มหาภารตะ · อัธยายะ 2.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.4.1
तां तु कृत्वा सभां श्रेष्ठां मयश्चार्जुनमब्रवीत् ।
भूतानां च महावीर्यो ध्वजाग्रे किङ्करो गणः ॥ २.४.१ ॥
เมื่อสร้างโถงสภาอันวิเศษนั้นเสร็จแล้ว มยะจึงกล่าวกับอรชุนว่า กองทัพภูตผู้ทรงอานุภาพมหาศาลจะรับใช้เป็นบริวารอยู่ที่ปลายธงริ้ว
2.4.2
तव विष्फारघोषेण मेघवन्निनदिष्यति ।
अयं हि सूर्यसङ्काशो ज्वलनस्य रथो महान् ॥ २.४.२ ॥
เมื่อเสียงสายธนูของท่านดังขึ้น ก็จะคำรามดุจเมฆ รถศึกอันยิ่งใหญ่นี้ซึ่งงดงามดุจดวงอาทิตย์เป็นของพระอัคนี
2.4.3
इमे च दिविजाः श्वेता वीर्यवन्तो हयोत्तमाः ।
मायामयः कृतो ह्येष ध्वजो वानरलक्षणः ॥ २.४.३ ॥
ม้าชั้นเลิศสีขาวเหล่านี้เกิดจากสวรรค์และมีพลังมหาศาล ส่วนธงที่มีรูปลิงนี้สร้างขึ้นจากมายา
2.4.4
असज्जमानो वृक्षेषु धूमकेतुरिवोच्छ्रितः ।
बहुवर्णं हि लक्ष्येत ध्वजं वानरलक्षणम् ॥ २.४.४ ॥
ธงลิงนี้จะไม่เกี่ยวติดต้นไม้ ตั้งตระหง่านดุจดาวหาง มีหลากสี และจะปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน
2.4.5
ध्वजोत्कटं ह्यनवमं युद्धे द्रक्ष्यसि विष्ठितम् ।
एव वीरः सव्यसाचिन्ध्वजस्यान्ते भविष्यति ॥ २.४.५ ॥
ในการรบท่านจะเห็นธงอันสูงใหญ่ไร้ผู้เทียบที่ตั้งอยู่ โอ สัวยสาจินเอ๋ย วีรบุรุษผู้นั้นจะอยู่ที่ปลายธงนี้
2.4.6
इत्युक्त्वाऽऽलिङ्ग्य वीभत्सुं विसृष्टः प्रययौ मयः। ॥ २.४.६ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว มยะก็โอบกอดวีภัตสุ (อรชุน) แล้วลาจากไป
2.4.7
ततः प्रवेशनं तस्यां चक्रे राजा युधिष्ठिरः ।
अयुतं भोजयित्वा तु ब्राह्मणानां नराधिपः ॥ २.४.७ ॥
จากนั้น พระเจ้ายุธิษฐิระได้จัดพิธีเข้าอยู่ในโถงสภานั้น และเลี้ยงพราหมณ์นับหมื่นคน โอ พระราชา
2.4.8
साज्येन पायसेनैव मधुना मिश्रितेन च ।
भक्ष्यैर्मूलैः फलैश्चैव मांसैर्वाराहहारिणैः।
कृसरेणाथ जीवन्त्या हविष्येण च सर्वशः ॥ २.४.८ ॥
ด้วยข้าวปายาสผสมเนยใสและน้ำผึ้ง ด้วยอาหาร รากไม้ ผลไม้ เนื้อหมูป่า ข้าวกฤสระ ชีวันตี และเครื่องบูชา จัดมาทุกชนิด
2.4.9
मांसप्रकारैर्विविधैः खाद्यैश्चापि तथा नृप ।
चोष्यैश्च विविधै राजन्पेयैश्च बहुविस्तरैः ॥ २.४.९ ॥
ด้วยเนื้อสัตว์หลายชนิด อาหารหลากอย่าง และของดูดกินต่างๆ รวมถึงเครื่องดื่มมากมาย โอ พระราชา อย่างเหลือเฟือ
2.4.10
अहतैश्चैव वासोभिर्माल्यैरुच्चावचैरपि ।
तर्पयामास विप्रेन्द्रान्नानादिग्भ्यः समागतान् ॥ २.४.१० ॥
ด้วยผ้าที่ยังไม่ใช้และพวงมาลัยนานาชนิด ท่านได้เลี้ยงดูบรรดาพราหมณ์ผู้เป็นเลิศที่มาจากทุกทิศ
2.4.11
ददौ तेभ्यः सहस्राणि गवां प्रत्येकशः पुनः ।
पुण्याहघोषस्तत्रासीद्दिवस्पृगिव भारत ॥ २.४.११ ॥
ท่านให้วัวแก่พราหมณ์เหล่านั้นคนละหลายพันตัว และมีเสียงประกาศมงคลดังขึ้น ดุจแตะถึงท้องฟ้า โอ ภารตะ
2.4.12
वादित्रैर्विविधैर्दिव्यैर्गन्धैरुच्चावचैरपि ।
पूजयित्वा कुरुश्रेष्ठो देवतानि निवेश्य च ॥ २.४.१२ ॥
ด้วยดนตรีทิพย์หลากชนิดและเครื่องหอมทุกประเภท ยอดแห่งกุรุบูชาเทวดาทั้งหลายและประดิษฐานท่านไว้
2.4.13
तत्र मल्ला नटा झल्लाः सूता वैतालिकास्तथा ।
उपतस्थुर्महात्मानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.४.१३ ॥
ที่นั่น นักมวยปล้ำ นักฟ้อนรำ ตัวตลก นักขับร้องสดุดี และนักร้องในราชสำนัก ได้มาเข้าเฝ้าพระยุธิษฐิระผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ โอรสแห่งธรรม
2.4.14
तथा स कृत्वा पूजां तां भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
तस्यां सभायां रम्यायां रेमे शक्रो यथा दिवि ॥ २.४.१४ ॥
เมื่อปาณฑพได้บูชาเช่นนั้นแล้วพร้อมกับพี่น้อง ท่านก็รื่นรมย์อยู่ในโถงสภาอันงดงามนั้น ดุจพระอินทร์ที่รื่นรมย์อยู่บนสวรรค์
2.4.15
सभायामृषयस्तस्यां पाण्डवैः सह आसते ।
आसाञ्चक्रुर्नरेन्द्राश्च नानादेशसमागताः ॥ २.४.१५ ॥
ในสภานั้น บรรดาฤๅษีนั่งร่วมกับปาณฑพ และเหล่ากษัตริย์ที่มาจากหลายแคว้นก็ได้ที่นั่ง
2.4.16
असितो देवलः सत्यः सर्पिर्माली महाशिराः ।
अर्वा वसुः सुमित्रश्च मैत्रेयः शुनको बलिः ॥ २.४.१६ ॥
อสิตะ เทวละ สัตยะ สรรปิรมาลี มหาศิรา อรวา วสุ สุมิตระ ไมเตรยะ ศุนกะ และพลิ
2.4.17
बको दाल्भ्यः स्थूलशिराः कृष्णद्वैपायनः शुकः ।
सुमन्तुर्जैमिनिः पैलो व्यासशिष्यास्तथा वयम् ॥ २.४.१७ ॥
พกะ ทาลภยะ สถูลศิรา กฤษณทไวปายนะ (วยาสะ) ศุกะ สุมันตุ ไชมินี และไปละ เป็นศิษย์ของวยาสะ และพวกเราด้วย
2.4.18
तित्तिरिर्याज्ञवल्क्यश्च ससुतो रोमहर्षणः ।
अप्सुहोम्यश्च धौम्यश्च अणीमाण्डव्यकौशिकौ ॥ २.४.१८ ॥
ติตติริ ยาชญวัลกยะ โรมหรรษณะพร้อมด้วยบุตรชาย อัปสุโหมยะ ธౌมยะ และ อณีมาณฑัพยะกับเกาศิกะ
2.4.19
दामोष्णीपस्त्रैबलीश्च पर्णादो घटजानुकः ।
मौञ्जायनो वायुभक्षः पाराशर्यश्च सारिकः ॥ २.४.१९ ॥
ทามโษณีปะ ตรไพพลี ปรรณาทะ ฆฏชานุกะ เมาญชายนะ วายุภักษะ ปาราศรยะ และสาริกะ
2.4.20
बलिवाकः सिनीवाकः सप्तपालः कृतश्रमः ।
जातूकर्णः शिखावांश्च आलम्बः पारिजातकः ॥ २.४.२० ॥
พลิวาก สินีวาก สัปตปาละ กฤตศรม ชาตูกรรณะ ศิขาวาน อาลัมพะ และปาริชาตกะ
2.4.21
पर्वतश्च महाभागो मार्कण्डेयो महामुनिः ।
पवित्रपाणिः सावर्णो भालुकिर्गालवस्तथा ॥ २.४.२१ ॥
ปรรวตผู้มีโชคยิ่ง มารกัณเฑยะ มหาฤๅษีปวิตรปาณิ สาวรรณะ ภาลุกิ และคาลวะด้วยเช่นกัน
2.4.22
जङ्घाबन्धुश्च रैभ्यश्च कोपवेगस्तथा भृगुः ।
हरिबभ्रुश्च कौण्डिन्यो बभ्रुमाली सनातनः ॥ २.४.२२ ॥
ชังฆาพันธุ ไรภยะ โกปเวคะ ภฤคุ หริพภรุ เการฑิณยะ พภรุมาลี และสนาตนะ
2.4.23
काक्षीवानौशिजश्चैव नाचिकेतोऽथ गौतमः ।
पैङ्ग्यो वराहः शुनकः शाण्डिल्यश्च महातपाः ॥ २.४.२३ ॥
กากษีวัต เอาศิชะ นาจิเกตะ คัมภีร์ โคตมะ ไปงคยะ วราหะ ศุนกะ ศาณฑิลยะ และผู้มีตบะยิ่ง
2.4.24
कुक्कुरो वेणुजङ्घोऽथ कालापः कठ एव च ।
मुनयो धर्मविद्वांसो धृतात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ २.४.२४ ॥
กุกกุระ เวณุชังฆะ กาลาปะ และกฐะด้วยเช่นกัน ฤๅษีเหล่านี้เป็นผู้รู้ธรรม มีจิตมั่นคง และข่มอินทรีย์ได้แล้ว
2.4.25
एते चान्ये च बहवो वेदवेदाङ्गपारगाः ।
उपासते महात्मानं सभायामृषिसत्तमाः ॥ २.४.२५ ॥
ฤๅษีเหล่านี้และอีกมากมาย ผู้ข้ามพ้นพระเวทและเวทางค์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษี ต่างเข้าเฝ้ารับใช้ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ในท้องพระโรง
2.4.26
कथयन्तः कथाः पुण्या धर्मज्ञाः शुचयोऽमलाः ।
तथैव क्षत्रियश्रेष्ठा धर्मराजमुपासते ॥ २.४.२६ ॥
ต่างกล่าวถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์ ผู้รู้ธรรม บริสุทธิ์และปราศจากมลทิน ส่วนนักรบผู้ประเสริฐในหมู่กษัตริย์ก็เข้าเฝ้ารับใช้พระธรรมราชาเช่นกัน
2.4.27
श्रीमान्महात्मा धर्मात्मा मुञ्जकेतुर्विवर्धनः ।
सङ्ग्रामजिद्दुर्मुखश्च उग्रसेनश्च वीर्यवान्। ॥ २.४.२७ ॥
มุญชเกตุผู้รุ่งเรือง มีจิตใจยิ่งใหญ่และมีธรรมในใจ วิวรรธนะ สังครามชิตผู้ชนะการรบ ทุรมุข และอุครเสนผู้กล้าหาญ
2.4.28
कक्षसेनः क्षितिपतिः क्षेमकश्चापराजितः ।
कम्बोजराजः कमठः कम्पनश्च महाबलः ॥ २.४.२८ ॥
กักษเสนะ เจ้าแห่งแผ่นดิน เกษมกะ อปราชิตผู้ไม่พ่ายแพ้ กัมโพชราช กมฐะ และกัมปนะผู้มีกำลังมหาศาล
2.4.29
सततं कम्पयामास यवनानेक एव यः ।
बलपौरुषसम्पन्नान्कृतास्त्रानमितौजसः।
यथाऽसुरान्कालकेयान्देवो वज्रधरस्तथा ॥ २.४.२९ ॥
ผู้ที่เพียงลำพังทำให้พวกยวนสั่นสะท้านอยู่เสมอ เหล่าผู้ถึงพร้อมด้วยกำลังและความกล้าหาญ ชำนาญในอาวุธ มีพลังหาที่สุดมิได้ ดังที่พระอินทร์ผู้ทรงสายฟ้าทำให้อสูรกาลเกยะสั่นสะท้าน
2.4.30
जटासुरो मद्रकानां च राजा ।
कुन्तिः पुलिन्दश्च किरातराजः।
तथाङ्गवाङ्गौ सहपुण्ड्रकेण ।
पाण्ड्योड्रराजौ च सहान्ध्रकेण ॥ २.४.३० ॥
ชฏาสุระ ผู้เป็นกษัตริย์ของพวกมัทรกะ กุนติ ปุลินทะ และกษัตริย์แห่งกิราตะ อังคะและวังคะพร้อมกับปุณฑระ และกษัตริย์แห่งปาณฑยะกับอุทระพร้อมด้วยอานธระ
2.4.31
अङ्गो वङ्गः सुमित्रश्च शैब्यश्चामित्रकर्शनः ।
किरातराजः सुमना यवनाधिपतिस्तथा ॥ २.४.३१ ॥
อังคะ วังคะ สุมิตระ ไศพยะผู้ทำลายศัตรู สุมนัสกษัตริย์แห่งกิราตะ และเจ้าแห่งยวนะด้วยเช่นกัน
2.4.32
चाणूरो देवरातश्च भोजो भीमरथश्च यः ।
श्रुतायुधश्च कालिङ्गो जयसेनश्च मागधः ॥ २.४.३२ ॥
จาณูระ เทวราตะ โภชะ ภีมรถะผู้นั้น ศรุตายุธะ กษัตริย์แห่งกลิงคะ ชัยเสนะ และกษัตริย์แห่งมคธ
2.4.33
सुकर्मा चेकितानश्च पुरुश्चामित्रकर्शनः ।
केतुमान्वसुदानश्च वैदेहोऽथ कृतक्षणः ॥ २.४.३३ ॥
สุกรมา เเจกิตานะ ปุรุผู้ทำลายศัตรู เกตุมาน วสุทานะ กษัตริย์แห่งวิเทหะ และกฤตกษณะ
2.4.34
सुधर्मा चानिरुद्धश्च श्रुतायुश्च महाबलः ।
अनूपराजो दुर्धर्पः क्रमजिच्च सुदर्शनः ॥ २.४.३४ ॥
สุธรรมา อนิรุทธ ศรุตายุผู้มีกำลังมหาศาล กษัตริย์แห่งอนูปะ ทุรธรรษผู้ไม่อาจต่อกรได้ กรมชิต และสุทรรศนะ
2.4.35
शिशुपालः सहसुतः करूपाधिपतिस्तथा ।
वृष्णीनां चैव दुर्धर्पाः कुमारा देवरूपिणः ॥ २.४.३५ ॥
ศิศุปาละพร้อมด้วยบุตรชาย เจ้าแห่งกรูปะเช่นกัน และเจ้าชายแห่งวฤษณีผู้ไม่อาจต่อกรได้ มีรูปโฉมดุจเทพ
2.4.36
आहुको विपृथुश्चैव गदः सारण एव च ।
अक्रूरः कृतवर्मा च सत्यकश्च शिनेः सुतः ॥ २.४.३६ ॥
อาหุกะ วิปฤถุ คทะ สารณะ อักรูระ กฤตวรมัน และสัตยกะบุตรของศินิ
2.4.37
भीष्मकोऽथाकृतिश्चैव द्युमत्सेनश्च वीर्यवान् ।
केकयाश्च महेष्वासा यज्ञसेनश्च सोमकिः ॥ २.४.३७ ॥
ภีษมกะ อากฤติ ทยุมัตเสนะผู้มีกำลัง นักธนูผู้ยิ่งใหญ่แห่งเกกยะ และยัชญเสนะบุตรของโสมกะ
2.4.38
केतुमान्वसुमांश्चैव कृतास्त्रश्च महाबलः ।
एते चान्ये च बहवः क्षत्रिया मुख्यसंमताः। ॥ २.४.३८ ॥
เกตุมาน วสุมาน ผู้มีกำลังมหาศาลและชำนาญในอาวุธ และนักรบผู้ทรงเกียรติอีกมากมายที่เป็นที่เคารพนับถือ
2.4.39
उपासते सभायां स्म कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अर्जुनं ये व संश्रित्य राजपुत्रा महाबलाः ॥ २.४.३९ ॥
พวกเขาต่างเข้าเฝ้ารับใช้ยุธิษฐิระ พระโอรสของกุนตีในท้องพระโรง และเจ้าชายผู้มีกำลังมหาศาลที่พึ่งพิงอรชุน
2.4.40
अशिक्षन्त धनुर्वेदं रौरवाजिनवाससः ।
तत्रैव शिक्षिता राजन्कुमारा वृष्णिनन्दनाः। ॥ २.४.४० ॥
นุ่งห่มหนังกวางรุรุ พวกเขาเรียนศาสตร์แห่งธนู และที่นั่นเอง ข้าแต่พระราชา เจ้าชายทั้งหลายผู้เป็นความยินดีของวงศ์วฤษณีได้รับการฝึกฝน
2.4.41
रौक्मिणेयश्च साम्बश्च युयुधानश्च सात्यकिः ।
सुधर्मा चानिरुद्धश्च शैव्यश्च नरपुङ्गवः ॥ २.४.४१ ॥
โอรสของรุกมิณี สามพะ ยุยุธานะ สาตยกิ สุธรรมา อนิรุทธะ และไศพยะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
2.4.42
एते चान्ये च बहवो राजानः पृथिवीपते ।
धनञ्जयसखा चात्र नित्यमास्ते स्म तुम्बुरुः ॥ २.४.४२ ॥
กษัตริย์เหล่านี้และอีกมากมาย ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งแผ่นดิน และทุมพุรุผู้เป็นมิตรของธนัญชัย ประทับอยู่ที่นี่เป็นนิตย์
2.4.43
उपासते महात्मानमासीनं सप्तविंशतिः ।
चित्रसेनः सहामात्यो गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ २.४.४३ ॥
คนธรรพ์ยี่สิบเจ็ดองค์ พร้อมด้วยจิตรเสนและเหล่าอำมาตย์ กับทั้งคนธรรพ์และอัปสรา ต่างเข้าเฝ้าปรนนิบัติพระผู้มีจิตใหญ่ที่ประทับอยู่ที่นั่น
2.4.44
गीतवादित्रकुशलाः साम्यतालविशारदाः ।
प्रमाणोऽथ लये स्थाने किन्नराः कृतनिश्रमाः ॥ २.४.४४ ॥
กินนรผู้ชำนาญในการขับร้องและดนตรี เชี่ยวชาญในจังหวะที่กลมกลืน แม่นยำในความเร็วและจังหวะที่เหมาะสม ได้ฝึกซ้อมมาอย่างขยันขันแข็ง
2.4.45
सञ्चोदितास्तुम्बुरुणा गन्धर्वसहितास्तदा ।
गायन्ति दिव्यतानैस्ते यथान्यायं मनस्विनः ॥ २.४.४५ ॥
เมื่อนั้น ถูกทุมพุรุกระตุ้น พร้อมด้วยคนธรรพ์ ผู้มีจิตใจสูงส่งเหล่านั้นก็ขับร้องด้วยทำนองทิพย์ ตามที่ควรแก่ธรรมเนียม
2.4.46
पाण्डुपुत्रानृषींश्चैव रमयन्त उपासते ।
तस्यां सभायामासीनाः सुव्रताः सत्यसङ्गराः ॥ २.४.४६ ॥
ทรงให้โอรสของปาณฑุและฤๅษีทั้งหลายเกิดความรื่นรมย์ พวกเขาเข้าเฝ้าปรนนิบัติ ในที่ประชุมนั้น ผู้ประทับอยู่ล้วนมีวัตรอันดีงามและรักษาคำมั่นที่แท้จริง
2.4.47
दिवीव देवा ब्रह्माणं युधिष्ठिरमुपासते ॥ २.४.४७ ॥
ดุจเหล่าเทพในสวรรค์เข้าเฝ้าพระพรหม เหล่าเทพก็เข้าเฝ้ายุธิษฐิระเช่นนั้น