Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.100

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

2.100.1

आमन्त्रयामि भरतांस्तथा वृद्धं पितामहम् ।
राजानं सोमदत्तं च महाराजं च बाह्लिकम् ॥ २.१००.१ ॥

ਮੈਂ ਭਰਤਵੰਸ਼ੀਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਪਿਤਾਮਹ, ਰਾਜਾ ਸੋਮਦੱਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਬਾਹਲੀਕ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।

2.100.2

द्रोणं कृपं नृपांश्चान्यानश्वत्थामानमेव च ।
विदुरं धृतराष्ट्रं च धार्तराष्ट्रांश्च सर्वशः ॥ २.१००.२ ॥

ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਵਿਦੁਰ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ।

2.100.3

सौमदत्तिं महावीर्यं विकर्णं च महामतिम् ।
युयुत्सुं सञ्जयं चैव तथैवान्यान्सभासदः ॥ २.१००.३ ॥

ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਮਤੀ ਵਿਕਰਣ, ਯੁਯੁਤਸੂ, ਸੰਜਯ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ।

2.100.4

गान्धारीं च महाभागां मातरं च तथा पृथाम् ।
सर्वानामन्त्र्य गच्छामि द्रष्टाऽस्मि पुनरेत्य वः ॥ २.१००.४ ॥

ਮਹਾਭਾਗਾ ਗਾਂਧਾਰੀ, ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਿਥਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਆ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ।

2.100.5

न च किञ्चिदथोचुस्तं ह्रियाऽऽसन्ना युधिष्ठिरम् ।
मनोभिरेव कल्याणं दध्युस्ते तस्य धीमतः ॥ २.१००.५ ॥

ਸ਼ਰਮ ਕਾਰਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੇ; ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦਾ ਭਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਾਹਿਆ।

2.100.6

आर्या पृथा राजपुत्री नारण्यं गन्तुमर्हति ।
सुकुमारी च वृद्धा च नित्यं चैव सुखोचिता ॥ २.१००.६ ॥

ਆਰਿਆ ਪ੍ਰਿਥਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਕੋਮਲ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਹੈ।

2.100.7

इह वत्स्यति कल्याणी सत्कृता मम वेश्मनि ।
इति पार्था विजानीध्वमगदं वोऽस्तु सर्वशः ॥ २.१००.७ ॥

ਇੱਥੇ ਕਲਿਆਣੀ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ। ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਓ; ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੁਸ਼ਲ ਹੋਵੇ।

2.100.8

तथेत्युक्त्वाऽब्रुवन्सर्वे यथा नो वदसेऽनघ ।
त्वं पितृव्यः पितृसमो वयं च त्वत्परायणाः ॥ २.१००.८ ॥

"ਤਥਾਸਤੂ" ਕਹਿ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋਗੇ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਚਾਚਾ ਹੋ, ਪਿਤਾ ਸਮਾਨ ਹੋ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਆਸਰੇ ਹਾਂ।

2.100.9

यथाऽऽज्ञापयसे विद्वंस्त्वं हि नः परमो गुरुः ।
यच्चान्यदपि कर्तव्यं तद्विधत्स्व महामते ॥ २.१००.९ ॥

ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹੁਕਮ ਦਿਓਗੇ ਉਵੇਂ ਹੀ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪਰਮ ਗੁਰੂ ਹੋ। ਜੋ ਹੋਰ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ।

2.100.10

युधिष्ठिर विजानीहि ममेदं भरतर्षभ ।
नाधर्मेण जितः कश्चिद्व्यथते वै पराजये ॥ २.१००.१० ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਿਰ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲਓ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਕੋਈ ਵੀ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

2.100.11

त्वं वै धर्मं विजानीषे युद्धे जेता धनञ्जयः ।
हन्ताऽरीणां भीमसेनो नकुलस्त्वर्थसङ्ग्रही ॥ २.१००.११ ॥

ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਧਨੰਜਯ ਹੈ। ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭੀਮਸੇਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

2.100.12

संयन्ता सहदेवस्तु धौम्यो ब्रह्मविदुत्तमः ।
धर्मार्थकुशला चैव द्रौपदी धर्मचारिणी ॥ २.१००.१२ ॥

ਸੰਜਮੀ ਸਹਦੇਵ ਹੈ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧੌਮਯ ਹੈ। ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਵੀ ਹੈ।

2.100.13

अन्योन्यस्य प्रियाः सर्वे तथैव प्रियदर्शनाः ।
परैरभेद्याः सन्तुष्टाः को वोन न स्पृहयेदिह ॥ २.१००.१३ ॥

ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ; ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਭੇਦ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾ ਕਰੇ?

2.100.14

एष वै सर्वकल्याणः समाधिस्तव भारत ।
नैनं शत्रुर्विषहते शक्रेणापि समोऽप्युत ॥ २.१००.१४ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਸਰਬ-ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ।

2.100.15

हिमवत्यनुशिष्टोऽसि मेरुसावर्णिना पुरा ।
द्वैपायनेन कृष्णेन नगरे वारणावते ॥ २.१००.१५ ॥

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਮੇਰੁਸਾਵਰਣੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ; ਵਾਰਣਾਵਤ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦ੍ਵੈਪਾਇਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ।

2.100.16

भृगुतुङ्गे च रामेण दृष्टद्वत्यां च शम्भुना ।
अश्रौषीरसि तस्यापि महर्षेरञ्जनं प्रति ॥ २.१००.१६ ॥

ਭ੍ਰਿਗੁਤੁੰਗ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਅੰਜਨ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਵੀ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

2.100.17

कल्माषीतीरसंस्थस्य गतस्त्वं शिष्यतां भृगोः ।
द्रष्टा सदा नारदस्ते धौम्यस्तेऽयं पुरोहितः ॥ २.१००.१७ ॥

ਕਲਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦਿਆਂ ਤੂੰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣਿਆ; ਨਾਰਦ ਸਦਾ ਤੇਰਾ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਧੌਮਿਆ ਤੇਰਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ।

2.100.18

माहासीः साम्पराये त्वं बुद्धिं तामृषिपूजिताम् ।
पुरूरवसमैलं त्वं बुद्ध्या जयसि पाण्डव ॥ २.१००.१८ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਉਸ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਤਿਆਗੀਂ ਨਾ; ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਐਲ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈਂ।

2.100.19

शक्त्या जयसि राज्ञोऽन्यानृषीन्धर्गोपसेवया ।
ऐन्द्रे जये धृतमना याम्ये कोपविधारणे ॥ २.१००.१९ ॥

ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈਂ; ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ। ਇੰਦਰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਮਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਯਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ।

2.100.20

तथा विसर्गे कौबेरे वारुणे कोपविधारणे ।
आत्मप्रदानं सौम्यत्वमद्भ्यश्चैवोपजीवनम् ॥ २.१००.२० ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਬੇਰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ। ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ, ਕੋਮਲਤਾ, ਅਤੇ ਜਲ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਬਾਹ।

2.100.21

भूमेः क्षमा च तेजश्च समग्रं सूर्यमण्डलात् ।
वायोर्बलं प्राप्नुहि त्वं भूतेभ्यश्चात्मसम्पदम् ॥ २.१००.२१ ॥

ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਖਿਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਤੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਬਲ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਆਤਮ-ਸੰਪਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।

2.100.22

अगदं वोऽस्तु भद्रं वो द्रष्टाऽस्मि पुनरागतान् ।
आपद्धर्मार्थकृच्छ्रेषु सर्वकार्येषु वा पुनः ॥ २.१००.२२ ॥

ਤੁਹਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ। ਵਾਪਸ ਆਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਫਿਰ ਵੇਖਾਂਗਾ — ਆਪਦਾ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ-ਅਰਥ ਦੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ।

2.100.23

यथावत्प्रतिपद्येथाः काले काले युधिष्ठिर ।
आपृष्टोऽसीह कौन्तेय स्वस्ति प्राप्नुहि भारत ॥ २.१००.२३ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਯਥਾਵਤ ਆਚਰਣ ਕਰੀਂ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਤੂੰ ਇੱਥੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।

2.100.24

कृतार्थं स्वस्मिमन्तं त्वां द्रक्ष्यामः पुनरागतम् ।
न हि वो वृजिनं किञ्चिद्वेद कश्चित्पुराकृतम् ॥ २.१००.२४ ॥

ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵੇਖਾਂਗੇ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

2.100.25

एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा पाण्डवः सत्यविक्रमः ।
भीष्मद्रोणौ नमस्कृत्य प्रातिष्ठत युधिष्ठिरः ॥ २.१००.२५ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ 'ਤਥਾਸ੍ਤੁ' ਕਹਿ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ।