مہابھارت · ادھیائے 2.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.4.1
तां तु कृत्वा सभां श्रेष्ठां मयश्चार्जुनमब्रवीत् ।
भूतानां च महावीर्यो ध्वजाग्रे किङ्करो गणः ॥ २.४.१ ॥
اس عظیم سبھا کو بنا کر مَے نے ارجن سے کہا: مہاقوی بھوتوں کا گروہ پرچم کی نوک پر خادم بن کر رہے گا۔
2.4.2
तव विष्फारघोषेण मेघवन्निनदिष्यति ।
अयं हि सूर्यसङ्काशो ज्वलनस्य रथो महान् ॥ २.४.२ ॥
تمہاری کمان کی ٹنکار کے ساتھ یہ بادل کی طرح گرجے گا۔ یہ عظیم رتھ سورج کے مانند ہے، اگنی کا ہے۔
2.4.3
इमे च दिविजाः श्वेता वीर्यवन्तो हयोत्तमाः ।
मायामयः कृतो ह्येष ध्वजो वानरलक्षणः ॥ २.४.३ ॥
یہ آسمان میں پیدا ہونے والے، سفید، طاقتور بہترین گھوڑے ہیں۔ اور یہ پرچم مایا سے بنا ہے، بندر کے نشان والا۔
2.4.4
असज्जमानो वृक्षेषु धूमकेतुरिवोच्छ्रितः ।
बहुवर्णं हि लक्ष्येत ध्वजं वानरलक्षणम् ॥ २.४.४ ॥
درختوں میں اٹکے بغیر دمدار ستارے کی طرح بلند، رنگ برنگے بندر کے نشان والا پرچم نظر آئے گا۔
2.4.5
ध्वजोत्कटं ह्यनवमं युद्धे द्रक्ष्यसि विष्ठितम् ।
एव वीरः सव्यसाचिन्ध्वजस्यान्ते भविष्यति ॥ २.४.५ ॥
جنگ میں بلند، بے مثال پرچم کو تم کھڑا دیکھو گے۔ اے سویَساچی، اسی پرچم کی نوک پر وہ ویر ہوگا۔
2.4.6
इत्युक्त्वाऽऽलिङ्ग्य वीभत्सुं विसृष्टः प्रययौ मयः। ॥ २.४.६ ॥
یہ کہہ کر ویبھتسو (ارجن) کو گلے لگا کر رخصت ہوا مَے چلا گیا۔
2.4.7
ततः प्रवेशनं तस्यां चक्रे राजा युधिष्ठिरः ।
अयुतं भोजयित्वा तु ब्राह्मणानां नराधिपः ॥ २.४.७ ॥
پھر راجا یدھشٹھر نے اس محل میں گرہ پرویش کا جشن منایا اور دس ہزار برہمنوں کو کھانا کھلایا۔
2.4.8
साज्येन पायसेनैव मधुना मिश्रितेन च ।
भक्ष्यैर्मूलैः फलैश्चैव मांसैर्वाराहहारिणैः।
कृसरेणाथ जीवन्त्या हविष्येण च सर्वशः ॥ २.४.८ ॥
گھی کے ساتھ کھیر، شہد ملے ہوئے، کھانے کے قابل چیزیں، جڑیں، پھل، جنگلی سور کا گوشت، کرسر، جیونتی اور ہویشیہ کے ساتھ، ہر طرح سے۔
2.4.9
मांसप्रकारैर्विविधैः खाद्यैश्चापि तथा नृप ।
चोष्यैश्च विविधै राजन्पेयैश्च बहुविस्तरैः ॥ २.४.९ ॥
اے بادشاہ، طرح طرح کا گوشت، کھانے کی چیزیں، چوسنے والی اشیا اور مختلف مشروبات، بڑی کثرت سے۔
2.4.10
अहतैश्चैव वासोभिर्माल्यैरुच्चावचैरपि ।
तर्पयामास विप्रेन्द्रान्नानादिग्भ्यः समागतान् ॥ २.४.१० ॥
نئے لباس اور طرح طرح کی مالاؤں سے بھی اس نے مختلف سمتوں سے آئے ہوئے برہمنوں کے سرداروں کو خوش کیا۔
2.4.11
ददौ तेभ्यः सहस्राणि गवां प्रत्येकशः पुनः ।
पुण्याहघोषस्तत्रासीद्दिवस्पृगिव भारत ॥ २.४.११ ॥
پھر ان میں سے ہر ایک کو اس نے ہزاروں گائیں دیں۔ اے بھارت، وہاں پُنیاہ کا گھوش آسمان کو چھوتا ہوا گونجا۔
2.4.12
वादित्रैर्विविधैर्दिव्यैर्गन्धैरुच्चावचैरपि ।
पूजयित्वा कुरुश्रेष्ठो देवतानि निवेश्य च ॥ २.४.१२ ॥
طرح طرح کے دیویہ سازوں اور مختلف قسم کی خوشبوؤں سے کورو سرداروں کے سردار نے دیوتاؤں کی پوجا کر کے انہیں قائم کیا۔
2.4.13
तत्र मल्ला नटा झल्लाः सूता वैतालिकास्तथा ।
उपतस्थुर्महात्मानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.४.१३ ॥
وہاں پہلوان، نٹ، جھلّ، سوت اور وَیتالک بھی مہاتما دھرمپتر یدھشٹھر کی خدمت میں حاضر ہوئے۔
2.4.14
तथा स कृत्वा पूजां तां भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
तस्यां सभायां रम्यायां रेमे शक्रो यथा दिवि ॥ २.४.१४ ॥
اس طرح اُس پانڈو نے بھائیوں کے ساتھ وہ پوجا ادا کی اور اُس دلکش سبھا میں یوں لطف اٹھایا جیسے آسمان پر اندر۔
2.4.15
सभायामृषयस्तस्यां पाण्डवैः सह आसते ।
आसाञ्चक्रुर्नरेन्द्राश्च नानादेशसमागताः ॥ २.४.१५ ॥
اُس سبھا میں پانڈووں کے ساتھ رشی بیٹھے، اور مختلف ملکوں سے آئے ہوئے راجاؤں نے بھی اپنے آسن سنبھالے۔
2.4.16
असितो देवलः सत्यः सर्पिर्माली महाशिराः ।
अर्वा वसुः सुमित्रश्च मैत्रेयः शुनको बलिः ॥ २.४.१६ ॥
اسیت، دیوَل، ستیہ، سرپرمالی، مہاشرا، ارواء، وسو، سمتر، میتریہ، شنَک اور بلی۔
2.4.17
बको दाल्भ्यः स्थूलशिराः कृष्णद्वैपायनः शुकः ।
सुमन्तुर्जैमिनिः पैलो व्यासशिष्यास्तथा वयम् ॥ २.४.१७ ॥
بک، دالبھیہ، استھولشرا، کرشن دوَیپایَن (ویاس)، شُک، سُمنتو، جیمنی، پَیل؛ ویاس کے شاگرد اور ہم بھی۔
2.4.18
तित्तिरिर्याज्ञवल्क्यश्च ससुतो रोमहर्षणः ।
अप्सुहोम्यश्च धौम्यश्च अणीमाण्डव्यकौशिकौ ॥ २.४.१८ ॥
تِتّری، یاجنوَلکیہ، بیٹے سمیت رومہرشن، اپسوہومیہ، دھوميہ، اَنیماںڈویہ اور کوشک۔
2.4.19
दामोष्णीपस्त्रैबलीश्च पर्णादो घटजानुकः ।
मौञ्जायनो वायुभक्षः पाराशर्यश्च सारिकः ॥ २.४.१९ ॥
دامोष्णीप، تریبلی، پرنّاد، گھٹ جانُک، مَونجایَن، وایُو بھکش، پاراشریہ اور ساریک۔
2.4.20
बलिवाकः सिनीवाकः सप्तपालः कृतश्रमः ।
जातूकर्णः शिखावांश्च आलम्बः पारिजातकः ॥ २.४.२० ॥
بلیواک، سینیواک، سپتپال، کرتشرم، جاتوکرن، شکھاوان، آلمب اور پارجاتک۔
2.4.21
पर्वतश्च महाभागो मार्कण्डेयो महामुनिः ।
पवित्रपाणिः सावर्णो भालुकिर्गालवस्तथा ॥ २.४.२१ ॥
پروت، مہابھاگ مارکنڈیہ، مہامنی، پوتر پانی، ساورن، بھالُکی اور گالو بھی۔
2.4.22
जङ्घाबन्धुश्च रैभ्यश्च कोपवेगस्तथा भृगुः ।
हरिबभ्रुश्च कौण्डिन्यो बभ्रुमाली सनातनः ॥ २.४.२२ ॥
جنگھابندھو، رَیبھیہ، کوپویگ، بھرگو، ہری بھرُو، کونڈنیہ، بھرومالی اور سناتن۔
2.4.23
काक्षीवानौशिजश्चैव नाचिकेतोऽथ गौतमः ।
पैङ्ग्यो वराहः शुनकः शाण्डिल्यश्च महातपाः ॥ २.४.२३ ॥
کاکشیوان، اوشیج، ناچِکیت، پھر گوتم، پَینگیہ، وراہ، شُنَک، شانڈلیہ اور مہاتپا۔
2.4.24
कुक्कुरो वेणुजङ्घोऽथ कालापः कठ एव च ।
मुनयो धर्मविद्वांसो धृतात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ २.४.२४ ॥
کُکّر، ویُنوجنگھ، پھر کالاپ اور کٹھ بھی۔ یہ منی دھرم کے جاننے والے، نفس پر قابو رکھنے والے اور حواس کو جیتنے والے تھے۔
2.4.25
एते चान्ये च बहवो वेदवेदाङ्गपारगाः ।
उपासते महात्मानं सभायामृषिसत्तमाः ॥ २.४.२५ ॥
یہ اور ویدوں و ویدانگوں میں کامل بہت سے دیگر عظیم ऋषی سبھا میں اس مہاتما کی خدمت میں حاضر رہتے ہیں۔
2.4.26
कथयन्तः कथाः पुण्या धर्मज्ञाः शुचयोऽमलाः ।
तथैव क्षत्रियश्रेष्ठा धर्मराजमुपासते ॥ २.४.२६ ॥
پاکیزہ کہانیاں سناتے ہوئے، دھرم کے جاننے والے، پاک اور بے داغ، اسی طرح کشتریوں میں افضل دھرمراج کی خدمت کرتے ہیں۔
2.4.27
श्रीमान्महात्मा धर्मात्मा मुञ्जकेतुर्विवर्धनः ।
सङ्ग्रामजिद्दुर्मुखश्च उग्रसेनश्च वीर्यवान्। ॥ २.४.२७ ॥
شریمان، مہاتما، دھرماتما منجکیتو، ویورڈھن، سنگرام جیت، درمکھ، اور ویریاوان اُگرسین۔
2.4.28
कक्षसेनः क्षितिपतिः क्षेमकश्चापराजितः ।
कम्बोजराजः कमठः कम्पनश्च महाबलः ॥ २.४.२८ ॥
کَکشسین، کشیتی پتی، کشیمک، اپراجت، کنبوجراج کمٹھ، اور مہابلی کمپن۔
2.4.29
सततं कम्पयामास यवनानेक एव यः ।
बलपौरुषसम्पन्नान्कृतास्त्रानमितौजसः।
यथाऽसुरान्कालकेयान्देवो वज्रधरस्तथा ॥ २.४.२९ ॥
جس نے اکیلے ہی یوانوں کو مسلسل لرزایا، طاقت و پوروش سے بھرپور، ہتھیاروں کے ماہر، بے پناہ تیج والے (جنگجوؤں) کو، جیسے وجر دھاری دیوتا نے کالکیہ اسروں کو لرزایا تھا۔
2.4.30
जटासुरो मद्रकानां च राजा ।
कुन्तिः पुलिन्दश्च किरातराजः।
तथाङ्गवाङ्गौ सहपुण्ड्रकेण ।
पाण्ड्योड्रराजौ च सहान्ध्रकेण ॥ २.४.३० ॥
مدرکوں کا راجا جٹاسر، کنتی، پلند، کراترا جا، اور انگ و بنگ پنڈرک کے ساتھ، اور پانڈیہ و اڈر کے راجا آندھرک کے ساتھ۔
2.4.31
अङ्गो वङ्गः सुमित्रश्च शैब्यश्चामित्रकर्शनः ।
किरातराजः सुमना यवनाधिपतिस्तथा ॥ २.४.३१ ॥
انگ، ونگ، سومتر، شیبیہ، دشمنوں کو کچلنے والا، کراتوں کا راجا سمنا، اور یونانیوں کا حاکم بھی (وہاں تھے)۔
2.4.32
चाणूरो देवरातश्च भोजो भीमरथश्च यः ।
श्रुतायुधश्च कालिङ्गो जयसेनश्च मागधः ॥ २.४.३२ ॥
چانور، دیورات، بھوج، بھیمرتھ، شرتایدھ، کلنگ کا راجا، جےسین اور مگدھ کا راجا بھی (وہاں تھے)۔
2.4.33
सुकर्मा चेकितानश्च पुरुश्चामित्रकर्शनः ।
केतुमान्वसुदानश्च वैदेहोऽथ कृतक्षणः ॥ २.४.३३ ॥
سُکرما، چیکتان، دشمنوں کو کچلنے والا پُرو، کیتومان، وسودان، ودیہ کا راجا اور کرتکشن بھی۔
2.4.34
सुधर्मा चानिरुद्धश्च श्रुतायुश्च महाबलः ।
अनूपराजो दुर्धर्पः क्रमजिच्च सुदर्शनः ॥ २.४.३४ ॥
سودھرما، انیرودھ، مہابلی شرتایُس، انوپ کا راجا، دُردھرش، کرمجت اور سدرشن بھی۔
2.4.35
शिशुपालः सहसुतः करूपाधिपतिस्तथा ।
वृष्णीनां चैव दुर्धर्पाः कुमारा देवरूपिणः ॥ २.४.३५ ॥
بیٹے کے ساتھ شِشوپال، کروپ کا حاکم بھی؛ اور وِرشنیوں کے ناقابلِ شکست، دیوتاؤں جیسے شہزادے بھی۔
2.4.36
आहुको विपृथुश्चैव गदः सारण एव च ।
अक्रूरः कृतवर्मा च सत्यकश्च शिनेः सुतः ॥ २.४.३६ ॥
آہُک، ویپرتھو، گد، سارن، اکرور، کرتورما اور شِنی کا بیٹا ستیہک بھی۔
2.4.37
भीष्मकोऽथाकृतिश्चैव द्युमत्सेनश्च वीर्यवान् ।
केकयाश्च महेष्वासा यज्ञसेनश्च सोमकिः ॥ २.४.३७ ॥
بھیشمک، پھر آکرتی، بلند پایہ دیومتسین، عظیم کماندار کیکیہ، اور سومک کا بیٹا یجیہ سین بھی۔
2.4.38
केतुमान्वसुमांश्चैव कृतास्त्रश्च महाबलः ।
एते चान्ये च बहवः क्षत्रिया मुख्यसंमताः। ॥ २.४.३८ ॥
کیتومان، وسومان، فنِ ہتھیار میں ماہر مہابلی، یہ اور دیگر بہت سے معزز کھتری۔
2.4.39
उपासते सभायां स्म कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अर्जुनं ये व संश्रित्य राजपुत्रा महाबलाः ॥ २.४.३९ ॥
سبھا میں کنتی کے بیٹے یدھشٹھر کی خدمت میں حاضر رہتے تھے، اور ارجن کی پناہ لینے والے مہابلی شہزادے بھی۔
2.4.40
अशिक्षन्त धनुर्वेदं रौरवाजिनवाससः ।
तत्रैव शिक्षिता राजन्कुमारा वृष्णिनन्दनाः। ॥ २.४.४० ॥
رُرُ ہرن کی کھال پہن کر انہوں نے دھنوربید سیکھا؛ اے راجن، وہیں تربیت پانے والے وشنی خاندان کے شہزادے۔
2.4.41
रौक्मिणेयश्च साम्बश्च युयुधानश्च सात्यकिः ।
सुधर्मा चानिरुद्धश्च शैव्यश्च नरपुङ्गवः ॥ २.४.४१ ॥
رکمنی کا بیٹا، ساتھ، یُیُدھان، ستیکی، سُدھرما، انرُدھ، اور نرشریشٹھ شیبیہ۔
2.4.42
एते चान्ये च बहवो राजानः पृथिवीपते ।
धनञ्जयसखा चात्र नित्यमास्ते स्म तुम्बुरुः ॥ २.४.४२ ॥
اے زمیں کے مالک، یہ اور دیگر بہت سے راجا؛ اور ارجن کا دوست تمبرو یہاں ہمیشہ رہتا تھا۔
2.4.43
उपासते महात्मानमासीनं सप्तविंशतिः ।
चित्रसेनः सहामात्यो गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ २.४.४३ ॥
بیٹھے ہوئے مہاتما کی ستائیس (گندھرو) خدمت کرتے تھے؛ وزیروں سمیت چتراسین، اور گندھرو اور اپسرائیں بھی اسی طرح۔
2.4.44
गीतवादित्रकुशलाः साम्यतालविशारदाः ।
प्रमाणोऽथ लये स्थाने किन्नराः कृतनिश्रमाः ॥ २.४.४४ ॥
گیت اور ساز میں ماہر، ہم آہنگ تال کے ماہر، لے اور مقام میں درست کنّر جنہوں نے محنت سے مشق کی تھی۔
2.4.45
सञ्चोदितास्तुम्बुरुणा गन्धर्वसहितास्तदा ।
गायन्ति दिव्यतानैस्ते यथान्यायं मनस्विनः ॥ २.४.४५ ॥
اس وقت تمبرو کے اکسانے پر گندھرووں سمیت وہ منسوی دیویہ تانوں سے قاعدے کے مطابق گاتے تھے۔
2.4.46
पाण्डुपुत्रानृषींश्चैव रमयन्त उपासते ।
तस्यां सभायामासीनाः सुव्रताः सत्यसङ्गराः ॥ २.४.४६ ॥
پانڈو کے بیٹوں اور رشیوں کو خوش کرتے ہوئے وہ خدمت کرتے تھے؛ اس سبھا میں بیٹھے ہوئے نیک ورت اور سچے عہد والے بھی۔
2.4.47
दिवीव देवा ब्रह्माणं युधिष्ठिरमुपासते ॥ २.४.४७ ॥
جیسے آسمان میں دیوتا برہما کی خدمت کرتے ہیں، ویسے ہی وہ یدھشٹھر کی خدمت کرتے تھے۔