マハーバーラタ · 章 2.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.69.1
ततो युद्धाय संनद्धं चेदिराजं युधिष्ठिरः ।
दृष्ट्वा मतिमतां श्रेष्ठो नारदं समुवाच ह ॥ २.६९.१ ॥
そのとき、戦いに備えたチェーディ王を見て、賢者の中で最も優れたユディシュティラはナーラダに語った。
2.69.2
अन्तरिक्षे च भूमौ च तेऽस्त्यविदितं क्वचित् ।
यानि राजविनाशाय भौमानि च खगानि च ॥ २.६९.२ ॥
天空にも大地にも、王の滅亡を告げる地上と空中の前兆で、あなたの知らないものはあるでしょうか。
2.69.3
निमित्तानीह जायन्ते उत्पाताश्च पृथग्विधाः ।
एतदित्छामि कार्त्स्न्येन श्रोतुं त्वत्तो महामुने ॥ २.६९.३ ॥
ここに生じる前兆と様々な異変を、偉大な聖仙よ、あなたから余すところなく聞きたいと思います。
2.69.4
इत्येवं मितमान्विप्रः कुरुराजस्य धीमतः ।
पृच्छतः सर्वमव्यग्रमाचचक्षे महायशाः ॥ २.६९.४ ॥
クル王の聡明な問いかけに応じて、賢く名高いそのバラモンは落ち着いてすべてを語った。
2.69.5
पराक्रमं च मार्गं च संनिपातं समुच्छ्रयम् ।
आरोहणं कुरुश्रेष्ठ अन्योन्यं प्रतिसर्पणम् ॥ २.६९.५ ॥
武勇、進路、衝突、上昇、登攀、そしてクルの最良の者よ、互いに相手へ進み寄ること。
2.69.6
पश्मीनां व्यतिसंसर्गं व्यायामं वृत्तिपीडनम् ।
दर्शनादर्शनं चैव अदृश्यानां च दर्शनम् ॥ २.६९.६ ॥
惑星同士の交わり、争い、生計の圧迫、現れたり隠れたりすること、そして見えないものが見えること。
2.69.7
हानिं वृद्धिं च ह्रासं च वर्णस्थानं बलाबलम् ।
सर्वमेतत्परीक्षेत ग्रहाणां ग्रहकोविदः ॥ २.६९.७ ॥
損失、増加、衰退、色、位置、強さと弱さ——惑星に通じた者は、惑星のこれらすべてを吟味すべきである。
2.69.8
भौमाः पूर्वं प्रवर्तन्ते खेचराश्च ततः परम् ।
उत्पद्यन्ते च लोकेऽस्मिन्नुत्पाता देवनिर्मिताः ॥ २.६९.८ ॥
まず地上の前兆（bhauma）が現れ、その後に空行く天体の前兆（khecara）が現れる。そしてこの世に神々が創った異変（utpāta）が生じる。
2.69.9
यदा तु सर्वभूतानां छाया न परिवर्तते ।
अपरेण गते सूर्ये तत्पराभवलक्षणम् ॥ २.६९.९ ॥
太陽が西へ去った後も、すべての生き物の影が変わらなければ、それは敗北の徴である。
2.69.10
अच्छाये विमलच्छाया प्रतिच्छायेव दृश्यते ।
यत्र चैत्यकवृक्षाणां तत्र विद्यान्महद्भयम् ॥ २.६९.१० ॥
影のない所に明瞭な影が映って反映のように見え、聖樹（caitya）にそれが起こる所では、大いなる危険があると知るべきである。
2.69.11
शीर्णपर्णप्रवालाश्च शुष्कपर्णाश्च चैत्यकाः ।
अपभ्रष्टप्रवालाश्च तत्राभावं विनिर्दिशेत् ॥ २.६९.११ ॥
聖樹（caitya）の葉や若芽がしおれ、葉が枯れ、若芽が落ちている所では、欠乏（滅亡）を示すべきである。
2.69.12
स्निग्धपर्णप्रवालाश्च दृश्यन्ते यत्र चैत्यकाः ।
ईहमानाश्च वृक्षाश्च भावस्तत्र न संशयटः ॥ २.६९.१२ ॥
聖樹（caitya）が艶やかな葉と若芽をつけて見え、木々が栄えている所には繁栄がある。これには疑いがない。
2.69.13
पुष्पे पुष्पं प्रजायेत फले वा फलमाश्रितम् ।
राजा वा राजमात्रो वा मरणायोपपद्यते ॥ २.६९.१३ ॥
花に花が生じ、あるいは実の上に実が生じれば、王か王の大臣は死に至る。
2.69.14
प्रावृट्छरदि हेमन्ते वसन्ते वापि सर्वशः ।
आकालिकं पुष्पफलं राष्ट्रक्षोभं विनिर्दिशेत् ॥ २.६९.१४ ॥
雨季、秋、冬、春のいずれの季節でも、時ならぬ花や実があれば、国の動乱を示すと知るべし。
2.69.15
नदीनां स्त्रोतसोऽकाले द्योतयन्ति महाभयम् ।
वनस्पतिः पूज्यमानः पूजितोऽपूजितोऽपि वा ॥ २.६९.१५ ॥
川の流れが時ならず変われば大きな恐れを示す。木も祀られていようといまいと、同じである。
2.69.16
यदा भज्येत वातेन भिद्यते नमितोऽपि वा ।
अग्निवायुभयं विद्याच्छ्रेष्ठो वापि विनश्यति ॥ २.६९.१६ ॥
風によって木が折れ、裂け、あるいは曲がっていても折れるならば、火と風の恐れと知るべし。最上の人さえも滅びる。
2.69.17
दिशः सर्वाश्च दीप्यन्ते जायन्ते राजविभ्रमाः ।
भिद्यमानो यदा वृक्षो निनदेच्चापि पातितः।
सह राष्ट्रं च पतितं नतं वृक्षं प्रपातयेत् ॥ २.६९.१७ ॥
四方が輝き、王たちに惑乱が生じるとき、裂けて倒れる木が叫ぶなら、それは国とともに倒れる。曲がった木は倒されるべし。
2.69.18
अथैनं छेदयेत्कश्चित्प्रतिक्रुद्धो वनस्पतिः ।
छेत्ता भेत्ता पतिश्चैव क्षिप्रमेव नशिष्यति ॥ २.६९.१८ ॥
その後、怒った樹神がそれを切り倒すなら、切る者、裂く者、そして主は速やかに滅びる。
2.69.19
देवतानां च पतनं मष्टपानां च पातनम् ।
अचलानां प्रकम्पश्च तत्पराभवलक्षणम् ॥ २.६९.१९ ॥
神々の墜落、聖樹（あるいは祠）の伐採、山々の震え— これらは敗北の兆しである。
2.69.20
निशि चेन्द्रधनुर्दृष्टं ततोपि च महद्भयम् ।
तद्द्रष्टरेव भीतिः स्यान्नान्येषां भरतर्षभ ॥ २.६९.२० ॥
夜に虹が見えるのもまた大きな恐怖の兆しである。ただそれを見た者だけが恐れるのであり、他の者は恐れない、バラタの牡牛よ。
2.69.21
रात्राविन्द्रधनुर्दृष्ट्वा तद्राष्ट्रं परिवर्जयेत् ॥ २.६९.२१ ॥
夜に虹を見たならば、その国を避けるべきである。
2.69.22
अर्चा यत्र प्रनृत्यन्त नदन्ति च हसन्ति च ।
उन्मीलन्ति निमीलन्ति राष्ट्रक्षोभं विनिर्दिशेत् ॥ २.६९.२२ ॥
神像が踊り、吠え、笑い、目を開けたり閉じたりするところでは、国に動乱があると告げるべきである。
2.69.23
शिला यदि प्रसिञ्चन्ति स्नेहांश्चोदकसम्भवान् ।
अन्यद्वा विकृतं किञ्चित्तद्भयस्य निदर्शनम् ॥ २.६९.२३ ॥
もし石が水から生じた湿りを滲み出させたり、他にも異常な事が起きたりすれば、それは恐怖の兆しである。
2.69.24
म्रियन्ते वा महामात्रा राजा सपरिवारकः ।
पुरस्य या भवेद्व्याधी राष्ट्रे देशे च विभ्रमाः ॥ २.६९.२४ ॥
大臣が死ぬ、あるいは王が側近とともに死ぬ、都に病が起こる、そして国と土地に混乱が生じる。
2.69.25
देवतानां यदाऽऽवासे राज्ञां वा यत्र वेश्मनि ।
भाण्डागारायुधागारे निविशेत यदा मधु ॥ २.६९.२५ ॥
神々の住まい、王の館、宝物庫や武器庫に蜂蜜（蜂の巣）が居着けば、それは凶兆である。
2.69.26
सर्वं तदा भवेत्स्थानं हन्यमानं बलीयसा ।
आगन्तुकं भयं तत्र भवेदित्येव निर्दिशेत् ॥ २.६९.२६ ॥
その時、その場所全体は強者に打たれるだろう。外から来る恐怖がそこに起こる、とそのように告げるべきである。
2.69.27
पादपश्चैव यो यत्र रक्तं स्रवति शोणितम् ।
दन्ताग्रात्कुञ्जरो वापि शृङ्गाद्वा वृषभस्तथा ॥ २.६९.२७ ॥
木から血が流れる場合、象の牙の先から、あるいは同様に雄牛の角から血が流れる場合。
2.69.28
पादपाद्राष्ट्रिविभ्रंशः कुञ्जराद्राजविभ्रमः ।
गोब्राह्मणविनाशः स्याद्वृवभस्येति निर्दिशेत् ॥ २.६९.२८ ॥
木からの血は国の衰亡、象からの血は王の混乱、雄牛からの血は牛と婆羅門の滅亡を示す、と告げるべきである。
2.69.29
छत्रं नरपतेर्यत्र निपतेत्पृथिवीतले ।
सराष्ट्रो नृपती राजन्क्षिप्रमेव विनश्यति ॥ २.६९.२९ ॥
王の傘蓋が地に落ちるところでは、大王よ、その王はその国とともに速やかに滅びる。
2.69.30
देवागारेषु वा यत्र राज्ञो वा यत्र वेश्मनि ।
विकृतं यदि दृश्येत नागावासेषु वा पुनः ॥ २.६९.३० ॥
神々の社、王の館、あるいはまた蛇の住処に、異様に歪んだものが見られるならば。
2.69.31
तस्य देशस्य पीडा स्याद्राज्ञो जनपदस्य वा ।
अनावृष्टिभयं घोरमतिदुर्भिक्षमादिशेत् ॥ २.६९.३१ ॥
その国、王、あるいは領国に苦難が生じる。恐ろしい旱魃の恐れと極度の飢饉を告げるべきである。
2.69.32
अर्चाया बाहुभङ्गेन गृहस्थानां भयं भवेत् ।
भग्ने प्रहरणे विद्यात्सेनापतिविनाशनम् ॥ २.६९.३२ ॥
像の腕が折れれば家long主に恐怖が生じる。武器が折れれば、将軍の滅亡を知るべきである。
2.69.33
आगन्तुका तु प्रतिमा स्थानं यत्र न विन्दति ।
जभ्यन्तरेण षण्मासाद्राजा त्यजति तत्पुरम् ॥ २.६९.३३ ॥
新たに来た像がその場所を得られない所では、六か月以内に王はその都市を捨てる。
2.69.34
प्रदीर्यते मही यत्र विनदत्यपि पात्यते ।
म्रियते तत्र राजा च तत्र राष्ट्रं विनश्यति ॥ २.६९.३४ ॥
大地が裂け、鳴り響き、さらには崩れ落ちる所では、王が死に、国が滅びる。
2.69.35
एणीपदान्वा सर्पान्वा डुण्डुभानथ दीप्यकान् ।
मण्डूको ग्रसते यत्र तत्र राजा विनश्यति ॥ २.६९.३५ ॥
蛙がエーニーパダ、蛇、ドゥンドゥブハ、ディープヤカを呑む所では、王が滅びる。
2.69.36
अभिन्नं वाप्यपक्वं वा यत्रान्नमुपचीयते ।
जीर्यन्ते वा म्रियन्ते वा तदन्नं नोपभुञ्जते ॥ २.६९.३६ ॥
砕かれず、煮られていない食物が積まれ、それを食べた者が衰えたり死んだりする所では、人々はその食物を食べない。
2.69.37
उदपाने च यत्रापो विवर्धन्ते युधिष्ठिर ।
स्थावरेषु प्रवर्तन्ते निर्गच्छेन्न पुनस्ततः ॥ २.६९.३७ ॥
ユディシュティラよ、井戸の水が増し、不動のものに増大が起こる所からは、繁栄は再び出て行かない。
2.69.38
अपादं वा त्रिपादं वा द्विशीर्षं वा चतुर्भुजम् ।
स्त्रियो यत्र प्रसूयन्ते ब्रूयात्तत्र पराभवम् ॥ २.६९.३८ ॥
女性が足のないもの、三本足、二つの頭、四本の腕を持つものを産む所では、破滅があると言うべきである。
2.69.39
अजैडकाः स्त्रियो गावो ये चान्ये च वियोनयः ।
विकृतानि प्रजायन्ते तत्र तत्र पराभवः ॥ २.६९.३९ ॥
山羊、羊、女性、牛、その他異常な胎から生まれるものが奇形の子を産む所では、あちこちに破滅がある。
2.69.40
नदी यत्र प्रतिस्रोता आवहेत्कलुषोदकम् ।
दिशश्च न प्रकाशन्ते तत्पराभवलक्षणम् ॥ २.६९.४० ॥
川が逆流して濁った水を運び、方角が輝かない所は、破滅の兆しである。
2.69.41
एतानि च निमित्तानि यानि चान्यानि भारत ।
केशवादेव जायन्ते भौमानि च खगानि च ॥ २.६९.४१ ॥
バーラタよ、これらや他の前兆は、ケーシャヴァ自身から生じ、地上の生き物や空の鳥も同様である。
2.69.42
चन्द्रादित्यौ ग्रहाश्चैव नक्षत्राणि च भारत ।
वायुरग्निस्तथा चापः पृथिवी च जनार्दनात् ॥ २.६९.४२ ॥
バーラタよ、月と太陽、惑星と星宿、そして風、火、水、大地も、ジャナールダナから生じる。
2.69.43
यस्य देशस्य हानिं वा वृद्धिं वा कर्तुमिच्छति ।
तस्मिन्देशे निमित्तानि तानि तानि करोत्ययम् ॥ २.६९.४३ ॥
彼が衰退させ、あるいは繁栄させようと望む国では、彼はこれこれの兆しを起こすのである。
2.69.44
सोसौ चेदिपतेस्तात विनाशं समुपस्थितम् ।
निवेदयति गोविन्दः स्वैरुपायैर्न संशयः ॥ २.६९.४४ ॥
いとしい子よ、ゴーヴィンダは自らの手段で、チェーディ王に迫る滅亡を告げているのだ。疑いはない。
2.69.45
इयं प्रचलिता भूमिरशिवा वान्ति मारुताः ।
राहुश्चाप्यपतत्सोममपर्वणि विशाम्पते ॥ २.६९.४५ ॥
この大地は震え、不吉な風が吹き、人主よ、罗睺は定められぬ時に月に襲いかかった。
2.69.46
सनिर्घाताः पतन्त्युल्कास्तमः सञ्जायते भृशम् ।
चेदिराजविनाशाय हरिरेष विजृम्भते ॥ २.६९.४६ ॥
雷鳴とともに流星が落ち、暗闇が濃く広がる。チェーディ王を滅ぼすために、このハリが奮い立っているのだ。
2.69.47
एवमुक्त्वा तु देवर्षिर्नारदो विरराम ह ।
ताभ्यां पुरुषसिंहाभ्यां तस्मिन्युद्ध उपस्थिते। ॥ २.६९.४७ ॥
このように語って、神仙ナーラダは沈黙した。二人の人中の獅子の間の戦いがすでに迫っていたからである。
2.69.48
ददृशुर्भूमिपालास्ते घोरानौत्पातिकान्बहून् ।
तत्र वै दृश्यमानानां दिक्षु सर्वासु भारत। ॥ २.६९.४८ ॥
そこで諸王は、あらゆる方角に現れる多くの恐ろしい凶兆を見た。バーラタよ。
2.69.49
अश्रूयन्त तदा राजञ्छिवानामशिवा रवाः ।
ररास च मही कृत्स्ना सवृक्षवनपर्वता। ॥ २.६९.४९ ॥
王よ、そのとき吉祥な生き物の不吉な鳴き声が聞こえ、木々や森、山々とともに大地全体が唸った。
2.69.50
अपर्वणि च मध्याह्ने मूर्यं स्वर्भानुरग्रसत् ।
ध्वजाग्रे चेदिराजस्य सर्वरत्नपरिष्कृते। ॥ २.६९.५० ॥
季節外れの正午、スヴァルバーヌは太陽を呑み込んだ。すべての宝石で飾られたチェーディ王の旗の先端においてである。
2.69.51
अपतत्खाच्च्युतो गृध्रस्तीक्ष्णतुण्डः परन्तप ।
आरण्यैः सहसा हृष्टा ग्राम्याश्च मृगपक्षिणः। ॥ २.६९.५१ ॥
敵を焼く者よ、空から鋭い嘴の禿鷹が落ちた。野の獣と里の獣・鳥は突然喜んだ。
2.69.52
चुक्रुशुर्भैरवं तत्र तस्मिन्युद्ध उपस्थिते ।
एवमादिनि घोराणि भौमानि च स्वगानि च। ॥ २.६९.५२ ॥
その戦いが近づくと、そこで恐ろしい叫びがあがった。このような恐ろしい地上と天上の凶兆も起こった。
2.69.53
औत्पातिकान्यदृश्यन्त सङ्क्रुद्धे शार्ङ्गधन्वनि ॥ २.६९.५३ ॥
シャールンガの弓を持つ者（クリシュナ）が激怒すると、凶兆が見えた。