిగానే కనిపిస్తారు.
18.5.12
बृहस्पतिं विवेशाथ द्रोणो ह्यङ्गिरसां वरम् ।
कृतवर्मा तु हार्दिक्यः प्रविवेश मरुद्गणान् ॥ १८.५.१२ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు అంగిరసులలో శ్రేష్ఠుడైన బృహస్పతిలో ప్రవేశించాడు; హార్దిక్యుడైన కృతవర్మ మరుద్గణాలలో ప్రవేశించాడు.
18.5.13
सनत्कुमारं प्रद्युम्नः प्रविवेश यथागतम् ।
धृतराष्ट्रो धनेशस्य लोकान्प्राप दुरासदान् ॥ १८.५.१३ ॥
ప్రద్యుమ్నుడు సనత్కుమారునిలో యథాగతంగా ప్రవేశించాడు. ధృతరాష్ట్రుడు ధనేశ్వరుని (కుబేరుని) దుర్లభ లోకాలను పొందాడు.
18.5.14
धृतराष्ट्रो सहिता गन्धारी च यशस्विनी ।
पत्नीभ्यां सहितः पाण्डुमहेन्द्रसदनं ययौ ॥ १८.५.१४ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు, యశస్విని గాంధారి, ఇద్దరు భార్యలతో కలిసి, మహేంద్రుని (ఇంద్రుని) నివాసానికి వెళ్ళాడు.
18.5.15
विराटद्रुपदौ चोभौ धृष्टकेतुश्च पार्थिवः ।
निशठाक्रूरसाम्बाश्च भानुः कण्वो विदूरथः ॥ १८.५.१५ ॥
విరాటుడు, ద్రుపదుడు ఇద్దరూ, రాజు ధృష్టకేతువు, నిశఠుడు, అక్రూరుడు, సాంబుడు, భానువు, కణ్వుడు, విదూరథుడు.
18.5.16
भूरिश्रवाः शलश्चैव भूरिश्च पृथिवीपतिः ।
कंशश्चैवोग्रसेनश्च वसुदेवस्तथैव च ॥ १८.५.१६ ॥
భూరిశ్రవుడు, శలుడు, పృథ్వీపతి భూరి, కంసుడు, ఉగ్రసేనుడు, అలాగే వసుదేవుడు.
18.5.17
उत्तरश्च सह भ्रात्रा शङ्खेन नरपुङ्गवः ।
विश्वेषां देवतानां ते विविशुर्नरसत्तमाः ॥ १८.५.१७ ॥
ఉత్తరుడు తన సోదరుడు శంఖునితో కలిసి, నరశ్రేష్ఠులు అందరు దేవతల లోకంలో ప్రవేశించారు.
18.5.18
वर्चा नाम महातेजाः सोमपुत्रः प्रतापवान् ।
सोभिमन्युर्नृसिंहस्य फल्गुनस्य सुतोऽभवत् ॥ १८.५.१८ ॥
వర్చా అనే మహాతేజస్వి, సోముని కుమారుడు, ప్రతాపవంతుడు — అతడే నరసింహుడైన ఫల్గునుని (అర్జునుని) కుమారుడు అభిమన్యుడుగా జన్మించాడు.
18.5.19
स युद्ध्वा क्षत्रधर्मेण यथा नान्यः पुमान्क्वचित् ।
विवेश सोमं धर्मात्मा कर्मणोन्ते मरारथः ॥ १८.५.१९ ॥
అతడు క్షత్రధర్మం ప్రకారం పోరాడాడు; మరే పురుషుడూ అలా పోరాడలేదు. ధర్మాత్ముడైన ఆ మహారథుడు తన కర్మ ముగింపులో సోముని లో ప్రవేశించాడు.
18.5.20
आविवेश रविं कर्णो निहतः पुरुषर्षभ ।
द्वापरं शकुनिः प्राप धृष्टद्युम्नस्तु पावकम् ॥ १८.५.२० ॥
ఓ పురుషర్షభా, చంపబడిన కర్ణుడు సూర్యునిలో ప్రవేశించాడు. శకునికి ద్వాపరం లభించింది; ధృష్టద్యుమ్నుడు అగ్నిని పొందాడు.
18.5.21
धृतराष्ट्रात्मजाः सर्वे यातुधानान्प्रपेदिरे ।
धर्ममेवाविशत्क्षत्ता राजा चैव युधिष्ठिरः ॥ १८.५.२१ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులందరూ యాతుధానుల వద్దకు వెళ్లారు. క్షత్త (విదురుడు) ధర్మంలో ప్రవేశించాడు, రాజు యుధిష్ఠిరుడు కూడా.
18.5.22
अनन्तो भगवान्देवः प्रविवेश रसातलम् ।
पितामहनियोगाद्वै यो योगाद्गामधारयत् ॥ १८.५.२२ ॥
భగవంతుడైన అనంతదేవుడు రసాతలంలో ప్రవేశించాడు; పితామహుని ఆజ్ఞ ప్రకారం, తన యోగబలంతో భూమిని ధరించినవాడు.
18.5.23
यः स नारायणो नाम देवदेवः सनातनः ।
तस्यांशो वासुदेवस्तु कर्मणोन्ते विवेश ह ॥ १८.५.२३ ॥
నారాయణుడనే పేరుగల దేవదేవుడు, సనాతనుడు — ఆయన అంశమే వాసుదేవుడు; ఆయన తన కర్మ ముగింపులో ప్రవేశించాడు.
18.5.24
षोडशस्त्रीसहस्राणि वासुदेवपरिग्रहाः ।
अमज्जंस्ताः सरस्वत्यां कालेन जनमेजय ॥ १८.५.२४ ॥
వాసుదేవునికి భార్యలైన పదహారు వేలమంది స్త్రీలు — ఓ జనమేజయా, కాలక్రమంలో వారు సరస్వతిలో మునిగిపోయారు.
18.5.25
तत्र त्यक्त्वा शरीराणि दिवमारुरुहुः पुनः ।
ताश्चैवाप्सरसो भूत्वा वासुदेवमुपाविशन् ॥ १८.५.२५ ॥
అక్కడ వారు శరీరాలను విడిచి మళ్లీ స్వర్గానికి ఎక్కారు; వారే అప్సరసలుగా మారి వాసుదేవుని సమీపంలో కూర్చున్నారు.
18.5.26
हतास्तस्मिन्महायुद्धे ये वीरास्तु महारथाः ।
घटोत्कचादयश्चैव देवान्यक्षांश्च भेजिरे ॥ १८.५.२६ ॥
ఆ మహాయుద్ధంలో హతులైన వీర మహారథులు, ఘటోత్కచుడు మొదలైనవారు, దేవతలను, యక్షులను చేరుకున్నారు.
18.5.27
दुर्योधनसहायाश्च राक्षसा येऽनुकीर्तिताः ।
प्राप्तास्ते क्रमशो राजन्सर्वलोकाननुत्तमान् ॥ १८.५.२७ ॥
దుర్యోధనుని సహాయకులైన, పేర్కొనబడిన రాక్షసులు, ఓ రాజా, క్రమంగా అత్యుత్తమ లోకాలన్నింటినీ చేరుకున్నారు.
18.5.28
भवनं च महेन्द्रस्य कुबेरस्य च धीमतः ।
वरुणस्य तथा लोकान्विविशुः पुरुषर्षभाः ॥ १८.५.२८ ॥
మహేంద్రుని భవనంలోనూ, జ్ఞాని కుబేరుని భవనంలోనూ, వరుణుని లోకాలలోనూ ఆ పురుషశ్రేష్ఠులు ప్రవేశించారు.
18.5.29
एतत्ते सर्वमाख्यातं विस्तरेण महाद्युते ।
कुरूणां चरितं कृत्स्नं पाण्डवानां च भारत ॥ १८.५.२९ ॥
ఓ మహాతేజస్వీ, ఇవన్నీ నీకు విస్తారంగా చెప్పాను; ఓ భారతా, కురువుల, పాండవుల సమస్త చరిత్రను.
18.5.30
एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठात्स राजा जनमेजयः ।
विस्मितोऽभवदत्यर्थं यज्ञकर्मान्तरेष्वथ ॥ १८.५.३० ॥
ఇది ద్విజశ్రేష్ఠుని నుండి విని, ఆ రాజు జనమేజయుడు, యజ్ఞకర్మల మధ్య అత్యంత విస్మయం చెందాడు.
18.5.31
ततः समापयामासुः कर्म तत्तस्य याजकाः ।
आस्तिकश्चाभवत्प्रीतः परिमोक्ष्य भुजङ्गमान् ॥ १८.५.३१ ॥
అప్పుడు యాజకులు ఆ యజ్ఞకర్మను పూర్తి చేశారు; ఆస్తికుడు సర్పాలను విడిపించి సంతోషించాడు.
18.5.32
ततो द्विजातीन्सर्वास्तान्दक्षिणाभिरतोषयत् ।
पूजिताश्चापि ते राज्ञा ततो जग्मुर्यथागतम् ॥ १८.५.३२ ॥
తరువాత అతడు ఆ ద్విజులందరినీ దక్షిణలతో సంతృప్తిపరిచాడు; రాజుచే గౌరవించబడిన వారు వచ్చిన దారినే వెళ్లిపోయారు.
18.5.33
विसर्जयित्वा विप्रांस्तान्राजाऽपि जनमेजयः ।
हृष्टस्तक्षशिलायाः स पुनरायाद्गचाह्वयम् ॥ १८.५.३३ ॥
ఆ బ్రాహ్మణులను సాగనంపి, రాజు జనమేజయుడు కూడా సంతోషంతో తక్షశిల నుండి తిరిగి గజాహ్వయం (హస్తినాపురం)కు వచ్చాడు.
18.5.34
एतत्ते सर्वमाख्यातं वैशम्पायनकीर्तितम् ।
व्यासाज्ञया समाज्ञातं सर्पसत्रे नृपस्य हि ॥ १८.५.३४ ॥
వైశంపాయనుడు చెప్పిన ఇదంతా మీకు చెప్పబడింది; వ్యాసుని ఆజ్ఞతో రాజు సర్పసత్రంలో ఇది బాగా గ్రహించబడింది.
18.5.35
पुण्योऽयमितिहासाख्यः पवित्रं चेदमुत्तमम् ।
कृष्णेन मुनिना विप्र निर्मितं सत्यवादिना ॥ १८.५.३५ ॥
ఓ విప్రుడా, ఈ ఇతిహాసమనే పుణ్యమైన, ఉత్తమమైన పవిత్రమైన గ్రంథం సత్యవాది అయిన కృష్ణ (ద్వైపాయన) ముని రచించినది.
18.5.36
सर्वज्ञेन विधिज्ञेन धर्मज्ञानवता सता ।
अतीन्द्रियेण शुचिना तपसा भावितात्मना ॥ १८.५.३६ ॥
సర్వజ్ఞుడు, విధిజ్ఞుడు, ధర్మజ్ఞానం కలవాడు, సత్పురుషుడు, ఇంద్రియాతీతుడు, శుచి, తపస్సుతో ఆత్మ భావితుడైనవాడు (ఈ గ్రంథాన్ని రచించాడు).
18.5.37
ऐश्वर्ये वर्तता चैव साङ्ख्ययोगवता तथा ।
नैकतन्त्रविबुद्धेन दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा ॥ १८.५.३७ ॥
ఐశ్వర్యంలో నిలిచినవాడు, సాంఖ్య యోగాలు కలవాడు, అనేక తంత్రాలతో జాగ్రత్తపడినవాడు, దివ్య చక్షువుతో చూచినవాడు.
18.5.38
कीर्तिं प्रथयता लोके पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अन्येषां क्षत्रियाणां च भूरिद्रविणतेजसाम् ॥ १८.५.३८ ॥
లోకంలో మహాత్ములైన పాండవుల కీర్తిని, అధిక ధనతేజస్సులు కలిగిన ఇతర క్షత్రియుల కీర్తిని వ్యాపింపజేసినవాడు.
18.5.39
क्रीडां च वासुदेवस्य देवदेवस्य शाङ्गिणः ।
विश्वेषां देवभागानां जन्मसायुज्यमेव च ॥ १८.५.३९ ॥
వాసుదేవుని క్రీడను, దేవదేవుడు శార్ఙ్గధారి లీలను, సర్వ దేవాంశల జన్మాన్ని, వారి సాయుజ్యాన్ని కూడా.
18.5.40
य इदं शृणुयाद्विद्वान्पर्वसु द्विजसत्तमः ।
धूतपाप्मा जितस्वर्गो ब्रह्मभूयाय गच्छति ॥ १८.५.४० ॥
ఈ పర్వాలను విన్న విద్వాంసుడు, ద్విజోత్తముడు, పాపాలు తొలగి, స్వర్గాన్ని గెలిచి, బ్రహ్మభావాన్ని పొందుతాడు.
18.5.41
कार्ष्णं वेदमिमं सर्वं शृणुयाद्यः समाहितः ।
ब्रह्महत्याकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ॥ १८.५.४१ ॥
కృష్ణుని ఈ సమగ్ర వేదాన్ని ఏకాగ్రచిత్తంతో విన్నవాడి బ్రహ్మహత్యా పాపం ఆ క్షణంలోనే నశిస్తుంది.
18.5.42
यश्चेदं श्रावयेच्छ्राद्धे ब्राह्मणान्पादमन्ततः ।
अक्षय्यमन्नपानं वै पितॄंस्तस्योपतदिष्ठते ॥ १८.५.४२ ॥
శ్రాద్ధంలో బ్రాహ్మణులకు దీనిలో కనీసం ఒక పాదమైనా వినిపించేవాడికి, అతని పితరులకు అక్షయమైన అన్నపానాలు చేరతాయి.
18.5.43
अह्ना यदेनः कुरुते इन्द्रियैर्मनसाऽपि वा ।
महाभारतमाख्याय सर्पपापैः प्रमुच्यते ॥ १८.५.४३ ॥
పగలు ఇంద్రియాలతో లేదా మనస్సుతో ఏ పాపం చేసినా, మహాభారతాన్ని వినిపించడం ద్వారా సర్ప-సమాన పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
18.5.44
यद्रात्रौ कुरुते पापं ब्राह्मणः स्त्रीगणैर्वृतः ।
महाभारतमाख्याय पूर्वां सन्ध्यां प्रमुच्यते ॥ १८.५.४४ ॥
రాత్రి స్త్రీల సమూహంలో చుట్టుముట్టబడి ఒక బ్రాహ్మణుడు పాపం చేస్తే, మహాభారతాన్ని వినిపించి పూర్వ సంధ్యలో ఆ పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
18.5.45
महत्त्वाद्भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।
निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १८.५.४५ ॥
మహత్వం మరియు భారం వల్ల దీనిని మహాభారతం అంటారు; దీని నిర్వచనాన్ని తెలుసుకున్నవాడు సర్వ పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
18.5.46
अष्टादशपुराणानि धर्मशास्त्राणि सर्वशः ।
वेदाः साङ्गास्तथैकत्र भारतं चैकतः स्थितम् ॥ १८.५.४६ ॥
పద్దెనిమిది పురాణాలు, అన్ని ధర్మశాస్త్రాలు, అంగాలతో కూడిన వేదాలు ఒకవైపు; మహాభారతం మరోవైపు నిలిచి ఉంది.
18.5.47
श्रूयतां सिंहनादोऽयमृषेस्तस्य महात्मनः ।
अष्टादशपुराणानां कर्तुर्वेदमहोदधेः ॥ १८.५.४७ ॥
పద్దెనిమిది పురాణాలను రచించిన, వేదమనే మహాసముద్రమైన ఆ మహాత్ముడైన ఋషి యొక్క ఈ సింహనాదాన్ని వినండి.
18.5.48
त्रिभिर्वर्षैर्महत्पुण्यं कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।
अखिलं भारतं चेदं चकार भगवान्मुनिः ॥ १८.५.४८ ॥
మూడు సంవత్సరాలలో, గొప్ప పుణ్యకార్యంగా, ప్రభువైన కృష్ణద్వైపాయన ముని ఈ సమస్త మహాభారతాన్ని రచించాడు.
18.5.49
आकर्ण्य भक्त्या सततं जयाख्यं भारतं महत् ।
श्रीश्च कीर्तिस्तथा विद्या भवन्ति सहिताः सदा ॥ १८.५.४९ ॥
జయం అనే ఈ మహా భారతాన్ని భక్తితో నిరంతరం విన్నవారికి శ్రీ, కీర్తి, విద్య ఎల్లప్పుడూ కలిసి ఉంటాయి.
18.5.50
धर्मे चार्थे च कामे च मोक्षे च भरतर्षभ ।
यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रिचित् ॥ १८.५.५० ॥
భరతశ్రేష్ఠుడా! ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం గురించి ఇక్కడ ఉన్నదే మరెక్కడైనా ఉంది; ఇక్కడ లేనిది ఎక్కడా లేదు.
18.5.51
वाच्यते यत्र सततं जयाख्यं भारतं महत् ।
श्रीश्व कीर्तिश्च विद्या च भवन्ति मुदिताः सदा ॥ १८.५.५१ ॥
జయం అనే ఈ మహా భారతం ఎక్కడ నిరంతరం పఠించబడుతుందో, అక్కడ శ్రీ, కీర్తి, విద్య సదా సంతోషంతో ఉంటాయి.
18.5.52
भारतस्य तु वक्तारं ब्रह्मर्षि च महागुरुम् ।
वैशंपायनमारोप्य स्वर्णभद्रासनं तदा ॥ १८.५.५२ ॥
అప్పుడు భారతాన్ని వివరించిన వక్త, బ్రహ్మర్షి, మహాగురువు అయిన వైశంపాయనుడిని బంగారు భద్రాసనంపై కూర్చోబెట్టి...
18.5.53
जनमेजयादिराजान आस्तिकाद्या द्विजातयः ।
धर्मदत्तादिवैश्याश्च सोम्यवंश्यादिशूद्रकाः ॥ १८.५.५३ ॥
జనమేజయుడు మొదలైన రాజులు, ఆస్తికుడు మొదలైన ద్విజులు, ధర్మదత్తుడు మొదలైన వైశ్యులు, సోమ్యవంశీయులు మొదలైన శూద్రులు.
18.5.54
प्रयुतं चायुतं चेति सहस्रं शतमित्यपि ।
दशकं चेति निष्काणामानर्चुस्तं महागुरुम् ॥ १८.५.५४ ॥
ప్రయుతం, అయుతం, సహస్రం, శతం, దశకం అనే నిష్క నాణేల సంఖ్యలతో ఆ మహాగురువును వారు పూజించారు.
18.5.55
निष्काणां दशकं दत्त्वा मृतपुत्रोऽमृतप्रजः ।
ऊष्मादिव्याधियुक्तश्च शतं दत्त्वा निरामयः ॥ १८.५.५५ ॥
పది నిష్కాలను దానం చేసి మృతపుత్రుడు అమృత సంతానాన్ని పొందుతాడు; జ్వరం మొదలైన రోగాలతో బాధపడేవాడు నూరు నిష్కాలను దానం చేసి రోగరహితుడవుతాడు.
18.5.56
सहस्रदानात्संतानहीनः संतानपुत्रवान् ।
आयुरारोग्यमैश्वर्यं भेजुस्तेऽन्नं च पुत्रकान् ॥ १८.५.५६ ॥
వేయి దానాల వల్ల సంతానహీనులు సంతానవంతులయ్యారు; వారు దీర్ఘాయువు, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, అన్నం, పుత్రులను పొందారు.
18.5.57
सुवर्णं रजतं रत्नं सर्वाण्याभरणानि च ।
सर्वोपकरणैर्युक्तं निधिनिक्षेपसंयुतम् ॥ १८.५.५७ ॥
బంగారం, వెండి, రత్నాలు, అన్ని ఆభరణాలు, అన్ని ఉపకరణాలతో కూడినది, నిధులు మరియు నిక్షేపాలతో కూడినది (దానం చేయాలి).
18.5.58
इष्टकाभित्तिसंयुक्तमग्निबाधादिवर्जितम् ।
देवपूजाग्निहोत्रादिपाठार्थगृहसंयुतम्।
सान्तर्बहिस्संवरणं सप्रासादं सगोगृहम् ॥ १८.५.५८ ॥
ఇటుక గోడలతో కూడినది, అగ్ని మొదలైన బాధలు లేనిది, దేవపూజ, అగ్నిహోత్రం మరియు పఠనానికి గృహంతో కూడినది, లోపలా బయటా ఆవరింపబడినది, మేడ మరియు గోశాలతో కూడినది (గృహాన్ని దానం చేయాలి).
18.5.59
व्यष्ट्या समष्ट्या वा दद्यात्स्वर्गारोहणपर्वणि ।
निवृत्तिकामो दद्याच्चेत्पुनर्जन्म न विद्यते ॥ १८.५.५९ ॥
స్వర్గారోహణ పర్వంలో వ్యక్తిగతంగా లేదా సమిష్టిగా దానం చేయాలి; ముక్తిని కోరేవాడు దానం చేస్తే అతనికి పునర్జన్మ ఉండదు.
18.5.60
सकामश्चेद्ब्रह्मकल्पं सुकं ब्रह्मगृहे वसेत् ॥ १८.५.६० ॥
ఫలాన్ని కోరేవాడైతే బ్రహ్మలోకంలో ఒక బ్రహ్మకల్పం వరకు సుఖంగా నివసించాలి.
18.5.61
पुराणमुखतो यस्माद्वेदान्तज्ञानमाप्यते ।
स तेन गुरुराख्यातस्तत्पूजा हीशपूजनम् ॥ १८.५.६१ ॥
ఎందుకంటే పురాణముల ముఖం ద్వారా వేదాంత జ్ఞానం లభిస్తుంది; కావున అతడు గురువు అని చెప్పబడ్డాడు. అతనిని పూజించడమే ఈశ్వరుని పూజించడం.
18.5.62
भारतस्य तु वक्तारं श्रोतारं लेखकांस्तदा ।
प्रपूजयन्ति संहृष्टाः सिद्धाश्च परमर्षयः ॥ १८.५.६२ ॥
మహాభారతాన్ని చెప్పేవారిని, వినేవారిని, రాసేవారిని అప్పుడు సంతోషంతో సిద్ధులు, మహర్షులు గౌరవిస్తారు.
18.5.63
महाभारतवक्तारं नार्चयन्तीह ये नराः ।
तेषां सर्वक्रियाहानिर्भवेद्देवाः शपन्ति च ॥ १८.५.६३ ॥
ఇక్కడ మహాభారతాన్ని చెప్పేవారిని ఎవరు గౌరవించరో, వారికి సమస్త కర్మల నష్టం కలుగుతుంది; దేవతలు వారిని శపిస్తారు.
18.5.64
जयो नामेतिहासोऽयं श्रोतव्यो जयमिच्छता ।
राज्ञा राजसुतैश्चैव गर्भिण्या चैव योषिता ॥ १८.५.६४ ॥
'జయ' అనే ఈ ఇతిహాసాన్ని విజయం కోరే రాజు, రాజకుమారులు, గర్భిణీ స్త్రీ కూడా వినాలి.
18.5.65
स्वर्गकामो लभेत्स्वर्गं जयकामो लभेज्जयम् ।
गर्भिणी लभते पुत्रं कन्यां वा बहुभागिनीम् ॥ १८.५.६५ ॥
స్వర్గాన్ని కోరేవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు, విజయాన్ని కోరేవాడు విజయాన్ని పొందుతాడు; గర్భిణీ స్త్రీ కుమారుడినో, అదృష్టవంతురాలైన కుమార్తెనో పొందుతుంది.
18.5.66
अनागतश्च मोक्षश्च कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।
संदर्भं भारतस्यास्य कृतवान्धर्मकाम्यया ॥ १८.५.६६ ॥
భవిష్యత్ఫలం, మోక్షం కోసం, ప్రభువైన కృష్ణ ద్వైపాయనుడు ధర్మకాంక్షతో ఈ భారతాన్ని రచించాడు.
18.5.67
षष्टिं शतसहस्राणि चकारान्यां स संहिताम् ।
त्रिंशच्छतसहस्राणि देवलोके प्रतिष्ठितम् ॥ १८.५.६७ ॥
ఆయన మరొక సంహితను రచించాడు; అందులో అరవై లక్షల (శ్లోకాలు) ఉన్నాయి. వాటిలో ముప్పై లక్షలు దేవలోకంలో స్థాపితమై ఉన్నాయి.
18.5.68
पित्र्ये पञ्चदशं ज्ञेयं यक्षलोके चतुर्दश ।
एकं शतसहस्रं तु मानुषेषु प्रभाषितम् ॥ १८.५.६८ ॥
పితృలోకంలో పదిహేను (లక్షలు) తెలుసుకోదగినవి; యక్షలోకంలో పద్నాలుగు; మానవులలో చెప్పబడినది ఒక లక్ష (శ్లోకాలు).
18.5.69
नारदोऽश्रावयद्देवानसितो देवलः पितॄन् ।
रक्षोयक्षाञ्शुको मर्त्यान्वैशम्पायन एव तु ॥ १८.५.६९ ॥
నారదుడు దేవతలకు వినిపించాడు; అసితుడు, దేవలుడు పితృదేవతలకు; శుకుడు రాక్షసులకు, యక్షులకు; వైశంపాయనుడు మానవులకు.
18.5.70
इतिहासमिमं पुण्यं महार्थं वेदसंमितम् ।
व्यासोक्तं श्रूयते येन कृत्वा ब्राह्म्णमग्रतः ॥ १८.५.७० ॥
ఈ పుణ్యమైన, మహార్థమైన, వేదతుల్యమైన ఇతిహాసం—వ్యాసుడు చెప్పినది—బ్రాహ్మణుని ముందుంచుకుని వినబడుతుంది.
18.5.71
स नरः सर्वकामांश्च कीर्तिं प्राप्येह शौनक ।
गच्छेत्परमिकां सिद्धिमत्र मे नास्ति संशयः ॥ १८.५.७१ ॥
శౌనకా, ఆ మనుషుడు ఇక్కడ సమస్త కోరికలను, కీర్తిని పొంది పరమ సిద్ధిని పొందుతాడు; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
18.5.72
भारताध्ययनात्पुण्यादपि पादमधीयतः ।
श्रद्धया परया भक्त्या श्राव्यते चापि येन तु।
य इमां संहितां पुण्यां पुत्रमध्यापयच्छुकम् ॥ १८.५.७२ ॥
భారత అధ్యయనపు పుణ్యంలో నాలుగవ భాగాన్ని కూడా చదివేవానికి (ఫలం లభిస్తుంది); పరమ శ్రద్ధతో, భక్తితో ఎవరిచేత ఇది వినిపించబడుతుందో, ఆ పుణ్య సంహితను తన కుమారుడు శుకునికి చదివించినవాడు.
18.5.73
मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ।
संसारेष्वनुभूतानि यान्ति यास्यन्ति चापरे ॥ १८.५.७३ ॥
సంసారంలో వేలాది తల్లిదండ్రులు, వందలాది కుమారులు, భార్యలు అనుభవించబడ్డారు; వారు వెళ్ళిపోతారు, ఇతరులు కూడా వెళ్తారు.
18.5.74
हर्षस्थानसहस्राणि भयस्थानशतानि च ।
दिवसेदिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम् ॥ १८.५.७४ ॥
ఆనందానికి వేలాది స్థానాలు, భయానికి వందలాది స్థానాలు రోజురోజుకూ మూర్ఖుడిలో ప్రవేశిస్తాయి, పండితుడిలో కాదు.
18.5.75
ऊर्ध्वबाहुर्विरौम्येष न च कश्चिच्छृणोति मे ।
धर्मादर्थश्च कामश्च स किमर्थं न सेव्यते ॥ १८.५.७५ ॥
చేతులు పైకెత్తి నేను మొరపెడుతున్నాను, కానీ ఎవరూ నా మాట వినడం లేదు. ధర్మం నుండే అర్థం, కామం వస్తాయి; అది ఎందుకు సేవించబడటం లేదు?
18.5.76
न जातु कामान्न भयान्न लोभा-
द्धर्मं त्यजेज्जीवितस्यापि हेतोः।
नित्यो धर्मः सुखदुःखे त्वनिथ्ये ।
जीवो नित्यो हेतुरस्य त्वनित्यः ॥ १८.५.७६ ॥
కామం వల్ల, భయం వల్ల, లోభం వల్ల, ప్రాణం కోసమైనా ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు. ధర్మం నిత్యమైనది; సుఖదుఃఖాలు అనిత్యాలు. జీవుడు నిత్యుడు; దానికి కారణం అనిత్యం.
18.5.77
इमां भारतसावित्रीं प्रातरुत्थायः यः पठेत् ।
स भारतफलं प्राप्य परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ १८.५.७७ ॥
ఉదయాన్నే లేచి ఈ భారత-సావిత్రిని పఠించేవాడు భారతఫలాన్ని పొంది పరబ్రహ్మను పొందుతాడు.
18.5.78
कयथा समुद्रो भगवान्यथा हि हिमवान्गिरिः ।
ख्यातावुभौ रत्ननिधी तथा भारतमुच्यते ॥ १८.५.७८ ॥
భగవంతుడైన సముద్రం, హిమవంత పర్వతం రెండూ రత్నాల నిధులుగా ప్రసిద్ధమైనట్లే, భారతం అని చెప్పబడుతుంది.
18.5.79
कार्ष्णं देवमिमं विद्वाञ्श्रावयित्वाऽर्थमश्नुते ।
इदं भारतमाख्यानं यः पठेत्सुसमाहितः।
स गच्छेत्परमां सिद्धिमिति मे नास्ति संशयः ॥ १८.५.७९ ॥
కృష్ణ దేవుని ఎరిగిన విద్వాంసుడు ఈ కథను వినిపించి ఫలాన్ని పొందుతాడు; ఈ భారత ఆఖ్యానాన్ని అత్యంత ఏకాగ్రతతో పఠించేవాడు పరమ సిద్ధిని పొందుతాడు, ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
18.5.80
द्वैपायनोष्ठपुटनिस्सृतमप्रमेयं ।
पुण्यं पवित्रमथ पापहरं शिवं च।
यो भारतं समधिगच्छति वाच्यमानं ।
किं तस्य पुष्करजलैरभिषेचनेन ॥ १८.५.८० ॥
ద్వైపాయనుని పెదవుల నుండి వెలువడిన ఇది అపరిమితమైనది, పుణ్యమైనది, పవిత్రమైనది, పాపాలను హరించేది, శుభకరమైనది; ఈ భారతాన్ని పఠించగా శ్రద్ధగా వినేవానికి పుష్కర జలాలతో స్నానం చేయించడం వల్ల ఏం ప్రయోజనం?
18.5.81
यो गोशतं कनकशृङ्गमयं ददाति ।
विप्राय वेदविदुषे सुबहुश्रुताय।
पुण्यां च भारतकथां सततं शृणोति ।
तुल्यं फलं भवति तस्य च तस्य चैव ॥ १८.५.८१ ॥
వేద విద్వాంసుడు, బహుశ్రుతుడైన బ్రాహ్మణునికి బంగారు కొమ్ములతో వంద గోవులను దానమిచ్చేవాడు, భారత పుణ్యకథను ఎల్లప్పుడూ వినేవాడు - వీరిద్దరికీ సమానమైన ఫలం కలుగుతుంది.
18.5.82
यद्यदिष्टतमं कामं लभते श्रद्धयाऽन्वितः ।
शृणुयान्मुदितो भूत्वा आस्तिको बुद्धिसंयुतः ॥ १८.५.८२ ॥
శ్రద్ధతో కూడినవాడు తనకు అత్యంత ఇష్టమైన ఏ కోరికను పొందుతాడో, ఆస్తికుడై బుద్ధిమంతుడై ఆనందంతో దీనిని వినాలి.
18.5.83
वासुदेवं स्मरन्विद्वान्पुण्डरीकायतेक्षणम् ।
इतिहासमिमं पुण्यं महार्थं वेदसंमितम् ॥ १८.५.८३ ॥
పద్మనేత్రుడైన వాసుదేవుని స్మరిస్తూ విద్వాంసుడు ఈ పుణ్యమైన, మహార్థమైన, వేదతుల్యమైన ఇతిహాసాన్ని (వినాలి).
18.5.84
श्रावयेद्यस्तु वर्णादीन्कृत्वा ब्राह्मणमग्रतः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा शुचिस्तद्गतमानसः ॥ १८.५.८४ ॥
ఎవరైతే బ్రాహ్మణుడిని ముందుంచి వర్ణాదులకు దీనిని బిగ్గరగా వినిపిస్తాడో, అతడు సర్వ పాపాలనుండి విశుద్ధాత్ముడై, పవిత్రుడై, మనసును దానిపైనే నిలిపినవాడై ఉంటాడు.
18.5.85
इह कीर्तिं महत्प्राप्य भोगवान्सुखमश्नुते ।
व्यासप्रसादेन पुनः स्वर्गलोकं स गच्छति ॥ १८.५.८५ ॥
ఇక్కడ మహా కీర్తిని పొంది, భోగాలతో కూడినవాడై అతడు సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు; వ్యాసుని అనుగ్రహంతో మళ్లీ స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు.
18.5.86
एतद्विदित्वा सर्वं तु सर्ववेदार्थविद्भवेत् ।
पूजनीयश्च सततं माननीयो भवेद्द्विजः ॥ १८.५.८६ ॥
ఇదంతా తెలుసుకున్నవాడు సర్వ వేదార్థాలను తెలిసినవాడవుతాడు; ద్విజుడు ఎల్లప్పుడూ పూజనీయుడూ గౌరవనీయుడూ అవుతాడు.