ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.4.1
तां तु कृत्वा सभां श्रेष्ठां मयश्चार्जुनमब्रवीत् ।
भूतानां च महावीर्यो ध्वजाग्रे किङ्करो गणः ॥ २.४.१ ॥
ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਭਾ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਮਯ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਮਹਾਂਬਲੀ ਭੂਤਗਣ ਧੁਜਾ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਸੇਵਕ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿਣਗੇ।
2.4.2
तव विष्फारघोषेण मेघवन्निनदिष्यति ।
अयं हि सूर्यसङ्काशो ज्वलनस्य रथो महान् ॥ २.४.२ ॥
ਤੇਰੀ ਕਮਾਨ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜੇਗਾ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਥ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਗਨੀ ਦਾ ਹੈ।
2.4.3
इमे च दिविजाः श्वेता वीर्यवन्तो हयोत्तमाः ।
मायामयः कृतो ह्येष ध्वजो वानरलक्षणः ॥ २.४.३ ॥
ਇਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਚਿੱਟੇ, ਬਲਵਾਨ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਹ ਧੁਜਾ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ।
2.4.4
असज्जमानो वृक्षेषु धूमकेतुरिवोच्छ्रितः ।
बहुवर्णं हि लक्ष्येत ध्वजं वानरलक्षणम् ॥ २.४.४ ॥
ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟਕੇ ਬਿਨਾਂ ਧੂਮਕੇਤੂ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਉੱਠਿਆ, ਬਹੁਰੰਗੀ ਬਾਂਦਰ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਧੁਜਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।
2.4.5
ध्वजोत्कटं ह्यनवमं युद्धे द्रक्ष्यसि विष्ठितम् ।
एव वीरः सव्यसाचिन्ध्वजस्यान्ते भविष्यति ॥ २.४.५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਧੁਜਾ ਖੜ੍ਹੀ ਵੇਖੇਂਗਾ। ਹੇ ਸਵਿਆਸਾਚੀ, ਇਸ ਧੁਜਾ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਵੀਰ ਹੋਵੇਗਾ।
2.4.6
इत्युक्त्वाऽऽलिङ्ग्य वीभत्सुं विसृष्टः प्रययौ मयः। ॥ २.४.६ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਵਿਦਾ ਹੋਇਆ ਮਯ ਚਲਾ ਗਿਆ।
2.4.7
ततः प्रवेशनं तस्यां चक्रे राजा युधिष्ठिरः ।
अयुतं भोजयित्वा तु ब्राह्मणानां नराधिपः ॥ २.४.७ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ-ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਉਤਸਵ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ।
2.4.8
साज्येन पायसेनैव मधुना मिश्रितेन च ।
भक्ष्यैर्मूलैः फलैश्चैव मांसैर्वाराहहारिणैः।
कृसरेणाथ जीवन्त्या हविष्येण च सर्वशः ॥ २.४.८ ॥
ਘਿਓ ਨਾਲ ਖੀਰ, ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਖਾਣਯੋਗ ਭੋਜਨ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ, ਕ੍ਰਿਸਰ, ਜੀਵੰਤੀ ਅਤੇ ਹਵਿਸ਼ਯ ਸਹਿਤ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ।
2.4.9
मांसप्रकारैर्विविधैः खाद्यैश्चापि तथा नृप ।
चोष्यैश्च विविधै राजन्पेयैश्च बहुविस्तरैः ॥ २.४.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਾਸ, ਖਾਣ ਯੋਗ ਪਦਾਰਥ, ਚੂਸਣ ਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਬਹੁਤ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ।
2.4.10
अहतैश्चैव वासोभिर्माल्यैरुच्चावचैरपि ।
तर्पयामास विप्रेन्द्रान्नानादिग्भ्यः समागतान् ॥ २.४.१० ॥
ਨਵੇਂ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
2.4.11
ददौ तेभ्यः सहस्राणि गवां प्रत्येकशः पुनः ।
पुण्याहघोषस्तत्रासीद्दिवस्पृगिव भारत ॥ २.४.११ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਪੁੰਨਿਆਹ ਦਾ ਘੋਸ਼ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੋਇਆ ਗੂੰਜਿਆ।
2.4.12
वादित्रैर्विविधैर्दिव्यैर्गन्धैरुच्चावचैरपि ।
पूजयित्वा कुरुश्रेष्ठो देवतानि निवेश्य च ॥ २.४.१२ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵਿਆ ਸਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
2.4.13
तत्र मल्ला नटा झल्लाः सूता वैतालिकास्तथा ।
उपतस्थुर्महात्मानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.४.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਮੱਲ, ਨਟ, ਝੱਲ, ਸੂਤ ਅਤੇ ਵੈਤਾਲਿਕ ਵੀ ਮਹਾਤਮਾ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।
2.4.14
तथा स कृत्वा पूजां तां भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
तस्यां सभायां रम्यायां रेमे शक्रो यथा दिवि ॥ २.४.१४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਰਮਣੀਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
2.4.15
सभायामृषयस्तस्यां पाण्डवैः सह आसते ।
आसाञ्चक्रुर्नरेन्द्राश्च नानादेशसमागताः ॥ २.४.१५ ॥
ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਬੈਠੇ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਸਨ ਲਏ।
2.4.16
असितो देवलः सत्यः सर्पिर्माली महाशिराः ।
अर्वा वसुः सुमित्रश्च मैत्रेयः शुनको बलिः ॥ २.४.१६ ॥
ਅਸਿਤ, ਦੇਵਲ, ਸਤਿਆ, ਸਰਪਿਰਮਾਲੀ, ਮਹਾਸ਼ਿਰਾ, ਅਰਵਾ, ਵਸੂ, ਸੁਮਿੱਤਰ, ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਸ਼ੁਨਕ ਅਤੇ ਬਲੀ।
2.4.17
बको दाल्भ्यः स्थूलशिराः कृष्णद्वैपायनः शुकः ।
सुमन्तुर्जैमिनिः पैलो व्यासशिष्यास्तथा वयम् ॥ २.४.१७ ॥
ਬਕ, ਦਾਲਭਯ, ਸਥੂਲਸ਼ਿਰਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਯਨ (ਵਿਆਸ), ਸ਼ੁਕ, ਸੁਮੰਤੁ, ਜੈਮਿਨੀ, ਪੈਲ; ਵਿਆਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ।
2.4.18
तित्तिरिर्याज्ञवल्क्यश्च ससुतो रोमहर्षणः ।
अप्सुहोम्यश्च धौम्यश्च अणीमाण्डव्यकौशिकौ ॥ २.४.१८ ॥
ਤਿੱਤਿਰਿ, ਯਾਗਵਲਕ੍ਯ, ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ, ਅਪਸੁਹੋਮਯ, ਧੌਮ੍ਯ, ਅਣੀਮਾਂਡਵ੍ਯ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕ।
2.4.19
दामोष्णीपस्त्रैबलीश्च पर्णादो घटजानुकः ।
मौञ्जायनो वायुभक्षः पाराशर्यश्च सारिकः ॥ २.४.१९ ॥
ਦਾਮੋਸ਼੍ਣੀਪ, ਤ੍ਰੈਬਲੀ, ਪਰਣਾਦ, ਘਟਜਾਨੁਕ, ਮੌਂਜਾਇਨ, ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼, ਪਾਰਾਸ਼ਰਯ ਅਤੇ ਸਾਰਿਕ।
2.4.20
बलिवाकः सिनीवाकः सप्तपालः कृतश्रमः ।
जातूकर्णः शिखावांश्च आलम्बः पारिजातकः ॥ २.४.२० ॥
ਬਲਿਵਾਕ, ਸਿਨੀਵਾਕ, ਸਪਤਪਾਲ, ਕ੍ਰਿਤਸ਼੍ਰਮ, ਜਾਤੂਕਰਣ, ਸ਼ਿਖਾਵਾਨ, ਆਲੰਬ ਅਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤਕ।
2.4.21
पर्वतश्च महाभागो मार्कण्डेयो महामुनिः ।
पवित्रपाणिः सावर्णो भालुकिर्गालवस्तथा ॥ २.४.२१ ॥
ਪਰਵਤ, ਮਹਾਭਾਗ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਮਹਾਮੁਨੀ, ਪਵਿਤ੍ਰਪਾਣਿ, ਸਾਵਰਣ, ਭਾਲੁਕਿ ਅਤੇ ਗਾਲਵ ਵੀ।
2.4.22
जङ्घाबन्धुश्च रैभ्यश्च कोपवेगस्तथा भृगुः ।
हरिबभ्रुश्च कौण्डिन्यो बभ्रुमाली सनातनः ॥ २.४.२२ ॥
ਜੰਘਾਬੰਧੂ, ਰੈਭ੍ਯ, ਕੋਪਵੇਗ, ਭ੍ਰਿਗੂ, ਹਰਿਬਭ੍ਰੁ, ਕੌਂਡਿਨ੍ਯ, ਬਭ੍ਰੁਮਾਲੀ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ।
2.4.23
काक्षीवानौशिजश्चैव नाचिकेतोऽथ गौतमः ।
पैङ्ग्यो वराहः शुनकः शाण्डिल्यश्च महातपाः ॥ २.४.२३ ॥
ਕਾਕਸ਼ੀਵਾਨ, ਔਸ਼ਿਜ, ਨਾਚਿਕੇਤ, ਫਿਰ ਗੌਤਮ, ਪੈਂਗ੍ਯ, ਵਰਾਹ, ਸ਼ੁਨਕ, ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯ ਅਤੇ ਮਹਾਤਪਾ।
2.4.24
कुक्कुरो वेणुजङ्घोऽथ कालापः कठ एव च ।
मुनयो धर्मविद्वांसो धृतात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ २.४.२४ ॥
ਕੁੱਕੁਰ, ਵੇਣੁਜੰਘ, ਫਿਰ ਕਾਲਾਪ ਅਤੇ ਕਠ ਵੀ। ਇਹ ਮੁਨੀ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
2.4.25
एते चान्ये च बहवो वेदवेदाङ्गपारगाः ।
उपासते महात्मानं सभायामृषिसत्तमाः ॥ २.४.२५ ॥
ਇਹ ਅਤੇ ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.4.26
कथयन्तः कथाः पुण्या धर्मज्ञाः शुचयोऽमलाः ।
तथैव क्षत्रियश्रेष्ठा धर्मराजमुपासते ॥ २.४.२६ ॥
ਪੁੰਨ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.4.27
श्रीमान्महात्मा धर्मात्मा मुञ्जकेतुर्विवर्धनः ।
सङ्ग्रामजिद्दुर्मुखश्च उग्रसेनश्च वीर्यवान्। ॥ २.४.२७ ॥
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਮਹਾਤਮਾ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਮੁੰਜਕੇਤੂ, ਵਿਵਰਧਨ, ਸੰਗ੍ਰਾਮਜਿਤ, ਦੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਵੀਰਜਵਾਨ ਉਗ੍ਰਸੇਨ।
2.4.28
कक्षसेनः क्षितिपतिः क्षेमकश्चापराजितः ।
कम्बोजराजः कमठः कम्पनश्च महाबलः ॥ २.४.२८ ॥
ਕਕਸ਼ਸੇਨ, ਕਸ਼ਿਤਿਪਤੀ, ਕਸ਼ੇਮਕ, ਅਪਰਾਜਿਤ, ਕੰਬੋਜਰਾਜ ਕਮਠ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕੰਪਨ।
2.4.29
सततं कम्पयामास यवनानेक एव यः ।
बलपौरुषसम्पन्नान्कृतास्त्रानमितौजसः।
यथाऽसुरान्कालकेयान्देवो वज्रधरस्तथा ॥ २.४.२९ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਯਵਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਬਾ ਦਿੱਤਾ, ਬਲ ਤੇ ਪੌਰਖ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਅਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਕਾਲਕੇਯ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦਾ ਸੀ।
2.4.30
जटासुरो मद्रकानां च राजा ।
कुन्तिः पुलिन्दश्च किरातराजः।
तथाङ्गवाङ्गौ सहपुण्ड्रकेण ।
पाण्ड्योड्रराजौ च सहान्ध्रकेण ॥ २.४.३० ॥
ਮੱਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜਟਾਸੁਰ, ਕੁੰਤੀ, ਪੁਲਿੰਦ, ਕਿਰਾਤਰਾਜ, ਅਤੇ ਅੰਗ ਤੇ ਵੰਗ ਪੁੰਡ੍ਰਕ ਨਾਲ, ਪਾਂਡਯ ਤੇ ਉੜ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਂਧ੍ਰਕ ਨਾਲ।
2.4.31
अङ्गो वङ्गः सुमित्रश्च शैब्यश्चामित्रकर्शनः ।
किरातराजः सुमना यवनाधिपतिस्तथा ॥ २.४.३१ ॥
ਅੰਗ, ਵੰਗ, ਸੁਮਿਤਰ, ਸ਼ੈਬਯ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਿਰਾਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੁਮਨਾ ਅਤੇ ਯਵਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਵੀ (ਉੱਥੇ ਸਨ)।
2.4.32
चाणूरो देवरातश्च भोजो भीमरथश्च यः ।
श्रुतायुधश्च कालिङ्गो जयसेनश्च मागधः ॥ २.४.३२ ॥
ਚਾਣੂਰ, ਦੇਵਰਾਤ, ਭੋਜ, ਭੀਮਰਥ, ਸ਼ਰੁਤਾਯੁਧ, ਕਲਿੰਗ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਯਸੇਨ ਅਤੇ ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ (ਉੱਥੇ ਸਨ)।
2.4.33
सुकर्मा चेकितानश्च पुरुश्चामित्रकर्शनः ।
केतुमान्वसुदानश्च वैदेहोऽथ कृतक्षणः ॥ २.४.३३ ॥
ਸੁਕਰਮਾ, ਚੇਕਿਤਾਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਰੂ, ਕੇਤੁਮਾਨ, ਵਸੁਦਾਨ, ਵਿਦੇਹ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਕਸ਼ਣ ਵੀ।
2.4.34
सुधर्मा चानिरुद्धश्च श्रुतायुश्च महाबलः ।
अनूपराजो दुर्धर्पः क्रमजिच्च सुदर्शनः ॥ २.४.३४ ॥
ਸੁਧਰਮਾ, ਅਨਿਰੁੱਧ, ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਰੁਤਾਯੁ, ਅਨੂਪ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦੁਰਧਰਸ਼, ਕ੍ਰਮਜਿਤ ਅਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਵੀ।
2.4.35
शिशुपालः सहसुतः करूपाधिपतिस्तथा ।
वृष्णीनां चैव दुर्धर्पाः कुमारा देवरूपिणः ॥ २.४.३५ ॥
ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਕਰੂਪ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਵੀ; ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਦੇਵਰੂਪ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵੀ।
2.4.36
आहुको विपृथुश्चैव गदः सारण एव च ।
अक्रूरः कृतवर्मा च सत्यकश्च शिनेः सुतः ॥ २.४.३६ ॥
ਆਹੁਕ, ਵਿਪ੍ਰਿਥੂ, ਗਦ, ਸਾਰਣ, ਅਕ੍ਰੂਰ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਯਕ ਵੀ।
2.4.37
भीष्मकोऽथाकृतिश्चैव द्युमत्सेनश्च वीर्यवान् ।
केकयाश्च महेष्वासा यज्ञसेनश्च सोमकिः ॥ २.४.३७ ॥
ਭੀਸ਼ਮਕ, ਫਿਰ ਆਕ੍ਰਿਤੀ, ਬਲਵਾਨ ਦਿਊਮਤਸੇਨ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕੇਕਯ, ਅਤੇ ਸੋਮਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਜ੍ਞਸੇਨ ਵੀ।
2.4.38
केतुमान्वसुमांश्चैव कृतास्त्रश्च महाबलः ।
एते चान्ये च बहवः क्षत्रिया मुख्यसंमताः। ॥ २.४.३८ ॥
ਕੇਤੁਮਾਨ, ਵਸੁਮਾਨ, ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਮਹਾਬਲੀ, ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੱਤਰੀ।
2.4.39
उपासते सभायां स्म कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अर्जुनं ये व संश्रित्य राजपुत्रा महाबलाः ॥ २.४.३९ ॥
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵੀ।
2.4.40
अशिक्षन्त धनुर्वेदं रौरवाजिनवाससः ।
तत्रैव शिक्षिता राजन्कुमारा वृष्णिनन्दनाः। ॥ २.४.४० ॥
ਰੁਰੂ ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਖੱਲ ਪਹਿਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਨੁਰਵੇਦ ਸਿੱਖਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਿਖਿਅਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕੁਮਾਰ।
2.4.41
रौक्मिणेयश्च साम्बश्च युयुधानश्च सात्यकिः ।
सुधर्मा चानिरुद्धश्च शैव्यश्च नरपुङ्गवः ॥ २.४.४१ ॥
ਰੁਕਮਿਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਂਬ, ਯੁਯੁਧਾਨ, ਸਾਤਯਕੀ, ਸੁਧਰਮਾ, ਅਨਿਰੁੱਧ, ਅਤੇ ਨਰਸ਼ੇਸ਼ਠ ਸ਼ੈਬਿਆ।
2.4.42
एते चान्ये च बहवो राजानः पृथिवीपते ।
धनञ्जयसखा चात्र नित्यमास्ते स्म तुम्बुरुः ॥ २.४.४२ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ, ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ; ਅਤੇ ਧਨੰਜੈ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਤੁੰਬੁਰੂ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
2.4.43
उपासते महात्मानमासीनं सप्तविंशतिः ।
चित्रसेनः सहामात्यो गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ २.४.४३ ॥
ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਸੱਤਾਈ ਜਣੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ, ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
2.4.44
गीतवादित्रकुशलाः साम्यतालविशारदाः ।
प्रमाणोऽथ लये स्थाने किन्नराः कृतनिश्रमाः ॥ २.४.४४ ॥
ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੁਰ-ਤਾਲ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਲਯ ਤੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।
2.4.45
सञ्चोदितास्तुम्बुरुणा गन्धर्वसहितास्तदा ।
गायन्ति दिव्यतानैस्ते यथान्यायं मनस्विनः ॥ २.४.४५ ॥
ਤਦ ਤੁੰਬੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਹਿਤ ਉਹ ਮਨਸਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਤਾਨਾਂ ਨਾਲ ਯਥਾਨਿਯਮ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।
2.4.46
पाण्डुपुत्रानृषींश्चैव रमयन्त उपासते ।
तस्यां सभायामासीनाः सुव्रताः सत्यसङ्गराः ॥ २.४.४६ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸੁਵ੍ਰਤ ਤੇ ਸੱਤਿਆਸੰਗਰ ਵੀ।
2.4.47
दिवीव देवा ब्रह्माणं युधिष्ठिरमुपासते ॥ २.४.४७ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।