Mahābhārata · Adhyāya 2.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.67.1
नैषा चेदिपतेर्बुद्धिर्यया त्वाह्वयतेऽच्युतम् ।
नूनमेव जगद्भर्तुः कृष्णस्यैव विनिश्चयः। ॥ २.६७.१ ॥
Esta no es la intención del señor de los Cedis, con la que desafía al Inmutable; sin duda esta es la propia decisión de Kṛṣṇa, sustentador del mundo.
2.67.2
को हि मां भीमसेनाद्य क्षितावर्हति पार्थिवः ।
क्षेप्तुं कालपरीतात्मा यथैष कुलपांसनः ॥ २.६७.२ ॥
¿Qué rey en la tierra es hoy digno de insultarme delante de Bhīmasena? Como este, de mente vencida por la muerte, mancha de su linaje.
2.67.3
एष ह्यस्य महाबाहुस्तेर्जोशश्च हरेर्ध्रुवम् ।
तमेव पुनरादातुं कुरुतेऽत्र मतिं हरिः ॥ २.६७.३ ॥
Sin duda este es una porción del esplendor de aquel Hari de grandes brazos; Hari aquí pretende recuperarlo de nuevo.
2.67.4
येनैष कुरुशार्दूल शार्दूल इव चेदिराट् ।
गर्जत्यतीव दुर्बुद्धिः सर्वानस्मानचिन्तयन् ॥ २.६७.४ ॥
Oh tigre de los Kurus, con cuyo poder este señor de los Cedis ruge intensamente como un tigre, el de mente perversa, sin considerar a ninguno de nosotros.
2.67.5
ततो न ममृषे चैद्यस्तद्भीष्मवचनं तदा ।
उवाच चैन सङ्क्रुद्धः पुनर्भीष्ममथोत्तरम् ॥ २.६७.५ ॥
Entonces Caidya (Śiśupāla) no soportó aquellas palabras de Bhīṣma; muy enfurecido, volvió a hablar en respuesta a Bhīṣma.
2.67.6
द्विषतां नोऽस्तु भीष्मैष प्रभावः केशवस्य यः ।
यस्य संस्तववक्ता त्वं बन्दिवत्सततोत्थितः ॥ २.६७.६ ॥
Que este sea el poder de Keśava para nuestros enemigos, oh Bhīṣma, cuyo orador de alabanzas eres tú, siempre alzado como un bardo.
2.67.7
संस्तवे चमनो भीष्म परेषां रमते यदि ।
तदा संस्तुहि राज्ञस्त्वमिमं हित्वा जनार्दनम् ॥ २.६७.७ ॥
Oh Bhīṣma, si tu mente se deleita en alabar a otros, entonces deja a este Janārdana y alaba a los reyes.
2.67.8
दरदं स्तुहि बाह्लीकमिमं पार्थिवसत्तमम् ।
जायमानेन येनेयभवद्दारिता मही ॥ २.६७.८ ॥
Alaba a Darada y Bāhlīka, este mejor de los reyes, por cuyo mismo nacimiento esta tierra fue partida.
2.67.9
वङ्गाङ्गविषयाध्यक्षं सहस्राक्षसमं बले ।
स्तुहि कर्णमिमं भीष्म महाचापविकर्षणम् ॥ २.६७.९ ॥
Oh Bhīṣma, alaba a este Karṇa, señor de los reinos de Vaṅga y Aṅga, igual a Indra en fuerza, tensor del gran arco.
2.67.10
यस्येमे कुण्डले दिव्ये सहजे देवनिर्मिते ।
कवचं च महाबाहो बालार्कसदृशप्रभम् ॥ २.६७.१० ॥
Cuyos son estos pendientes divinos, innatos y hechos por los dioses, y, oh de brazos poderosos, cuya armadura brilla como el sol naciente.
2.67.11
वासवप्रतिमो येन जरासन्धोऽतिदुर्जयः ।
विजितो बाहुयुद्धेन देहभेदं च लम्भितः ॥ २.६७.११ ॥
Por quien Jarāsandha, igual a Indra y muy difícil de vencer, fue derrotado en lucha de brazos y hecho sufrir la división de su cuerpo.
2.67.12
द्रोणं द्रौणिं च साधु त्वं पितापुत्रौ महारथौ ।
स्तुहि स्तुत्यावुभौ भीष्म सततं द्विजसत्तमौ ॥ २.६७.१२ ॥
Oh Bhīṣma, alaba bien a Droṇa y a Drauṇi, padre e hijo, grandes conductores de carros; ambos son dignos de alabanza, los mejores de los dvija.
2.67.13
ययोरन्यतरो भीष्म सङ्क्रुद्धः सचराचराम् ।
इमां वसुमतीं कुर्यान्निः शेषामिति मे मतिः ॥ २.६७.१३ ॥
Oh Bhīṣma, si cualquiera de ellos, enfurecido, arrasara esta tierra entera con sus seres móviles e inmóviles, tal es mi opinión.
2.67.14
द्रोणस्य हि समं युद्धे न पश्यामि नराधिपम् ।
नाश्वत्थाम्नः समं भीष्म न च तौ स्तोतुमिच्छसि ॥ २.६७.१४ ॥
Oh Bhīṣma, en la batalla no veo ningún señor de hombres igual a Droṇa, ni igual a Aśvatthāman; y aun así no quieres alabar a esos dos.
2.67.15
पृथिव्यां सागरान्तायां यो वैप्रतिसमो भवेत् ।
दुर्योधनं त्वं राजेन्द्रमतिक्रम्य महाभुजम् ॥ २.६७.१५ ॥
En la tierra limitada por el océano, ¿quién podría igualarle? Pasando incluso por alto a Duryodhana, señor de reyes, de grandes brazos, ¿a quién alabas tú?
2.67.16
जयद्रथं च राजानं कृतास्त्रं दृढविक्रमम् ।
द्रुमं किम्पुरुषाचार्यं लोके प्रथितविक्रमम्।
अतिक्रम्य महावीर्यं किं प्रशंससि केशवम् ॥ २.६७.१६ ॥
Pasando por alto al rey Jayadratha, diestro en las armas y de firme valor, y a Druma, maestro de los Kimpuruṣas, famoso en el mundo por su valor, ¿por qué alabas a Keśava, de gran poder?
2.67.17
वृद्धं च भरताचार्यं तथा शारद्वतं कृपम् ।
अतिक्रम्य महावीर्यं किं प्रशंससि केशवम् ॥ २.६७.१७ ॥
Pasando por alto al anciano Kṛpa, hijo de Śaradvat, maestro de los Bharatas, ¿por qué alabas a Keśava, de gran poder?
2.67.18
धनुर्धराणां प्रवरं रुक्मिणं पुरुषोत्तमम् ।
अतिक्रम्य महावीर्यं किं प्रशंससि केशवम् ॥ २.६७.१८ ॥
Pasando por alto a Rukmin, el primero de los arqueros, el mejor de los hombres, ¿por qué alabas a Keśava, de gran poder?
2.67.19
भीष्मकं च महावीर्यं दन्तवक्त्रं च भूमिपम् ।
भगदत्तं यूपकेथु जयत्सेनं च मागधम् ॥ २.६७.१९ ॥
Y Bhīṣmaka de gran poder, Dantavaktra, señor de la tierra, Bhagadatta, Yūpaketu y Jayatsena, el Māgadhan.
2.67.20
विराटद्रुपदौ चोभौ शकुनिं च बहद्बलम् ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ पाण्ड्यं श्वेतमथोत्तमम् ॥ २.६७.२० ॥
Ambos, Virāṭa y Drupada, Śakuni de gran ejército, los dos Vinda y Anuvinda de Avantī, el Pāṇḍya y Śveta, el más excelso.
2.67.21
शङ्खं च सुमहाभागं वृषसेनं च मानिनम् ।
एकलव्यं च विक्रान्तं कालिङ्गं च महारथम् ॥ २.६७.२१ ॥
Śaṅkha, de gran fortuna, el orgulloso Vṛṣasena, el valiente Ekalavya y el gran carrero Kāliṅga.
2.67.22
अतिक्रम्य महावीर्यं किं प्रशंसति केशवम् ।
शल्यादीनपि कस्मात्त्वं न स्तौषि वसुधाधिपान्।
स्तवाय यदि ते बुद्धिर्वर्तते भीष्म वसुधाधिपान्। ॥ २.६७.२२ ॥
¿Por qué, pasando por alto al de gran poder, alabas a Keśava? ¿Por qué no alabas a Śalya y a los demás señores de la tierra? Oh Bhīṣma, si tu intención es alabar, alaba a los señores de la tierra.
2.67.23
किं हि शक्यं मया कर्तुं यद्वृद्धानां त्वया नृप ।
पुरा कथयतां नूनं न श्रुतं धर्मवादिनाम् ॥ २.६७.२३ ॥
Oh rey, ¿cómo puedo hacer lo que dices de los ancianos? Seguramente no has oído lo que los defensores del dharma dijeron antes.
2.67.24
आत्मनिन्दात्मपूजा च परनिन्दा परस्तवः ।
अनाचरितमार्याणामिति ते भीष्म न श्रुतम् ॥ २.६७.२४ ॥
La autoculpa, la autoadoración, la censura de otros y la alabanza de otros no son practicadas por los nobles; ¿no lo has oído, oh Bhīṣma?
2.67.25
यदस्तव्यमिमं शश्वन्मोहात्संस्तौषि भक्तितः ।
केशवं तच्च ते भीष्म न कश्चिदनुमन्यते ॥ २.६७.२५ ॥
¡Oh Bhīṣma! Por delirio y devoción continuamente alabas a este hombre; ese Keśava no merece elogio, y nadie lo aprueba.
2.67.26
कथं भोजस्य पुरुषे वत्सपाले दुरात्मनि ।
समावेशयसे सर्वं जगत्केवलकाम्यया ॥ २.६७.२६ ॥
¿Cómo, por mero deseo, colocas a todo el mundo en ese hombre, el pastor de terneros de alma perversa, servidor de Bhoja?
2.67.27
अथ चैषा न ते बुद्धिः प्रकृतिं याति भारत ।
मयैव कथितं पूर्वं कुलिङ्गशकुनिर्यथा ॥ २.६७.२७ ॥
Y si esta tu inteligencia no vuelve a su estado natural, oh Bhārata, ya te conté antes lo del pájaro kuliṅga.
2.67.28
कुलिङ्गशकुनिर्नाम पार्श्वे हिमवतः परे ।
भी तस्याः सदा वाचः श्रूयन्तेऽर्थविगर्हिताः ॥ २.६७.२८ ॥
Al otro lado del Himālaya existe un pájaro llamado kuliṅga; sus palabras siempre se oyen como temibles y censurables en su sentido.
2.67.29
मा साहसमितीदं सा सततं वाशते किल ।
साहसं चात्मनातीव चरन्ती नावबुध्यते ॥ २.६७.२९ ॥
«No seas temerario»: esto es lo que grita sin cesar; pero, avanzando en exceso en su propia temeridad, no lo percibe.
2.67.30
सा हि मांसार्गलं भीष्म मुखात्सिंहस्य खादतः ।
दन्तान्तरविलग्नं यत्तदादत्तेऽल्पचेतना ॥ २.६७.३० ॥
Oh Bhīṣma, esa ave de escaso entendimiento toma el trozo de carne atrapado entre los dientes de la boca del león mientras éste come.
2.67.31
इच्छतः सा हि सिंहस्य भीष्म जीवत्यसंशयम् ।
तद्वत्त्वमप्यधर्मिष्ठ सदा वाचः प्रभाषसे ॥ २.६७.३१ ॥
¡Oh Bhīṣma! Sin duda vive el deseo del león que desea. De igual modo, ¡oh el más injusto!, tú también siempre pronuncias palabras.
2.67.32
इच्छतां भूमिपालानां भीष्म जीवस्यसंशयम् ।
लोकविद्विष्टकर्मा हि नान्योऽस्ति भवता समः ॥ २.६७.३२ ॥
¡Oh Bhīṣma! Entre los reyes que desean, tú sin duda vives. No hay otro igual a ti, que realizas acciones odiadas por el mundo.
2.67.33
ततश्चेदिपतेः श्रुत्वा भीष्मः स कटुकं वचः ।
उवाचेदं वचो राजंश्चेदिराजस्य शृण्वतः ॥ २.६७.३३ ॥
Entonces Bhīṣma, habiendo oído aquellas palabras duras del señor de los Cedi, dijo estas palabras, oh rey, mientras escuchaba el rey de los Cedi.
2.67.34
इच्छतां किल नामाहं जीवाम्येषां महीक्षिताम् ।
सोऽहं न गणयाम्येतांस्तृणेनापि नराधिपान् ॥ २.६७.३४ ॥
"Entre estos soberanos que desean, en verdad yo vivo. A estos señores de los hombres no los estimo ni siquiera en un tallo de hierba."
2.67.35
एवमुक्ते तु भीष्मेण ततः सञ्चुक्रुशुर्नृपाः ।
केचिज्जहृषिरे तत्र केचिद्भीष्मं जगर्हिरे ॥ २.६७.३५ ॥
Cuando Bhīṣma habló así, algunos de los reyes entonces gritaron; algunos allí se alegraron y otros censuraron a Bhīṣma.
2.67.36
केचिदूचुर्महेष्वासाः श्रुत्वा भीष्मस्य यद्वचः ।
पापोऽवलिप्तो वृद्धश्च नायं भीष्मोऽर्हति क्षमाम् ॥ २.६७.३६ ॥
Al oír las palabras de Bhīṣma, algunos grandes arqueros dijeron: "Este viejo perverso y arrogante, Bhīṣma, no merece indulgencia."
2.67.37
हन्यतां दुर्मतिर्भीष्मः पशुवत्साध्वयं नृपाः ।
सर्वैः समेत्य संरब्धैर्दह्यतां वा कटाग्निना ॥ २.६७.३७ ॥
Oh reyes, que este Bhīṣma de mala mente sea muerto como una bestia, o que todos, reunidos y encolerizados, lo quemen en el fuego de cañas.
2.67.38
इति तेषां वचः श्रुत्वा ततः कुरुपितामहः ।
उवाच मतिमान्भीष्मस्तानेव वसुधाधिपान् ॥ २.६७.३८ ॥
Al oír sus palabras, entonces Bhīṣma, el sabio abuelo de los Kurus, habló a esos mismos señores de la tierra.
2.67.39
उक्तस्योक्तस्य नेहान्तमहं समुपलक्षये ।
यत्तु वक्ष्यामि तत्सर्वं शृणुध्वं वसुधाधिपाः ॥ २.६७.३९ ॥
Aquí no percibo el fin de lo que ya se ha dicho; pero escuchad, oh señores de la tierra, todo lo que diré.
2.67.40
पशुवद्घातनं वा मे दहनं वा कटाग्निना ।
क्रियतां मूर्ध्नि वो न्यस्तं मयेदं सकलं पदम् ॥ २.६७.४० ॥
Que se me mate como a una bestia, o se me queme en el fuego de cañas; he puesto todo este mi paso sobre vuestras cabezas.
2.67.41
एष तिष्ठति गोविन्दः पूजितोऽस्माभिरच्युतः ।
यस्य वस्त्वरते बुद्धिर्मरणाय स माधवम् ॥ २.६७.४१ ॥
Aquí está Govinda, el Acyuta a quien hemos honrado; quien de vosotros tenga la mente reacia a la muerte, que vaya a Mādhava.
2.67.42
कृष्णमाह्वयतामद्य युद्धे चक्रगदाधरम् ।
यादवस्यैव देवस्य देहं विशतु पातितः ॥ २.६७.४२ ॥
Hoy, en la batalla, desafiad a Kṛṣṇa, portador del disco y la maza; que quien caiga entre en el cuerpo del dios yādava.