ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.67.1
नैषा चेदिपतेर्बुद्धिर्यया त्वाह्वयतेऽच्युतम् ।
नूनमेव जगद्भर्तुः कृष्णस्यैव विनिश्चयः। ॥ २.६७.१ ॥
ਇਹ ਚੇਦੀਰਾਜ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਅਚਯੁਤ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇਹ ਜਗਤ ਦੇ ਧਾਰਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਹੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ।
2.67.2
को हि मां भीमसेनाद्य क्षितावर्हति पार्थिवः ।
क्षेप्तुं कालपरीतात्मा यथैष कुलपांसनः ॥ २.६७.२ ॥
ਅੱਜ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ? ਕਾਲ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਐਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2.67.3
एष ह्यस्य महाबाहुस्तेर्जोशश्च हरेर्ध्रुवम् ।
तमेव पुनरादातुं कुरुतेऽत्र मतिं हरिः ॥ २.६७.३ ॥
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇਹ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਹਰੀ ਦੇ ਤੇਜ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੈ। ਹਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਇੱਥੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.67.4
येनैष कुरुशार्दूल शार्दूल इव चेदिराट् ।
गर्जत्यतीव दुर्बुद्धिः सर्वानस्मानचिन्तयन् ॥ २.६७.४ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਚੇਦੀਰਾਜ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਗਰਜਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਗਿਣਦਾ ਨਹੀਂ।
2.67.5
ततो न ममृषे चैद्यस्तद्भीष्मवचनं तदा ।
उवाच चैन सङ्क्रुद्धः पुनर्भीष्ममथोत्तरम् ॥ २.६७.५ ॥
ਤਦ ਚੈਦ੍ਯ (ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ) ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸਹਿਣ ਨਾ ਕੀਤੇ; ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
2.67.6
द्विषतां नोऽस्तु भीष्मैष प्रभावः केशवस्य यः ।
यस्य संस्तववक्ता त्वं बन्दिवत्सततोत्थितः ॥ २.६७.६ ॥
ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਇਹੀ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇ; ਜਿਸ ਦਾ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸਦਾ ਬੰਦੀ ਵਾਂਗ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ।
2.67.7
संस्तवे चमनो भीष्म परेषां रमते यदि ।
तदा संस्तुहि राज्ञस्त्वमिमं हित्वा जनार्दनम् ॥ २.६७.७ ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਰਮਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰ.
2.67.8
दरदं स्तुहि बाह्लीकमिमं पार्थिवसत्तमम् ।
जायमानेन येनेयभवद्दारिता मही ॥ २.६७.८ ॥
ਦਰਦ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰ; ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਚਿਰ ਗਈ ਸੀ।
2.67.9
वङ्गाङ्गविषयाध्यक्षं सहस्राक्षसमं बले ।
स्तुहि कर्णमिमं भीष्म महाचापविकर्षणम् ॥ २.६७.९ ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਵੰਗ ਅਤੇ ਅੰਗ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ, ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕਰਣ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰ.
2.67.10
यस्येमे कुण्डले दिव्ये सहजे देवनिर्मिते ।
कवचं च महाबाहो बालार्कसदृशप्रभम् ॥ २.६७.१० ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਜਨਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਕੁੰਡਲ; ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਬਾਲ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਕਵਚ।
2.67.11
वासवप्रतिमो येन जरासन्धोऽतिदुर्जयः ।
विजितो बाहुयुद्धेन देहभेदं च लम्भितः ॥ २.६७.११ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ, ਅਤਿ ਦੁਰਜਯ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਬਾਹੂ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚੀਰਵਾਇਆ।
2.67.12
द्रोणं द्रौणिं च साधु त्वं पितापुत्रौ महारथौ ।
स्तुहि स्तुत्यावुभौ भीष्म सततं द्विजसत्तमौ ॥ २.६७.१२ ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਣਿ—ਇਸ ਪਿਓ-ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਤਤ ਕਰ; ਦੋਵੇਂ ਸਤੁਤ ਯੋਗ ਅਤੇ ਦਵਿਜ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ।
2.67.13
ययोरन्यतरो भीष्म सङ्क्रुद्धः सचराचराम् ।
इमां वसुमतीं कुर्यान्निः शेषामिति मे मतिः ॥ २.६७.१३ ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚਰ-ਅਚਰ ਸਹਿਤ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।
2.67.14
द्रोणस्य हि समं युद्धे न पश्यामि नराधिपम् ।
नाश्वत्थाम्नः समं भीष्म न च तौ स्तोतुमिच्छसि ॥ २.६७.१४ ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।
2.67.15
पृथिव्यां सागरान्तायां यो वैप्रतिसमो भवेत् ।
दुर्योधनं त्वं राजेन्द्रमतिक्रम्य महाभुजम् ॥ २.६७.१५ ॥
ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋ?
2.67.16
जयद्रथं च राजानं कृतास्त्रं दृढविक्रमम् ।
द्रुमं किम्पुरुषाचार्यं लोके प्रथितविक्रमम्।
अतिक्रम्य महावीर्यं किं प्रशंससि केशवम् ॥ २.६७.१६ ॥
ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਦ੍ਰਿੜ ਪਰਾਕਰਮੀ ਰਾਜਾ ਜਯਦ੍ਰਥ ਅਤੇ ਕਿੰਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਾਕਰਮੀ ਦ੍ਰੁਮ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਵੀਰਜ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ?
2.67.17
वृद्धं च भरताचार्यं तथा शारद्वतं कृपम् ।
अतिक्रम्य महावीर्यं किं प्रशंससि केशवम् ॥ २.६७.१७ ॥
ਬਜ਼ੁਰਗ, ਭਰਤ-ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਵੀਰਜ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ?
2.67.18
धनुर्धराणां प्रवरं रुक्मिणं पुरुषोत्तमम् ।
अतिक्रम्य महावीर्यं किं प्रशंससि केशवम् ॥ २.६७.१८ ॥
ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਵੀਰਜ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ?
2.67.19
भीष्मकं च महावीर्यं दन्तवक्त्रं च भूमिपम् ।
भगदत्तं यूपकेथु जयत्सेनं च मागधम् ॥ २.६७.१९ ॥
ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭੀਸ਼ਮਕ, ਭੂਪਤੀ ਦੰਤਵਕਤ੍ਰ, ਭਗਦੱਤ, ਯੂਪਕੇਤੂ ਅਤੇ ਮਗਧ ਦਾ ਜਯਤਸੇਨ।
2.67.20
विराटद्रुपदौ चोभौ शकुनिं च बहद्बलम् ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ पाण्ड्यं श्वेतमथोत्तमम् ॥ २.६७.२० ॥
ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੋਵੇਂ, ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ, ਪਾਂਡਯ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਵੇਤ।
2.67.21
शङ्खं च सुमहाभागं वृषसेनं च मानिनम् ।
एकलव्यं च विक्रान्तं कालिङ्गं च महारथम् ॥ २.६७.२१ ॥
ਬਹੁਤ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੰਖ, ਮਾਣੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ, ਵਿਕ੍ਰਾਂਤ ਏਕਲਵਿਆ ਅਤੇ ਕਲਿੰਗ ਦਾ ਮਹਾਰਥੀ।
2.67.22
अतिक्रम्य महावीर्यं किं प्रशंसति केशवम् ।
शल्यादीनपि कस्मात्त्वं न स्तौषि वसुधाधिपान्।
स्तवाय यदि ते बुद्धिर्वर्तते भीष्म वसुधाधिपान्। ॥ २.६७.२२ ॥
ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਕਿਉਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਸ਼ਲ੍ਯ ਆਦਿ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਜੇ ਤੇਰੀ ਮਤ ਵਡਿਆਈ ਵੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਕਰ।
2.67.23
किं हि शक्यं मया कर्तुं यद्वृद्धानां त्वया नृप ।
पुरा कथयतां नूनं न श्रुतं धर्मवादिनाम् ॥ २.६७.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਜੋ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।
2.67.24
आत्मनिन्दात्मपूजा च परनिन्दा परस्तवः ।
अनाचरितमार्याणामिति ते भीष्म न श्रुतम् ॥ २.६७.२४ ॥
ਆਪਣੀ ਨਿੰਦਾ, ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ, ਪਰਾਈ ਨਿੰਦਾ ਅਤੇ ਪਰਾਈ ਸਿਫ਼ਤ — ਇਹ ਆਰਿਆਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਕੀ ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ?
2.67.25
यदस्तव्यमिमं शश्वन्मोहात्संस्तौषि भक्तितः ।
केशवं तच्च ते भीष्म न कश्चिदनुमन्यते ॥ २.६७.२५ ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਸ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਉਹ ਉਸਤਤ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
2.67.26
कथं भोजस्य पुरुषे वत्सपाले दुरात्मनि ।
समावेशयसे सर्वं जगत्केवलकाम्यया ॥ २.६७.२६ ॥
ਭੋਜ ਦੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਵਿੱਚ, ਵੱਛੇ ਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ, ਕੇਵਲ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈਂ?
2.67.27
अथ चैषा न ते बुद्धिः प्रकृतिं याति भारत ।
मयैव कथितं पूर्वं कुलिङ्गशकुनिर्यथा ॥ २.६७.२७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੇ ਤੇਰੀ ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੁਲਿੰਗ ਪੰਛੀ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
2.67.28
कुलिङ्गशकुनिर्नाम पार्श्वे हिमवतः परे ।
भी तस्याः सदा वाचः श्रूयन्तेऽर्थविगर्हिताः ॥ २.६७.२८ ॥
ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਪਾਰ ਕੁਲਿੰਗ ਨਾਮ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੈ; ਉਸਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਸਦਾ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਤ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
2.67.29
मा साहसमितीदं सा सततं वाशते किल ।
साहसं चात्मनातीव चरन्ती नावबुध्यते ॥ २.६७.२९ ॥
"ਸਾਹਸ ਨਾ ਕਰ" — ਇਹੀ ਉਹ ਸਦਾ ਪੁਕਾਰਦੀ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਾਹਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਚਰਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਸਮਝਦੀ ਨਹੀਂ।
2.67.30
सा हि मांसार्गलं भीष्म मुखात्सिंहस्य खादतः ।
दन्तान्तरविलग्नं यत्तदादत्तेऽल्पचेतना ॥ २.६७.३० ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਉਹ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲੀ ਪੰਛੀ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸਿਆ ਮਾਸ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
2.67.31
इच्छतः सा हि सिंहस्य भीष्म जीवत्यसंशयम् ।
तद्वत्त्वमप्यधर्मिष्ठ सदा वाचः प्रभाषसे ॥ २.६७.३१ ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਉਹ (ਇੱਛਾ) ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਅਧਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਰਮੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਸਦਾ ਬਚਨ ਬੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ।
2.67.32
इच्छतां भूमिपालानां भीष्म जीवस्यसंशयम् ।
लोकविद्विष्टकर्मा हि नान्योऽस्ति भवता समः ॥ २.६७.३२ ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘਿਰਣਿਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
2.67.33
ततश्चेदिपतेः श्रुत्वा भीष्मः स कटुकं वचः ।
उवाचेदं वचो राजंश्चेदिराजस्य शृण्वतः ॥ २.६७.३३ ॥
ਫਿਰ ਚੇਦਿਪਤੀ ਦੇ ਉਹ ਕੌੜੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚੇਦਿਰਾਜ ਦੇ ਸੁਣਦਿਆਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.67.34
इच्छतां किल नामाहं जीवाम्येषां महीक्षिताम् ।
सोऽहं न गणयाम्येतांस्तृणेनापि नराधिपान् ॥ २.६७.३४ ॥
"ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਂ ਹੀ ਤਾਂ ਜਿਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਰਾਧਿਪਾਂ ਨੂੰ ਤੀਲੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦਾ।"
2.67.35
एवमुक्ते तु भीष्मेण ततः सञ्चुक्रुशुर्नृपाः ।
केचिज्जहृषिरे तत्र केचिद्भीष्मं जगर्हिरे ॥ २.६७.३५ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਰਾਜੇ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ; ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।
2.67.36
केचिदूचुर्महेष्वासाः श्रुत्वा भीष्मस्य यद्वचः ।
पापोऽवलिप्तो वृद्धश्च नायं भीष्मोऽर्हति क्षमाम् ॥ २.६७.३६ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਝ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਬੋਲੇ, "ਇਹ ਪਾਪੀ, ਹੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾ ਭੀਸ਼ਮ ਖਿਮਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
2.67.37
हन्यतां दुर्मतिर्भीष्मः पशुवत्साध्वयं नृपाः ।
सर्वैः समेत्य संरब्धैर्दह्यतां वा कटाग्निना ॥ २.६७.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਓ, ਇਸ ਦੁਰਮਤੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਦਿਓ; ਜਾਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਕਟਾਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿਓ।
2.67.38
इति तेषां वचः श्रुत्वा ततः कुरुपितामहः ।
उवाच मतिमान्भीष्मस्तानेव वसुधाधिपान् ॥ २.६७.३८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਹਾ।
2.67.39
उक्तस्योक्तस्य नेहान्तमहं समुपलक्षये ।
यत्तु वक्ष्यामि तत्सर्वं शृणुध्वं वसुधाधिपाः ॥ २.६७.३९ ॥
ਕਹੇ ਹੋਏ ਉੱਤੇ ਕਹਿਣ ਦਾ ਅੰਤ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਿਓ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ ਉਹ ਸਾਰਾ ਸੁਣੋ।
2.67.40
पशुवद्घातनं वा मे दहनं वा कटाग्निना ।
क्रियतां मूर्ध्नि वो न्यस्तं मयेदं सकलं पदम् ॥ २.६७.४० ॥
ਮੈਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਦਿਓ ਜਾਂ ਕਟਾਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਦ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
2.67.41
एष तिष्ठति गोविन्दः पूजितोऽस्माभिरच्युतः ।
यस्य वस्त्वरते बुद्धिर्मरणाय स माधवम् ॥ २.६७.४१ ॥
ਇਹ ਗੋਵਿੰਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਸੀਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਅੱਚੁਤ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵਿਮੁਖ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਧਵ ਕੋਲ ਜਾਵੇ।
2.67.42
कृष्णमाह्वयतामद्य युद्धे चक्रगदाधरम् ।
यादवस्यैव देवस्य देहं विशतु पातितः ॥ २.६७.४२ ॥
ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ-ਗਦਾਧਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰੋ; ਜੋ ਡਿੱਗੇ, ਉਹ ਯਾਦਵ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ।